LUYEN TAP VE CAU NGHI VAN TU TU

Gì sâu bằng những trưa thương nhớ Hiu quạnh bên trong một tiếng hò!... Đoạn trích 1 Đoạn trích 2- “Thầy có biết việc gì không?” - “Thế nào?” “Gì sâu bằng những trưa thương nhớ/ Hiu quạn

1 Nguyễn Vũ (lật đạt và xọc xạch) –

Kìa, thầy Cả.

Vũ Như Tô - Lạy Cụ lớn.

Nguyễn Vũ - Thầy có biết việc gì

không?

Vũ Như Tô - Bẩm Cụ lớn, không

Duy có bà Đan Thiềm đây vừa mới bảo với chúng tôi rằng Nguyên

Quận công làm phản.

Nguyễn Vũ (hất hàm hỏi Đan Thiềm)

- Thế nào?

Đan Thiềm – Chúng tôi cũng không

rõ Nghe như Quận công làm phản.

(Nguyễn Huy Tưởng – Vũ Như Tô)

2 Gì sâu bằng những trưa thương nhớ

Hiu quạnh bên trong một tiếng hò!

Đoạn trích 1 Đoạn trích 2

- “Thầy có biết việc gì không?”

- “Thế nào?” “Gì sâu bằng những trưa thương nhớ/ Hiu quạnh bên sông một

Chức năng: Hỏi và được đáp lại

bằng câu trả lời của Vũ Như

Tô và Đan Thiềm

Chức năng: Xác nhận một sự việc và biểu lộ cảm xúc của tác giả: Không có gì sâu bằng những trưa thương nhớ, hiu quạnh bên trong một tiếng hò

→ Câu nghi vấn chân thực → Câu nghi vấn tu từ

So

sánh Câu nghi vấn chân thực Câu nghi vấn tu từ

Giống Là câu có hình thức nghi vấn (có các từ: ai,

gì, nào, sao, đâu, bao nhiêu, hả, chứ…) ở trong câu và thường có dấu “?”ở cuối câu.

Khác - Chức năng: Nêu điều

chưa biết hoặc còn hoài nghi để được trả lời, giải thích.

- Hình thức: Nhất thiết phải có dấu “?” cuối câu.

- Chức năng: Cầu khiến, cảm thán, xác nhận một điều có tính khẳng định hoặc phủ định.

- Hình thức: Không nhất thiết phải có dấu “?”

mà có thể dùng dấu

“!” hoặc “.” cuối câu.

1 2 4

12

8 6

10 9

Hàm ý khẳng định: Nguyễn

Giang cũng ở trong bọn

người xấu số ấy.

“Những người này cố ý

bưng tai cho đừng nghe

thấy tiếng gọi phương xa

Họ quyết giữ trọn nghĩa

thuỷ chung với nàng thơ

cũ Nhưng họ đã bị ruồng

rẫy mà không hay Có

phải Nguyễn Giang cũng

ở trong bọn những người

xấu số ấy?”

(Hoài Thanh - Một thời

đại trong thi ca)

Hàm ý khẳng định cái xã hội

Âu chẳng ra Âu, Hán chẳng ra Hán này do các nhân vật giả dối,

Âu chẳng ra Âu, Hán chẳng ra Hán ấy gây nên.

“Cái xã hội Âu chẳng ra

Âu, Hán chẳng ra Hán

này,há không phải bởi

các nhân vật giả dối

tà thuyết Quốc văn –

“Kim Vân Kiều” –

Nguyễn Du)

2

Hàm ý phủ định: Người ta không

phải là cầm thú.

Nói sao chẳng biết

Hàm ý phủ định: một người nằm trên giường bệnh không thể tưởng tượng là mình khoẻ và tự

Hàm ý phủ định: Không ai cho tao lương thiện Không thể nào làm mất được những vết mảnh chai trên mặt này.

5

Không được! Ai cho tao

lương thiện? Làm thế nào

cho mất được những vết

mảnh chai trên mặt này?

Tao không thể là người

lương thiện nữa Biết

không?

(Nam Cao –

Chí Phèo)

Hàm ý phủ định:

Tổ Quốc chưa bao giờ đẹp thế này.

Tổ Quốc bao giờ

đẹp thế này chăng)

Hàm ý phủ

định: ta không cho bán không phải là ta giữ để ăn.

Hai thôn chung

chẳng bao giờ sang bên này

Hàm ý

khẳng định: Xứ

Phật cũng có

sự đau thương.

9

Núi cao bởi có đất bồi

Núi chê đất thấp, núi ngồi ở

đâu?

(Ca dao)

Hàm ý phủ định:

Núi không có chỗ tồn tại

10

Hàm ý phủ định: Biển không có nước.

Muôn dòng sông đổ

biển sâu

Biển chê sông nhỏ

biển đâu nước còn?

(Ca dao)

11

Hàm ý phủ định: Ta không thể nào sống bình yên khi quê hương đang nước sôi lửa bỏng.

Quê hương đang

nước sôi lửa bỏng

- Trong bài thơ có bao nhiêu khổ có

sử dụng câu nghi vấn tu từ?

- Vai trò, tác dụng của các câu nghi vấn

tu từ đó?

Nhớ đồng

Gì sâu bằng những trưa thương nhớ

Hiu quạnh bên trong một tiếng hò?

Đâu gió cồn thơm đất nhả mùi

Đâu ruồng tre mát thưở yên vui

Đâu từng ô mạ xanh mơn mởn

Đâu những nương khoai ngọt sắn bùi

…

Gì sâu bằng những trưa hiu quạnh

Ôi ruộng đồng quê thương nhớ ơi!

(Tố Hữu)