tiếng việt 7: Từ đồng âm

Tìm hiểu ví dụ: *Giải thích nghĩa của mỗi từ lồng trong các câu văn sau: * Nghĩa của các từ lồng trên có liên quan gì với nhau không?. -Chân bàn: bộ phận dưới cùng của một số đồ dùng,

Chào mừng quý thầy cô đến dự

TIẾNG VIỆT - TỪ ĐỒNG ÂM

I Thế nào là từ đồng âm

II Sử dụng từ đồng âm

TIẾNG VIỆT - TỪ ĐỒNG ÂM

I Thế nào là từ đồng âm

1 Tìm hiểu ví dụ:

*Giải thích nghĩa của mỗi từ lồng trong các câu văn sau:

* Nghĩa của các từ lồng trên có liên

quan gì với nhau không ?

-Con ngựa đang đứng bỗng lồng lên

- Mua được con chim, bạn tôi nhốt ngay

vào lồng

-Ngh a khác xa nhau,không liên quan gì v i ĩ ớ

nhau

Ví dụ: “chân”: bàn chân, chân bàn, chân tường,

-Bàn chân: bộ phận dưới cùng của cơ thể người hay động vật, dùng để đi, đứng

-Chân bàn: bộ phận dưới cùng của một số đồ dùng, có tác dụng đỡ các bộ phận khác

-Chân tường: phần dưới cùng của một số vật, tiếp giáp và bám chặt với mặt nền …

=> Chân là từ nhiều nghĩa

Con ruồi đậu (1) trên mâm xôi đậu (2)

-đậu (1): hành động

-đậu (2): tên gọi một sự vật

=> Đậu : từ đồng âm

Phân biệt từ nhiều nghĩa với từ đồng âm

Từ nhiều nghĩa

- Là từ mà các nghĩa

của nĩ cĩ một mối liên

hệ ngữ nghĩa nhất định

->Các từ cĩ nét nghĩa

chung

Từ đồng âm

- Là những từ mà nghĩa của chúng khơng cĩ mối liên hệ ngữ nghĩa nào cả

->Các từ cĩ nghĩa hồn tồn khác nhau

TIẾNG VIỆT - TỪ ĐỒNG ÂM

TIẾNG VIỆT - TỪ ĐỒNG ÂM

2 Ghi nhớ

Từ đồng âm là những từ giống nhau về âm thanh nhưng nghĩa khác xa nhau, không liên quan gì với nhau

Câu đố:

Trùng trục như con bò thui

Chín mắt, chín mũi, chín đuôi, chín đầu

TIẾNG VIỆT - TỪ ĐỒNG ÂM

II Sử dụng từ đồng âm

1 Tìm hiểu ví dụ

* Nhờ đâu mà em phân biệt được nghĩa của từ lồng

trong hai câu trên ?

-Dựa vào ngữ cảnh của câu văn …

* Câu “ Đem cá về kho!”nếu tách khỏi ngữ cảnh

có thể hiểu thành mấy nghĩa? Em hãy thêm vào câu này một vài từ để câu trở thành đơn nghĩa

-Đem cá về mà kho

-Đem cà về để nhập kho

TIẾNG VIỆT - TỪ ĐỒNG ÂM

Để tránh những hiểu lầm do hiện tượng đồng

âm gây ra, cần chú ý điều gì khi giao tiếp?

Trong giao ti p ph i chú ý đ y đ đ n ng c nh để tránh ế ả ầ ủ ế ữ ả hiểu sai ngh a c a t ho c dùng từ với nghĩa nước đôi do ĩ ủ ừ ặ hiện tượng đồng âm

2 Ghi nhớ/ 136

TIẾNG VIỆT - TỪ ĐỒNG ÂM

III Luyện tập

Bài 1: Đọc lại đoạn dịch bài thơ bài ca nhà tranh bị gió thu phá từ” Tháng tám, thu cao, gió thét già“đến “ Quay về, chống gậy lòng ấm ức” tìm từ đồng âm với mỗi từ sau: thu, cao, ba, tranh, sang, nam, sức, nhè, tuốt, môi

TIẾNG VIỆT - TỪ ĐỒNG ÂM

Bài ca nhà tranh bị gió thu phá (trích)

Tháng tám thu cao , giĩ thét già,

Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta.

Tranh bay sang sơng rải khắp bờ

Mảnh cao treo tĩt ngọn rừng xa,

Mảnh thấp quay lộn vào mương sa.

Trẻ con thơn nam khinh ta già khơng sức,

Nỡ nhè trước mặt xơ cướp giật,

Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre

Mơi khơ miệng cháy gào chẳng được,

Quay về, chống gậy lịng ấm ức!

Mẫu: Thu 1: mùa thu

Thu 2: thu tiền

TIẾNG VIỆT - TỪ ĐỒNG ÂM

Bài tập 2

a)Tìm các nghĩa khác nhau của danh từ cổ và giải thích mối liên quan giữa các nghĩa đĩ? b)Tìm từ đồng âm với danh từ cổ và cho biết

nghĩa của từ đĩ.

TIẾNG VIỆT - TỪ ĐỒNG ÂM

a Nghĩa khác nhau của danh từ “cổ” :

1-B ph n c a c th n i đ u với thân (cái c )ộ ậ ủ ơ ể ố ầ ổ

2-B ph n n i li n cánh tay với bàn tay, ng chân với bàn ộ ậ ố ề ố chân (c tay, c chân).ổ ổ

3-B ph n c a áo (c áo)ộ ậ ủ ổ

4- Ch eo l i g n ph n đ u c a m t s đ v t(c chai,c ỗ ạ ầ ầ ầ ủ ộ ố ồ ậ ổ ổ

l ).ọ

=> Cổ là từ nhiều nghĩa

c 2: - cái tr ng( c di n:m t tr ng)ổ ố ổ ệ ặ ố

- đánh cho kêu, làm ồn (c đ ng)ổ ộ

c 3: cô y (c đ n kìa!)ổ ấ ổ ế

TIẾNG VIỆT - TỪ ĐỒNG ÂM

Bài tập 3:

Đặt câu với mỗi cặp từ đồng âm sau (ở mỗi câu phải cĩ cả hai từ đồng âm):

bàn ( danh từ) - bàn (động từ)

sâu (danh từ ) - sâu (tính từ)

năm (danh từ) - năm ( số từ)

Con sâu ở sâu trong thân cây

-Chúng tôi ngồi vào bàn để bàn chuyện học tập

-Năm nay bé Quân vừa tròn năm tuổi

-Con ngựa đá con ngựa đá

TIẾNG VIỆT - TỪ ĐỒNG ÂM

Bài tập 4:

Anh chàng trong câu chuyện đã sử dụng biện pháp gì

để khơng trả lại cái vạc cho người hàng xĩm? Nếu em

là viên quan xử kiện, em sẽ làm thế nào để phân

rõ phải trái?

Để phân rõ phải trái,chỉ cần

thêm từ để cụm từ vạc đồng

khơng thể hiểu nước đơi

-> V ạc bằng đồng

Công việc ở nhà

1- Học bài cũ:

- Học ghi nhớ SGK/135-136

- Hồn thành các bài tập vào vở

2 - Chuẩn bị bài mới: “ Các yếu tố tự sự, miêu tả trong văn biểu cảm”

-Tìm các yếu tố tự sự, miêu tả trong đoạn văn

SGK/137

-Nếu khơng cĩ yếu tố tự sự và miêu tả thì yếu tố

biểu cảm cĩ bộc lộ được hay khơng?

Cám ơn quý thầy cô đến

dự

Chúc sức khỏe và thành

công

Giáo viện: Cao Thị Ngọc Thùy Linh

Trường THCS Vĩnh Bình – Vĩnh Hưng – long An