bài 12. Hô Hấp Ở Thực Vật

+ Cụ thể hóa được sự ảnh hưởng của các nhân tố môi trường ảnh hưởng đến hô hấp thực vật bằng các ví dụ trong thực tế.. * Kiểm tra bài cũ: Yêu cầu học sinh viết lại phương trình tổng quát

Bài 12 HÔ HẤP THỰC VẬT

1 Mục tiêu

- Kiến thức:

+ Nêu được khái niệm hô hấp thực vật

+ Viết được phương trình hô hấp tổng quát

+ Suy luận được vai trò của hô hấp đối với cơ thể thực vật

+ Phân biệt được phân giải kị khí và phân giải hiếu khí

+ Sơ đồ hóa được con đường hô hấp ở thực vật

+ Mô tả được quá trình hô hấp sáng bằng sơ đồ

+ Rút ra được mối liên hệ giữa quang hợp và hô hấp

+ Cụ thể hóa được sự ảnh hưởng của các nhân tố môi trường ảnh hưởng đến hô hấp thực vật bằng các ví dụ trong thực tế

- Kĩ năng:

+ Rèn cho học sinh kỹ năng phân tích – tổng hợp, so sánh vấn đề, năng lực quan

sát và phân tích hình vẽ

+ Phát triển tư duy cho học sinh Rèn khả năng làm việc độc lập và làm việc nhóm + Kỹ năng vận dụng kiến thức đã học vào thực tế

- Thái độ: Học sinh thêm yêu thích thiên nhiên và hứng thú học môn Sinh học

hơn

2 Phương pháp và phương tiện

* Phương pháp: Phương pháp tình huống, Phương pháp thuyết trình, Phương

pháp nghiên cứu, Phương pháp làm việc nhóm

* Phương tiện: Bảng , phấn, máy tính, máy chiếu.

3 Chuẩn bị:

* Giáo viên:

- SGK, SGV Sinh học 11 cơ bản và các tài liệu tham khảo có liên quan đến bài hô hấp thực vật

- Hình ảnh minh họa: 12.1, 12.2 SGK Sinh học 11 cơ bản

- Thí nghiệm ảo con đường hô hấp ở thực vật

- Phiếu bài tập cho học sinh

* Học sinh:

- Đọc trước bài ở nhà; Ôn lại bài 16 – Hô hấp tế bào, SGK Sinh học 10 cơ bản

4 Tiến trình bài dạy

* Ổn định tổ chức lớp.

* Kiểm tra bài cũ: Yêu cầu học sinh viết lại phương trình tổng quát của quá trình

trình của hai pha trong quang hợp

* Bài mới:

Mở đầu bài dạy:

Bài trước cô và các em đã cùng nhau tìm hiểu bài quang hợp ở thực vật Quang hợp là một quá trình trao đổi năng lượng ở thực vật Bản chất của quá trình này là gì?

hiện tượng ban ngày chúng ta ngồi dưới gốc cây sẽ cảm thấy thoải mái, dễ chịu Vấn

đề đặt ra: Tại sao ban đêm chúng ta ngồi dưới cây xanh lại thấy khó chịu hay có hiện tượng có người chết ngạt vì để quá nhiều hoa trong phòng kín? Hiện tượng gì đã xảy

ra ở cây xanh?

Để giải thích các hiện tượng trên, cô và các em cùng nhau tìm hiểu bài 12 – Hô hấp ở thực vật

Hoạt động của giáo viên, học sinh Nội dung

- GV nói về lịch sử nghiên cứu hô I KHÁI QUÁT VỀ HÔ HẤP Ở THỰC

Ánh sángDiệp lục

hấp→ kết luận thực vật không có cơ

quan hô hấp chuyên trách Hô hấp

diễn ra trong mọi cơ quan của cơ thể

thực vật, đặc biệt là các cơ quan có

hoạt động sinh lí mạnh như: hạt đang

nảy mầm, hoa và quả đang sinh

trưởng,

- Từ thí nghiệm về hô hấp ở thực vật

GV yêu cầu học sinh trả lời các câu

hỏi sau:

+ Hô hấp ở thực vật là gì? Bản chất

của hô hấp ở thực vật là gì?

+ Yêu cầu tất cả học sinh viết

phương trình hô hấp tổng quát vào

trong vở (dựa vào kiến thức đã học ở

lớp 10) GV đưa ra phương trình tổng

quát của hô hấp và xác định số học

sinh trả lời đúng bằng cách giơ tay

+ Năng lượng được giải phóng trong

hô hấp tồn tại ở dạng nào?

Vai trò của từng dạng đối với cơ thể

thực vật?

- GV làm rõ vấn đề: quang năng

được chuyển hóa thành hóa năng

trong ATP (trong pha sáng của quang

hợp) là để dùng cho pha tối trong

VẬT

1 Khái niệm hô hấp:

- Hô hấp là quá trình oxi hóa các hợp chất hữu

một phần năng lượng cần thiết cho hoạt động sống của cơ thể được tích lũy trong ATP

2 Phương trình hô hấp tổng quát:

C6H12O6 + 6O2 →6CO2 + 6H2O + Năng lượng (nhiệt + ATP)

3 Vai trò của hô hấp đối với cơ thể thực vật:

- Năng lượng giải phóng trong quá trình hô

hấp:

+ Nhiệt năng: duy trì nhiệt độ thuận lợi cho các hoạt động sống

+ Hóa năng (ATP): sử dụng cho nhiều hoạt động sống của cơ thể như quá trình TĐC, quá trình hấp thụ và vận chuyển chủ động các chất, quá trình vận động sinh trưởng, sửa chữa những hư hại của tế bào

việc tổng hợp glucose và đem dự trữ

vào thân, củ, quả, hạt, Nguồn ATP

cung cấp cho mọi hoạt động sống của

thực vật đều do đường phân và hô

hấp hiếu khí cung cấp

- Hô hấp tạo ra các sản phẩm trung gian là nguyên liệu cho các quá trình tổng hợp các chất khác trong cơ thể

- Yêu cầu học sinh viết lại sơ đồ con

đường hô hấp tế bào đã học ở lớp 10

- Chia lớp thành 4 nhóm, hướng dẫn

học sinh hoàn thành phiếu học tập số

1 dưới đây (thời gian hoàn thành

phiếu bài tập: 3 phút; trình bày: 2

phút):

Điểm so sánh Hô hấp kị khí Hô hấp hiếu khí

Oxi

Nơi xảy ra

Sản phẩm

Năng lượng tích

lũy

- GV chuẩn lại đáp án phiếu bài tập

cho học sinh

- Phân biệt cho học sinh điểm giống

và khác nhau giữa hô hấp tế bào và

hô hấp ở thực vật Đồng thời chốt lại

kiến thức phần II Con đường hô hấp

ở thực vật

II CON ĐƯỜNG HÔ HẤP Ở THỰC VẬT

1 Phân giải kị khí

ngập nước hoặc hạt khi ngâm vào nước

- Xảy ra tại tế bào chất

- Không tích lũy năng lượng

2 Phân giải hiếu khí

- Diễn ra tại các mô, cơ quan đang có hoạt

động sinh lí mạnh: hạt nảy mầm, hoa đang nở,

…

- Xảy ra trong điều kiện có O2

- Xảy ra tại tế bào chất và ti thể

- Tích lũy năng lượng: 38 ATP

- Hướng dẫn học sinh quan sát sơ đồ

hô hấp sáng Yêu cầu:

+ Hô hấp sáng là gì?

III HÔ HẤP SÁNG

- Khái niệm: là quá trình hô hấp xảy ra ngoài sáng

Đường phân

Lên men

Lên men rượu

Lên men lactic

- Phân giải kị khí

Đường phân

Hô hấp hiếu khí

Chu trình Crep (ở chất nền của ti thể thể) Chuỗi chuyền electron (ở màng trong của ti thể) -Phân giải hiếu khí

khí

+ Hô hấp sáng xảy ra ở nhóm thực

vật nào?

+ Cơ chế của hô hấp sáng và vai trò

của hô hấp sáng

(lúa, đậu, cải đường, hướng dương, ), còn

hấp không xảy ra hoặc xảy ra rất yếu

- Cơ chế:

- Vai trò: Không tạo ra năng lượng ATP, tiêu tốn 30 – 50% sản phẩm quang hợp → có hại cho thực vật Tuy nhiên, hô hấp sáng hình thành một số aa cho thực vật: glixin và Xerin

- Yêu cầu học sinh hoàn thành phiếu

học tập số 2 ở nhà dựa trên kiến thức

bài quang hợp và hô hấp đã được

học

Điểm so sánh Quang hợp ở

Thực vật

Hô hấp ở thực vật

1 Vị trí

2 Thời gian tiến

hành

3 Nguyên liệu

4 Sản phẩm

5 Phương trình tổng

quát

6 Sự chuyển hóa

năng lượng

- Học sinh tự nghiên cứu sách giáo

khoa Giáo viên chỉ lưu ý một số vấn

đề cơ bản và lấy một số ví dụ trong

IV QUAN HỆ GIỮA HÔ HẤP VÀ QUANG HỢP

1 Mối quan hệ giữa quang hợp và hô hấp

Sản phẩm của quang hợp là nguyên liệu của

hô hấp Ngược lại, sản phẩm của hô hấp là tác chất của quang hợp

2 Mối quan hệ giữa hô hấp và môi trường

- Nước: cần cho hô hấp, mất nước làm giảm

cường độ hô hấp

RiDP APG(C

3 )

Glicolat

(C

2

)

Lục lạp

hυ

Glicolat Glioxilat

O

2

(CHOCOOH)

(NH2CH2COOH )

Serin

CO2

Peroxixom Ti thể

thực tiễn.

- GV giải thích cho học sinh thế nào

là cường độ hô hấp? (Cường độ hô

lượng CO2 thải ra trong 1 đơn vị thời

gian)

- Học sinh đóng vai một kĩ sư nông

nghiệp của sở tài nguyên và môi

trường để xuất biện pháp và hướng

dẫn bà con nông dân bảo quản nông

sản sau khi thu hoạch (HS làm ở nhà

ra giấy và nộp vào buổi sau)

- Nhiệt độ: Trong giới hạn nhiệt độ sinh lý,

nhiệt độ càng cao hô hấp càng mạnh

ĐỊNH LUẬT VAN-HOP: Tăng nhiệt độ lên

10 0 C thì tốc độ phản ứng tăng lên 2 à 3 lần.

hiếu khí, làm tăng quá trình hô hấp Ngược lại,

và chuyển sang dạng hô hấp kị khí

- Hàm lượng CO 2 : Nồng độ CO2 cao sẽ ức chế hô hấp

*Ý nghĩa thực tiễn của hô hấp: ứng dụng

trong bảo quản nông sản (duy trì hô hấp ở cường độ thấp nhất): Bảo quản khô, bảo quản

cao

* Củng cố:

- Củng cố bằng sơ đồ hóa nội dung của bài:

* Kiểm tra, đánh giá: Câu hỏi trắc nghiệm (Thời gian làm bài: 5 phút)

Câu 1 Vai trò quan trọng nhất của hô hấp đối với cây trồng là gì?

a Cung cấp năng lượng chống chịu

b Tăng khả năng chống chịu

c Tạo ra các sản phẩm trung gian

d Miễn dịch cho cây

Đ/a: c

Câu 2 Quá trình oxi hóa chất hữu cơ xảy ra ở đâu?

a Tế bào chất

b Màng trong ti thể

c Khoang ti thể

d Quan điểm khác

Đ/a: a

Câu 3 Giai đoạn nào chung cho quá trình lên men và hô hấp hiếu khí?

a Chu trình Crep

b Chuỗi chuyền điện tử electron

c Đường phân

d Tổng hợp axetyl – CoA

e Khử piruvat thành axit lactic

Đ/a:c

Câu 4 Quá trình tổng hợp ATP chủ yếu xảy ra ở đâu?

a Tế bào chất

b Màng trong ti thể

c Khoang ti thể

d Màng ngoài ti thể

Đ/a: b

Câu 5 Quá trình hô hấp sáng là quá trình:

a Hấp thụ CO2 và giải phóng O2 trong bóng tối

Đ/a: d

Câu 6 Nhận định nào sau đây là đúng nhất?

a Hàm lượng nước tỉ lệ nghịch với cường độ hô hấp

b Cường độ hô hấp và nhiệt độ tỉ lệ thuận với nhau

d Cả 3 phương án trên đều đúng

Đ/a: c

*Chuẩn bị cho bài sau:

- Xem lại lý thuyết bài hô hấp và quang hợp để chuẩn bị cho bài thực hành.

- Làm bài tập về nhà.