ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM********** LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC Tên đề tài: TUYỂN CHỌN VÀ XÂY DỰNG HỆ THỐNG CÂU TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN DÙNG KIỂM TRA – ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ DẠY HỌ
Trang 1ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
**********
LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC
Tên đề tài:
TUYỂN CHỌN VÀ XÂY DỰNG HỆ THỐNG CÂU TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN DÙNG KIỂM TRA – ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ DẠY HỌC HÓA HỌC LỚP 12 NÂNG CAO BẬC THPT
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC : PGS.TS NGUYỄN XUÂN TRƯỜNG
HỌC VIÊN THỰC HIỆN : LÊ THỊ PHƯỢNG
Trang 3PHẦN MỞ ĐẦU
• Lý do chọn đề tài
• Mục đích nghiên cứu
• Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• Nhiệm vụ nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Giả thuyết khoa học
• Đóng góp của đề tài
• Phạm vi ứng dụng của đề tài
Trang 4LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trong thời đại khoa học kỹ thuật phát triển mạnh mẽ như hiện nay, nền giáo dục nước ta đã và đang thực hiện đổi mới từ nội dung, phương pháp đến hình thức tổ chức việc dạy và học
Cùng với việc đổi mới chương trình và sách giáo khoa phổ thông, đổi mới phương pháp dạy học, định hướng đổi mới cách KT – ĐG thì ngành giáo dục
đã không ngừng phát triển về mọi mặt với mục tiêu và phương châm nâng cao hơn nữa chất lượng dạy và học
Trong những năm gần đây, phương pháp TNKQ với những ưu điểm vượt trội đã được sử dụng để KT - ĐG kết quả học tập, thi cử của HS ở một số môn học
Năm học 2008 - 2009 là năm học đầu tiên SGK hóa học mới dùng cho HS
12 được đưa vào áp dụng Do đó, chúng tôi thực hiện đề tài “Tuyển chọn
và xây dựng hệ thống câu trắc nghiệm khách quan dùng kiểm tra – đánh giá kết quả dạy học hóa học lớp 12 nâng cao bậc THPT” nhằm mục đích chuẩn bị cho việc dạy học và KT - ĐG theo hướng đổi mới phương pháp đạt được kết quả tốt nhất.
Trang 51.2 Tiêu chuẩn bài TNKQ dạng nhiều lựa chọn
1.2.1 Tiêu chuẩn định lượng
Trang 6N G : Số học sinh thuộc nhóm giỏi trả lời đúng câu hỏi.
N K : Số học sinh thuộc nhóm kém trả lời đúng câu hỏi n: Tổng số HS nhóm giỏi (hoặc nhóm kém).
Khi đó hệ số về độ khó của câu hỏi (K ) được tính như sau:
- K từ 10% - 25% và 75% - 90%: cẩn trọng khi dùng.
- K < 10% và K > 90%: không dùng.
Trang 7 Độ phân biệt
Muốn cho câu hỏi có độ phân biệt thì phản ứng của nhóm HS giỏi và nhóm HS kém đối với câu hỏi đó hiển nhiên phải khác nhau Thực hiện phép tính thống kê, người ta tính được độ phân biệt P theo công thức:
Thang phân loại độ phân biệt được qui ước như sau:
0 < P ≤ 0,2: Độ phân biệt rất thấp giữa HS giỏi và HS kém
0,2 < P ≤ 0,4: Độ phân biệt thấp giữa HS giỏi và HS kém
0,4 < P ≤ 0,6: Độ phân biệt trung bình giữa HS giỏi và HS kém.0,6 < P ≤ 0,8: Độ phân biệt cao giữa HS giỏi và HS kém
0,8 < P ≤ 1: Độ phân biệt rất cao giữa HS giỏi và HS kém
Nếu: P > 0,32: Dùng được.
P từ 0,22 - 0,31: Nên thận trọng khi dùng
P < 0,22: Không dùng được
Trang 8 Độ tin cậy
2 d
2 t
;
Bài TN tin cậy là bài trắc nghiệm có độ tin cậy 0,6 < rtt < 1,0
d j : hiệu điểm số; t j : điểm số toàn bài.
Trang 9CHƯƠNG 2: HỆ THỐNG CÂU TNKQ
DÙNG KIỂM TRA – ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ DẠY HỌC
HÓA HỌC LỚP 12 NÂNG CAO
- Mức độ 1: KT - ĐG mức độ biết các kiến thức trong chương,
loại bài tập ở mức độ này chỉ yêu cầu HS nhớ lại, tái hiện lại những kiến thức đã được học trong chương
- Mức độ 2: KT - ĐG mức độ hiểu các kiến thức trong chương,
loại bài tập này yêu cầu HS không những nhớ lại kiến thức đã học mà còn được diễn giải, mô tả, tóm tắt được những kiến thức đã học để thể hiện khả năng hiểu biết của mình
Trang 10Ví dụ 1: Câu TNKQ thuộc mức độ 1
thu được phần không tan Z Trong Z chứa:
C AgCl D Ag, AgCl
Câu 4 (Phần 2.1.3.1): Este nào sau đây thủy phân cho hỗn hợp
2 chất hữu cơ đều tham gia phản ứng tráng bạc?
A CH3COOC2H5 B CH3COOCH=CH2
C HCOOCH2CH=CH2 D HCOOCH=CH-CH3
Trang 11Ví dụ 2: Câu TNKQ thuộc mức độ 2
Câu 8 (Phần 2.3.3.2): Các giá trị hằng số phân li bazơ: 4.10-10,
A butyl amin, anilin, amoniac B anilin, amoniac, butyl amin
C anilin,butyl amin, amoniac D amoniac, butyl amin, anilin
Câu 8 (Phần 2.7.3.2): Cho từng chất: Fe, FeO, Fe(OH)2,
thuộc loại phản ứng OXH - K là
Trang 12Ví dụ 3: Câu TNKQ thuộc mức độ 3
Câu 16 (Phần 2.5.3.3): Điện phân dd chứa a mol CuSO4 và b mol NaCl (với điện cực trơ, có màng ngăn xốp) Để dd sau khi điện phân làm phenolphtalein chuyển sang màu hồng thì điều
Trang 13Ví dụ 3: Câu TNKQ thuộc mức độ 3
Câu 13: Khi clo hóa PVC thu được tơ clorin chứa 66,18% clo
Số mắt xích trung bình tác dụng với 1 phân tử clo là
Trang 143.3.2.3 Sắp xếp kết quả theo các mức điểm
3.3.2.4 Phân tích kết quả bài KT
3.4 Kết quả TNSP
3.4.1 Phép đo độ khó, độ phân biệt
3.4.2 Phép đo độ tin cậy
CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
Trang 15- Trên cơ sở hệ thống câu TNKQ đã đề nghị trong
đề tài, xây dựng đề KT cho lớp thực nghiệm và tiến hành KT.
- Sơ bộ đánh giá khả năng tiếp thu kiến thức của
HS và hiệu quả quá trình dạy học ở THPT.
- Dùng phương pháp thống kê toán học để xử lý
số liệu, từ đó phân tích, đánh giá độ khó, độ phân biệt, độ tin cậy của từng câu hỏi và toàn bài KT.
Trang 16- Tiến hành thực nghiệm đối với hai chương đầu tiên của chương trình hóa học 12 nâng cao: chương “Este – Lipit” và chương “Cacbohiđrat”.
- KT 320 HS tại 8 lớp 12 đang học chương trình nâng cao ở hai trường: 4 lớp thuộc trường THPT Kon Tum và 4 lớp thuộc trường trung học Chuyên Kon Tum
Đối tượng thực nghiệm
Để thực hiện có hiệu quả mục đích TNSP, chúng tôi chia
320 HS thành 2 nhóm:
- Nhóm 1: 280 em làm bài KT dùng để xác định độ khó, độ phân biệt
- Nhóm 2: 40 em làm bài KT dùng để xác định độ tin cậy Nhóm này sẽ làm bài KT sau khi có kết quả KT nhóm 1
Trang 17Kết quả TNSP
Biên soạn 2 đề (mỗi đề 30 câu) có nội dung theo từng chương đang xét, có đầy đủ nội dung theo ba mức độ: biết, hiểu, vận dụng theo tỉ lệ 30% : 40% : 30%
Sau khi TNSP chúng tôi đã thu được kết quả và tổng hợp thành bảng số liệu
Trang 18Độ phân biệt và độ khó của bài như sau:
- Về độ phân biệt:
+ Độ phân biệt rất cao: 1 (3,33%)
+ Độ phân biệt cao: 3 (10%)
+ Độ phân biệt trung bình: 15 (50%)
Trang 192 22
2 d
Phép đo độ tin cậy cho thấy đề 1 có độ tin cậy tương đối tốt, có thể dùng để KT chương “Este – Lipit”
Trang 20PHÂN TÍCH KẾT QUẢ
Kết quả thực nghiệm cho thấy các câu hỏi ở hai chương dùng để ra đề KT thực nghiệm có độ khó, độ phân biệt, độ tin cậy tương đối khả quan, có thể dùng
để KT - ĐG mức độ tiếp thu và vận dụng kiến thức của
HS sau mỗi chương cũng như cuối mỗi học kì
Qua tiến hành thực nghiệm chúng tôi nhận thấy những bài toán trung bình, tương đối khó và khó nên
sử dụng trong quá trình KT - ĐG kiến thức của HS Những bài toán dễ và rất khó chỉ sử dụng tuỳ vào mục đích của các lần KT.
Trang 21Kết quả thực nghiệm cũng cho thấy, phương pháp KT - ĐG bằng TNKQ một mặt giúp KT được trên diện rộng kiến thức, mặt khác cũng có khả năng phân hoá rõ rệt trình độ HS Từ đó, GV có những điều chỉnh kịp thời nhằm cải thiện hiệu quả giảng dạy
Việc xây dựng hệ thống câu TNKQ với 3 mức độ: biết, hiểu, vận dụng trong đó có những câu vận dụng mức độ cao (hầu hết đều có cách giải nhanh) cho chương trình hoá học 12 nâng cao không những góp phần đánh giá đúng trình độ HS mà còn kích thích sự ham mê, hứng thú trong học tập của các em Đây cũng
là bước chuẩn bị cần thiết cho các em HS trong những
kỳ thi quan trọng sắp tới
PHÂN TÍCH KẾT QUẢ
21
Trang 22PHẦN KẾT LUẬN
Trong đề tài này, chúng tôi đã giải quyết những vấn
đề lý luận và thực tiễn sau:
1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về TNKQ
2 Tóm tắt những kiến thức trọng tâm của chương trình hóa học 12 nâng cao theo đơn vị chương (9 chương).
3 Tuyển chọn và xây dựng hệ thống bài tập TNKQ dùng KT - ĐG kết quả dạy học chương trình hoá học
12 nâng cao theo từng chương.
Trang 23Từ kết quả bước đầu tương đối khả quan sau khi TNSP, chúng tôi mạnh dạn đề nghị sử dụng và mở rộng, nâng cao chất lượng hệ thống câu TNKQ hoá học 12 nhằm đáp ứng những yêu cầu về KT - ĐG ở trường phổ thông hiện nay.
Qua điều tra thái độ của GV và HS sau khi thực nghiệm thấy đa số HS thích phương pháp KT - ĐG bằng hình thức TNKQ Đặc biệt, các câu có phương pháp giải nhanh gây hứng thú cho cả GV và HS vì để giải quyết chúng HS không những phải tư duy sâu, sáng tạo và độc lập mà còn cần có tác phong giải quyết vấn đề nhanh, sâu, rộng Do vậy, nên tăng cường các bài toán có phương pháp giải nhanh vào hệ thống câu TNKQ dùng để KT - ĐG
KIẾN NGHỊ
Trang 24Xin trân trọng cảm ơn quý thầy cô trong hội đồng khoa học,
quý vị đại biểu, các anh chị, bạn bè, đồng nghiệp đã quan tâm theo dõi,
động viên và cổ vũ!