GDMT MÔN CÔNG NGHỆ _Phần 2

Phân bón hoá học và thuốc bảo vệ thực vật các có tác động tiêu cực, làm suy chất l ợng môi tr ờng canh tác nh đất, n ớc bị ô nhiễm, giảm tính đa dạng sinh học, suy giảm các loài thiên

D¹y häc LåNG GHÐP & tÝch hîp

m«n CÔNG NGHỆ THCS

Khi dạy Giáo dục bảo vệ Môi tr ờng

cần biết những khái niệm nào ?

1 Ô nhiễm môi tr ờng:

Sự biến đổi của các thành phần môi tr ờng không phù hợp với tiêu chuẩn môi tr ờng, gây ảnh h ởng đến con

ng ời và sinh vật

2 Suy thoái môi tr ờng:

Sự suy giảm về chất l ợng và số l ợng của thành phần môi tr ờng, gây ảnh h ởng đến con ng ời và sinh vật.

3 Hệ sinh thái:

Là quẩn thể sinh vật trong một khu vực địa lý tự nhiên nhất định cùng tồn tại và phát triển, có tác động qua lại với nhau "H sinh thỏi là h th ng cỏc qu n th sinh v t s ng ệ ệ ố ầ ể ậ ố chung và phỏt tri n trong m t mụi tr ể ộ ườ ng nh t đ nh, quan h t ấ ị ệ ươ ng tỏc

v i nhau và v i mụi tr ớ ớ ườ ng đú".

• Bão bụi gây nên do gío mạnh và bão, m a bào mòn

đất sa mạc; bụi muối do n ớc biển bốc hơi;

• Sự phân huỷ các chất hữu cơ thối rữa tạo ra chất khí

độc sunfua, nitrit

• Do các hoạt động công nghiệp đốt cháy nhiên liệu hoá thạch, hoạt động của các ph ơng tiện giao thông

¤ nhiÔm m«i tr êng tõ khãi cña c¸c lß SX g¹ch

¤ nhiÔm m«i tr êng tõ khãi, bôi cña nhµ m¸y

¤ nhiÔm tõ nh÷ng lµng nghÒ

Khái niệm:

6 Phát triển môi tr ờng bền vững:

Là phát triển đáp ứng đ ợc nhu cầu của thế hệ hiện tại mà không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu đó của các thế hệ t ơng lai trên cơ sở kết hợp chặt chẽ hài hoà giữ tăng tr ởng kinh tế, bảo

đảm tiến bộ xã hội và bảo vệ môi tr ờng.

7 Ô nhiễm môi tr ờng đất:

Là các hiện t ợng làm nhiễm bẩn môi tr ờng đất bởi các chất ô nhiễm nh chất thải sinh hoạt, chất thải công nghiệp, chất thải do hoạt động nông nghiệp

Ví dụ: d l ợng phân bón N, P trong đất; thuốc trừ sâu: DDT, lindan, andrin ; kim loại nặng, độ

kiềm, axit trong chất thải công nghiệp và sinh

hoạt

Rõng c©y bÞ tr¬ trôi do m a a xÝt

các sản phẩm nông nghiệp d ới dạng d l ợng

Phân bón hoá học và thuốc bảo vệ thực vật các

có tác động tiêu cực, làm suy chất l ợng môi tr ờng canh tác nh đất, n ớc bị ô nhiễm, giảm tính đa

dạng sinh học, suy giảm các loài thiên địch, tăng khả năng kháng thuốc của sâu bệnh đối với

thuốc)

Thế nào là bảo vệ môI tr ờng?

• Bảo vệ môi tr ờng là giữ cho môi tr ờng trong

lành, sạch đẹp, cải thiện môi tr ờng, đảm bảo

cân bằng sinh thái, ngăn chặn, khắc phục

những hậu quả xấu do con ng ời và thiên nhiên gây ra; khai thác, sử dụng hợp lý và tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên

• Nguyên nhân gây ra tình trạng suy thoái môi tr ờng:

nghiệp đã thải ra môi tr ờng một l ợng khí thải rất lớn gây ô nhiễm;

môi tr ờng sống trong sinh hoạt và sản xuất gây

ra

Giáo dục bảo vệ môi tr ờng thực hiện nh thế nào?

• Bảo vệ môi truờng là trách nhiệm của cộng đồng

• Trách nhiệm của nhà n ớc, toàn xã hội và mọi công dân.

• ở Việt Nam có Luật Bảo vệ môi tr ờng với những

chính sách cụ thể, tích cực tham gia các tổ chức,

phong trào bảo vệ môi tr ờng.

• Giáo dục BVMT là trách nhiệm của toàn dân, các tr ờng học

• Trong các nhà tr ờng giáo dục môi tr ờng là một môn học nhằm giáo dục cho học sinh những kiến thức, hiểu biết về môi tr ờng và những kỹ năng sống, làm việc trong một môi tr ờng phát triển bền vững

• Giáo dục bảo vệ môi tr ờng ở n ớc ta đ ợc lồng ghép trong ch ơng trình giáo dục phổ thông d ới dạng

những bài học ngoại khoá và tất cả các môn học

liên quan đến môi tr ờng nh : môn Công nghệ, sinh học, vật lý, hoá học, giáo dục h ớng nghiệp

Thu r¸c th¶i – b¶o vÖ m«i tr êng

Giỏo dục mụi trường ở trường phổ

• Việc giáo dục cho học sinh những hiểu biết cơ bản về

• Với tinh thần đó, phần thứ hai n y nhằm giúp giáo à viên môn Cụng nghệ ở THCS tích hợp giáo dục môi tr ờng thông qua giảng dạy môn học.

TÝch hîp GDBVMT ë CÊp THCS lµ g×?

Có những Ph ơng pháp dạy học tích hợp giáo dục bảo vệ

môI tr ờng trong môn CễNG NGHỆ ?

1 Ph ơng pháp nghiên cứu

(Tìm tòi, khám phá, hay giải quyết vấn đề)

• Ph ơng pháp này h ớng học sinh làm quen với quá

trình tìm tòi khám phá, sáng tạo d ới các dạng bài

tập Khi giảng dạy có một số dạng bài tập khác nhau

nh :

• Bài tập giải quyết ngay trên lớp, thông th ờng là các

bài tập liên quan đến kiến thức đ ợc học ngay trong

• Tìm giả thuyết liên quan để giải quyết vấn đề;

• Thu thập các số liệu thống kê và tài liệu liên quan,

xử lý số liệu, tài liệu và xác minh các giả thuyết;

• Kết luận;

• Vận dụng các kết luận đ a ra cam kết hành động.

• Luôn h ớng học sinh vào trong tâm bài

giảng;

• Tạo ra các tình huống để học sinh đ ợc

tham gia tranh luận;

• Giáo viên cần nắm bắt tình hình, dự kiến tr

ớc những ý kiến kết luận trên cơ sở động viên học sinh trong học tập;

• Ph ơng pháp làm việc theo nhóm đ ợc thực hiện theo các b ớc sau:

• Chuẩn bị;

• Giao nhiệm vụ;

• Tiến hành làm việc nhóm (thảo luận);

• Tổng kết thảo luận (đại diện nhóm báo cáo kết quả);

• Giáo viên kết luận.

3 Đóng vai

• Ph ơng pháp này đ ợc đặc tr ng bởi hoạt động với các nhân vật giả định, trong đó các tình huống trong thực tế cuộc sống đ ợc thể hiện bằng

• B ớc 4: H ớng dẫn học sinh trao đổi, thảo luận

B ớc này cần cho học sinh tự rút ra những kết luận cần thiết về các vấn đề nội dung trình diễn

đặt ra

4 Quan sát,

phỏng vấn

•Hoạt động chính của ph ơng pháp

này là quan sát, phỏng vấn.

• Việc quan sát phải có định h ớng

vào những vấn đề cụ thể

•Phỏng vấn là giai đoạn tiếp theo của những việc đã quan sát, đ ợc thực

hiện với các đối t ợng cụ thể

5 Tranh luận:

• Bản chất của ph ơng pháp này là chia

theo hai nhóm để tranh luận về những

vấn đề đặt ra

• Giáo viên th ờng là ng ời đóng vai trọng tài (có thể chọn một số học sinh làm

trọng tài), phải tuân thủ đúng luật

• Sau khi tranh luận giáo viên cần h ớng

dẫn học sinh hoặc tự mình rút ra kết luận

đúng, sai, những bài học về môi tr ờng.

6 Thuyết trình

• Học sinh tự thu thập thông tin, t liệu để tự viết báo cáo và trình bày tr ớc tập thể lớp hoặc nhóm ng ời cùng quan tâm đến vấn

đề môi tr ờng.

• Ph ơng pháp này th ờng dành cho học sinh các lớp lớn tuổi (học sinh lớp 9 hoặc

THPT),

7 Tham quan, cắm trại và trò chơi

•Đây là ph ơng pháp giáo dục bảo vệ môi tr ờng thông qua các hoạt động tập thể để GDBVMT

8 Lập dự án

•Cá nhân hay nhóm học sinh phải tập thiết lập một dự án có nội dung môi

tr ờng và thực hiện dự án đó Ph ơng pháp này tạo cho học sinh có thói

quen đặt mình vào vị trí của những

ng ời luôn quan tâm và có hành động hợp lí với môi tr ờng.

H×nh ¶nh vÒ « nhiÔm m«i tr êng

S«ng Hång bÞ « nhiÔm

Khi qu¸n hµng c¹nh c«ng viªn!

Cµng cÊm cµng vi ph¹m!

Hoµng h«n trªn biÓn

Giáo dục bảo vệ mội TRƯỜNG ở một số địa

chỉ trong môn CễNG NGHỆ

• Lớp 6 :Kinh tế gia đỡnh

Bài 1/ Cỏc loại vải thường dựng trong may mặc :

• Địa chỉ tớch hợp : Nguồn gốc tớnh chất của cỏc loại vải

• Nội dung tớch hợp: Để cú nguồn nguyờn liệu dệt vải, con người

cần phải trồng bụng, đay, nuụi tằm, dờ và phải bảo tồn cỏc tài

nguyờn thiờn nhiờn như gỗ, than đỏ, dầu mỏ

Bài 2/ Lựa chọn trang phục

Địa chỉ tớch hợp: I/ Trang phục và chức năng của trang phục

Nội dung tớch hợp: - Trang phục bảo vệ cơ thể con người trỏnh

cỏc tỏc hại của mụi trường.

- Trang phục làm đẹp cho con người, làm đẹp mụi trường sống

của con người.

Bài 4 : Sử dụng và bảo quản trang phục :

Địa chỉ tớch hợp: I/ Sử dụng trang phục

II/ Bảo quản trang phục

Nội dung tớch hợp: - Biết cỏch sử dụng và bảo quản trang phục,

sẽ tiết kiệm được nguyờn liệu dệt vải, giỳp làm giàu mụi trường

Bµi 8: Sắp xếp đồ đạc hợp lý trong nhà ở

-Địa chỉ tích hợp: II/ Sắp xếp đồ đạc hợp lý trong nhà ở -Nội dung tích hợp: - Sắp xếp đồ đạc hợp lý tạo cho môi trường sống trong nhà ở thoải mái, thuận tiện

Bµi 9 : Thực hành sắp xếp đồ đạc hợp lý trong nhà ở

- Địa chỉ tích hợp: Chuẩn bị mô hình các đồ vật

- Nội dung tích hợp: Dùng bìa vở cũ, vỏ hộp hay các vật liệu tre, gỗ tận dụng để tập làm các mô hình đồ vật

trong nhà dùng để sắp xếp.

Bài 10: Giữ gìn, nhà ở sạch sẽ, ngăn nắp

-Địa chỉ tích hợp: Giữ gìn, nhà ở sạch sẽ, ngăn nắp

- Nội dung tích hợp: +Giữ gìn nhà ở sạch sẽ, ngăn nắp

để môi trường sạch đẹp.

+ Thực hiện và nhắc nhở các thành viên trong gia

đình giữ gìn nhà ở sạch sẽ, ngăn nắp.

Mét sè §Þa chØ vµ néi dung tÝch hîp gi¸o dôc vµ b¶o vÖ m«i

tr êng

•Líp 7: Nông nghiệp

Bµi 1 : Vai trò, nhiệm vụ của ngành trồng trọt

-Địa chỉ tích hợp: I/ Vai trò của trồng trọt.

II/ Để thực hiện nhiệm vụ của trồng trọt, cần sử dụng

những biện pháp gì?

-Nội dung tích hợp: + Trồng trọt có vai trò rất lớn trong việc

điều hòa không khí, cải tạo môi trường.

+ Đối với biện pháp khai hoang, lấn biển, Gv lưu ý cần phải có

một tầm nhìn chiến lược để vừa phát triển trồng trọt, tăng sản

lượng nông sản, vừa bảo vệ tránh làm cân bằng sinh thái môi

trường biển và vùng ven biển.

§Þa chØ vµ néi dung tÝch hîp gi¸o dôc m«i tr êng

• Bµi 2 Khái niệm về đất trồng và thành phần của đất trồng

- Địa chỉ tích hợp: 2/ Vai trò của đất trồng

- Nội dung tích hợp: +Nếu môi trường đất bị ô nhiễm( nhiều

hóa chất độc hại, nhiều kim loại nặng, nhiều vi sinh vật có

hại ) sẽ ảnh hưởng không tốt tới sự sinh trưởng và phát

triển của cây trồng, làm giảm năng suất, chất lượng nông

sản, từ đó ảnh hưởng gián tiếp tới vật nuôi và con người.

Bài 3 : Một số tính chất chính của đất trồng.

- Địa chỉ tích hợp: II/ Độ chua, độ kiềm của đất

IV/ Độ phì nhiêu của đất

- Nội dung tích hợp: +Độ PH đất có thẻ thay đổi, môi trường

đất tốt lên hay xấu đi tùy thuộc vào việc sử dụng đất như :

Việc bón vôi làm trung hòa độ chua của đất hoạc bón nhiều, bón liên tục một số loại phân hóa học làm tăng nồng độ ion

H + trong đất và làm cho đất bị chua.

+ Hiện nay ở nước ta việc chăm bón không hợp lý, chặt phá

rừng bừa bãi gây ra sự rữa trôi xóa mòn làm cho đất bị

giảm độ phì nhiêu một cách nghiêm trọng

§ Þa chØ vµ néi dung tÝch hîp gi¸o dôc m«i tr êng

Bµi 9 Cách sử dụng và bảo quản các loại phân thông thường

• Địa chỉ tích hợp: II/ Cách sử dụng

III/ Bảo quản

Nội dung : Cách sử dụng và bảo quản các loại phân bón

thông thường.Dựa trên cơ sở các đặc điểm của phân bón

mà suy ra cách sử dụng, bảo quản hợp lý, bảo vệ, chống ô

nhiễm môi trường

Bài 13: Phòng trừ sâu, bệnh hại:

Địa chỉ tích hợp : II/ Các biện pháp phòng trừ sâu, bệnh hại

Nội dung : Trên cơ sở phân tích ưu, nhược điểm của từng biện

pháp, chỉ ra được biện pháp cần ưu tiên trong phòng, trừ

sâu, bệnh Đối với các biện pháp hóa học, cần biết cách khắc phục những hậu quả có hại cho môi trường.Từ những điều

trên, hình thành ý thức tự giác bảo vệ cây trồng, đồng thời

bảo vệ môi trường.

§Þa chØ vµ néi dung tÝch hîp gi¸o dôc m«i tr êng

Bµi19 Cách sử dụng và bảo quản các loại

phân bón thông thường

• Địa chỉ tích hợp: IV/ Bón phân thúc

Nội dung : Lưu ý bón phân hữu cơ hoai mục để cây dễ hấp thu,

không bón phân tươi, khi bón phải vùi phân vào trong đất vừa đỡ mất chất dinh dưỡng, vừa không làm ô nhiễm môi trường.

Bài 20 : Thu hoạch và chế biến nông sản:

Địa chỉ tích hợp : I/ Thu hoạch

II/ Bảo quản

III/ Chế biến

Nội dung : Ý thức trách nhiệm qua việc thực hiện 1 cách tự giác thu hoạch nông sản phải đảm bảo thời gian cách li sau khi sử dụng

các loại thuốc hóa học.

- Tuyệt đối tuân thủ các nguyên tắc vệ sinh an toàn thực phẩm trong bảo quản và chế biến nông sản, chỉ sử dụng những chất bảo quản hoặc các chất phụ gia trong danh mục nhà nước cho phép và sử dụng đúng yêu cầu kỹ thuật.

§Þa chØ vµ néi dung tÝch hîp gi¸o dôc m«i tr êng

Nội dung tích hợp: Ý thức, thói quen làm việc theo quy trình, tiết kiệm

nguyên liệu, giữ vệ sinh nơi thực hành, góp phần bảo vệ môi trường xung quanh.

Bài 32: Vai trò của điện năng trong kỹ thuật và đời sống

Địa chỉ tích hợp : Vai trò của điện năng

Nội dung tích hợp: Điện năng được sản xuất từ các nguồn năng lượng khác như nhiệt năng, thủy năng, năng lượng nguyên tử, năng lượng Mặt

Trời Tiết kiệm điện năng là tiết kiệm các nguyên liệu để tạo ra điện năng bảo vệ môi trường

§Þa chØ vµ néi dung tÝch hîp gi¸o dôc m«i tr êng

Bài33- bài 59 :

Địa chỉ tích hợp : Tất cả các bài thực hành

Nội dung tích hợp: lồng ghép

bảo vệ môi trường qua bài

thực hành, giáo dục ý thức vệ sinh, bảo vệ môi trường nơi

làm việc

§Þa chØ vµ néi dung tÝch hîp gi¸o dôc m«i tr êng

•Lớp 9: I/Sửa chữa xe

đạp

Bài 1: Giới thiệu nghề sửa chữa xe đạp

Địa chỉ tích hợp : Triển vọng của nghề

Nội dung tích hợp: Hạn chế sử dụng ô tô, xe máy,

tăng cường sử dụng xe đạp làm phương tiện giao thông, hạn chế chất thải do động cơ thải ra môi

§Þa chØ vµ néi dung tÝch hîp gi¸o dôc m«i tr êng

• Lớp 9:II/ Lắp đặt mạng điện trong nhà

§Þa chØ vµ néi dung tÝch hîp gi¸o dôc m«i tr êng

• Lớp 9:III/ Nấu ăn

Bài 3: Sắp xếp và trang bị nhà bếp

Địa chỉ tích hợp :

I/Cách sắp xếp và trang trí nhà bếp

II/ Cách sắp xếp nhà bếp hợp lý

Nội dung tích hợp: -Nhà bếp được sắp xếp

hợp lý và trang trí đẹp để tạo nên môi

trường sạch, đẹp và thuận tiện khi nấu ăn.

- Tham gia sắp xếp và trang trí nhà bếp Hình thành thói quen để các đồ dùng nhà bếp

đúng nơi quy định.

§Þa chØ vµ néi dung tÝch hîp gi¸o dôc m«i tr êng

Bài 6: Trình bày và trang trí bàn ăn Địa chỉ tích hợp :

I/ Trình bày bàn ăn

II/ Trang trí bàn ăn

Nội dung tích hợp: -Bàn ăn được

trình bày và trang trí thích hợp

làm đẹp môi trường nơi ăn

- Tham gia trình bày và trang trí

bàn ăn ở gia đình

§Þa chØ vµ néi dung tÝch hîp gi¸o dôc m«i tr êng

§Þa chØ vµ néi dung tÝch hîp gi¸o dôc m«i tr êng

Nội dung tích hợp: -Tiết kiệm vật liệu

may góp phần làm giàu môi trường

- Đổ rác đúng nơi quy định, không đốt rác của các vật liệu may làm từ các chất hóa học sẽ gây ô nhiễm môi trường

§Þa chØ vµ néi dung tÝch hîp gi¸o dôc m«i tr êng

• V/ Trồng cây ăn quả

Bài 2: Một số vấn đề chung về cây ăn quả

Địa chỉ tích hợp

I / Giá trị của việc trồng cây ăn quả

III/ Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây ăn quả

IV/ Thu hoạch, bảo quản, chế biến

Nội dung tích hợp: -Ngoài các giá trị về kinh tế, cây ăn quả còn có tác dụng lớn đến việc bảo vệ môi trường sinh thái như làm sạch không khí, giảm tiếng ồn, làm rừng phòng hộ, hàng rào chắn gió, làm đẹp cảnh quan, chống xói mòn bảo vệ đất

- Bón phân đúng yếu cầu kỹ thuật, phân hữu cơ đã hoai mục, vùi

trong đất tránh gây ô nhiễm môi trường Bón thêm bùn khô, phù

sa cung cấp chất dinh dưỡng cho cây góp phần cải tạo đất.

- Phòng trừ sâu, bệnh kịp thời bằng các biện pháp tổng hợp, sử

dụng thuốc hóa học đúng kỹ thuật để giảm ô nhiễm môi trường tránh gây độc cho người và động vật, đảm bảo an toàn vệ sinh

thực phẩm

xin ch©n thµnh c¶m ¬n vµ chóc søc khoÎ c¸c thÇy c«

gi¸o- hÑn gÆp l¹i