Trong muôn vàn những kỉ niệm thân thơng của tuổi học trò, có lẽ kỉ niệm về ngày chuẩn bị đến trờng đầu tiên là rất sâu đậm khó quên.. Bài văn mà chúng ta học hôm nay sẽ giúp các em hiểu
Trang 1B / Chuẩn bị : * HS : Đọc và soạn bài trớc ở nhà
* GV : Tài liệu liên quan đến bài học
C / Hoạt động trên lớp :
1 Tổ chức lớp : Kiểm tra sĩ số :
2 Kiểm tra bài cũ : ( 3’ )
- GV kiểm tra việc chuẩn bị bài và dụng cụ học tập của HS
3 Bài mới : Giới thiệu bài (1’)
Tuổi thơ của mỗi ngời thờng gắn với mái trờng, thầy cô, bè bạn Trong muôn vàn những kỉ niệm thân thơng của tuổi học trò, có lẽ kỉ niệm về ngày chuẩn bị đến trờng đầu tiên là rất sâu đậm khó quên Bài văn mà chúng ta học hôm nay sẽ giúp các em hiểu đợc tâm trạng của một con ngời trong thời khắc đó
I Tìm hiểu chung: (4’ )
? Qua việc chuẩn bị bài ở nhà, em cho biết ở
VB này t/giả viết về cái gì ? Việc gì ?
? Theo em ‘’ Cổng trờng mở ra ‘’ thuộc kiểu
VB nào ? Vì sao em biết ?
? Vậy phần đầu của VB toát lên nội dung gì?
a) Diễn biến tâm trạng của ngời mẹ trong
đêm trớc ngày khai trờng của con.
? Trong đêm đầu tiên trớc ngày khai trờng của
* HS trả lời:
- Tâm trạng của một ngời mẹ trong đêm chuẩn
bị cho con bớc vào ngày khai trờng đầu tiên
Thuộc kiểu VB nhật dụng
Thể loại bút kí
- Hai HS đọc tiếp
- HS giải nghĩa các từ khó:
+ Chú thích : 3,5,6 ( từ đồng nghĩa)+ Chú thích : 1,4,10 ( từ Hán Việt )
* HS xác định bố cục:
- Đoạn 1: Từ đầu … đến ngày đầu năm học
ND: Tâm trạng của 2 mẹ con trong buổi tối trớc ngày khai giảng
* HS suy nghĩ trả lời:
Trang 2con, nhìn đứa con đang ngủ, bà mẹ hiểu tâm
trạng của con mình ntn ? tìm những biểu hiện
cụ thể?
* GV chốt:
- Cảm nhận đợc sâu sắc diễn biến tâm trạng
của con: Háo hức, thanh thản
? "Háo hức" là từ diễn tả trạng thái t/cảm ntn?
2 Giúp con chuẩn bị đồ dùng
3 Dọn dẹp nhà cửa, làm 1 vài việc lặt vặt
cho riêng mẹ
4 Mẹ vừa trăn trở suy nghĩ về tơng lai của
con, vừa bâng khuâng nhớ về ngày khai
trờng năm xa của mình
b) ấn tợng tuổi thơ và liên tởng của ngời
mẹ.
? Trong tâm trạng ngày khai trờng ấy, những
kỉ niệm nào về tuổi ấu thơ của ngời mẹ là sâu
đậm nhất ?
? Tại sao bà mẹ lại nhớ về ngày đi học đầu
tiên trong đêm trớc ngày khai trờng của con ?
? Để diễn tả sâu sắc tinh tế diễn biến tâm trạng
của n/vật, t/giả đã dùng những từ:
háo hức, trằn trọc, xao xuyến, hồi hộp, hốt
hoảng, nôn nao… những từ đó thuộc từ loại nào
?
? Những động từ này thờng đợc sử dụng trong
thể loại nào ? nhằm mục đích gì ?
? Trớc ngày khai trờng của con ngời mẹ k0 chỉ
nhớ về kỉ niệm ấu thơ của mình mà còn liên
t-ởng tới ngày khai trờng ở nớc Nhật Em hãy
đọc đoạn văn này ?
? Từ sự liên tởng ấy bà mẹ còn suy nghĩ đến
vấn đề gì ? Mong ớc điều gì ?
* GV chốt:
Suy nghĩ về vai trò to lớn của sự nghiệp giáo
dục, của nhà trờng
GV dùng bảng phụ:
? Trong những câu văn sau, câu văn nào thể
hiện tập trung nhất suy nghĩ của ngời mẹ về
tầm quan trọng của nhà trờng với thế hệ trẻ ?
A Mẹ nghe nói … tơi vui
- Giúp mẹ … giấc ngủ đến dễ dàng
- Trạng thái t/cảm vui, phấn khởi khi nghĩ đến
1 điều hay và nóng lòng muốn làm ngay
- Từ đồng nghĩa : náo nức , khấp khởi …
Ngời mẹ thao thức, suy nghĩ , k0 ngủ đợc
* HS thảo luận theo nhóm:
- Vì trong tâm trạng dạt dào cảm xúc, ngời mẹ
nh thấy mình trẻ lại, thấy tuổi thơ của mình sống dậy … Hơn thế nữa, ngời mẹ còn mong muốn cái ấn tợng đẹp đẽ ấy cũng sẽ khắc sâu vào tâm hồn con, truyền cho con những cảm xúc xao xuyến khi nhớ về ngày đầu tiên đến tr-ờng của mình, một ngày vô cùng quan trọng
đối với cuộc đời mỗi con ngời
- Thuộc từ loại : động từ chỉ trạng thái
- Trong thể loại tự sự
Nhằm miêu tả diễn biến tâm trạng n/vật
* HS tìm và đọc đoạn văn:
‘’ Mẹ nghe … sau này ‘’
- Bà mẹ suy nghĩ về vai trò to lớn của sự nghiệpgiáo dục, của nhà trờng với thế hệ trẻ
- HS suy nghĩ lựa chọn câu trả lời đúng:
Trang 3D Thế giới này … sẽ mở ra
? Vậy đã 7 năm bớc qua cánh cổng trờng, em
hiểu thế giới kì diệu đó là gì ?
* GV chốt :
- Mái trờng là nơi nuôi dỡng tri thức, bồi đắp
tâm hồn, chắp cánh cho ớc mơ của thế hệ trẻ
? Có ý kiến cho rằng : Ngời mẹ trong bài văn
này đang tâm sự với con, nhng lại có ý kiến
cho rằng bà mẹ đang tâm sự với chính mình ý
kiến của em ntn ?
GV nhấn mạnh:
Xuyên suốt bài văn, n/vật ngời mẹ là n/vật tâm
trạng, ng2 độc thoại nội tâm là chủ đạo
Cho nên ngời mẹ nói thầm với con cũng là
đang nói thầm với mình, với mọi ngời nh 1
thông điệp : Hãy dành tất cả những gì tốt đẹp
nhất cho tuổi thơ, cho sự nghiệp giáo dục, bởi :
Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai
? Qua tìm hiểu bài văn trên, em thấy n/vật ngời
* HS thảo luận - phát biểu :
- Ngời mẹ nói thầm với con nhng cũng là đang nói thầm với mình, với mọi ngời nh là 1 thông
- PTBĐ : Tự sự, miêu tả, nghị luận, biểu cảm
* HS dựa vào phần ( ghi nhớ ) trả lời:
- Cách viết nh nhật kí
- Lời văn tha thiết, sâu lắng, nhỏ nhẹ
Tình cảm sâu nặng của ngời mẹ đối với con
Vai trò to lớn của nhà trờng đối với cuộc sống mỗi con ngời
A Miêu tả quang cảnh ngày khai trờng
B Bàn về vai trò của nhà trờng trong việc giáo dục thế hệ trẻ
C Tái hiện lại những tâm t t/cảm của ngời mẹ trong đêm trớc ngày khai trờng vào lớp 1 của con
Trang 4- Đọc bài đọc thêm ‘’ Trờng học ‘’
-Làm và hoàn thiện bài tập 2 ( SGK - TR9 )
Soạn bài: VB “ Mẹ tôi “
2 Kiểm tra bài cũ :
? Bài học sâu sắc nhất mà em rút ra đợc từ bài “ Cổng trờng mở ra ” là gì ?
Tấm lòng yêu thơng, t/cảm sâu nặng của ngời mẹ
Vai trò to lớn của nhà trờng
- GV kiểm tra việc viết đoạn văn : 2 HS
3 Bài mới : giới thiệu bài
Trong cuộc đời của mỗi chúng ta, ngời mẹ có một vị trí và ý nghĩa hết sức lớn lao,
Thiêng liêng và cao cả Nhng k0 phải khi nào chúng ta cũng ý thức đợc điều đó Chỉ những khi mắc phải những lỗi lầm ta mới nhận ra tất cả Bài văn “ Mẹ ” sẽ cho ta thấy một bài học nh thế
? Nêu xuất xứ, vị trí của bài văn này ? Theo em
VB “ mẹ tôi ” thuộc kiểu loại VB nào ?
* GV kiểm tra việc tìm hiểu chú thích của HS
? Giải thích các từ : khổ hình, vong ân bội
nghĩa, bội bạc ?
2 Tìm hiểu văn bản :
? VB là 1 bức th ngời bố gửi cho con, nhng tại
sao t/giả lại lấy nhan đề là “mẹ tôi “ ?
th ngời bố gửi con, ngời đọc thấy hiện lên rất
rõ h/ả ngời mẹ
* HS phát hiện các chi tiết qua SGK:
- Mẹ thức suốt đêm, quằn quại khóc nức nở,
Trang 5 GV dùng bảng phụ:
? Qua những chi tiết đó, em hãy cho biết trong
những ý sau, ý nào nói đúng về ngời mẹ của En
- Ri - Cô ?
A Rất chiều con
B Rất nghiêm khắc với con
C Yêu thơng và hi sinh tất cả vì con
D Cả A, B, C đều đúng
* GV chốt:
- Là ngời mẹ rất yêu thơng con, sẵn sàng hi
sinh vì con
? Trong những VB nào đã đợc học, cũng cho
em thấy h/ả những ngời mẹ nh vậy ?
GV chuyển ý : Với ngời mẹ nh vậy nên khi
En-Ri-Cô mắc lỗi với mẹ, thái độ của ngời bố
ra sao ?
b) Thái độ của ngời bố với En-Ri Cô:
? Khi En-Ri- Cô mắc lỗi với mẹ, ngời bố có
thái độ ntn ? Tìm những chi tiết biểu hiện cụ
thể ?
? En-Ri-Cô mắc lỗi ntn khiến bố có thái độ đó
?
? Trong câu văn “ sự hỗn láo … nh nhát dao
đâm vào tim bố vậy ” t/giả sử dụng biện pháp
tu từ gì ? tác dụng ?
? Với tâm trạng nh vậy, nhng trớc lỗi lầm của
En-Ri-Cô ngời bố đã có cách xử sự ntn ? ( trò
chuyện hay quát mắng, đánh đập)
? Qua cách xử sự đó, ngời bố đã dạy cho
? Qua lỗi lầm của En-Ri-Cô trong bài văn,
theo em làm con phải ntn với cha mẹ ?
* GV chốt:
Qua đó ta thấy t/cảm yêu thơng, kính trọng
cha mẹ là t/cảm thiêng liêng hơn cả
? Qua bức th, em hiểu t/cảm của ngời bố dành
cho mẹ và En-Ri-Cô ntn ?
? Theo em điều gì đã khiến En-Ri-Cô “ vô
cùng xúc động ” khi đọc th bố ?
( Hãy tìm hiểu và lựa chọn những lí do mà em
cho là đúng ở câu hỏi 4 : SGK - tr 12 )
? Theo em vì sao ngời bố k0 trực tiếp nói với
En-Ri-Cô mà lại viết th ?
? Em có nhận xét gì về lời lẽ, giọng điệu của
ngời bố trong bức th ? ( lời văn , cách dùng từ
ngữ )
ngời mẹ sẵn sàng … cứu sống con
* HS thảo luận và đa ra đáp án :
Diến tả sự tức giận, đau đớn đến tột cùng
- Ngời bố phân tích, giảng giải, yêu cầu kiên quyết, nghiêm khắc
Dạy cách ứng xử, giao tiếp với mọi ngời phải lễ phép
* HS tự bộc lộ và nêu cảm nghĩ:
* HS thảo luận và phát biểu:
- Phải biết kính trọng và ghi nhớ công lao to lớn của cha mẹ
- Phải biết nhận ra lỗi lầm và sửa chữa
- Với ngời mẹ: yêu quý trân trọng những phẩm chất cao đẹp của mẹ
- Với En-Ri-Cô: yêu thơng quan tâm nhng cũng rất kiên quyết, nghiêm khắc
* HS đọc và lựa chọn đáp án : ( a,c,d )
Vì viết th vừa giữ đợc sự kín đáo tế nhị vừa
k0 làm ngời mắc lỗi mất lòng tự trọng( xấu hổ khi nghe nói trực tiếp )
* HS thảo luận và nêu nhận xét:
- Lời văn nhẹ nhàng, tha thiết
- Từ ngữ biểu cảm đợc dùng nhiều lần:
“ En-Ri-Cô của bố ạ ! …” thể hiện t/cảm
Trang 62) Bài tập 2: - GV yêu cầu HS nhớ và kể lại 1
sự việc: có thể HS kể những sự việc khác nhau,
xong cần phải rút ra đợc bài học phù hợp với
nội dung VB “ mẹ tôi ”
yêu mến gần gũi, chân thành
- Phơng thức biểu cảm, viết th - nghị luận
* HS dựa vào phần ( ghi nhớ ) để khái quát:
- Lời văn nhẹ nhàng
- Từ ngữ biểu cảm
Tình yêu thơng của cha mẹ đối với con cái
Tình yêu thơng kính trọng cha mẹ là t/cảm thiêng liêng
* HS đọc ( ghi nhớ )
4 Củng cố:
? Hãy đọc 1 số câu ca dao, tục ngữ nói về công lao to lớn của cha mẹ đối với con cái ?
“ Công cha nh núi Thái Sơn ” …
A / Mục tiêu : Sau tiết học , HS có thể :
- Nắm đợc cấu tạo của 2 loại từ ghép : chính phụ và đẳng lập
- Hiểu đợc nghĩa của các loại từ ghép
- Nhận diện và sử dụng từ ghép để trau dồi thêm vốn từ
B / Chuẩn bị : * HS : Đọc và soạn bài trớc ở nhà.
* GV : Bảng phụ , phiếu học tập
C / Hoạt động trên lớp :
1 Tổ chức lớp : Kiểm tra sĩ số:
2 Kiểm tra bài cũ :
? ở lớp 6, các em đã đợc học về từ ghép, vậy hãy nhắc lại thế nào là từ ghép ? Cho
ví dụ và đặt câu với từ ghép đó ?
Từ ghép là từ phức gồm 2 tiếng trở lên, các tiếng có quan hệ với nhau về nghĩa:
Ví dụ : Cà chua, học sinh …
3 Bài mới : Giới thiệu bài
ở lớp 6 các em đã hiểu đợc thế nào là từ ghép và biết nhận diện từ ghép Nhng từ ghép có mấy loại, nghĩa của chúng ntn ? Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu qua bài “Từ ghép”
I / Các loại từ ghép: (10’ )
A Từ ghép chính phụ:
1) Ví dụ: ( SGK - 13 )
? Xác định từ ghép ở VD trên ?
? Trong các từ ghép trên, tiếng nào là tiếng
phụ bổ sung nghĩa cho tiếng chính ?
? Trật tự của các tiếng trong các từ ghép trên
* HS đọc VD mục 1 ( SGK -13 )
- Bà ngoại ; thơm phức
* HS suy nghĩ trả lời:
- Bà ngoại chính phụ
- Thơm phức
Trang 7ntn ?
GV nhấn mạnh: những từ ghép có cấu tạo
nh vậy đợc gọi là từ ghép chính phụ
2 Nhận xét:
? Vậy những từ có cấu tạo ntn thì đợc gọi là từ
ghép chính phụ ?
* GV chốt:
- Từ ghép chính phụ có tiếng chính và tiếng
phụ bổ sung nghĩa cho tiếng chính Tiếng
chính đứng trớc, tiếng phụ đứng sau
GV lu ý cho HS: Một số từ ghép chính phụ
Hán Việt k0 tuân theo trật tự nh của từ ghép
chính phụ thuần Việt
- VD: Cờng quốc
Phụ chính
Trong VD này thì tiếng chính đứng trớc ,
tiếng phụ đứng sau.
B Từ ghép đẳng lập: ( 10’ )
1) Ví dụ: ( SGK -14 )
? Em hãy so sánh sự giống nhauvà khác nhau
giữa 2 nhóm từ : Bà ngoại, thơm phức với quần
? Qua tìm hiểu VD trên , em cho biết có mấy
loại từ ghép, là những loạ nào ? đặc điểm của
bài tập 1 phần luyện tập ( SGK - 15 ) yêu
cầu HS phân biệt từ ghép chính phụ , đẳng
? Xác định tiếng chính và so sánh nghĩa của từ
thơm phức với nghĩa của thơm ?
chính phụ
* HS suy nghĩ trả lời:
- Tiếng chính đứng trớc, tiếng phụ đứng sau
* HS trao đổi nhóm - nêu nhận xét qua phân tích VD:
chính đứng trớc, tiếng phụ đứng sau
+ Nhóm từ : Quần áo , trầm bổng k0 phân biệt tiếng chính , tiếng phụ Hai tiếng có vai trò bình đẳng về mặt ngữ pháp
* HS thảo luận - trả lời :
- Giống nhau : cùng chỉ ngời phụ nữ lớn tuổi,
đáng kính trọng
- Khác nhau :
+ Bà ngoại : chỉ ngời phụ nữ sinh ra mẹ.
+ Bà : chỉ ngời phụ nữ sinh ra cha hoặc mẹ.
* HS thảo luận - trả lời :
- Giống nhau : cùng chỉ tính chất của sự vật,
đặc trng về mùi vị
- Khác nhau :
+ Thơm phức : mùi thơm toả ra mạnh, hấp dẫn
+ Thơm : chỉ mùi thơm nói chung
Trang 8 Nghĩa của từ ghép chính phụ hẹp hơn
nghĩa của tiếng chính : AB < A
2. Nghĩa của từ ghép đẳng lập :
a) Ví dụ :
? So sánh nghĩa của từ quần áo với nghĩa của
mỗi tiếng quần , áo ?
? Tơng tự, em hãy so sánh nghĩa của từ trầm
bổng với nghĩa của mỗi tiếng trầm , bổng ?
nghĩa của từ ghép đẳng lập khái quát hơn
nghĩa của các tiếng tạo nên nó AB > A+B
c) Kết luận : ( ghi nhớ 2 : SGK - tr 14 )
? Qua VD trên , em hiểu ntn về nghĩa của từ
ghép chính phụ và nghĩa của từ ghép đẳng
lập ? có gì khác nhau ?
III / Luyện tập : (15’ )
1 Bài tập 2 :
? Điền thêm các tiếng vào sau các tiếng đã
cho tạo thành từ ghép chính phụ ?
2 Bài tập 3 :
* GV dùng bảng phụ hoặc máy chiếu đã ghi
các tiếng cho trớc - yêu cầu HS điền thêm
tiếng đã cho tạo thành từ ghép đẳng lập ?
3 Bài tập 5 :
* GV dùng phiếu học tập - chia lớp thành 4
nhóm Mỗi nhóm làm 1 câu
* HS nêu nhận xét :
- Nghĩa của từ bà ngoại hẹp hơn nghĩa của bà
- Nghĩa của từ thơm phức hẹp hơn nghĩa của thơm
* HS thảo luận - nêu nhận xét :
- Nghĩa của từ ghép đẳng lập khái quát hơn nghĩa của các tiếng tạo nên nó
- Ham - Học
mê hỏi
đẹp đẹp
- Xinh - Tơi Tơi non
* HS làm theo nhóm trên phiếu học tập
* Kết quả cần đạt :
a Không phải : vì hoa hồng là 1 loại hoa
b Đúng : áo dài bị ngắn so với chiều cao
c - Không phải : vì cà chua là 1 loại cà
Trang 9C Từ có các tiêng bình đẳng về mặt ngữ pháp
D Từ ghép có tiếng chính và tiếng phụ bổ sung nghĩa cho tiếng chính
? Cho biết nghĩa của từng loại từ ghép chính phụ ; đẳng lập ?
5 Hớng dẫn về nhà : (2’ )
- Học thuộc ( ghi nhớ ) nắm chắc nội dung bài học
- Hoàn thiện tiếp các bài tập : 4 , 6, 7 ( SGK - tr 16 )
- Tìm, phân loại 1 số từ ghép trong VB “ Cổng trờng mở ra ”
- Đọc , xem trớc : Liên lết trong VB
* Rút kinh nghiệm giờ dạy: ………
- Cần vận dụng những kiến thức đã học để bớc đầu xây dựng đợc VB có tính liên kết
B / Chuẩn bị : * HS : Đọc và soạn bài trớc ở nhà.
* GV : Bảng phụ
C / Hoạt động trên lớp :
1 Tổ chức lớp : Kiểm tra sĩ số:
2 Kiểm tra bài cũ : ( 5’ )
? ở lớp 6, các em đã đợc học về VB , vậy em cho biết VB là gì ? có nhữnh tính chất nào ?
VB là chuỗi lời nói , bài viết có chủ đề thống nhất Liên kết mạch lạc , thể hiện mục
đích giao tiếp
3 Bài mới : giới thiệu bài ( 1’ )
I / Liên kết và phơng tiện liên kết trong văn
bản : (20’ )
A Tính liên kết của văn bản :
1) Ví dụ1 a :
? Trong đoạn văn có câu nào sai ngữ pháp không
? có câu nào mơ hồ về ý nghĩa k0 ?
? Vậy, nếu là En-Ri-Cô, em có hiểu đợc đoạn
GV chuyển ý : Liên kết là 1 trong những
t/chất quan trọng nhất của VB vì nhờ nó mà
những câu đúng ngữ pháp , ngữ nghĩa đợc đặt
cạnh nhau mới tạo thành VB Vậy chúng ta sẽ
tạo sự l/kết cho VB bằng cách nào
B Phơng tiện liên kết trong văn bản :
- Nếu tách từng câu ra khỏi đoạn thì vẫn hiểu
đợc, nhng ghép các câu thành đoạn thì trở nên khó hiểu vì giữa các câu còn cha có sự liên kết
Trang 10đọc , quan sát và trả lời :
“Trời xanh cao Mẹ tôi đi chợ Mảnh vải hoa
rất đẹp Em bé khóc Tôi đến trờng”
? Em có hiểu ý nghĩa đoạn văn trên k0 ? vì sao ?
? Vậy theo em , đoạn văn trên trở nên khó hiểu
vì thiếu đ/k gì ?
2 Ví dụ 2 b :
? Đoạn văn có mấy câu ? Hãy đánh số thứ tự cho
từng câu ?
? So với nguyên bản của VB “ Cổng trờng mở ra
” thì câu (2) ở đoạn văn trên thiếu cụm từ nào ?
Câu (3) chép sai từ nào ?
? Việc chép thiếu, chép sai ấy khiến đoạn văn ra
sao ? từ đó em thấy cụm từ “còn bây giờ ” và
“con ” đóng vai trò gì trong đoạn văn ?
3 Nhận xét :
? Qua tìm hiểu 2 VD trên , cho biết để ngời
đọc , ngời nghe hiểu đợc nội dung của đoạn văn,
- Câu (2) thiếu cụm từ “ còn bây giờ ”
- Câu (3) chép sai từ “ con ” thành từ “ đứa trẻ
”
- Làm cho đoạn văn rời rạc, khó hiểu
- Cụm từ “còn bây giờ ”và “con ” là các từ ngữ làm phơng tiện l/kết câu
- Học thuộc “ ghi nhớ ” + đọc bài đọc thêm ( SGK - 19 , 20 )
- Làm tiếp bài tập : 2, 4 , 5 vào vở bài tập
- Xem trớc bài : Bố cục trong VB
* Rút kinh nghiệm giờ dạy: ………
Trang 11- Biết thông cảm và chia sẻ với những ngời bạn ấy
- Thấy đợc cái hay của truyện là cách kể rất chân thật và cảm động
B / Chuẩn bị : * HS : Đọc và soạn bài trớc ở nhà
* GV : Bảng phụ
C / Hoạt động trên lớp :
1 Tổ chức lớp : Kiểm tra sĩ số :
2 Kiểm tra bài cũ : ( 5’ )
? Điều em rút ra đợc từ việc tìm hiểu VB “ Mẹ tôi ” là gì ?
HS nêu đợc cảm nhận sau: T/cảm yêu thơng , kính trọng cha mẹ là t/cảm thiêng liêng hơn cả
HS liên hệ thực tế bản thân những khi phạm sai lầm …
3 Bài mới : Giới thiệu bài (1’)
Quyền đợc hởng hạnh phúc gia đình là một trong những quyền của trẻ em
Nhng thực tế xã hội cho ta thấy k0 ít những cuộc chia tay của bố mẹ đã trở thành những nỗi đau bất hạnh đau xót hết sức lớn lao với những đứa con …
GV y/cầu HS đọc 1 vài đoạn văn xúc động
trong bài : Lu ý cần phân biệt rõ lời
kể với lời thoại
? Tìm các từ ghép đẳng lập và chính phụ trong
phần chú thích ?
? T/giả sử dụng ngôi kể thứ mấy ? thể loại gì ?
? Ngời kể truyện là ai ? việc lựa chọn ngôi kể
? Xác định nội dung của phần đầu VB ?
a) Phần đầu VB : Trớc cuộc chia tay của
búp bê.
? Trong đoạn truyện , Thành đã giúp chúng ta
hiểu về em gái mình ( Thuỷ ) ntn ? Thành đối
với Thuỷ ra sao ?
? Vậy em có n/xét gì về t/cảm của 2 anh em ?
Ngời kể truyện là Thành ( ngời anh )
- Cách lựa chọn ngôi kể giúp t/giả thể hiện đợc sâu sắc những suy nghĩ , t/cảm , tâm trạng của n/vật, làm tăng thêm tính chân thực của truyện,tăng thêm sức thuyết phục
* HS xác định bố cục VB :
- Có thể chia làm 3 phần theo bố cục :
MB - TB - KB + Phần đầu : từ đầu … nh 1 giấc mơ
+ Phần 2 : Tiếp … chào các bạn, tôi đi + Phần 3 : phần còn lại
* HS đọc phần đầu VB
Trớc cuộc chia của búp bê
- Thuỷ : ngời em ngoan, khéo tay rất thơng anh
- Thành : yêu thơng em
* HS thảo luận nhóm - trả lời :
- Hai anh em gần gũi thơng yêu , quan tâm đếnnhau
Trang 12? Tởng chừng tình cảm của họ mãi mãi gắn bó
với những kỉ niệm đẹp đẽ, hạnh phúc Nhng
điều gì đã xảy ra ? vì sao em biết ?
? Theo em cách mở đầu câu chuyện đột ngột
nh vậy có ý nghĩa gì ?
? Lệnh chia đồ chơi của mẹ khiến Thuỷ và
Thành có tâm trạng ntn ? Nêu những chi tiết
? Việc đa vào đoạn văn m/tả buổi sáng vui
nhộn trong khi 2 anh em rất buồn có ý nghĩa gì
?
GV nhấn mạnh : Tuổi thơ của cô bé cũng đã
từng gắn bó với mái trờng ở đó có thầy, có
bạn, có những kỉ niệm mà em k0 thể nào quên
Em muốn đợc gặp lại để rồi xa
? Qua phần đầu VB đã cho em biết đợc điều
gì ?
* GV chốt :
Hoàn cảnh bất hạnh nhng t/cảm của 2 anh
em luôn gần gũi thơng yêu nhau
? Tại sao tên truyện lại là “ Cuộc chia tay của
những con búp bê ” ? có liên quan gì đến ý
nghĩa của truyện ?
* Luyện tập : (5’ )
? Chọn đọc đoạn văn trong VB mà em xúc
động nhất ?
GV n/xét cho điểm
- Chia tay nhau Điều đó ta thấy đợc qua lời
ra lệnh chia đồ chơi của mẹ
Làm ngời đọc ngạc nhiên muốn theo dõi cả câu chuyện để biết nguyên nhân
- Cả 2 đều cảm thấy đau đớn
+ Thuỷ : run lên … nức nở …+ Thành : Cắn chặt môi, nớc mắt tuôn ra …
* HS xác định - phát biểu :
- Đối lập cảnh vui của đời với nỗi đau của 2 anh em làm tăng thêm nỗi đau trong lòng Thành
* HS khái quát - phát biểu :
- Hoàn cảnh của 2 anh em Thuỷ và Thành
- Tình cảm của 2 anh em luôn gần gũi, thơng yêu quan tâm đến nhau
* HS thảo luận - phát biểu :
- Tên truyện gợi ra 1 tình huống buộc ngời đọc phải theo dõi và góp phần thể hiện ý đồ, t tởng của t/giả
1 - 2 HS đọc
b) Diễn biến cuộc chia tay :
- GV gọi HS đọc tiếp VB từ “ nhng k0 , có tiếng
+ Thuỷ nhờng anh
? khi bắt tay vào chia bỗng nhiên Thuỷ có thái
độ ntn ? vì sao có thái độ ấy ?
* GV chốt :
- Khi chia búp bê :
- Thuỷ có thái độ giận dữ
? Lời nói và hành động của Thuỷ khi thấy anh
chia 2 con búp bê ra có gì mâu thuẫn ?
GV nhấn mạnh : Thuỷ là 1 cô bé giàu
t/cảm, tâm hồn trong sáng cho nên những mâu
thuẫn nảy sinh trong lòng em cũng thật dễ
* HS đọc VB và theo dõi
* HS phát hiện - trả lời :
- Thành nhờng em
- Thuỷ nhờng anh
- Thuỷ giận dữ vì do mâu thuẫn trong lòng của Thuỷ
- Thuỷ muốn có búp bê >< nhng thơng búp bê phải xa nhau
- Thuỷ nhận cả 2 con búp bê > < nhng lại thơnganh k0 ngủ đợc
Trang 13hiểu Ao ớc có đồ chơi búp bê nhất là bé gái, là
ớc mơ bình thờng của trẻ em Thuỷ cũng vậy,
nhng em k0 nghĩ cho riêng mình vì vậy lòng
em rối bời đầy mâu thuẫn
? Theo em có cách nào giải quyết đợc mâu
thuẫn ấy k0 ?
? Sau đó Thuỷ đi đến quyết định chia búp bê
ntn ? vì sao ?
? Làm nh vậy Thuỷ đã giải quyết đợc điều gì ?
còn điều gì cha giải quyết đợc ?
? Chính vì vậy kết thúc truyện Thuỷ đã chọn
cách giải quyết nào ?
? Qua cách giải quyết của Thuỷ, em thấy Thuỷ
là 1 cô bé ntn ? n/xét gì về nghệ thuật kể
chuyện của t/giả ?
* GV chốt :
- T/giả kể về hiện tại và hồi ức về quá khứ
- Thuỷ là 1 cô bé giàu lòng vị tha , đức hi sinh
Khát vọng đợc yêu thơng đoàn tụ trong 1 mái
ấm gia đình
*Trong cuộc chia tay với cô giáo , bạn bè (10’
)
GV gọi 1 HS đọc tiếp VB : từ “ gần tra …
chào các bạn , tôi đi ”
? Khi đến trờng để chia tay với cô giáo , bạn
bè, tâm trạng của Thuỷ đợc m/tả ntn ?
Những chi tiết ấy nói lên điều gì ?
? Cô giáo và các bạn dành cho Thuỷ t/cảm ntn?
* GV chốt :
- Không muốn xa trờng lớp ,ao ớc đợc đi học
- Cô giáo , bạn bè yêu quý , đau xót…
? Chi tiết nào trong cuộc chia tay làm cô giáo
bàng hoàng và chi tiết nào làm em cảm động
nhất ?
c) Kết thúc truyện :
- GV gọi 1 HS đọc đoạn kết :
? Tại sao khi dắt Thuỷ ra khỏi trờng Thành lại
kinh ngạc khi thấy mọi ngời vẫn đi lại bình
t/giả ? Qua câu chuyện t/giả muốn nhắn gửi
đến mọi ngời điều gì ?
- Chỉ có cách gia đình Thuỷ phải đoàn tụ, 2 anh
em k0 phải chia tay
- Thuỷ để búp bê vệ sĩ ở lại với anh vì thơng anh
- Thuỷ giải quyết đợc >< trong lòng mình, đó
là thơng anh
- Điều Thuỷ cha giải quyết đợc : đó là thơng búp bê phải xa nhau
Cuối cùng Thuỷ quyết định k0 chia búp bê
* HS tự nêu cảm nghĩ : có thể mỗi HS nêu cảm nghĩ khác nhau, xong phải làm nổi bật đợc Thuỷ là 1 cô bé giàu lòng vị tha , đức hi sinh
- Chi tiết : “ em sẽ không đợc đi học nữa ”,
“ Cô thốt lên trời ơi ! nớc mắt giàn giụa ” thểhiện sự bàng hoàng , đau xót của cô giáo
- Vì mình thì hết sức đau khổ khi sắp phải chia tay với đứa em gái bé nhỏ thân thiết Thế mà bên ngoài mọi vật vẫn bình thờng
Nhờ nghệ thuật m/tả cảnh vật để nói lên tâmtrạng của n/vật
* HS khái quát qua phần (ghi nhớ )
* HS đọc 2 bài đọc thêm:
- Trách nhiệm của bố mẹ (SGK - 27 )
- Thế giới rộng vô cùng ( SGK - 28 )
4 Củng cố : (3’)