he than kinh sinh duong 48

Da Rễ sau Sừng bờn Rễ sau Sừng trước Hạch giao cảm Cơ Ruột Cung phản xạ vận động Sợi cảm giỏc Sợi trước hạch Hạch đối giao cảm Sợi hạch sau Dây phế vị Cung phản xạ sinh dưỡng Thụ quan

GV: Chu Thị Vân Anh

Giáo viên thực hiện: Nguyễn Thị Hương

Kiểm tra bài cũ

Câu 1: Thế nào là phản xạ? Cung phản xạ gồm mấy yếu tố?

Câu 2: Dựa vào chức năng, hệ thần kinh được phân chia như thế nào? Nêu chức năng của từng hệ đó?

Câu 1: - Phản xạ là phản ứng của cơ thể trả lời các kích thích của môi trường thông qua hệ thần kinh

- Cung phản xạ gồm 5 yếu tố: Cơ quan thụ cảm, nơron hướng tâm, nơron trung gian, nơron li tâm và cơ quan phản ứng

Câu 2: Dựa vào chức năng, hệ thần kinh được phân chia thành 2 hệ:

- Hệ thần kinh vận động: điều khiển hoạt động có ý thức của các cơ vân (cơ xương)

- Hệ thần kinh sinh dưỡng: điều hoà hoạt động không có ý thức của các cơ quan sinh dưỡng và cơ quan sinh sản

Trả lời:

Da

Rễ sau

Sừng bờn

Rễ sau

Sừng trước

Hạch giao cảm

Cơ

Ruột

Cung phản xạ vận động

Sợi cảm giỏc

Sợi trước hạch

Hạch đối giao cảm Sợi hạch sau Dây phế vị

Cung phản xạ sinh dưỡng

Thụ quan

ỏp lực

Bài 48: hệ thần kinh sinh dưỡng

I- Cung phản xạ sinh dưỡng

Trung khu của cỏc phản xạ vận động và phản xạ sinh dưỡng

nằm ở đõu?

Trả lời:  - Trung khu của cỏc phản xạ vận động nằm ở chất xỏm của đại nóo và tuỷ sống

- Trung khu của phản xạ sinh dưỡng nằm ở chất xỏm của trụ nóo và sừng bờn tuỷ sống.

Rễ sau

Da

Cơ

Sừng sau

Cung phản xạ vận động

Em hãy mô tả đường đi của xung thần

kinh ở hình A - cung phản xạ vận

động?

Trả lời: Cơ quan thụ cảm (da) tiếp

nhận kích thích sẽ phát xung thần kinh

theo dây thần kinh hướng tâm đến

trung ương thần kinh (phân tích) rồi

phát xung thần kinh theo dây thần kinh

li tâm để trả lời kích thích ở cơ

Rễ trước

Bài 48: hệ thần kinh sinh dưỡng

I- Cung phản xạ sinh dưỡng

- Trung khu của phản xạ sinh dưỡng nằm ở

chất xỏm của trụ nóo và sừng bờn tuỷ sống.

Sợi cảm giỏc

Sợi trước

Sợi hạch sau

Cung phản xạ điều hoà hoạt

động của tim

Em hãy mô tả đường đi của xung

thần kinh trong cung phản xạ điều

hoà hoạt động của tim?

Trả lời: Từ thụ quan áp lực phát

xung thần kinh theo sợi cảm giác

(nơron hướng tâm) về trung tâm

thần kinh ở trụ não, từ đây phát

xung thần kinh theo dây phế vị qua

sợi trước hạch tới hạch đối giao cảm

qua sợi sau hạch(nơron li tâm) tới

tim

Thụ quan

áp lực

Bài 48: hệ thần kinh sinh dưỡng

I- Cung phản xạ sinh dưỡng

- Trung khu của phản xạ sinh dưỡng nằm ở

chất xỏm của trụ nóo và sừng bờn tuỷ sống.

Đặc điểm Cung phản xạ vận động Cung phản xạ sinh dưỡng

Cấu

tạo

Trung ư

ơng Hạch thần

kinh

Đường hư

ớng tâm

Đường li

tâm Chức năng

So sánh cung phản xạ vận động và cung phản xạ sinh dưỡng

Bài 48: hệ thần kinh sinh dưỡng

I- Cung phản xạ sinh dưỡng

Quan sỏt tranh H 48.1 Hoàn thành phiếu học tập

Da

Rễ sau

Sừng bờn

Rễ sau

Sừng trước

Hạch giao cảm

Cơ Ruột

Cung phản xạ vận động Cung phản xạ sinh dưỡng

Bài 48: hệ thần kinh sinh dưỡng

I- Cung phản xạ sinh dưỡng

Đặc điểm Cung phản xạ vận động Cung phản xạ sinh dưỡng

Cấu

tạo

Trung ư

ơng

Hạch thần

kinh

Đường hư

ớng tâm

Đường li

tâm Chức năng

Phiếu học tập

Chất xám ở đại não,

tuỷ sống Chất xám ở trụ não, sừng bên của tuỷ sống

Có Không có

Từ cơ quan thụ cảm trung ương thần kinh

Từ cơ quan thụ cảm trung ương thần kinh

Đến thẳng cơ quan phản

ứng

Chuyển giao ở hạch thần

kinh

Điều khiển hoạt động của cơ vân (có ý thức)

Điều khiển hoạt động nội quan (không có ý thức)

Bài 48: hệ thần kinh sinh dưỡng

I- Cung phản xạ sinh dưỡng

Bài 48: hệ thần kinh sinh dưỡng

I- Cung phản xạ sinh dưỡng

- Trung khu của phản xạ sinh dưỡng nằm ở

chất xỏm của trụ nóo và sừng bờn tuỷ sống.

- Cung phản xạ sinh dưỡng : Cơ quan thụ

cảm, nơron hướng tõm, trung ương thần

kinh, nơron li tõm (sợi trước hạch, sợi sau

hạch) cú đi qua hạch thần kinh, cơ quan trả

lời.

II- Cấu tạo của hệ thần kinh sinh dưỡng

Xét về cấu tạo, hệ thần kinh sinh dưỡng gồm có bộ phận nào?

- Cấu tạo hệ thần kinh sinh dưỡng:

+ Trung ương (chất xám) nằm

trong não, tuỷ sống

+ Ngoại biên là các dây thần kinh

và hạch thần kinh

Hệ thần kinh sinh dưỡng được phân chia như thế nào?

- Hệ thần kinh sinh dưỡng phân chia

thành:

+Phân hệ giao cảm

+Phân hệ đối giao cảm

Sợi sau hạch

Sợi trư

ớc

hạch

Chuỗi

hạch

giao

cảm

Trung ư

ơng đối giao cảm

Sợi trư

ớc hạch

Sợi sau hạch

A Phân hệ giao cảm B Phân hệ đối giao cảm

Bài 48: hệ thần kinh sinh dưỡng

I- Cung phản xạ sinh dưỡng

II- Cấu tạo của hệ thần kinh sinh dưỡng

Quan sát hình, đọc thôn tin SGK hoàn thành phiếu học tập:

Trình bày sự khác nhau phân hệ giao cảm và phân hệ đối giao cảm?

Bài 48: hệ thần kinh sinh dưỡng

I- Cung phản xạ sinh dưỡng

II- Cấu tạo của hệ thần kinh sinh dưỡng

Quan sát hình, đọc thông tin SGK hoàn thành phiếu học tập:

Trình bày sự khác nhau phân hệ giao cảm và phân hệ đối giao cảm?

Phiếu học tập

Chuỗi hạch giao cảm

Cơ quan trả lời

Nhõn xỏm ở sừng

bờn tuỷ sống

( từ đốt ngực I đến

đốt thắt lưng III)

Nhõn xỏm ở trụ nóo

và đoạn cựng tuỷ

sống

Trung ương thần kinh

Hạch đối giao cảm

Cơ quan trả lời

Sợi trước hạch

Sợi sau hạch

Sợi sau hạch

Sợi trước hạch

…

………

………

…….…

Bài 48: hệ thần kinh sinh dưỡng

I- Cung phản xạ sinh dưỡng

II- Cấu tạo của hệ thần kinh sinh dưỡng

III- Chức năng của hệ thần kinh sinh dưỡng

Phõn hệ

giao cảm

Phõn hệ đối giao cảm

Co

Đồng tử Dó

n

Phế nang

Tim

Dó

Nhận xột về chức năng của hai phõn hệ giao cảm và đối giao cảm?

dụng đối lập nhau

Bài 48: hệ thần kinh sinh dưỡng

I- Cung phản xạ sinh dưỡng

II- Cấu tạo của hệ thần kinh sinh dưỡng

III- Chức năng của hệ thần kinh sinh dưỡng

Bài tập củng cố

Bài 1: Đánh dấu X vào trước đáp án đúng:

A Phần ngoại biên của hệ thần kinh sinh dưỡng gồm:

a) Các dây thần kinh và hạch thần kinh

b) Các dây thần kinh và hệ thần kinh

c) Các nơron

d) Các hạch thần kinh

B Chức năng của hệ thần kinh sinh dưỡng là:

a) Điều khiển hoạt động của cơ quan nội tạng

b) Điều khiển hoạt động có ý thức

c) Điều khiển hoạt động của cơ vân

d) Cả a,b và c

a) Cung phản xạ sinh dưỡng chỉ qua rễ sau, cung phản xạ vận động qua cả rễ sau và rễ trước

b) Cung phản xạ sinh dưỡng phải qua hạch giao cảm hoặc đối giao cảm, cung phản xạ vận động qua rễ trước - rễ sau

c) Cung phản xạ sinh dưỡng phải đi qua một trạm trung gian chuyển tiếp đú là cỏc hạch giao cảm và phú giao cảm, cung phản xạ vận động khụng cú hạch này

d) Cung phản xạ sinh dưỡng cú cỏc hạch, cung phản xạ vận động cú sừng sau

C Sự khỏc nhau cơ bản giữa cung phản xạ vận động và cung phản xạ sinh dưỡng?

X

X

X

Bài 48: hệ thần kinh sinh dưỡng

Da

Rễ sau

Sừng bờn

Rễ sau

Sừng trước

Hạch giao cảm

Cơ Ruột

Hỡnh 48-1: Cung phản xạ

dặn dò về nhà

*Học bài và trả lời các câu hỏi cuối bài

*Đọc phần“ Em có biết” (trang 154)

*Xem trước“ Bài 49: Cơ quan phân tích thị giác”