ÔN tập môn cơ sở lý LUẬN báo CHÍ

Báo chí làcông cụ tư tưởng quan trọng bởi lẽ báo chí hàng ngày hàng giờ thông qua hoạt độngchuyển tải thông tin truyền bá hệ tư tưởng của Đảng vào quần chúng nhân dân, hướngtính tích cực

PHẦN 1: NỘI DUNG ÔN TẬP MÔN CƠ SỞ LÝ LUẬN BÁO CHÍ

I/ Các chức năng của Báo chí

1 Chức năng tư tưởng

-Vì sao báo chí phải thực hiện chức năng tư tưởng?

_Mục đích:Nhằm tác động vào ý thức hình thành 1 hệ tư tưởng thống trị vớinhững định hướng nhất định

_Nhiệm vụ:liên kết những thành viên riêng lẽ của xã hội thành 1 khối thốngnhất trên cơ sở 1 lập trường chính trị chung, thái độ trách nhiệm tich cực nhằm xâydựng và bảo vệ đất nước

_Chức năng có tính mục đích đầu tiên trong hoạt động tư tưởng của bc lànâng cao tính tự giác của quần chúng Để thực hiện mục tiêu này bc phải góp phầnnâng cao nhận thức của họ.Chính nhận thức là tiền đề quy điịnh mức độ tự giáccủa nhân dân

Điều đó đòi hỏi bc phải thông tin 1 cách đầy đủ sinh động các sự kiện hiệntượng,phân tích các mối quan hệ bên trong và giữa chúng với nhau ,chỉ ra các biểuhiện cụ thể của những mối quan hệ đó

-Biểu hiện của chức năng tư tưởng

-Yêu cầu đối với phóng viên khi thực hiện chức năng này?

- Hoạt động tư tưởng là hoạt động tác động vào thế giới tinh thần của con người hìnhthành hệ ý thức xã hội cho phù hợp với những mục tiêu đã xác định

Đảng ta trong quá trình lãnh đạo cách mạng luôn coi trọng công tác tư tưởng, coicông tác tư tưởng là một trong số những công tác quan trọng nhất, song song với côngtác tổ chức và công tác kiểm tra

Nội dung công tác tư tưởng của Đảng ta:

- Truyền bá hệ tư tưởng

- Truyền bá Cương lĩnh, đường lối, chính sách của Đảng

Mục đích của công tác tư tưởng:

- Để quần chúng nhân dân biến hệ tư tưởng của Đảng thành hệ tư tưởng của quầnchúng nhân dân

- Để giác ngộ, nâng cao tính tự giác cho quần chúng nhân dân

- Để bồi dưỡng niềm tin, tình cảm cách mạng, cổ vũ hành động

Các loại hình của công tác tư tưởng:

- Hoạt động lý luận (Quán triệt và phổ biến hệ tư tưởng; Tổng kết thực tiễn để hìnhthành đường lối chiến lược , chủ trương, chính sách)

- Hoạt động tuyên truyền.

- Sinh hoạt tư tưởng theo các cơ quan, đoàn thể, đơn vị, tổ chức

- Đội ngũ báo cáo viên

- Bảo tàng, Triển lãm, Pa nô, Áp phích, Các đội tuyên truyền

- Văn học nghệ thuật

- Báo chí (bao gồm các loại hình) là công cụ đặc biệt quan trọng

Trong số các công cụ tư tưởng của Đảng thì báo chí đóng vai trò cực kỳ quan trọng.Chính vai trò, tác dụng của báo chí trong việc giáo dục chính trị, lãnh đạo tư tưởng đốivới quần chúng nhân dân đã tạo thành nhóm chức năng tư tưởng của báo chí Báo chí làcông cụ tư tưởng quan trọng bởi lẽ báo chí hàng ngày hàng giờ thông qua hoạt độngchuyển tải thông tin truyền bá hệ tư tưởng của Đảng vào quần chúng nhân dân, hướngtính tích cực xã hội của quần chúng nhân dân vào việc thực hiện những mục tiêu màĐảng và Nhà nước đặt ra

Nhóm chức năng tư tưởng của báo chí bao gồm các thành tố:

1 Chức năng mục tiêu:

- Lý luận báo chí cách mạng đã chỉ rõ ý nghĩa to lớn của báo chí trong việc hìnhthành đời sống tinh thần của quần chúng nhân dân Vai trò của báo chí cũng tăng nhanhđồng hành với sự phất triển của xã hội cùng với việc mở rộng quy mô của các hoạt động

xã hội và thu hút quần chúng nhân dân tham gia vào các phong trào, các hoạt động xãhội

- Báo chí làm nhiệm vụ khách quan là chuyển tải thông tin một cách nhanh chóng,toàn diện và có định hướng Cũng như mọi hoạt động khác của con người, hoạt động báo

chí bao giờ cũng hướng tới những mục tiêu xác định Mục tiêu của hoạt động báo chí

là nâng cao tính tự giác cho đối tượng công chúng (Tự giác là làm việc gì tự mình hiểu

mà làm, không cần phải nhắc nhở, đốc thúc) Để nâng cao tính tự giác cho công chúng, báo chí phải nâng cao nhận thức và tự nhận thức cho họ Nhận thức và tự nhận thức nằm trong mối quan hệ biện chứng Nhận thức (là khả năng của con người phản ánh và

tái hiện hiện thực vào tư duy) - là toàn bộ những tri thức về thế giới xung quanh: những

quy luật, những hiện tượng, những khuynh hướng, những quá trình của đời sống xã hội.

Còn tự nhận thức là hiểu được vị trí của mình trong thế giới, trong các mối quan hệ xã

hội; hiểu được mục đích, ý nghĩa của cuộc sống, hiểu được mục đích và yêu cầu, hiểuđược cách thức để đạt được mục đích và thỏa mãn những nhu cầu ấy Sự tự giác là kếtquả của nhận thức và tự nhận thức Tự giác là động lực mạnh mẽ của hành vi, nó quyđịnh tính tích cực xã hội của con người

- Để thực hiện tốt chức năng mục tiêu – báo chí phải:

+ Giúp cho công chúng nhận thức thế giới khách quan một cách toàn diện, sâusắc và đúng đắn

+ Định hướng xã hội cho công chúng một cách toàn diện, đúng đắn và khoa học

Sự định hướng như vậy thể hiện ở các mặt:

- Thứ nhất: Qua thông tin báo chí cung cấp giúp cho công chúng hiểu được cái gì

đang diễn ra Sự định hướng bắt đầu từ hiểu biết tất cả các sự kiện hàng ngày diễn ratrong thế giới xung quanh để tạo thành bức tranh toàn cảnh về thế giới khách quan củacon người mà con người sống trong nó Đối với báo chí, mô hình thông tin, hệ thống cáckhái niệm về cuộc sống là rất quan trọng

- Thứ hai: Qua việc cung cấp thông tin báo chí giúp cho công chúng xác định rõ

được rằng trong điều kiện và hoàn cảnh cụ thể cần đạt tới cái gì, cả về trước mắt, cả vềlâu dài từ quan điểm chính thống

- Thứ ba: Sự định hướng được thể hiện qua việc đánh giá các sự kiện, hiện tượng,

các quá trình, các khuynh hướng, các nhân vật (Đương nhiên là từ quan điểm chính thống) Sự đánh giá đó sẽ có sức thuyết phục, tác động mạnh mẽ tới đối tượng khi nó

như là những kết luận được rút ra từ việc phân tích các sự kiện, hiện tượng, các quá

trình, các khuynh hướng, các nhân vật ấy của thực tiễn (từ quan điểm chính thống).

- Thứ tư: Sự định hướng còn thể hiện ở việc phổ biến những giá trị, những chuẩn

mực, những phương thức, phương pháp hoạt động nhằm thực hiện những mục tiêu đề

ra và đạt được những kết qủa cao nhất trong những điều kiện và hoàn cảnh cụ thể

Kết quả định hướng của báo chí đến mức nào phụ thuộc vào mức độ công khai cácvấn đề của đời sống xã hội; vào sự dễ hiểu, cập nhật của thông tin; vào khả năng phảnánh và xem xét công khai, thẳng thắn các vấn đề của đời sống xã hội trên báo chí.

Định hướng của báo chí trong thực tế có thể toàn diện, sâu sắc và đúng đắn; có thểtoàn diện nhưng không sâu sắc và đúng đắn; và cũng có thể là rất yếu kém Báo chí cáchmạng - với bản chất giai cấp và vai trò lịch sử của mình - phải định hướng một cách sâusắc, toàn diện và đúng đắn, hình thành ý thức khoa học và tiến bộ cho công chúng xãhội, làm sao để công chúng báo chí nhận thức đúng về thế giới xung quanh, hiểu được vịtrí và vai trò của mình để lựa chọn thái độ và hành vi cho phù hợp Định hướng xã hộitoàn diện, sâu sắc, đúng đắn và khách quan sẽ tác động trực tiếp tới hoạt động của côngchúng trong quá trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ xãhội đã đề ra

Báo chí thực hiện chức năng mục tiêu, hình thành tính tự giác thông qua định hướng

xã hội một cách toàn diện, sâu sắc, đúng đắn và khách quan - mang đặc điểm tổng hợp;

có nghĩa là báo chí phải tác động tới các mặt của thế giới tinh thần, tới toàn bộ các bộphận cấu thành của cấu trúc ý thức xã hội: Thế giới quan; Ý thức lịch sử, văn hóa và Dưluận xã hội

Thế giới quan: là quan niệm thành hệ thống về thế giới, về các hiện tượng tự nhiên

và xã hội TGQ thể hiện cả ở 2 phương diện: bức tranh thực tiễn về thế giới và mối quan

hệ, quan điểm về thế giới Hệ thống quan niệm này quy định lập trường, quan điểm,niềm tin, lý tưởng của con người TGQ là lăng kính mà thông qua đó con người nhậnthức và đánh giá thế giới xung quanh, thẩm định các giá trị vật chất và tinh thần, bày tỏthái độ trước các sự kiện, hiện tượng của đời sống xã hội, xác định mục đích, phươnghướng và đặc điểm của hành vi TGQ là hạt nhân của cấu trúc ý thức xã hội, được hìnhthành là do cả một quá trình và nó bền vững, chậm thay đổi

Ý thức lịch sử, văn hóa: là thành tố thứ 2 của cấu trúc ý thức xã hội, nó đóng vai trò

trung gian, truyền dẫn giữa TGQ và Dư luận xã hội (DLXH) Ý thức lịch sử, văn hóa làquan niệm của con người về lịch sử, về hiện tại trong mối quan hệ với quá khứ và tươnglai Để xem xét, thẩm định và đánh giá các sự kiện, hiện tượng của thực tiễn, con ngườiphải hiểu và biết được lịch sử hình thành và vận động của thực tiễn, các mối quan hệ củathực tiễn với thời đại, với môi trường tự nhiên và xã hội Bởi lẽ hiện tại như là quátrình vận động và phát triển của quá khứ, bị quy định bởi quá khứ và ảnh hưởng đếntương lai

Sự hình thành ý thức lịch sử, văn hóa do nhiều yếu tố: văn hóa truyền thống, kiếnthức được trang bị bởi hệ thống nhà trường từ thấp đến cao, văn học nghệ thuật, cácphương tiện thông tin đại chúng và tuyên truyền, kinh nghiệm sống trong đó báo chí

có vai trò đặc biệt quan trọng do khả năng cung cấp thông tin nhanh, đa dạng và phong

phú: phổ biến những tri thức, những kinh nghiệm, những giá trị lịch sử, thẩm định và cổđộng cho những giá trị lịch sử, tạo môi trường cho sự hình thành ý thức lịch sử, văn hóa.

Dư luận xã hội: là thành tố động nhât, linh hoạt nhất của ý thức xã hội DLXH là

phản ứng, thái độ của xã hội trước một sự kiện, hiện tượng, vấn đề hay một nhân vậtnào đó Đối tượng của DLXH là toàn bộ các sự kiện, hiện tượng của đời sống xã hội.Chủ thể của DLXH là các giai cấp, các tầng lớp, các dân tộc, các nhóm xã hội, các vùnghay địa phương DLXH xem xét và đánh giá các sự kiện thường ngày của đời sống xãhội xuất phát từ mối liên hệ đối với chúng DLXH có thể tiến bộ, có thể lạc hậu, có thểthúc đẩy, có thể kìm hãm sự tiếp thu cái mới, sự phát triển của xã hội

Các thành tố của ý thức xã hội nằm trong mối liên hệ chặt chẽ, vận động một cáchlinh hoạt dưới sự tác động của thực tiễn

3 Chức năng giáo dục chính trị tư tưởng.

Chức năng giáo dục chính trị tư tưởng của báo chí được thể hiện ở sự giáo dục, baogồm giáo dục thường xuyên và giáo dục lại đối với công chúng báo chí

Giáo dục - là hoạt động nhằm hình thành ý thức ở đối tượng Khi nhận được nhữngthông tin (về quá khứ và hiện tại, về những quy luật vận động và phát triển của xã hội,

về những giá trị và chuẩn mực của cuộc sống ) tạo ra sự thay đổi về chất trong mỗi conngười Nếu những thông tin tiếp nhận ấy là chân thực và khách quan thì quan điểm riêngđược hình thành sẽ là tích cực (và ngược lại) Để đạt được hiệu quả giáo dục, báo chí khitruyền bá những thông tin về thực tiễn phải giúp cho công chúng hiểu biết được nhữngquy luật, những sự kiện, hiện tượng, những quá trình của đời sống xã hội, phải quan tâmđến việc tạo ảnh hưởng tư tưởng mạnh mẽ tới họ, phải phối hợp và gắn với những giá trị,những chuẩn mực, những tư tưởng hiện hành, có nghĩa là gắn với chức năng mục tiêucủa hoạt động thông tin, với toàn bộ các hình thức định hướng xã hội

Nội dung quan trọng nhất của giáo dục là hình thành tư duy kinh tế, giáo dục ý thứcchính trị, ý thức lao động, ý thức đạo đức, ý thức luật pháp, tinh thần yêu nước và đấutranh chống lại những tư tưởng và những chuẩn mực đạo đức xa lạ

Hoạt động giáo dục trong báo chí góp phần tạo ra niềm tin của công chúng Sự xuấthiện của niềm tin đối với báo chí - đó là kết quả của việc tiếp thu thông tin cá nhân, hìnhthành từ sự tin tưởng vào những phản ánh, phân tích và đánh giá, đề xuất, kiến nghị vàkết luận của báo chí Niềm tin đối với báo chí khác với đức tin trong tôn giáo Đức tintrong tôn giáo là sự ngộ nhận thiếu bằng chứng còn niềm tin đối với báo chí đượchình thành từ báo chí và do báo chí - thông qua những bằng cớ xác thực của thực tiễn.(Thông qua kỹ năng phản ánh, phân tích, đánh giá các sự kiện, hiện tượng, các quá trình,các khuynh hướng hàng ngày của báo chí) Do vậy, để hình thành niềm tin của côngchúng, đòi hỏi báo chí phải sử dụng một cách linh hoạt và sáng tạo các phương pháp tái

tạo thực tiễn trong các tác phẩm báo chí, vận dụng một cách linh hoạt và sáng tạo nhữngđặc điểm, những quy luật của hoạt động tuyên truyền, cổ động và tổ chức mà nhờ nhữngphương pháp này thực hiện một cách hiệu quả nhiệm vụ giáo dục của báo chí.

- Tuyên truyền: là hoạt động truyền bá những tư tưởng nền tảng, quan điểm cơ bản

của hệ tư tưởng của chế độ Nội dung tuyên truyền cơ bản:

+ Tuyên truyền hệ tư tưởng

+ Tuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước

+ Tuyên truyền các quan niệm khái quát về thời đại

+ Tuyên truyền hình thành lối sống mới

- Cổ động: là hoạt động của báo chí để phổ biến những thông tin thời sự, tác động

tích cực và có định hướng vào lập trường, thái độ, tình cảm của công chúng Bằngnhững thông tin phản ánh các sự kiện, hiện tượng hàng ngày về thực tiễn, cổ động đượcthể hiện trong những đánh giá rõ ràng nhằm hình thành nên mối quan hệ của công chúngvới các sự kiện, hiện tượng ấy cho phù hợp với ý nghĩa của nó, định hướng hoạt độngcho công chúng

- Tổ chức: Kết quả hoạt động tuyên truyền và cổ động của báo chí được phản ánh

trong việc hình thành ý thức và tự ý thức ở công chúng, trong việc giáo dục ý thức, trongviệc định hướng toàn diện, sâu sắc và đúng đắn (khoa học) Đó là bước đi đầu tiên, quantrọng của công tác tổ chức Nó tạo điều kiện quan trọng và cần thiết cho tính tích cựctrong các hoạt động xã hội của công chúng để chuyển sang bước thứ hai: tập hợp vàhướng dẫn hoạt động của công chúng nhàm thực hiện những mục tiêu chung của xã hộitrong từng giai đoạn xã hội cụ thể

Tuyên truyền, cổ động và tổ chức có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, đan xen trongnhau, là điều kiện và tiền đề của nhau khó có thể phân định rạch ròi

2 Chức năng quản lý và giám sát xã hội

-Vì sao báo chí phải thực hiện chức năng quản lý và giám sát xã hội?

-Yêu cầu đối với phóng viên khi thực hiện chức năng này?

a) Quản lý - là sự tác động có ý thức, có hệ thống của chủ thể quản lý tới khách thể

quản lý nhằm đảm bảo cho khách thể quản lý hoạt động có hiệu quả trong việc thực hiệnnhững mục tiêu đã đề ra

b) Quản lý xã hội - khách thể quản lý là những tổ chức, những đơn vị, những cơ quan,

đoàn thể, những cá nhân thuộc các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội, của cả xã hộinói chung Xã hội bản thân nó là một thực thể cực kỳ đa dạng và phức tạp về số lượng

và chất lượng của các bộ phận cấu thành, về vị trí của chúng trong hệ thống xã hội, vềchức năng xã hội của chúng, về tính chất của sự tác động lẫn nhau giữa chúng với nhau

và giữa chúng với thế giới xung quanh Mỗi một khách thể đó lại thuộc về một lớpnhững hệ thống hỗn hợp (chủ thể quản lý) lớn hơn (bao gồm cả yếu tố con người và sựvật).

c) Bản chất của hoạt động quản lý - Chủ thể quản lý tác động tới khách thể quản lý

bằng thông tin dưới dạng các quyết định quản lý Hoạt động quản lý do vậy luôn gắn vớiquá trình thu thập, xử lý thông tin để soạn thảo các quyết định quản lý và khi đã có quyếtđịnh quản lý thì phổ biến những quyết định quản lý ấy một cách nhanh chóng, đầy đủ tới khách thể quản lý

Hoạt động quản lý là hoạt động mang tính chu kỳ Bất kỳ một chu kỳ quản lý nàocũng bắt đầu từ việc thu thập, xử lý thông tin và kết thúc bằng việc thu nhận nhữngthông tin và cũng là điểm bắt đầu của chu kỳ quản lý mới Việc khởi thảo chiến lượcquản lý (những mục tiêu và nhiệm vụ lâu dài), soạn thảo và lựa chọn các quyết địnhquản lý, tổ chức thực hiện các quyết định quản lý, điều chỉnh và kiểm tra, tổng kết vàđánh giá cũng xuất phát từ việc thu thập thông tin, xử lý những thông tin thu thậpđược và kết thúc bằng việc phổ biến những thông tin mới

Như vậy, quản lý xã hội không thể tách rời quá trình liên tục sản xuất và tái sản xuất thông tin.

Hiệu quả của hoạt động quản lý do vậy bị quy định bới sự "nhiễu thông tin" và trình

độ, năng lực của chủ thể quản lý

- Nhiễu thông tin - là những yếu tố bên ngoài tác động thường xuyên, liên tục (cả tác

động tích cực, cả tác động tiêu cực) vào quá trình quản lý Sự tác động như vậy rất đa

dạng Một số có tác động với cường độ yếu, tác động trong một thời gian ngắn Số khác

tác động yếu nhưng lại thường xuyên hoặc lâu dài không làm rối loạn nghiêm trọng cơcấu và chức năng của cả hệ thống Thông tin đầy đủ và kịp thời về những tác động

"nhiễu" như vậy tạo điều kiện cho chủ thể quản lý ổn định hệ thống trong trường hợp

"nhiễu" yếu và thời gian tác động ngắn, và thích ứng, thích nghi trong trường hợp tácđộng "nhiễu" thường xuyên hay lâu dài Có những tác động "nhiễu" phá hoại cơ cấuquản lý và gây rối loạn các chức năng của cả hệ thống hay một số bộ phận cấu thành nào

đó của hệ thống quản lý Để khắc phục - chủ thể quản lý phải khôi phục cơ cấu chứcnăng nhằm ổn định hệ thống, duy trì hoạt động của hệ thống Để làm được điều đó cầnphải thu thập thông tin đầy đủ và chính xác không những chỉ về bản thân các yếu tố gâynhiễu, mà còn cả những thông tin về trạng thái bên trong của hệ thống, về tiềm năng vàkhả năng khôi phục những chức năng và những bộ phận của cơ cấu bị rối loạn

- Trình độ, năng lực của chủ thể quản lý - Hiệu quả của hoạt động quản lý phụ thuộc vào khả năng của chủ thể quản lý trong việc thu thập thông tin (bao gồm cả thông

tin về thực trạng tình hình của đối tượng quản lý, cả thông tin về những yếu tố gây

nhiễu), xử lý thông tin (tiếp thu những tác động có lợi, loại bỏ các tác động có hại để

soạn thảo và đề ra các biện pháp phù hợp để tổ chức thực hiện các quyết định quản lý.Hiệu quả của hoạt động này phụ thuộc vào trình độ đảm bảo đầy đủ thông tin cho hệthống quản lý, vào kinh nghiệm xử lý các mối quan hệ tác động qua lại giữa hệ thốngquản lý với đối tượng quản lý, vào kinh nghiệm xử lý các tình huống, các vấn đề có liênquan đến những tác động có hại đã được ghi lại và bảo quản nhờ hệ thống lưu giữ thông

tin ) và phổ biến thông tin (các hình thức và phương thức phổ biến các Quyết định

quản lý)

Như vậy, quản lý có mối liên hệ hữu cơ với thông tin và diễn biến của quá trình thôngtin Sự tuần hoàn liên tục của thông tin giữa các bộ phận cấu thành trong hệ thống xãhội, giữa hệ thống với môi trường xung quanh là một thuộc tính không thiếu được củaquản lý Nhờ có thông tin mà hệ thống quản lý có khả năng thực hiện được sự tác độngqua lại hợp lý với môi trường xung quanh, phối hợp và quy định mối quan hệ giữa các

bộ phận của hệ thống, hướng sự vận động của các bộ phận này và cả hệ thống vào việcthực hiện những mục tiêu đã đề ra Nhờ vậy, hệ thống quản lý có khả năng duy trì sự ổnđịnh, phát triển và hoàn thiện hệ thống

Chức năng quản lý - giám sát của báo chí.

Báo chí thực hiện chức năng quản lý xã hội bằng việc cung cấp và duy trì dòng thông

tin tuần hoàn trong cơ thể xã hội theo cả 2 chiều Một mặt, với khả năng nhanh chóng,

kịp thời, chính xác và rộng khắp, báo chí (gồm tất cả các loại hình: báo in; phát thanh; truyền hình; báo mạng điện tử) là những phương tiện có ưu thế tuyệt đối trong việc

chuyển đến khách thể quản lý những thông tin dưới dạng các quyết định quản lý Mặt khác, báo chí phản ánh thực trạng tình hình không chỉ của đối tượng quản lý một cách

đa dạng, phong phú, chính xác và kịp thời tới xã hội, tới chủ thể quản lý, giúp cho chủthể quản lý có thêm những nguồn thông tin để soạn thảo và tổ chức thực hiện các quyếtđịnh quản lý

Với đặc điểm của hoạt động thông tin, báo chí có tác động trực tiếp tới từng bộ phậncấu thành của hệ thống xã hội, tời toàn xã hội Nhưng sự tác động như vậy cũng có thểdiễn ra theo 2 hướng:

- Nếu báo chí phục vụ cho mục tiêu tiến bộ, thông tin báo chí chân thực và đúng đắnthì báo chí sẽ tác động tới các quá trình xã hội, thúc đẩy xã hội phát triển

- Nếu báo chí phục vụ cho những mục tiêu vụ lợi thì báo chí sẽ làm rối loạn hệ thốngquản lý, sẽ kìm hãm sự phát triển của xã hội

Bởi lẽ thông tin tự thân nó không thể thúc đẩy hay kìm hãm sự phát triển của xã hội

mà chỉ có thể thông qua những người chịu sự tác động của thông tin, và họ thể hiện sựtác động đó trong hành vi của mình, trong kỹ thuật và công nghệ mới, trong những hìnhthức quản lý mới đối với sản xuất, xã hội, tổ chức lao động

3 Các phương thức quản lý xã hội của báo chí.

Báo chí thực hiện chức năng quẩn lý, giám sát xã hội theo một số phương thức chủyếu sau:

a) Đăng tải, phổ biến các quyết định quản lý và hướng dẫn tổ chức thực hiện các quyết định quản lý Phương thức này trong thực tế báo chí được thể hiện dưới các hình

thức sau:

- Đăng tải nguyên văn các quyết định quản lý

- Giải thích, phân tích, bình luận cả về ý nghĩa lý luận, thực tiễn về ý nghĩa, vai trò,mục đích của các quyết định quản lý, giúp cho công chúng hiểu đúng và quán triệtnhững quyết định quản lý để đưa chúng vào cuộc sống

- Phổ biến thông tin dưới dạng các mô hình thực tiễn tổ chức thực hiện các quyết địnhquản lý

b) Phản ánh, phân tích tình hình thực tiễn Phản ánh, phân tích hiện trạng tình hình

các mặt trong đời sống, sinh hoạt của các tầng lớp quần chúng nhân dân cùng với những

nhận xét và đánh giá cụ thể Những đánh giá như vậy có thể về:

- Những điển hình tiên tiến - nơi có những yếu tố chất lượng và hiệu quả, có nhữngkinh nghiệm tốt đã được tích lũy cần được ủng hộ và nhân rộng, tuyên truyền và phổbiến

- Những tồn tại, yếu kém, những tiêu cực, lạc hậu cần mang ra mổ xẻ, phân tích,tranh luận để khắc phục chúng trong thực tế

- Có thể những đánh gía đó mang tính dự báo, khi đăng tải trên báo chí có thể hạn chếđược những tác động tiêu cực

Những phản ánh, phân tích và đánh giá tình hình thực tiễn như vậy có thể do nhà báothực hiện, cũng có thể do các chuyên gia, các lực lượng công chúng xã hội với tư cách làcộng tác viên cung cấp

Báo chí cũng đăng tải đa dạng và linh hoạt các ý kiến của quần chúng nhân dân: thưbạn đọc, đường dây nóng, đơn khiếu nại, tố cáo, những đề xuất, kiến nghị, ý kiến, giaolưu và thông qua đó tái hiện bức tranh xác thực và toàn diện về tình hình thực tiễn,giúp cho công chúng xã hội, các cơ quan chức năng, cơ quan quản lý kịp thời điềuchỉnh, bổ sung hoặc đề ra những biện pháp quản lý mới phù hợp

c) Kiểm tra việc thực hiện các quyết định quản lý, phát hiện các sai lầm, ách tắc trong

việc thực hiện các quyết định quản lý; phát hiện ra các thiếu sót ngay trong các quyếtđịnh quản lý, giúp cho chủ thể quản lý và các cơ quan chức năng điều chỉnh những quyếtđịnh và biện pháp quản lý cho phù hợp

Đắu tranh phê bình, chống tiêu cực là một trong những nội dung hoạt động kiểm tragiám sát rất hiệu quả, tất nhiên để làm công việc này đòi hỏi kỹ năng và lòng dũng cảm,trách nhiệm nghề nghiệp của báo chí và các nhà báo.

Như vậy, hoạt động báo chí, về mặt bản chất, khi thực hiện nhóm chức năng tư tưởngcũng chính là thực hiện chức năng quản lý xã hội ở những bình diện khác

-Nhiệm vụ phản biện xã hội của báo chí? Báo chí thực hiện nhiệm vụ phản biện xã hộinhư thế nào? Yêu cầu đối với phóng viên khi thực hiện nhiệm vụ phản biện xã hội?

Phản biện xã hội của báo chí:

Sứ mạng của báo chí trước hết là để thỏa mãn nhu cầu thông tin của xã hội Xã hội cànghiện đại, việc phổ biến thông tin trên quy mô đại chúng càng trở nên quan trọng, và vìvậy, sự phụ thuộc, ảnh hưởng lẫn nhau giữa các phương tiện thông tin đại chúng và xãhội càng trở nên chặt chẽ Trong thời đại bùng nổ thông tin ngày nay, vai trò tích cực củacộng đồng truyền thông đã thúc đẩy quá trình xã hội hóa các hoạt động giám sát và phảnbiện xã hội Bằng cách này hay cách khác, hoạt động phản biện luôn chứa đựng khảnăng tạo ra một trường tương tác xã hội giữa 3 nhóm cộng đồng, đó là cộng đồng tríthức (phát hiện và lý giải vấn đề), cộng đồng truyền thông (phổ biến, chuyển tải thôngtin) và cộng đồng xã hội (hưởng ứng thông tin và hình thành dư luận)(3)

Thông qua báo chí, người dân có thể phát biểu ý kiến, nguyện vọng của mình về các vấn

đề trong đời sống xã hội, qua đó, thể hiện sự giám sát và phản biện xã hội của mình.Bám sát sự kiện, thông tin nhanh nhạy, phân tích trúng vấn đề trọng điểm và định hướngtư¬ tư¬ởng, hướng dẫn dư¬ luận rõ ràng, các cơ quan thông tấn, báo chí đã thực hiện tốtchức năng phản biện, mang lại hiệu quả xã hội rõ rệt Bởi thế, vai trò, chức năng phảnbiện của báo chí ngày càng được khẳng định và niềm tin của công chúng đối với cơ quantruyền thông cũng được nâng lên

Hệ thống báo chí truyền thông ở Việt Nam hiện nay phát triển mạnh mẽ Tính đến tháng2-2013, Việt Nam có 812 cơ quan báo chí in với 1.084 ấn phẩm; 67 đài phát thanh,truyền hình (2 đài quốc gia, 1 đài truyền hình kỹ thuật số, 64 đài cấp tỉnh); trong lĩnh vựcthông tin điện tử, có 74 báo, tạp chí điện tử, 336 mạng xã hội, hơn 1.000 trang thông tinđiện tử tổng hợp Cả nước có gần 17.000 nhà báo đã được cấp thẻ, trên 19.000 hội viênhội nhà báo(4) Đây là tiền đề quan trọng cho việc xây dựng mạng lưới thông tin kháchquan, dân chủ và rộng rãi trong toàn xã hội Trong vai trò giám sát và phản biện củamình, báo chí không chỉ thông tin mà còn phải thể hiện chính kiến, quan điểm củamình đối với các vấn đề của cuộc sống

Báo chí thực hiện chức năng giám sát và phản biện xã hội trước hết ở việc cung cấpthông tin chân thực, khách quan theo cả hai chiều, từ chủ thể quản lý đến khách thể quản

lý và ngược lại Họat động quản lý có hiệu quả hay không, phụ thuộc nhiều vào tínhchất, số lượng và chất lượng thông tin hai chiều liên tục này

Phản biện xã hội: Không thể thiếu trong báo chí hiện đại

– Phản biện xã hội là vai trò đặc biệt quan trọng của hệ thống báo chí Đây thực sự trởthành kênh thông tin hiệu quả giúp Nhà nước kiểm tra và giám sát các hoạt động xã hội

“Báo chí đã thể hiện trách nhiệm trước nhiều vấn đề quan trọng của đất nước” (*)

Báo chí những năm qua luôn đi đầu trong công tác tuyên truyền, vận động và góp phầnđổi mới các chính sách trên mọi lĩnh vực của Đảng và Nhà nước Báo chí phản biện đưathông tin có tính chất vạch trần, phơi bày, chỉ ra những biểu hiện tiêu cực trong đời sống

xã hội

Điều tra về những vụ tham nhũng lớn được đăng tải trên mặt báo cùng chế tài tương ứng

là bài học nghiêm khắc cho các đối tượng vi phạm Những tệ nạn xã hội đang dần thâmnhập, làm xói mòn, tha hoá nhân cách của con người được thông tin rộng rãi và mangtính cảnh báo cao Như vậy, báo chí đã đóng góp không nhỏ trong sự nghiệp phòngchống tham nhũng và loại trừ tệ nạn xã hội

Trong thời kì kinh tế bất ổn, báo chí là phương tiện truyền thông hữu hiệu giúp Nhànước nắm bắt được tình hình, từ đó đề ra những quyết sách mới, phù hợp với thực tế,góp phần giảm thiểu tác động của suy thoái kinh tế lên thị trường Việt Nam Báo chíphản biện đã thực sự phát huy vai trò của mình khi trở thành chiếc cầu nối vững chắcgiữa Nhà nước và nhân dân Thông qua báo chí, những kiến nghị, khúc mắc của ngườidân về các chính sách, các quyết định của cơ quan ban hành nhanh chóng đến được tayngười có thẩm quyền, được kiểm tra, phản hồi và có sự giải thích thoã đáng

Báo chí phản biện đã đáp ứng kịp thời thông tin về những vấn đề mà dư luận quan tâm,bức xúc Bằng cách thu thập ý kiến của người dân, báo chí đã có những bài viết sắc sảo,những bài bình luận, phân tích thấu đáo giúp các cơ quan chức năng hoàn thiện hơn nữa

bộ máy và chính sách hoạt động của mình Ngoài ra, báo chí còn là “khắc tinh” củanhững đối tượng có âm mưu chống phá, xuyên tạc Nhà nước Hàng năm, báo chí đãcùng với cơ quan điều tra khám phá, làm rõ hàng chục vụ chống chính quyền, thông tin

về việc xử phạt hành chính và bắt giam các đối tượng liên quan Góp phần xoa dịu sựnhức nhối về thực trạng Diễn biến hoà bình

Bằng những căn cứ khoa học và thực tiễn cuộc sống, báo chí phản biện đã tạo được sựtương tác giữa Nhà nước và nhân dân Các chủ trương của Đảng sẽ được kiểm tra nhằmbác bỏ, phủ định hoặc bổ sung, làm rõ hơn ở nhiều góc độ và phương diện khác nhau,đảm bảo quyền và lợi ích cho người dân Phản biện xã hội là hoạt động công khai, khiếncho báo chí trở thành công cụ giúp Nhà nước và nhân dân giám sát lẫn nhau, tạo cơ hội

để hai bên cùng hiểu và hoàn thiện mình, thúc đẩy sự phát triển toàn xã hội

Yêu cầu đối với PV: Báo chí hiện đại muốn tồn tại và phát triển cần xây dựng cho

mình một hệ thống phản biện vững chắc cùng với đội ngũ nhà báo được trang bị bài bản

về nhận thức và lí luận thực tiễn Trong mọi trường hợp, nhà báo bằng sự nhạy cảm vàlinh hoạt cần chủ động nắm bắt vấn đề, đưa thông tin trung thực, khách quan, tránh gâytổn thất cho xã hội và quyền lợi của nhân dân.

Với vai trò là người đưa tin, nhà báo phải luôn tỉnh táo để nhìn nhận, quan sát cũng nhưlàm chủ được ngòi bút của mình Phản biện phải mang tính dân chủ, không vì thù ghét,

đố kị mà vi phạm đạo đức nghề nghiệp Mỗi nhà báo phải ý thức được rằng, không cóphản biện xã hội đồng nghĩa với sự thụt lùi, lạc hậu Bởi thế phải luôn phấn đấu, kiênquyết đứng về phía công lí, luôn là “phát ngôn viên” đúng đắn của nhân dân

Làm tốt nhiệm vụ phản biện là báo chí nói chung và các nhà báo nói riêng đã thể hiệnbản lĩnh của mình khi tham gia vào các hoạt động xã hội

II/ Các nguyên tắc hoạt động của Báo chí

Báo chí là hoạt động giao tiếp xh hướng vào công chúng để đạt đc mục đíchtác động với đối tượng là phương thức tổ chức nhằm tác động theo các hướng xácđịnh nhằm thực hiện các mục tiêu chung

Nguyên tắc được sử dụng rộng rãi trong các lĩnh vực hoạt động khác nhaunhư kinh tế chính trị

Nguyên tắc là những quy tắc chuẩn mực do 1 cá nhân hoặc 1 cộng đồng xhquyết định và có thể thay đổi theo thời gian

=>Quá trình sáng tạo các tác phẩm bc không phải là quá trình sao chép hiệnthực khách quan một cách máy móc mà là quá trình người làm báo phải sử dụng sựhiểu biết và kinh nghiệm để phân tích bình luận phản ánh những hiện tượng đangdiễn ra…Mỗi công đoạn của quá trình sáng tạo tác phẩm bc đều có những quy tắcchuẩn mực riêng

a)Tính Đảng :Biểu hiện cao nhất tính khuynh hướng của bc

_Trong thực tế khi 1 cơ quan bc hay nhà báo luôn bộc lộ rõ nét khuynhhướng

_Bc cách mạng công khai thừa nhận tính khuynh hướng của mình tự giáctham gia các cuộc đấu tranh giải phóng con người

_Bc tự giác và kiên quyết đứng trên lập trường giai cấp công nhân chịu sựlãnh đạo của Đảng và tuyên truyền thực hiện đường lối chính sách của đảng

_Tính đảng đc xét trên nhiều phương diện:

+Xã hội:Đảng quyết định các mặt hoạt động của bc trong quá trình thực hiệncác chức năng nhiệm vụ của mình Đường lối của Đảng là căn cư để nhà báo pháthuy trách nhiệm của mình trong việc thông tin và lý giải những vận động của cuộcsống

+Tổ chức: Bc là 1 ngành hđông chính trị tư tưởng trong hệ thống xh Xh đó

đc quản lý bởi nhà nước pháp quyền và mọi nhười phải sống và làm việc theo phápluạt

Quyền năng của bc thể hiện ở chỗ bc tạo ra dư luận rộng rãi ,giáo dục mọingười sóng và làm việc theo pháp luật, đấu tranh để pháp luật đc thực hiện nghiêmchỉnh xây dựng môi trường pháp lý lành mạnh cho mọi hoạt động xh

+Tư tưởng :bc phải tích cực tuyên truyền và hình thành tư tưởng chủ trương

là học theo tư tưởng mác lê nin và tư tưởng hcm Qua các phương tiện ttđc côngtác tư tưởng đc tiến hành nhuần nhuyễn và có sức thuyết phục

_Sự lãnh đạo của đảng đối vs bc

+Đảng lãnh đạo bc bằng định hướng chính trị tư tưởng thông tin bằng hệthống quan điểm bc

+Kiểm tra uốn nắn việc thực hiện các định hướng đó qua tổ chứ đảng và đảngviên

+Để làm tốt vai trò lãnh đạo của mình Đảng cần có tổ chức cơ cấu hợp lý độingũ can bộ đảng viên có phẩm chất và năng lực

=>Sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của nhà nước đối với hoạt động bc lànguyên tắc nhằm phù hợp vs tình hình nhiệm vụ hiện nay để bc chủ động sáng tao

Đó cũng là điều vươn tới tự do thực sự của bc trong chế độ xhcn

- Tính đảng - là tính khuynh hướng phát triển ở trình độ cao; hay nói cách khác là khinhà báo tự giác hoạt động theo một khuynh hướng nhất định nào đó thì khi ấy tínhkhuynh hướng phát triển thành tính đảng

- Một trong những nguyên tắc cơ bản của báo chí vô sản, báo chí cách mạng là

tính đảng (của giai cấp vô sản) Theo quan niệm thông thường, nhà báo có tính đảng của giai cấp vô sản là nhà báo luôn vững vàng và kiên định một cách có ý thức đứng trên lập trường của giai cấp công nhân, phản ánh và bảo vệ lợi ích của giai cấp công nhân và toàn thể nhân dân lao động; lấy hệ tư tưởng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, thể hiện là người chiến sĩ trung thành và

là người truyền bá sáng tạo đường lối của Đảng cộng sản

+ Cơ sở lý luận của nguyên tắc tính đảng (của giai cấp vô sản) được C.Mác vàPh.Ăng-ghen đặt nền móng, và V.I.Lênin phát triển ở giai đoạn lịch sử tiếp theo C.Mác

và Ph.Ăng-ghen đã kịch liệt chống lại những quan điểm cho rằng báo chí không cần phảituân thủ khuynh hướng tính đảng

+ Tính đảng chi phối toàn bộ nội dung của hoạt động báo chí, tính đảng đượcphản ánh trong tất cả các lĩnh vực của lao động báo chí: lao động tổ chức; lao động biêntập; lao động tác giả Toàn bộ những yêu cầu của tính đảng quy định cả trách nhiệm, cảcác chuẩn mực đạo đức của hoạt động báo chí đối với từng nhà báo, từng cơ quan báochí Chính mức độ và đặc điểm của việc vận dụng nguyên tắc tính đảng là tiêu chuẩn cơbản để xác định mức độ tác động thực tế của báo chí tới đời sống xã hội, để đánh giáhiệu quả của hoạt động báo chí.

+ V.I.Lênin yêu cầu tính đảng công khai, trung thực, trực tiếp và nhất quán trướchết phải được thể hiện qua việc phân tích sâu sắc bản chất và các mặt biệu hiện của tínhđảng và đấu tranh không khoan nhượng với những người chống lại lập trường tính đảng

Bản chất và các mặt biểu hiện của tính đảng của báo chí vô sản, báo chí cáchmạng:

a) Phương diện giai cấp.

Tính đảng là một lập trường xã hội, mà mọi lập trường xã hội đều gắn với một lựclượng xã hội mà nó đại diện, phản ánh và bảo vệ lợi ích của lực lượng xã hội ấy, thì khitrong xã hội còn phân chia thành các giai cấp, các dân tộc, các nhóm xã hội còn tồn tạicác lợi ích khác biệt, lập trường tính đảng đương nhiên phải được thể hiện trước hết ở

phương diện giai cấp (Báo chí phản ánh và bảo vệ lợi ích của ai?).

V.I.Lênin nghiên cứu toàn diện về bản chất của tính đảng Khi nghiên cứu về vấn

đề này, Ông đã nhiều lần đề cập tới vấn đề mối liên hệ giữa tính giai cấp và tính đảng,tới vấn đề xác định tính đảng về phương diện giai cấp, tới vấn đề đặc điểm và vai trò của

tính đảng Ông chỉ rõ: "Tinh đảng chặt chẽ là người bạn đồng hành và là kết quả của đấu tranh giai cấp phát triển ở mức độ cao; và ngược lại, lợi ích công khai và rộng rãi của đấu tranh giai cấp cần phát triển tính đảng chặt chẽ" (V.I.Lênin Toàn tập; tập 12; tr ).

Để nâng cao tính đảng về phương diện giai cấp nhà báo cách mạng phải:

 Công khai và dứt khoát đứng trên lập trường của giai cấp công nhân, phản ánh vàbảo vệ một cách trung thực, nhất quán những yêu cầu và lợi ích của giai cấp côngnhân và toàn thể nhân dân lao động

 Lập trường tính đảng về phương diện giai cấp là cơ sở để nhà báo định hướnghoạt động của mình một cách khoa học trong xã hội có phân chia giai cấp, còntồn tại các lợi ích khác biệt, để hiểu được bản chất và đặc điểm của các mối quan

hệ giai cấp trong từng thời điểm lịch sử cụ thể, gắn mục tiêu hoạt động với mụctiêu phục vụ lợi ích của nhân dân lao động

 Lập trường tính đảng về phương diện giai cấp giúp cho nhà báo trong hoạt độngcủa mình: lựa chọn thông tin, phân tích, đánh giá các sự kiện, hiện tượng, đưa ra

những kết luận, đề xuất đều trên lập trường và bảo vệ lợi ích của giai cấp côngnhân và nhân dân lao động.

 Lập trường tính đảng về phương diện giai cấp giúp cho nhà báo khám phá ra bảnchất của các sự kiện, hiện tượng, để hiểu và đánh giá đúng các sự kiện, hiệntượng đó, xác định được lợi ích của nhân dân lao động trong cuộc đấu tranh xâydựng chế độ xã hội mới

 Nguyên tắc tính đảng về phương diện giai cấp đòi hỏi nhà báo phải hiểu rõ đượclợi ích chân chính của nhân dân lao động và phải biết vận dụng những hiểu biết

ấy một cách linh hoạt và sáng tạo trong việc xem xét và đánh giá các sự kiện,hiện tượng của đời sống xã hội

b) Phương diện tư tưởng.

Mặt khác của nguyên tắc tính đảng của báo chí vô sản là lập trường tư tưởng Vũkhí tư tưởng của báo chí cách mạng nước nhà là hệ tư tưởng của chủ nghĩa Mác-Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh Học thuyết này giúp cho nhà báo hiểu đúng được bản chất củacác mối quan hệ xã hội, vai trò của các giai cấp, các nhóm xã hội cùng với những lợiích thực tế của họ để xác định đúng được mục tiêu và nhiệm vụ, phương tiện và phương

thức hoạt động báo chí trong những điều kiện và hoàn cảnh lịch sử cụ thể (Đứng trên lập trường của hệ tư tưởng nào?).

Tính đảng về phương diện tư tưởng đòi hỏi các nhà báo:

 Quán triệt hệ tư tưởng của chủ nghĩa Mác-Lênin, học tập tư tưởng Hồ Chí Minh

để từ đó vận dụng một cách linh hoạt và sáng tạo chúng trong từng bước của hoạtđộng thực tiễn

 Tính đảng về phương diện tư tưởng đòi hỏi nhà báo phải kiên định trên lập trườngcủa chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh để chân thật và khách quanphản ánh và đánh giá thực tiễn

 Tính tư tưởng đòi hỏi nhà báo phải thường xuyên nghiêm khắc xem xét hoạt độngcủa mình để kế thừa truyền thống và tiếp thu những cái mới, để lựa chọn các cáchthực hiện nhiệm vụ nghề nghiệp mới trong điều kiện thực tế thường xuyên vậnđộng, thay đổi và phát triển

 Tính đảng về phương diện tư tưởng đòi hỏi nhà báo phải trở thành người chiến sỹtrên mặt trận văn hóa tư tưởng của Đảng, phải định rõ khuynh hướng tư tưởngcho các tác phẩm báo chí của mình Nếu như tác phẩm báo chí đáp ứng đượcnhững yêu cầu của tính hiệu quả thì cũng có nghĩa là có chiều sâu ảnh hưởng tưtưởng tới công chúng, tới sự hình thành ý thức của công chúng

lý của Nhà nước (Vị trí, vai trò của báo chí, của nhà báo trong hệ thống xã hội).

Tính đảng về phương diện tổ chức đòi hỏi các nhà báo phải ý thức được:

 Báo chí phải thực hiện những nhiệm vụ chính trị của mình

 Báo chí phải là công cụ, vũ khí tư tưởng, văn hóa

 Báo chí là cơ quan ngôn luận của các tổ chức Đảng, Nhà nước, của các tổ chức vàđoàn thể xã hội; là diễn đàn của các tầng lớp quần chúng nhân dân

 Nhà báo phải là chiến sỹ tiên phong trên mặt trận tư tưởng, văn hóa

b) Tính khách quan chân thật của bc

_Khách quan chân thật là bản chất của bccmang.Lê nin đã tổng kết ngắn gọn

về sự cần thiết của nguyên tắc này: “Sự thật là sức mạnh của bc chúng ta”

_Tính đảng với tư cách là khuynh hướng phát triển ở trình độ cao của bccmang không hề mâu thuẫn với tính khách quan chân thật

_Muốn khách quan chân thật thì người làm báo phải hết sức dũng cảm phảichấp nhận những thử thách hi sinh Bất cứ lúc nào ở đâu nhân dân ta cũng phải đòihỏi thông tin phải chính xác và phẩm chất hàng đầu của nhà báo là lòng trung thực

và thái độ không khoan nhượng

_Để làm đc điều đó khi đưa ra tin bài bình luận mỗi nhà báo mỗi co quan bccần phải phản ánh đúng sự thật, tránh hư cấu, tránh điển hình hoá nhân vật, kháiquát hoá bối cảnh tình hình cụ thể tránh bịa đặt những chi tiết chưa kiểm tra xácminh

Chân thật là tính chất cơ bản của báo chí, nếu không muốn nói là cơ bản nhất

mà cho đến nay, tính chất này vẫn tiếp tục được thảo luận một cách sâu rộng vàcần được quán triệt sâu sắc trong những người làm báo Việt Nam Nhất là làm báotrong thời kì đổi mới với cơ chế kinh tế thị trường, dưới sự lãnh đạo của Đảng,

Vậy thế nào là chân thật? Có phải chân thật là cái gì xảy ra trong cuộc sống đươngđại đều được đưa lên báo? Tại sao có những sự kiện quan trọng xảy ra trong thực

tế lại không được báo chí đưa ngay, thậm chí không đưa, như thế có phải là khôngchân thật, không khách quan? Có rất nhiều câu hỏi xung quanh tính chân thật củabáo chí, nhiều khi không dễ trả lời Nhưng nguyên tắc cơ bản của báo chí là phảibảo đảm tính chân thật, khách quan Bởi báo chí là phương tiện để phản ánh sựthật, phản ánh cuộc sống và thông qua sự thật thúc đẩy xã hội phát triển.Chân thật của báo chí là thật một trăm phần trăm, sự thật được nêu rõ bản chất, cótên người, địa chỉ, chi tiết rõ ràng cụ thể, người đọc, người nghe, người xem có thểtìm đến tận nơi để chiêm nghiệm, học hỏi, đúc kết, rút kinh nghiệm… Và chínhđiều này đã làm nên giá trị to lớn của báo chí mà không lĩnh vực nào có thể thaythế được Tính chân thật của báo chí hoàn toàn khác với tính hiện thực của văn học

- nghệ thuật Với tính chân thật, không cho phép người làm báo xây dựng hìnhtượng, hư cấu, bịa đặt, tưởng tượng, suy diễn… dù chỉ là chi tiết, tình tiết nhỏ nhất.Chủ tịch Hồ Chí Minh, người thầy của báo chí cách mạng Việt Nam đã từng căndặn người làm báo: “Quần chúng mong muốn những tác phẩm có nội dung chânthật và phong phú, cho nên người làm báo phải luôn viết rõ sự thật: Việc đó ai làm,

ở đâu? Ngày, tháng, năm nào Nếu chưa điều tra, chưa nghiên cứu, chưa biết rõ

Vì thế, tính chân thật trên báo chí trước tiên phải tuân thủ lợi ích của giai cấp, củađất nước, dân tộc Người làm báo phải ý thức được rằng có những sự kiện, sự việc

có thể nói ra, viết ra, nhưng cũng có sự kiện sự việc có thật nhưng chưa thể hoặc

do phải giữ bí mật về chính trị, kinh tế, quốc phòng, ngoại giao… mà không thể

Có những sự thật chưa đáng biểu dương, hoặc chưa đến mức phải phê phán đã biểudương ca ngợi hoặc phê phán đả kích… Sự thật còn liên quan đến nhanh nhạy vàkịp thời Chức năng của báo chí là thông tin thời sự nên phải nhanh Nhưng phải

chính xác, lột tả được bản chất của sự thật, điều đó đòi hỏi lao động gian lao củangười làm báo Cũng vì thế mà người làm báo là người phải suy nghĩ suốt ngàyđêm Nhanh nhưng thiếu chính xác, thiếu điều tra kiểm chứng, không nêu đượcbản chất sự thật đã được những người làm báo rút kinh nghiệm nghiêm túc qua vụđưa tin “Vải Lục Ngạn”, “Rau Thanh Trì” và gần đây là một số thông tin sai sự

Làm báo trong cơ chế thị trường nhưng lại không nêu cao được đạo đức nghềnghiệp nên đã xuyên tạc thổi phồng, bịa đặt đến mức nguy hiểm, dẫn đến vi phạmpháp luật trong vụ án ông Nguyễn Việt Tiến năm 2008 của hai phóng viên BáoThanh Niên và Báo Tuổi Trẻ thành phố Hồ Chí Minh (2), cũng đã được nhiềungười làm báo coi đó là bài học kinh nghiệm của chính mình về việc thực hiện tínhchân thật và giữ bí mật trong thông tin Nhất là thông tin về những vụ án, những vụ

Dày công trau dồi học tập, nâng cao trình độ về mọi mặt và luôn thực hiện đạo đứcnghề nghiệp là điều kiện tiên quyết để hầu hết những người làm báo hiện nay thựchiện được tính chân thật trong tác phẩm báo chí của mình, nâng cao uy tín ngườilàm báo, có được niềm tin nơi bạn đọc Bên cạnh đó họ cũng rút được nhiều bàihọc quý báu khi một số ít đồng nghiệp mắc phải sai sót về tính chân thật, kịp thờichấn chỉnh để thông tin ngày càng chân thật, chính xác, góp phần đem lại sự ổnđịnh lâu dài và phát triển bền vững của đất nước, làm tròn trách nhiệm xã hội vànghĩa vụ công dân của người làm báo./

Là phương tiện thông tin đại chúng thiết yếu đối với đời sống xã hội, báo chí hàng ngày,hàng giờ chuyển tải khối lượng khổng lồ những thông tin phản ánh cái thế giới xungquanh của con người đến với con người, giúp cho họ hiểu được thực tế cuộc sống hàngngày đang diễn ra xung quanh họ, và đến lượt họ, họ nhất thiết sẽ thể hiện kết quả củanhững hiểu biết đó trong thái độ, trong hành vi tác động vào thực tiễn nhằm cải tạo thựctiễn

Nếu những thông tin báo chí chuyển tải tới công chúng xã hội là chân thực, đúngđắn sẽ tác động tích cực tới các tiến trình xã hội, thúc đẩy xã hội phát triển Ngược lại,nếu báo chí thông tin không chính xác, cho dù vô tình hay cố ý, phục vụ cho những mụctiêu vụ lợi sẽ tác động tiêu cực tới các tiến trình xã hội, kìm hãm sự phát triển của xãhội

Như vậy, bổn phận, sứ mệnh, gía trị nhân văn của báo chí và hoạt động báo chí làgiúp cho công chúng xã hội hiểu được những gì đang diễn ra trong thế giới xung quanh

họ, giúp họ định hướng thái độ, hành vi một cách đúng đắn Để thực hiện được bổn

phận, sứ mệnh ấy, đạt được những giá trị nhân văn ấy (để thực hiện được những chức năng xã hội vốn có của báo chí) thì điều trước tiên và là một trong số những điều cơ bản

nhất là thông tin phải chân thực, khách quan Bởi vậy, chân thực và khách quan phải làmột trong những nguyên tắc cơ bản, hàng đầu của hoạt động báo chí

Nguyên tắc chân thật, khách quan đặt ra yêu cầu đối với báo chí và nhà báo:

 Phân biệt sự khác biệt giữa tính chân thật, khách quan của báo chí và văn họcnghệ thuật Báo chí phản ánh thực tế bằng sự thật cụ thể Người và việc đượcphản ánh trên báo chí là người thật, việc thật Bức tranh của cuộc sống được phảnánh trên báo chí là bức tranh thật về thực tế, có thời gian, không gian và địa chỉ

mà khi cần có thể kiểm tra được

 Thông tin báo chí phải chân thực, khách quan đến từng chi tiết Để phản ánhchính xác cuộc sống, việc lựa chọn các sự kiện, hiện tượng để phản ánh có tầmquan trọng đặc biệt Lựa chọ các sự kiện, hiện tượng để phản ánh trên báo chíkhông phải là "ngắt" lấy một đoạn ngẫu nhiên trong thực tiễn, không phải là đưa

ra một "lát cắt" của cuộc sống, mà phải phản ánh đúng được bản chất của sự kiện,hiện tượng trong quá trình vận động và phát triển của nó Tránh phản ánh cáingẫu nhiên, cái hình thức bên ngoài, phiến diện, một chiều Phương pháp lựachọn các sự kiện, hiện tượng để phản ánh: biết nhìn nhận và phân tích các sựkiện, hiện tượng của thực tiễn một cách khách quan với bản tính riêng của chúngtrong hệ thống các mối liên hệ giữa chúng với nhau và giữa chúng với thế giớixung quanh trong sự vận động và phát triển theo các quy luật nội tại

 Phải vận dụng một cách thường xuyên, đúng đắn, linh hoạt, sáng tạo tính khuynhhướng, tính đảng, cần làm cho mỗi tác phẩm báo chí có nội dung sát thực, nuôidưỡng những tư tưởng bằng cách để cho các sự kiện, hiện tượng tự nó tác độngtới công chúng, tự nó dẫn dắt công chúng tới mục tiêu Hay nói cách khác: dựatrên việc phản ánh chân thật, khách quan những sự kiện, hiện tượng của cuộcsống tác động tới ấn tượng của công chúng để dẫn dắt họ đến với mục tiêu

 Để đảm bảo tính chân thật, khách quan đòi hỏi nhà báo phải giải quyết hàng loạtcác mâu thuẫn thường xuyên nảy sinh trong hoạt động:

+ Mâu thuẫn giữa phương tiện và mục đích

+ Mâu thuẫn giữa các yếu tố chủ quan và các yếu tổ khách quan (Sự kiện

bản thể là khách quan, sự kiện được phản ánh trên báo chí (sự kiện nhận thức) là

chữa, không lặp lại gây ảnh hưởng tiêu cực tới công chúng, kể cả đăng đính chính,cáo lỗi.

 Cần trung thực, dũng cảm

c)Tính nhân dân của bc

_Tính nhân dân của bc là mối quan hệ giữa bc vs đông đảo tầng lớp nhân dânnhất là nhân dân lao động

_Nó gồm 3 biểu hiện :

+Biểu hiện 1:

.Phản ánh đánh giá các hiện tượng của đời sống từ lập trường của nhân dân đại diện và bảo vệ cho quyền lợi của nhân dân

.đề cao và trực tiếp tham gia cuộc đấu tranh của nhân dân vì tiến độ xh

+Biểu hiện 2:Sự tham gia tích cực của nhân dân vào hoạt động bc

+Biểu hiện 3: Tác phẩm bc phù hợp vs trình độ nhận thức và nhu cầu thẩm

mĩ lành mạnh của công chúng

Xét về ý nghĩa chính trị xã hội thì nhân dân bao hàm tuyệt đại đa số cư dân của một quốc

gia, trong đó bao gồm các giai cấp, các tầng lớp, các nhóm xã hội (với sự khác biệt về lợi ích) mà vị trí của họ quy định vai trò khách quan của họ trong công cuộc xây dựng và

bảo vệ Tổ quốc

Quan điểm của Đảng và Nhà nước ta: Cách mạng là sự nghiệp của quần chúngnhân dân Báo chí phản ánh thực tiễn xã hội cũng đồng nghĩa với việc phản ánh cácphong trào, các hoạt động, phản ánh đời sống, sinh hoạt của các tầng lớp quần chúngnhân dân

Tính nhân dân của báo chí được thể hiện ở các nội dung sau:

1 Phản ánh và bảo vệ lợi ích của các tầng lớp quần chúng nhân dân.

Để làm được điều đó, báo chí, hoạt động báo chí cần:

 Tuyên truyền, cổ động, giáo dục và định hướng vào mục tiêu cơ bản là xây dựngmột chế độ xã hội tiến bộ, nhân văn, của dân, do dân và vì dân

 Phải bám sát thực tiễn, nắm bắt được: các tầng lớp quần chúng nhân dân đangsống và làm việc như thế nào, họ đang suy nghĩ gì và đang mong muốn cái gì để

từ đó phản ánh một cách trung thực những nhu cầu và đòi hỏi thực tế của quầnchúng nhân dân, phản ánh tư tưởng và tình cảm, trạng thái và nguyện vọng hàng ngày của nhân dân từ quan điểm xã hội tích cực, thực sự suy nghĩ theo cách

của nhân dân (Cái mới, cái tích cực, cái tiên tiến như những chồi non mới nhú cần phải biết trân trọng và ủng hộ, nhân rộng và phổ biến rộng rãi Cái tiêu cực,

lạc hậu, không phù hợp cần phải phê phán, lên án Cái nhân danh nhân dân nhưng không phù hợp với nhu cầu khách quan của họ - cần phải khéo léo, tinh tế

để uốn nắn, hoàn thiện và loại bỏ những gì không phù hợp với lợi ích khách quan của nhân dân).

 Tính nhân dân được thể hiện ở tính chất, phương pháp sáng tạo và hình thức thểhiện: nội dung phải thiết thực, hình thức phải đơn giản, dễ tiếp thu, làm sao để tưtưởng thấm dần vào các tầng lớp quần chúng nhân dân

 Tính phổ thông trong báo chí có ý nghĩa sâu sắc Nhiệm vụ cơ bản của báo chí làgóp phần nâng cao nhận thức cho quần chúng nhân dân, tác động và định hướngcho việc hình thành những nhu cầu xã hội tích cực ở họ Để làm được điều đó, báochí phải bám sát trình độ, tâm lý, ngôn ngữ của họ Song cũng cần tránh sự phổthông phàm tục, tầm thường hay thái độ khinh miệt đối với tính phổ thông củangôn ngữ báo chí

2 Phản ánh tính dân chủ

Trong điều kiện còn tồn tại Nhà nước thì tính nhân dân còn được thể hiện ở quyềndân chủ Các phương tiện truyền thông đại chúng là những công cụ, phương thức quantrọng để thực hiện quyền dân chủ trực tiếp của công dân Dân chủ trực tiếp - đó là quyềntham gia của công dân vào các công việc của xã hội

Để làm được điều đó, báo chí và hoạt động báo chí phải:

 Báo chí thực hiện quyền dân chủ của mình bằng việc thông tin một cách chânthực, khách quan toàn diện về tình hình các mặt của đời sống xã hội Điều này

có liên quan đến việc xem xét, đánh giá hoạt động của những cơ quan, tổ chức

xã hội, những cá nhân nhưng phải phù hợp với luật pháp và những quy địnhkhác của nền dân chủ Không được né tránh thực tiễn

 Báo chí phải trao cho nhân dân diễn đàn xã hội rộng rãi để họ thực hiện quyền dânchủ trực tiếp của mình

3 Phản ánh tính quần chúng.

Tính nhân dân và tính dân chủ vừa là sự thể hiện, vừa là sự kết hợp với tính quầnchúng Tính quần chúng của báo chí thể hiện ở mối quan hệ qua lại giữa báo chí và côngchúng, ở sự tham gia của công chúng vào hoạt động báo chí với các hình thức vàphương thức khác nhau

Tính quần chúng đòi hỏi đối với báo chí, với nhà báo:

 Phổ biến thông tin qua kênh này hay kênh khác phải phù hợp với không gianthông tin của nó (báo Trung ương, báo ngành, báo địa phương, báo của các tổ

chức và đoàn thể xã hội) được phản ánh ở tôn chỉ, mục đích, chức năng, nhiệm vụcủa mỗi cơ quan báo chí.

 Tạo ra sự giao tiếp rộng rãi giữa báo và quần chúng: cả ở những thông tin quầnchúng cung cấp để đăng tải với các hình thức và phương thức khác nhau; cả ởnhững nhận xét, đánh giá, yêu cầu, đòi hỏi, phản ứng và thái độ của công chúngđối với tờ báo, nhà báo Mối liên hệ chặt chẽ như vậy giúp cho cơ quan báo chínắm được: khuynh hướng của công chúng như thế nào? Nhu cầu của họ ra sao?

Họ ưa thích những loại thông tin nào để điều chỉnh hoạt động nhằm thỏa mãnnhu cầu thông tin hàng ngày của họ

d)Tính nhân văn của bc:

_Bc hoạt động vì tự do và đấu tranh vì sự công bằng lẽ phải của xh dựa trên

cơ sở tính nhân văn

_Tính nhân văn đòi hỏi người làm báo phải quan tâm am hiểu con người như

1 giá trị toàn diện hoàn thiện và cao quý nhất.Bản chất nhân văn của bc cm thểhiện ngay ở nguyên tắc cao nhất nguyên tắc tính đảng

_Nguyên tắc tính nhân đạo của bc thể hiện ở chỗ nhiệt tình phản ánh và tham gia vàocuộc đấu tranh nhằm tạo ra những điều kiện thuận lợi cho con người về kinh tế xh vàvăn hoá tinh thần đấu tranh bảo vệ quyền con người quyền dân chủ của con người bảo

vệ những giá trị nhân đạo chân chính

VD:môi trường bị đe doạ bc giữ gìn môi trường ntn?

_Trước những hiểm hoạ đe doạ tàn phá môi trường sống phá huỷ nhân cáchcon người chà đạp lên các giá trị văn hoá tinh thần của xh ,xuất phát từ nguyên tắcnhân đạo của bc từ lâu nhiều nhà báo đã lo lắng lên tiếng cảnh tỉnh nhân loại vềnhững hiểm hoạ đó

- Xây dựng một chế độ xã hội công bằng, dân chủ, văn minh; con người có đầy đủnhững điều kiện để phát triển một cách toàn diện thì bản thân việc xây dựng một chế độ

xã hội như vậy đã là nhân đạo Báo chí đấu tranh để xây dựng một chế độ xã hội như vậyđương nhiên là phải trên nguyên tắc nhân đạo

Tính nhân đạo của báo chí thể hiện ở mục tiêu báo chí phục vụ con người, conngười là mục tiêu chung, mục tiêu cao cả nhất cho nên phải tham gia tích cực vào cuộcđấu tranh để cải thiện đời sống vật chất, tinh thần, văn hóa - xã hội cho các tầng lớp quầnchúng nhân dân

- Khi phản ánh và đánh giá thực tiễn, cung cấp thông tin gáo dục, giải trí phảixuất phát từ lợi ích và bản tính tự nhiên của con người

- Định hướng chung của tính nhân đạo của báo chí là đấu tranh cho hòa bình vàcùng phát triển, tạo điều kiện tốt nhất cho tất cả mọi người để mọi người cùng tích cựctham gia vào việc giải quyết các vấn đề xã hội như vấn đề môi trường, nhà ở, sức khỏe,giáo dục

Khuynh hướng nhân đạo trong hoạt động của nhà báo thể hiện: nhà báo phải biếtxem xét và đánh giá những con người riêng biệt Đối với tính cách riêng thì không đượcthay bằng những tiêu chuẩn, phạm trù chung, mà phải xuất phát từ những đặc điểm cátính, hoàn cảnh và điều kiện nơi đối tượng đang sống và làm việc Nhưng điều đókhông được mâu thuẫn với khả năng trong những trường hợp cụ thể phải sử dụng nhữngbiện pháp kiên quyết với nững người vi phạm lối sống, chịu ảnh hưởng của những chuẩnmực đạo đức xa lạ, xem thường những giá trị của con người Ngược lại, chủ nghĩanhân đạo đòi hỏi phải đấu tranh kiên quyết với những tư tưởng đi ngược lại với nhữngquyền, những tiêu chuẩn cần có của con người mới

- Đặc điểm của tính nhân đạo XHCN là tính tập thể, tính cộng đồng, xuất phát từquan điểm quyền tự do của mỗi con người là điều kiện để phát triển tự do của nhữngngười khác; sự phát triển nhân cách một cách toàn diện chỉ có thể đạt được trong tập thể,trong cộng đồng, và môi trường tập thể tạo điều kiện cho con người thể hiện và pháttriển những phẩm chất vốn có và bồi dưỡng cho họ những mặt còn hạn chế Bởi vậy, báochí đấu tranh để phát triển nhân cách một cách toàn diện cần đặc biệt chú ý tới con ngườitrong cơ cấu tập thể xã hội khác nhau: tập thể gia đình, tập thể cộng đồng, tập thể laođộng sản xuất, tập thể xã hội (Đảng; Đoàn; Công đoàn )

- Bảo vệ và ủng hộ cái mới, cái thiện, lên án cái ác, cái xấu

e)Tính dân tộc ,tính quốc tế của bc

_Tính dân tộc:

+Chủ nghĩa yêu nước và ý thức dân tộc là khái niệm có chung 1 phạm vi ýnghĩa Đó là thái độ trân trọng là tình cảm yêu quý của con người đối với dân tộc

cội nguồn đã sinh ra mình ,đối với đất nước quê hương của mình Nhưng chủ nghĩayêu nước là khái niệm hẹp hơn và là đỉnh cao là sự kết tinh của ý thức dân tộc.+Trên phương diện biểu hiện ý thức dân tộc ảnh hưởng trực tiếp đến ngônngữ phong cách thậm chí cả khả năng lựa chọn các loại hình thể loại c của ngườilàm báo.

+Thể hiện bản sắc dân tộc trên cả nội dung ngôn ngữ và hình thwucs trìnhbày không chỉ là ý thức mà còn là yêu cầu bắt buộc đối vs các cơ quan bc nêumuốn đc đông đảo công chúng hâm mộ

+Một nền bc thấm nhuần ý thức dân tộc khi nền bc đó trực tiếp tham gia phảnánh và giải quyết toàn bộ nhất là những vấn đề trọng đại bức xúc nhát của dân tộc._Tinh thần quốc tế:

+Tinh thần quốc tế gắn liền vs tính dân tộc Chúng ta coi ý thức dân tộc vàtính quốc tế là nguyên tắc hoạt động truyền thông đại chúng

+Tinh thần quốc tế chân chính của báo chí vô sản thể hiện trước hết trongnguyên tắc tính đảng nguyên tắc khẳng định bc phải đứng vững trên lap trường củagiai cấp công nhân giai cấp có nhu cầu phải đoàn kết quốc tes và trên thực tế đoànkết quốc tế chặt chẽ trong cuộc đấu tranh để tự giải phóng mình

+Tinh thần quôc tế chân chính thể hiện ở chỗ bc bày tỏ thái độ ủng hộ cácphong trào đấu tranh vì hoà bình độc lập dân tộc và tiến bộ xh của nhân dân cácdân tộc trên thế giới trực tiếp tham gia các phong trào có quy mô toàn cầu bảo vệmôi trường đấu tranh vì 1 trật tự thế giới bình đẳng

=>Bản sắc dân tộc của nền bc nước ta trong nguyên tắc kết hợp hài hoà giữa

ý thức dân tộc và tinh thần quốc tế chân chính chẳng những sẽ giữ gìn bảo vệ màcòn tiếp tục phát triển lên trình độ mới ,ngang tầm thời đại

- Chủ thể của hoạt đông báo chí là những con người - phải thuộc về một giai cấp, mộtdân tộc nào đó Con người, với tư cách là thành viên của một dân tộc đều được nuôidưỡng bằng vật chất và tinh thần, bằng tư duy và ngôn ngữ, bằng thói quen và phong tụctập quán, truyền thống của dân tộc

- Các cơ quan báo chí ở nước ta đều là những cơ quan của các tổ chức Đảng, Nhànước, các tổ chức xã hội, là diễn đàn của quần chúng nhân dân, khi phản ánh, phân tích,đánh giá các sự kiện, hiện tượng của thực tiễn xã hội đều phải xuất phát từ lợi ích dântộc, từ văn hóa dân tộc, định hướng nhiệm vụ vào việc thực hiện những mục tiêu, nhiệm

vụ của dân tộc, trong đó giữ gìn và phát triển bản sắc văn hóa dân tộc có ý nghĩa quantrọng

- Ý thức dân tộc đòi hỏi nhà báo phải phân biệt được nhưng khuynh hướng, nhữngmục tiêu, những lợi ích của những sự kiện, hiện tượng, những quá trình của đờisống xã hội phù hợp hay không phù hợp, thúc đẩy hay kìm hãm sự phát triển của dântộc, có lợi hay có hại cho dân tộc để từ đó xác định thái độ xây và chống cụ thể

- Ý thức dân tộc chân chính luôn gắn với tinh thần đoàn kết quốc tế Đoàn kếtquốc tế là nguyên tắc bất di bất dịch của hoạt động báo chí, là cơ sở để đánh giá các sựkiện, các hiện tượng, các quá trình diễn ra trong nước hay trên thế giới từ quan điểm:những điều đó tác động tích cực đến tiến bộ xã hội như thế nào? tác động tới tiến trìnhlịch sử ra sao? các lực lượng tiến bộ và yêu chuộng hòa bình trên thế giới cần phải làm

gì để đạt được những mục tiêu đề ra: sự tiến bộ và những xu thế vận động và phát triểncủa lịch sử

- Tinh thần đoàn kết quốc tế là cơ sở, là tiêu chí để xác định bạn, thù

- Báo chí vận dụng nguyên tắc ý thức dân tộc và tinh thần đoàn kết quốc tế khixem xét và đánh giá thực tiễn dưới ánh sáng của việc thực hiện những nhiệm vụ đặt rađối với từng dân tộc, đối với tiến bộ xã hội

2 Nguyên tắc tính thời sự

-Vì sao báo chí phải thực hiện nguyên tắc tính thời sự?

Tin có nhiệm vụ phản ánh các sự kiện mới , những sự kiện có thực, tiêu biểu,mới xảy ra trong đời sống Những sự việc, sự kiện mà Tin phản ánh phải có thờigian, địa điểm cụ thể, chính xác và đặc biệt là phải mới ( được hiểu với nghĩa làvừa mới xảy ra, đang xảy ra hoặc chắc chắn sẽ xảy ra )

-Biểu hiện của nguyên tắc tính thời sự

- Những đặc điểm của nhà báo và nghề báo luôn gắn bó chặt chẽ với những đặc điểm cơ bản nhất của báo chí, trong đó chức năng thông tin kịp thời về những cái mới đóng vai trò như một đặc điểm quan trọng nhất

- Cái mới là đối tượng, đồng thời là mục đích phản ánh, thông tin của nhà báo Chính đặc điểm này đã tạo ra sự khác biệt giữa báo chí với các hình thức thông tin khác

Vậy cái mới là gì ?

+ Cái mới luôn luôn xuất hiện ở mọi lĩnh vực của đời sống

+ Cái mới - được hiểu với nghĩa là những sự việc, sự kiện, tình huống, hoàn cảnh mới nảy sinh, mới xuất hiện, tiêu biểu cho sự vận động phát triển không ngừng của cuộc sống

- Việc phát hiện ra cái mới chưa phải là điều có tính chất quyết định Điều còn quan trọng hơn nhiều, đó là việc phân tích đánh giá để hiểu biết đúng bản chất của cái mới đó

- Trong nghề báo, cách học tốt nhất là học hỏi chính ngay trong cuộc sống, học bạn bè đồng nghiệp và tự học ngay trong quá trình hoạt động thực tiễn của bản thân mình

- Không phải cái mới nào cũng có thể trở thành đối tượng của tác phẩm báo chí Có rất nhiều cái mới chỉ mang tính chất ngẫu nhiên, đơn lẻ, đột xuất nên không thể đưa vào tác phẩm báo chí

- Báo chí chỉ lựa chọn thông tin về những cái mới tiêu biểu, điển hình nhất Đó là những cái mới tiêu biểu , điển hình, gắn liền với bản chất và phản ánh xu thế vận động đích thực của đời sống, đồng thời không được xâm hại đến quyền lợi của quốc gia

-Yêu cầu đối với phóng viên khi thực hiện nguyên tắc này?

Thu thập được nhiều nguồn tin

3 Nguyên tắc tính hấp dẫn

-Vì sao báo chí phải thực hiện nguyên tắc tính hấp dẫn?

Đối với báo chí, tính hấp dẫn của báo chí là sự lôi cuốn, sự cuốn hút mọi người vào hoạt động báo chí, là điều mong muốn, là cái cần và phải phấn đấu để đạt tới Hấp dẫn là một biểu hiện của mối quan hệ giữa nội dung và hình thức của báo chí Nội dung quyết định hình thức nhưng hình thức, đến lượt nó là biểu hiện của một nội dung nhất định và có tácđộng trở lại nội dung Ở trình độ nhận thức cảm tính (xét về nhận thức thẩm mỹ), “Hấp dẫn” là một phạm trù phản ánh bản chất của báo chí dưới dạng các cảm giác, tri giác và biểu tượng Khác với tính khuynh hướng, tính giai cấp, tính đảng là thuộc tính vốn có, phản ánh các cấp độ sâu hơn về bản chất của báo chí Dù muốn hay không, dù có công nhận hay từ chối thì bất cứ báo chí nào cũng đều có tính khuynh hướng, tính giai cấp và tính đảng nhưng không phải tất cả mọi tờ báo đều hấp dẫn, đều thỏa mãn nhu cầu nhậnthức, nhu cầu thẩm mỹ của bạn đọc, tính hấp dẫn thuộc phẩm chất của tác phẩm báo chí,của tờ báo Tính hấp dẫn là mục tiêu đạt tới của hoạt động báo chí và tất cả các tờ báo

Để đạt được điều này, báo chí tùy thuộc vào nhiều yếu tố Trước tiên phải kể đến nhân tốchủ quan Đối với từng tác phẩm báo chí, nhân tố chủ quan nhà báo đóng vai trò quyếtđịnh đến phẩm chất sản phẩm lao động của mình Tác phẩm báo chí là con đẻ tinh thầncủa nhà báo Nó hội tụ, thể hiện những phẩm chất của bản thân nhà báo Sẽ chẳng baogiờ có tác phẩm báo chí hấp dẫn ở những nhà báo kém về phẩm chất chính trị và họcvấn, thiếu sự am tường đời sống xã hội và trình độ nghề nghiệp Nhân tố chủ quan rộnghơn cần được xem xét đến là bản thân tờ báo - Ban Biên tập, tập thể cơ quan báo chíhàng ngày, hàng giờ lao động để tạo thành một “sản phẩm báo chí hoàn chỉnh”

Tính hấp dẫn, dĩ nhiên còn tùy thuộc vào yếu tố khách quan Chẳng hạn như sự kiện,hiện tượng và vấn đề mà báo chí đề cập tới Những đề tài mới, mang những hơi thở nónghổi của cuộc sống thì có nhiều lợi thế được công chúng đón nhận với tình cảm chờmong Yếu tốkhách quan cần kể tới nữa là khách thể tiếp nhận, tức là công chúng, làbạn đọc của báo chí Trình độ và phẩm chất chính trị, văn hóa, tầm hiểu biết của côngchúng cũng là những yếu tố để những tư tưởng, tình cảm chân chính gửi gắm vào tácphẩm của nhà báo được cộng hưởng, được chia sẻ Trong một xã hội còn tồn tại nhiều

giai cấp, tầng lớp xã hội khác nhau, khuynh hướng khác nhau thì một tác phẩm báo chícũng không thể và chẳng bao giờ làm thỏa mãn, làm hấp dẫn mọi giai tầng trong xã hội.Chính vì thế, tính hấp dẫn của báo chí cũng không phải sự hấp dẫn chung chung, hấpdẫn một cách siêu hình mà phụ thuộc vào đối tượng cụ thể, hoàn cảnh và điều kiện lịchsử-cụ thể.

Báo chí là lĩnh vực hoạt động chính trị-xã hội Trong xã hội còn tồn tại giai cấp thì nótồn tại nhiều khuynh hướng Cho nên tính hấp dẫn ở đây lại tùy thuộc bản chất giai cấp,bản chất khuynh hướng của báo chí Nhìn nhận tính hấp dẫn của hoạt động báo chí vì thếvẫn đặt trong những mối quan hệ có tính cụ thể-lịch sử và toàn diện Nhưng suy chocùng nhân tố chủ quan của nhà báo, của cơ quan báo chí, của chính tờ báo có vai trò trựctiếp quyết định tới tính hấp dẫn của báo chí

Quần chúng ngày nay của báo chí nói chung có trình độ nhận thức ngày càng cao và đòihỏi về chất lượng tác phẩm báo chí ngày càng lớn Họ không dừng lại ở yêu cầu đượcthông tin về các sự việc, vấn đề một cách giản đơn, xuôi chiều, mà đòi hỏi được thôngtin nhiều chiều, đa dạng, đòi hỏi được phân tích, lý giải thật đúng, thật sâu sắc bản chấtcủa những sự việc, sự kiện, sự vật, hiện tượng, những vấn đề đang đặt ra với một cáinhìn mới mẻ, trí tuệ, đáp ứng cho người đọc kịp thời, cụ thể, ngắn gọn

Muốn thực hiện được chức năng, nhiệm vụ, mục đích của mình, các cơ quan báo chíphải có sức lôi cuốn, làm cho đối tượng phục vụ của mình ham thích, tìm mua, tìm đọc,tìm cách làm cho được những việc cần làm Bởi dù ý tưởng, nội dung có đúng, có cần,

có nhiều đến mấy nhưng không hấp dẫn người đọc, người nghe, người xem, không đượcquần chúng quan tâm, thì nội dung, tư tưởng ấy cũng khó đi được vào đông đảo quầnchúng

Mỗi cơ quan báo chí đều có những chuẩn mực khác nhau về tính hấp dẫn, bởi lẽ mỗi cơquan đều có tôn chỉ, mục đích, đối tượng phục vụ của mình Khi đặt vấn đề nâng caotính hấp dẫn, trước hết phải xác định đối tượng mà cơ quan cần thu hút, lôi cuốn là cán

bộ chuyên trách làm công tác tổ chức xây dựng đảng (đối tượng phục vụ chủ yếu), là cáccấp uỷ, cơ quan tổ chức (đối tượng phục vụ cơ bản), là cán bộ, đảng viên và một bộ phận

quần chúng nhân dân (đối tượng phục vụ rộng rãi) – Ví dụ về Tạp chí Xây dựng Đảng.

Với đối tượng như trên, tính hấp dẫn nằm trong việc thực hiện tốt vai trò hướng dẫn vàdiễn đàn trao đổi kinh nghiệm về công tác tổ chức xây dựng đảng, ở chỗ đáp ứng mongmuốn được hiểu rõ quan điểm lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh

về tổ chức xây dựng đảng, được phổ biến kịp thời các nghị quyết, chỉ thị của Đảng,những chủ trương, kế hoạch, hướng dẫn về công tác tổ chức xây dựng đảng của Ban Tổchức Trung ương, được giới thiệu những tri thức, kinh nghiệm về công tác xây dựngđảng, giúp tháo gỡ những khó khăn, lúng túng trong công việc thực tế hằng ngày Hấp