LỜI MỞ ĐẦUTheo dòng chảy lịch sử, sự phát triển của ngày càng mạnh mẽ của khoa học công nghệ đã tạo ra những thay đổi căn bản đối với con người ở mọi lĩnh vực của cuộc sống. Đặc biệt trong đó, báo chí truyền thông là một trong những lĩnh vực ứng dụng công nghệ nhanh chóng và nhạy bén nhất. Sự tiến bộ không ngừng của khoa học công nghệ trong lĩnh vực thông tin – truyền thông đã làm xuất hiện nhiều loại hình báo chí mới. Sự phát triển nhanh chóng của với phương thức đưa tin, truyền tin kiểu mới dường như đã làm cho báo in không còn giữ được vị thế như trước. Việc nhiều tờ báo in vốn rất hấp dẫn đối với người đọc nay phải giảm số lượng phát hành đang đặt ra một số vấn đề cần giải quyết đối với những người làm báo. Mặc dù vậy, báo in vẫn luôn giữ vai trò trục chính của truyền thông đại chúng và trên thực tế, loại hình báo chí truyền thống này đang đi tìm sự thích nghi mới trong thời đại báo chí hội tụ đa phương tiện. Trong tiểu luận này, tác giả xin được đóng góp những ý kiến để xây dựng lên cơ sở lý luận – thực tiễn báo chí – truyền thông hiện đại về báo in, cũng như đưa ra những phân tích để làm rõ quá trình hình thành, bản chất, thuận lợi và hạn chế cũng như định hướng phát triển của báo in trong thời đại báo chí – truyền thông hội tụ, đa phương tiện ngày nay. Với phạm vị nghiên cứu nhỏ hẹp và thời lượng không lớn, tiểu luận này chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót, tác giả mong nhận được sự nhận xét, bổ sung để hoàn thiện cho những lần nghiên cứu tiếp theo.
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Theo dòng chảy lịch sử, sự phát triển của ngày càng mạnh mẽ củakhoa học công nghệ đã tạo ra những thay đổi căn bản đối với con người ởmọi lĩnh vực của cuộc sống Đặc biệt trong đó, báo chí - truyền thông làmột trong những lĩnh vực ứng dụng công nghệ nhanh chóng và nhạy bénnhất Sự tiến bộ không ngừng của khoa học - công nghệ trong lĩnh vựcthông tin – truyền thông đã làm xuất hiện nhiều loại hình báo chí mới Sựphát triển nhanh chóng của với phương thức đưa tin, truyền tin kiểu mớidường như đã làm cho báo in không còn giữ được vị thế như trước Việcnhiều tờ báo in vốn rất hấp dẫn đối với người đọc nay phải giảm số lượngphát hành đang đặt ra một số vấn đề cần giải quyết đối với những ngườilàm báo Mặc dù vậy, báo in vẫn luôn giữ vai trò trục chính của truyềnthông đại chúng và trên thực tế, loại hình báo chí truyền thống này đang đitìm sự thích nghi mới trong thời đại báo chí hội tụ - đa phương tiện Trongtiểu luận này, tác giả xin được đóng góp những ý kiến để xây dựng lên cơ
sở lý luận – thực tiễn báo chí – truyền thông hiện đại về báo in, cũng nhưđưa ra những phân tích để làm rõ quá trình hình thành, bản chất, thuận lợi
và hạn chế cũng như định hướng phát triển của báo in trong thời đại báo chí– truyền thông hội tụ, đa phương tiện ngày nay Với phạm vị nghiên cứunhỏ hẹp và thời lượng không lớn, tiểu luận này chắc chắn không tránh khỏinhững thiếu sót, tác giả mong nhận được sự nhận xét, bổ sung để hoànthiện cho những lần nghiên cứu tiếp theo
Trang 2Báo chí được hiểu theo nghĩa rộng bao gồm báo in, báo phát thanh,báo truyền hình, báo mạng điện tử - tức là những kênh truyền thông đạichúng sản xuất và quảng bá thông tin thường xuyên liên tục nhất, trênphạm vi rộng lớn nhất, định kỳ (và phi định kỳ) đều đặn và cập nhật nhất,tác động đến nhiều người nhất, đa dạng và phong phú nhất Trong tiểu luậnnày, tác giả chỉ nói tới báo chí theo nghĩa hẹp đó là báo, tạp chí – báo in vàcác sản phẩm in ấn khác.
Báo in là những ấn phẩm xuất bản định kỳ, bằng ký hiệu chữ viết,hình ảnh và các ngôn ngữ phi văn tự, thông tin về các sự kiện và vấn đềthời sự, phát hành rộng rãi và định kỳ nhằm phục vụ công chúng – nhómđối tượng nào đó với mục đích nhất định Báo in và các loại sản phẩm in ấnkhác bao gồm có nhật báo (báo hàng ngày: báo buổi sáng, báo buổi chiều),tuần báo, báo thưa kỳ (mỗi tuần xuất bản 2, 3 hoặc 4, 5 kỳ), tạp chí, bản tinthời sự…
2 Một số thế mạnh và hạn chế của báo in
a Những thế mạnh của báo in
Trang 3Thứ nhất, báo in có thể thông tin, phân tích, giải thích và giải đápnhững vấn đề phức tạp một cách hệ thống, sâu sắc với độ tin cậy cao, báo
in tác động vào thị giác, do đó có lợi thế thu phục lí trí và tình cảm conngười bằng tính logic và chiều sâu của nghệ thuật lập luận, thông qua cácluận điểm, luận cứ, luận chứng và số liệu chân thực với sức lôi cuốn của sựthật sinh động Tuy nhiên, phần lớn báo in nước ta hiện nay chưa khai thác
và phát huy triệt để lợi thế này, mà chủ yếu chạy theo tin “hot”, hay sa vàogiật gân câu khách, đây lại là lợi thế của báo mạng điện tử; trong khi chưachú trọng chọc lọc sự kiện, phân tích sự kiện và vấn đề thời sự theo chiềusâu để lôi kéo, thuyết phục công chúng, chiếm lĩnh thị trường thông tin.Ngay cả những tờ báo chính trị hàng đầu cũng ngày càng thiếu vắng nhữngcây bút chính luận – lợi thế hơn hẳn và có khả năng thu phát tâm điểm chú
ý của công chúng và định hướng dư luận xã hội Báo chí chính trị mà thiếuvắng cây bút chính luận có sức thuyết phục lý trí và cảm xúc công chúngthì trở lên nhạt nhẽo, vô hồn
Thứ hai, người đọc có thể hoàn toàn chủ động về không gian, thờigian và tư thế trong việc tiếp nhận thông tin; mặt khác, có thể đọc đi đọc lạimột ấn phẩm để nhận thức, khai thác các tầng nấc thông tin về những vấn
đề phức tạp, tế nhị Chính lợi thế này đặt ra yêu cầu về tính chuyên nghiệpcao cho những người làm báo in trong quá trình cạnh tranh thông tin hiệnnay
Thứ ba, thông tin có độ tin cậy, chính xác là tính tư liệu cao, dễ bảoquản, nhất là đối với một số nước ở trong khu vực khí hậu nhiệt đới ẩm nhưnước ta Do đó, người ta còn cho rằng nhà báo là nhà chép sử, là người thư
ký của thời đại Mỗi số báo là một tờ lịch cuộc sống Hiện nay, với sự hỗtrợ của công nghệ thông tin, việc lưu trữ trên máy tính và phương tiện khácrất thuận lợi, nhưng tư liệu báo in vẫn có sức nặng riêng của nó Vấn đềnày cũng lại đặt ra cho những người làm báo in trong việc chắt lọc và liên
Trang 4kết các chi tiết, sự kiện và vấn đề thông tin để có thể tạo lập hệ thống thôngtin dữ liệu tin cậy và thú vị, có sức thuyết phục cao.
Thứ tư, có thể dễ dàng chuyền tay nhau các ấn phẩm báo in và bảntin thời sự, do đó công chúng trực tiếp có khả năng lây lan và kết nối vớicông chúng gián tiếp, hình thành dư luận xã hội bền vững hơn
Thứ năm, đề tài và nguồn tin trên báo in có thể là nguồn tin cho cácloại hình báo chí khác khai thác, phát triển, nhất là truyền hình
Những thế mạnh trên đây đòi hỏi những phẩm chất nghề nghiệp vànăng khiếu báo chí – báo in ở những người làm báo in; như phẩm chất tưduy logic và trí tuệ, độ linh hoạt của sự thu phục, khả năng quan sát vànăng lực biểu đạt ngôn từ…
b Những điểm hạn chế
Thứ nhất, tính thời sự của thông tin bí chậm Chu kỳ xuất bản hiệnnay ngắn nhất là 24 đến 12 giờ, trong khi tốc độ phát triển cuộc sống ngàycàng nhanh, nhu cầu thông tin của công chúng cập nhật đòi hỏi ngày càngcao trong điều kiện có sự hỗ trợ tối đa của kĩ thuật, công nghệ truyền thôngcùng các công cụ hỗ trợ mềm
Thứ hai, kí hiệu thông tin của báo in đơn điệu, chỉ có chữ viết vàhình ảnh tĩnh, nếu kĩ năng xử lý thông tin bằng ngôn từ không cao mà kỹthuật viết, trình bày và in ấn không bắt mắt sẽ hạn chế tính hấp dẫn
Thứ ba, việc phát hành báo in tốn kém, chậm chạp, cồng kềnh, phụthuộc vào phương tiện vận tải, đường sá giao thông và cả điều kiện thiệnnhiên Ở ngay thủ đô Hà Nội, nhưng nhật báo hầu như không đến đượccông chúng trước 7 giờ sáng, còn ở nông thôn, vùng sâu vùng xa thì lại làvấn đề nan giải hơn nữa
Trang 5Thứ tư, báo in nhìn chung đắt hơn các ấn phẩm truyền thông khác.Trị giá mỗi tờ báo, một tháng phải chi tới hàng chục ngàn đồng Mức chinày không phải nhóm công chúng nào cũng đáp ứng được, đặc biệt là nôngdân và dân nghèo thành thị Do đó, báo in không chỉ kén chọn công chúng
từ bình diện trình độ văn hóa mà còn cả mức sống và điều kiện sống
Thứ năm, trước đây, khi mua báo đọc xong, giấy báo cũ được sửdụng vào nhiều mục đích dân sinh khác, ngày nay giấy báo cũ hầu như chỉcòn dùng vào việc tái chế lại Phát triển báo in liên quan đến nguồn giấy,vấn đề trồng rừng và bảo vệ môi trường sinh thái; hiện nay trong khi sửdụng, mực in báo dễ phai dính; sau khi sử dụng, rác thải báo in cũng có vấnđề
II BÁO IN – TRỤC CHÍNH CỦA TRUYỀN THÔNG ĐẠI CHÚNG
1 Quá trình ra đời và phát triển của báo chí thế giới
Sau sách, các ấn phảm tiền thân của báo chí được xuất hiện từ trướcCông nguyên với tư cách là các bản tin, những ký hiệu hình hài chép taykhắc trên vỏ cây, trên đất nung hoặc trên da thú Từ 4000 năm trước Côngnguyên, khi đời sống nông nghiệp phát triển và ổn định đã hình thành các
đô thị ở Ai Cập, Mesopotania, sau đó là Trung Đông, Tây Á, các bản thôngbáo có niên đại từ thời kì này đã được phát triển Thế kỷ XII, khi quá trìnhthai nghén tư sản tích cực “cựa quậy” trong lòng chế độ phong kiến, hìnhthức bản tin, truyền tin ngày càng lô diện và đóng vai trò tích cực cho đếnkhi trở thành công cụ tư tưởng quan trọng phá tan xiềng xích và ngai vàngphong kiến Chính sự ra đời và phát triển lâu dài, phức tạp và nhanh chóngcủa báo in (và phát thanh, truyền hình sau này), các nhà lý luận báo chí đãphân định có bốn loại hình báo chí trong lịch sử: báo chí tăng lữ - phongkiến, báo chí tư sản, báo chí vô sản – xã hội chủ nghĩa và báp chí tôn giáo
Trang 6Nhưng những tờ báo hiện đại, xuất bản định kỳ, đều đặn, số lượnglớn với hình hài diện mạo “trưởng thành” và như một công cụ chính trị đắclực thì xuất hiện vào nửa đầu thế kỉ XVI, nhất là trong cuộc chiến tranhĐức – Anh (1521-1526) Có thể nói rằng, giai cấp tư sản, xã hội tư bản đãsáng tạo ra và sử dụng báo chí hiện đại như một vũ khí lợi hại, hữu íchtrong việc giành, giữ chính quyền và xây dựng xã hội phát triển Đáng chú
ý là ở những thời khắc lịch sử, báo chí đã thể hiện rõ vai trò, sứ mệnh củamình Vào đêm cách mạng Pháp nổ ra, hàng loạt tờ nhật báo ra đời đểtuyên truyền lý tưởng, mục tiêu cuộc cách mạng Pháp và cổ vũ hành độngcách mạng của nhân dân
Khoa học, kỹ thuật và công nghệ phát triển; trình độ văn hóa dân cưđược nâng cao; giao thông ngày một thông thoáng; cuộc đấu tranh chính trị
tư tưởng và việc giành, giữ quyền lực chính trị ngày càng phức tạp; kinh tếthương mại và giao lưu quốc tế giữa các quốc gia, dân tộc ngày càng mởmang, mức sống cư dân được nâng cao…là những điều kiện thúc đẩy, kíchthích sự phát triển của báo chí –truyền thông
Cùng với báo in, các hàng thông tấn – dịch vụ thông tin ra đời vàphát triển Năm 1835, hàng thông tấn Pháp Agence Havas; năm 1849, hãngthông tấn Wolffer Bureau của Đức và năm 1851, hãng Agence Reuter củaAnh ra đời… Ngày nay, thông tấn xã là một ngành có hệ thống kỹ thuật –công nghệ phát triển hiện đại với đội ngũ lao động chuyên nghiệp chuyêncung cấp thông tin – dịch vụ cho các cơ quan báo chí – truyền thông Ngày
15 tháng 9 năm 1945 là Ngày truyền thống của TTXVN (lúc đó mang tênViệt Nam Thông tấn xã) Đó là ngày VNTTX chính thức phát đi bản Tuyênngôn độc lập và danh sách thành viên Chính phủ lâm thời của nước ViệtNam Dân chủ Cộng hòa bằng 3 thứ tiếng Việt, Anh và Pháp
Trang 7Năm 1848, với sự ra đời bản Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản củaC.Mác và Ph Ăng-ghen, hệ tư tưởng mới ra đời – hệ tư tưởng cộng sản,xuất hiện dòng báo chí mới – báo chí vô sản Báo chí vô sản do C.Mác vàPh.Ăng-ghen khởi xướng ra đời trong lòng xã hội tư bản đã triệt để lợidụng tự do báo chí tư sản đề truyền bá hệ tư tưởng mới – tư tưởng vô sảncủa giai cấp công nhân, là công cụ đắc lực trong việc đưa giai cấp côngnhân từ đấu tranh kinh tế lên đấu tranh chính trị và từ đấu tranh chính trịlên đấu tranh tư tưởng.
Năm 1917, với sự thắng lợi của cuộc Cách mạng xã hội chủ nghĩaTháng Mười Nga, nền báo chí vô sản – xã hội chủ nghĩa hình thành và pháttriển cùng với hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa trong sự đối lập với hệthống tư bản chủ nghĩa Năm 1991, sau trận “động đất chính trị”, Liên Xô
và các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu cũng như hệ thông các nước chủnghĩa xã hội tan vỡ Thế giới từ hai cực, hai hệ thống trở thành thế giới đacực; cuộc cách mạng khoa học - công nghệ phát triển với tốc độ như vũbão Trong bối cảnh đó, cùng với kinh tế thị trường và toàn cầu hóa, báochí vô sản – xã hội chủ nghĩa ngày càng hội nhập đa phương, phát triểntoàn diện
Sự bùng nổ của báo in và các hãng thông tấn ở thế kỷ XVIII, XIX đãdẫn tới việc thành lập các tập đoàn báo chí – truyền thông khổng lồ kinhdoanh báo chí – truyền thông không chỉ đưa lại những khoản doanh thukhổng lổ mà còn có thể tạo ra khả năng hình thành và chi phối dư luận xãhội trong nước, trong khu vực và trên thế giới
Trong xã hội hiện đại – thời đại số hóa, các kênh truyền thông pháttriển không ngừng, ngày càng hiện đại và cạnh tranh lôi kéo công chúng xãhội diễn ra gay gắt, nhưng không kênh nào có thể “tiêu diệt” được kênh kia
mà các kênh cùng cạnh tranh, liên kết và phát triển theo cách của riêng
Trang 8mình Vấn đề sống còn là khả năng thích ứng của chủ thể truyền thông và
sự chọn lựa của công chúng – thị trường Mặt khác, trong hệ thống cáckênh truyền thông đại chúng hiện nay, báo in vẫn là kênh trục chính và cáckênh khác phát sinh xoay quanh nhờ sự hỗ trợ của khoa học và công nghệ,nhất là công nghệ thông tin – truyền thông Nhưng báo in truyền thốngcũng đang đứng trước những thách thức gay gắt Đầu thế kỷ XXI cho đếnnay, cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu đang diễn ra, nhiều tờ báo lớn trên thếgiới giảm sút chỉ sổ phát hành, thậm chí có những tờ phát triển lâu đời bịđóng cửa, hàng ngàn người hoạt động trong lĩnh vực báo in mất việc…đã
và đang đặt ra những thách thức không nhỏ
Một thực tế là từ đầu thế kỉ XXI, nhiều tờ báo in trên thế giới đã bịsụt giảm số lượng bản in nhanh chóng Ví dụ: Tờ Le Monde Diplomatique(Pháp) giảm 12% lượng phát hành trong năm 2004 và hơn 20% trong năm2010; nhật báo Mỹ International Herald Tribune giảm hơn 14%;… Ở Mỹ,trong những năm 2000-2010, riêng ngành báo in đã có 10.000 nhân viên bị
sa thải, chiếm 6% chỗ là việc Hãng tin Reuters cũng đã công bố cắt giảm4.500 số nhân viên hưởng lương Trong cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu từnăm 2007 đến nay, hàng loạt tờ báo in sụt giảm, thậm chí phá sản; hàngngàn người mất việc
2 Lịch sử hình thành và phát triển báo chí Việt Nam
a Báo in tiếng Việt Nam cuối thế kỷ XIX, những năm đầu thế kỷ XX.
Ở Việt Nam, báo in ra đời cùng với đội quân xâm lược Pháp đặt chânlên Nam bộ tiến hành cuộc xâm lược dải đất hình chữ S này “Lần trongđống hành lý của đội quân xâm lược, nhưng phương tiện đầu tiên của kỹthuật in hoạt bản được nhập vào nước ta Dường như được chuẩn bị từtrước, trên chiếc thuyền chiến chở đầy súng ống và lính đánh thuê của đôđốc Bonard đã sắp sẵn một cỗ máy in và thợ sử dụng Những thiết bị này
Trang 9kịp thời giúp cho bọn xâm lược in chỉ thị, công văn và bằng những phươngtiện đó viên đô đốc đã cho lên khuôn tờ công báo đầu tiên (Bulletin officiald”Expedition de la Cochinchinef 1861) Báo in tiếng Việt ở nước ta ra đờimuộn, được đánh dấu bằng tờ Gia Định báo, xuất bản số đầu ngày 15-4-
1865 Vai trò của báo chí tiếng Việt trong giai đoạn gắn liền với tên tuổinhà báo, nhà văn hóa, nhà bác học Trương Vĩnh Ký – người có công lớnđối với lịch sử báo chí tiếng Việt cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX Ở giaiđoạn này, báo chí đã có vai trò lịch sử là truyền bá văn hóa và phát triểnchữ quốc ngữ
b Nền báo chí cách mạng Việt Nam đầu thế kỷ XX đến nay
Vào những năm 20 đầu thế kỷ XX, Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập
ra tổ chức Thanh niên Cộng sản Đoàn làm nòng cốt cho tổ chức Việt NamThanh niên Cách mạng Đồng chí Hội - Một tổ chức yêu nước Việt Namđầu tiên đi theo con đường cách mạng vô sản, đồng thời xuất bản báoThanh niên làm cơ quan ngôn luận của tổ chức này Ngày 21/6/1925,Thanh niên, tờ báo đầu tiên của Cách mạng Việt Nam, ra số 1
Tháng 6/1929, Đông Dương Cộng sản Đảng ra đời, cho xuất bản báoBúa liềm làm cơ quan Trung ương của Đảng, Ban công vận Trung ươngcủa Đảng ra báo Công hội đỏ, Tổng Công hội Bắc kỳ ra báo Lao động
Tháng 9/1929, An Nam Cộng sản Đảng ra báo Đỏ Những tờ báo củacác tổ chức Cộng sản sơ khai này có tác dụng rất quan trọng trong việc giáodục ý thức giai cấp, đấu tranh giai cấp và lý tưởng cộng sản chủ nghĩa choquần chúng lao động
Tháng 2/1930, Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản được triệu tậpdưới sự chủ tọa của Chủ tịch Hồ Chí Minh, quyết định thành lập ĐảngCộng sản Việt Nam, thông qua một số văn kiện quan trọng, quyết định
Trang 10Trung ương và địa phương sẽ ra báo của Đảng Cộng sản Việt Nam thốngnhất Ngày 5/8/1930, Trung ương cho ra báo Tạp chí đỏ; ngày 15/8/1930,báo Tranh đấu ra mắt.
Tháng 10/1930, Đảng Cộng sản Việt Nam đổi tên thành Đảng Cộngsản Đông Dương Trung ương Đảng cho ra báo Cờ vô sản và tạp chí Cộngsản Các xứ ủy, tỉnh ủy, nhiều huyện ủy và chi bộ cũng ra báo Báo chítrong thời kỳ này đóng vai trò quan trọng trong việc phát động cao tràocách mạng của công nông chống đế quốc-phong kiến, đỉnh cao là cao trào
Xô viết - Nghệ Tĩnh Cũng trong thời kỳ này, Ban lãnh đạo ở nước ngoàicủa Đảng được thành lập làm nhiệm vụ tạm thời của Trung ương, xuất bảntạp chí Bônsêvích làm cơ quan lý luận để thống nhất Đảng, Tháng 3/1935,Đại hội Đảng lần thứ nhất họp, quyết định chuyển tạp chí Bônsêvích thànhtạp chí lý luận Trung ương của Đảng
Các chi bộ cộng sản trong một số nhà tù lớn cũng đã xuất bản báo vàtạp chí Báo chí trong những năm 1930-1936 đã phục vụ tích cực cho xâydựng Đảng, tuyên truyền chủ nghĩa Mác-Lênin và đường lối cách mạngdân quyền của Đảng, kiên quyết chống đế quốc, phong kiến, chống chủnghĩa cải lương của giai cấp tư sản và chủ nghĩa dân tộc tư sản của ViệtNam quốc dân Đảng, chuẩn bị điều kiện để đón thời cơ đưa cách mạng tiếnlên một cao trào mới
Tranh thủ điều kiện quốc tế có nhiều thuận lợi, mặt trận nhân dânchống phát xít được thành lập ở nhiều nước, trong đó có nước Pháp và hìnhthành Mặt trận nhân dân thế giới chống phát xít, Lợi dụng khả năng hoạtđộng nửa hợp pháp, nửa bất hợp pháp, Đảng chủ trương đưa báo chí ra xuấtbản công khai, hợp pháp Một số tờ báo cách mạng bằng chữ Pháp đượcxuất bản ở Hà Nội, cùng với đó, một loạt các tờ báo tiếng Việt đã được
Trang 11xuất bản công khai hợp pháp, trong đó có tờ Dân chúng, cơ quan Trungương của Đảng.
Báo chí thời kỳ vận động dân chủ in ty-pô số lượng lớn Có tờ chiếm
kỷ lục như Dân chúng số Xuân 1939 in đến 15.000 bản Trình bày bài vởtrên mặt báo đã mang dáng dấp hiện đại, biên tập và in nhanh, phát hànhnhanh, rộng trong cả nước và ra nước ngoài
Tháng 5/1941, Mặt trận Việt Minh thành lập Tháng 8/1941, báo ViệtNam độc lập do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lấy danh nghĩa Việt Minhtỉnh Cao Bằng, sau mở rộng thành Việt Minh Cao Bằng - Bắc Cạn, rồi CaoBằng - Bắc Cạn - Lạng Sơn
Ngày 25/1/1942, báo Cứu quốc, cơ quan của tổng bộ Việt Minh rađời
Ngày 10/10/1942, báo Cờ giải phóng, cơ quan Trung ương của Đảngxuất bản số 1 Trung ương còn xuất bản tạp chí Cộng sản làm cơ quan lýluận Các kỳ bộ Việt Minh và tỉnh bộ Việt Minh lần lượt cho xuất bản báocủa địa phương cùng với báo của các đoàn thể cứu quốc ở Trung ương:Công nhân, Thanh niên, Học sinh, Văn hóa, Tự vệ
Báo chí phục vụ tích cực cho xây dựng lực lượng vũ trang, kết hợpđấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang Từ sau khi có chỉ thị sửa soạnkhởi nghĩa của tổng bộ Việt Minh (5/1944) và nhất là sau cuộc đảo chínhNhật-Pháp (3/1945), Đảng phát động cao trào kháng Nhật cứu nước tiến tớiTổng khởi nghĩa, một số báo của các lực lượng vũ trang từ các căn cứkháng Nhật và khu giải phóng được xuất bản
Hai tờ báo Cờ giải phóng và Cứu quốc có cống hiến lớn nhất trongviệc đẩy mạnh cao trào cách mạng và giành thắng lợi lịch sử tháng Tám1945