Kiến thức: - Nhận biết vị trí địa lí, giới hạn lãnh thổ và nêu ý nghĩa của chúng đối với việc phát triển kinh tế - xã hội.. - Trình bày được đặc điểm tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên của
Trang 1Bài 35 : VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Nhận biết vị trí địa lí, giới hạn lãnh thổ và nêu ý nghĩa của chúng đối với việc phát triển kinh tế - xã hội
- Trình bày được đặc điểm tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên của vùng và tác động của chúng đối với việc phát triển kinh tế - xã hội
- Trình bày được đặc điểm dân cư, xã hội và tác động của chúng tới với việc phát triển kinh
tế của vùng
2 Kĩ năng:
- Xác định được vị trí, giới hạn của vùng trên bản đồ (lược đồ)
- Phân tích bản đồ, lược đồ Địa lí tự nhiên vùng Đồng bằng sơng Cửu Long hoặc Atlat Địa lí Việt Nam và số liệu thống kê để hiểu và trình bày đặc điểm tự nhiên của vùng
II CÁC PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
- Lược đồ tự nhiên Đồng bằng sơng Cửu Long
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
1 Ổn định: (1’)
2 Kiểm tra bài cũ: (3’)
- Kiểm tra vở thực hành của học sinh
3 Bài mới:
Khởi động: ĐBSCL là vùng cĩ vị trí địa lý thuận lợi, nguồn tài nguyên đất, khí hậu nước sinh
vật phong phú đa dạng, người dân lao động cần cù, năng động thích ứng với sản xuất hàng hố đĩ là những điều kiện quan trọng để xây dựng ĐBSCL thành vùng kinh tế động lực
Hoạt động 1: Tìm hiểu về vị trí địa lí và giới hạn lãnh thổ.
* Kiến thức :
- Nhận biết vị trí địa lí, giới hạn lãnh thổ và nêu ý nghĩa của chúng đối với việc phát triển kinh tế -
xã hội
* Kĩ năng :
- Xác định được vị trí, giới hạn của vùng trên bản đồ (lược đồ)
* Phương tiện :
- Lược đồ tự nhiên Đồng bằng sơng Cửu Long
* Thời gian: (8’)
* Cách thực hiện: Cá nhân/Nhĩm.
- ĐBSCL gồm những tỉnh,
thành phố nào? Diện tích của
vùng là bao nhiêu km 2 ?
GV: Cho HS quan sát hình
35.1 - sgk và xác định vị trí địa
lí và giới hạn lãnh thỗ của
vùng
- Gồm 13 tỉnh và thành phố
- DT: 39 734 km2
- HS lên bảng xác định trên bản đồ
- Nằm gần Xích đạo cĩ khí
I.Vị trí địa lí và giới hạn:
- Nằm ở phía tây vùng Đơng Nam Bộ
- Tiếp giáp:
+ Phía bắc giáp Campuchia + Phía đơng, Tây Nam giáp vịnh Thái lan
+ Phía đơng nam giáp biển Đơng
Tuần: 23
Tiết: 39
NS: 02/01/2011
ND: 18/1; 21/1
Trang 2- Với vị trí địa lí như vậy,
ĐBSCL có những thuận lợi gì
để phát triển kinh tế và xã
hội?
hậu cận xích đạo phát triển ngành NN
- Gần ĐNB nên có điều kiện phát triển công nghiệp chế biến xuất khẩu
- Nằm gần trung tâm ĐNA và giáp CPC nên thuận lợi trong giao lưu kinh tế -xã hội với các nước trong khu vực ĐNA và các nước trong Tiểu vùng Sông Mê Kông
- Ba mặt giáp biển phát triển kinh tế biển tổng hợp
- Ý nghĩa của vị trí địa lí, lãnh thổ: thuận lợi cho giao lưu trên đất liền và biển với các vùng
và các nước
Hoạt động 2: Tìm hiểu về các điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên :
* Kiến thức:
- Trình bày được đặc điểm tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên của vùng và tác động của chúng đối với việc phát triển kinh tế - xã hội
* Kĩ năng:
- Phân tích bản đồ, lược đồ Địa lí tự nhiên vùng Đồng bằng sông Cửu Long hoặc Atlat Địa lí Việt Nam và số liệu thống kê để hiểu và trình bày đặc điểm tự nhiên của vùng
* Phương tiện:
- Lược đồ tự nhiên Đồng bằng sông Cửu Long
* Thời gian: (20’)
- Quan sát lược đồ, cho biết
loại địa hình chủ yếu của vùng
ĐBSCL?
- Cho biết vùng ĐBSCL có
kiểu khí hậu gì?
- Dựa vào hình 35.1, em hãy
cho biết các loại đất chính ở
ĐBSCL và sự phận bố?
- Dựa vào sơ đồ 35.2, em hãy
nhận xét về tài nguyên thiên
nhiên ở ĐBSCL để sản xuất
lương thực và thực phẩm (GV
ghi ra bảng phụ)
- Nêu vai trò của sông Cửu
Long? (sông Tiền, Sông Hậu).
- Là vùng đồng bằng rộng, thấp và tương đối bằng phẳng
- Cận xích đạo, nóng quanh năm
- Phù sa ngọt: dọc theo sông Tiền và sông Hậu
- Đất phèn: Đông Tháp, Long
An, phía Tây Nam
- Đất mặn: dọc ven biển
- Đất phù sa ngọt, đất phèn, đất mặn (cải tạo)
- Khí hậu thuận lợi, nước phong phú
- Biển và hải đảo
⇒ Phát triển NN, đặc biệt là sản xuất lương thực và thực phẩm
- Cung cấp nước, đánh bắt nuôi trồng thủy sản, bồi đắp phù sa, mở rộng vùng đất Mũi
II Các điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên:
* Đặc điểm:
- Địa hình : là vùng đồng bằng rộng, thấp và tương đối bằng phẳng
- Khí hậu: cận xích đạo, nóng quanh năm
- Đất: 3 loại đất chính là phù sa ngọt, đất phèn và đất mặn
- Nguồn nước dồi dào
- Sinh vật phong phú đa dang: + Thực vật: Rừng ngập mặn
có diện tích lớn
+ Nguồn hải sản phong phú
Trang 3- Bên cạnh những thuận lợi,
ĐBSCL còn găp những khó
khăn gì về ĐKTN đối với sự
phát triển KT -XH?
- Để khắc phục những khó
khăn trên, vùng đã đề ra
những giải pháp gì?
(GV : Vùng đang được đầu tư
lớn để XD dự án thoát lũ, cải
tạo đất phèn, mặn; cấp nước
vào mùa khô Phương hướng
chủ yếu là chủ động sống
chung với lũ
Cà Mau, GT đường sông (Cảng Cần Thơ là 1 cảng sông
- biển lớn ở hạ lưu sông Mê Kông)
- Mùa lũ kéo dài (4-5 tháng);
đất phèn, mặn chiếm diện tích lớn (mùa khô sự xâm nhập của nước biển vào rất sâu trong đất liền = 50km)
- Khó khăn: lũ lụt; diện tích đất phèn, đất mặn lớn; thiếu nước ngọt trong mùa khô
Hoạt động 3: Tìm hiểu về đặc điểm dân cư – xã hội.
* Kiến thức:
- Trình bày được đặc điểm dân cư, xã hội và tác động của chúng tới với việc phát triển kinh tế của vùng
* Kĩ năng:
- Khai thác thông tin trong bảng và lược đồ theo câu hỏi gợi ý
* Phương tiện:
- Lược đồ tự nhiên Đồng bằng sông Cửu Long
* Thời gian: (7’)
* Cách thực hiện: Cá nhân.
- Các dân tộc sinh sống chủ
yếu ở ĐBSCL?
- Dựa vào bảng 35.1, em có
nhận xét gì về đặc điểm DC,
XH của vùng so với cả nước?
GV: Đời sống người dân ở đây
còn nhiều khó khăn, giao
thông chủ yếu bằng đường
sông Đặc biệt cơ sở hạ tầng
còn kém phát triển, mặt bằng
dân trí còn thấp
- Kinh, Khơ me, Chăm, Hoa
- Nhìn chung các chỉ tiêu đều khá phát triển, tuy nhiên tỉ lệ người lớn biết chữ, tỉ lệ dân thành thị còn thấp hơn nhiều
so với TB cả nước
- Mặt bằng dân trí (con người
là yếu tố quyết định) và phát triển đô thị (cơ sở hạ tầng) có tầm quan trọng đặc biệt trong công cuộc đổi mới, nhất là xây dựng vùng trở thành vùng kinh
tế động lực
III Đặc điểm dân cư, xã hội:
- Đặc điểm: đông dân; ngoài người Kinh, còn có người Khơ-me, người Chăm, người Hoa
- Thuận lợi: nguồn lao động dồi dào, có kinh nghiệm sản xuất nông nghiệp hàng hóa; thị trường tiêu thụ lớn
- Khó khăn: mặt bằng dân trí chưa cao ( tỉ lệ người lớn biết chữ chiếm 88,1% năm 1999 trong khi cả nước chiếm 90,3% )
Trang 44 ĐÁNH GIÁ: (5’)
- Xác định vị trí của vùng ĐBSCL trên lược đồ tự nhiên treo tường, vùng tiếp giáp với vùng nào trong nước và ngoài nước
- Nêu ý nghĩa vị trí địa lý của vùng
- Nêu ý nghĩa của việc cải tạo đất mặn, đất phèn ở ĐBSCL
5 HOẠT ĐỘNG NỐI TIẾP: (1’)
- Hướng dẫn học sinh về nhà học bài, làm bài tập 3 sgk/128
- Chuẩn bị trước bài 36