Ví dụ 2a: y = ax2Tại đỉnh tháp nghiêng pisa của Ý, G.Gallilei thả hai quả cầu bằng chì, quả này nặng gấp 10 lần quả kia để nghiên cứu chuyển động của một vật rơi tự do.. Ông khẳng định:
Trang 2HÀM SỐ
Ở lớp 8 các em đã
được học phương
trình bâc nhất 1 ẩn
y = ax Hoặc
y = ax + b
và y = ax2
Tiết : 9
I ÔN TẬP VỀ HÀM SỐ:
ax = b
Ở lớp 9 các em đã
được học các hàm số
Trang 3Ví dụ 1: y = 2x
x
y
-1
2 4 6
y y y
x
Các em có nhận xét gì
về 2 đại lượng x
và y ?
{ , 1,1, 2,3, }
Trang 4Ví dụ 2a: y = ax2
Tại đỉnh tháp nghiêng pisa của Ý, G.Gallilei thả hai quả cầu bằng chì, quả này nặng gấp 10 lần quả kia để nghiên cứu chuyển động của một vật rơi tự do Kết quả nhiều lần cho thấy 2 quả cầu đều chạm đất cùng một lúc Ông khẳng định: khi một vật rơi tự do, vận tốc của nó tăng dần
và không phụ thuộc vào trọng lượng của vật
Quãng đường chuyển động của nó được biểu diễn gần đúng bởi công thức s=5t 2 ,
t là thời gian tính bằng giây, s tính bằng mét.
Theo công thức này, mỗi giá trị của t xác định một giá trị tương ứng duy nhất của s.
Vài cặp giá trị tương ứng
của t và s:
Công thức s=5t 2 biểu thị một hàm số có dạng
2( 0)
Trang 5
x
1 x
2 -1
y 2 y
x x
1 y
Ví dụ 2b:
2
1 2
y = x
2
1 2
Trang 6Trong thực tế người ta gặp rất nhiều hiện tượng vật thể có hình dạng
Parabol
- Tia nước từ vòi phun lên cao rồi rơi xuống, trái bóng bay từ tay cầu thủ
bóng rổ vào rổ,… vạch ra những đường cong có dạng parabol.
- Đèn pha ôtô, xe máy, đèn pin… thiết kế theo hình dạng parabol giúp tập trung ánh sáng về phía trước pha làm cho đèn sáng hơn Tương tự như vậy những ănten parabol giúp cho việc thu, phát các tín hiệu hiệu quả hơn.
- Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội có một cổng nhìn ra đường Giải Phóng,
nó có hình dạng Parabol và người ta thường gọi là “cổng Parabol”
Trang 71 Định nghĩa:
HÀM SỐ
Hàm số - Tập xác định của hàm số
Giả sử có 2 đại lượng biến thiên x và y, trong đó x nhận giá trị thuộc tập D.
Nếu với mỗi giá trị của x thuộc tập D có một và chỉ một giá trị tương ứng của y thuộc tập xác định R thì ta có một hàm số.
Ta gọi x là biến số
và y là hàm số của x
D : là tập xác định của hàm số
Khi đó
Trang 8Ví dụ 3 :
Bảng dưới đây trích từ trang web của Hiệp hội liên
doanh Việt Nam – Thái Lan ngày 26 – 10 – 2005 về thu
nhập bình quân đầu người của nước ta từ năm 1995
đến năm 2004.
Bảng trên thể
hiện điều gì ? Bảng này thể hiện sự phụ thuộc giữa thu
nhập bình quân đầu người ( kí hiệu là y)
và thời gian x (tính bằng năm)
Năm (x) 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2004
TNBQĐN (y) 200 282 295 311 339 363 375 394 564
Trang 9Nhận xét: Với mỗi giá trị x D ∈ = { 1995,1996, , 2004 }
có một giá trị duy nhất y
Vậy ta có
một hàm số
Tập hợp D là tập xác định của hàm số này
Các giá trị y = 200 ; 282 ;295 ; ….
Các giá tri y : được gọi là các giá trị của hàm
số, tương ứng tại x = 1995 ; 1996 ; 1997;…
Năm (x) 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2004
TNBQĐN (y) 200 282 295 311 339 363 375 394 564
Trang 102 Cách cho hàm số:
a Hàm số cho bằng bảng:
Ví dụ 3: là hàm số cho bởi bảng
Trang 11b Hàm số cho bằng biểu đồ:
1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001
39 43
56
78
108
116
141
10
23 17
28 29
35
43
Tổng số công trình tham dự giải thưởng Tổng số công trình đoạt giải thưởng
Trang 12C Hàm số cho bằng công thức:
Các hàm số
là những hàm số được cho bởi công thức
2
y ax b y y ax
x
Trang 133 Đồ thị của hàm số: Ví dụ 1: Cho hàm số y = f(x)=2x -1
Đánh dấu (x) vào ô tương ứng, để xác định các điểm nào thuộc đồ thị của hàm số ở bảng cho dưới đây :
Các điểm Thuộc đồ thị
hàm số y = 2x -1
x
x x x
Vậy đồ thị của hàm
số f(x) gồm những điểm có tọa độ như thế nào?
Trang 14x -2 -1
1 2 3
-3 -2 -1
M3(2,3)
M5(1,1)
M4(-1,-3)
0
M1(0,-1)
M2(1,4) 4
M6(2,-2)
y=f(x)=2x - 1
Trang 15Ví dụ 2: Cho hàm số
Đánh dấu (x) vào ô tương ứng, để xác định các điểm nào thuộc đồ thị của hàm số ở bảng cho dưới đây :
Các điểm Thuộc đồ thị
hàm số
Vậy đồ thị của hàm
số f(x) gồm những điểm có tọa độ như thế nào?
2
1 ( )
3
2 1 3
y = x
x
x x
x
Trang 16Từ ví dụ trên em hãy nêu định nghĩa đồ thị
hàm số ?
1 3
4 3
y
1
2
M1 (-2, 4/3)
-1 -2
-3 M2 (-1,-3)
M3 (-1, 1/3)
M4 (0, 0)
M5 (1, 4)
M6 (1, 1/3)
M7 (2, 4/3)
3 4
Trang 17Đồ thị của hàm số y=f(x) xác định trên tập D là tập hợp tất cả các điểm M(x;f(x)) trên mặt phẳng
C ủng cố :
1 Định nghĩa hàm số - Tập xác định của hàm số
2 Cách cho hàm số:
a Hàm số cho bằng bảng
b Hàm số cho bằng biểu đồ
c Hàm số cho bằng công thức
3 Đồ thị của hàm số