Ứng dụng CNTT vào giảng dạy một số bài trong chương trình môn giáo dục quốc phòng – an ninh THPT

Qua mônhọc Giáo dục Quốc phòng – An ninh, học sinh được nâng cao hiểu biết vềtruyền thống vẻ vang của dân tộc Việt Nam, về Quân đội nhân dân Việt Nam vàmột số nội dung cơ bản về Quốc phò

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRÃI

_

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ỨNG DỤNG CNTT VÀO GIẢNG DẠY MỘT SỐ BÀI TRONG CHƯƠNG TRÌNH MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG - AN NINH THPT

Người thực hiện: Trần Thị Hoa Lý Chức vụ: Tổ trưởng chuyên môn SKKN thuộc lĩnh vực (môn): GDQP-AN

THANH HOÁ NĂM 2017

2.3 Các giải pháp và tổ chức thực hiện 42.3.1 Thường thức phòng tránh một số loại bom, đạn và

thiên tai (Giáo dục QP – AN , lớp 10)

5

2.3.2 Tác hại của ma tuý và trách nhiệm của học sinh trong

phòng, chống ma tuý (Giáo dục Quốc phòng – An

TÀI LIỆU THAM KHẢO

I MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Mục tiêu của ngành giáo dục là không ngừng đổi mới phương pháp giảngdạy và nâng cao chất lượng giáo dục ở tất cả các cấp học Trong đó, việc ứngdụng công nghệ thông tin trong dạy học đang được đẩy mạnh và nhân rộng

trong toàn ngành hiện nay Cụm từ “giáo án điện tử”, “bài giảng điện tử” được

nhiều người nhắc đến; các phần mềm dạy học phong phú và đa dạng được đăngtải phổ biến trên mạng Internet, tạo điều kiện cho giáo viên (GV) khai thác, sửdụng Các tiết học có ứng dụng CNTT làm cho học sinh (HS) học tập hứng thúhơn, tích cực hơn, GV có điều kiện tổ chức các hoạt động dạy học theo hướngtập trung vào người học nhiều hơn

GDQP–AN là môn học chính khóa có vị trí quan trọng trong sự nghiệp xâydựng bảo vệ Tổ Quốc GDQP–AN là một nội dung của giáo dục, rèn luyện hìnhthành nhân cách, góp phần nâng cao dân trí quốc phòng, củng cố nền quốcphòng toàn dân GDQP–AN là nội dung quan trọng trong chiến lược đào tạotoàn diện con người mới XHCN trong hệ thống giáo dục quốc dân Qua mônhọc Giáo dục Quốc phòng – An ninh, học sinh được nâng cao hiểu biết vềtruyền thống vẻ vang của dân tộc Việt Nam, về Quân đội nhân dân Việt Nam vàmột số nội dung cơ bản về Quốc phòng – An ninh, rèn luyện tác phong, nếpsống tập thể có kỷ luật…

Nội dung chương trình môn học GDQP–AN cấp THPT bao gồm nội dung

lý thuyết và thực hành Nội dung lý thuyết bao gồm các vấn đề về lịch sử, chínhtrị, chiến lược, chiến thuật,… Việc tiếp cận và tái hiện lại lịch sử, cách bố tríchiến lược phòng thủ - tấn công, các trận đánh, tình hình về biển đảo là mộtcông việc rất khó khăn; những bài giảng lý thuyết đơn thuần khó tạo được hứngthú cho học sinh THPT Nguyên nhân chủ yếu là do xét về góc độ tâm lí lứatuổi, học sinh trung học phổ thông đang trong giai đoạn phát triển của nhận thức

và con đường nhận thức của các em cũng không thoát khỏi quy luật: từ trựcquan sinh động đến tư duy trừu tượng và thực tiễn Với những nội dung lýthuyết được học trong chương trình môn Giáo dục Quốc phòng – An ninh, các

em học sinh khó có thể học và hiểu toàn bộ nội dung bài giảng của giáo viên

Vì vậy, nếu giáo viên sử dụng những tư liệu như: hình ảnh, bản đồ, biểu

có thể tái hiện lại được nội dung kiến thức mà giáo viên đã truyền đạt Do đó,việc sử dụng công nghệ thông tin vào dạy học môn GDQP-AN để có thể cungcấp cho các em những tư liệu trực quan sinh động (tranh ảnh, bản đồ, phim tưliệu…), giúp các em có thể tự học và chủ động chiếm lĩnh tri thức là hoàn toànphù hợp với các em

Với những lý do trên, tôi chọn đề tài nghiên cứu: “Ứng dụng CNTT vào

giảng dạy một số bài trong chương trình môn Giáo dục Quốc phòng – An ninh bậc THPT”,

3 Đối tượng nghiên cứu.

- Tranh ảnh, bản đồ, phim tư liệu sử dụng trong bài giảng môn Giáo dụcQuốc phòng - An ninh bậc THPT

4 Phương pháp nghiên cứu

- Thao giảng, dạy thử nghiệm, dự giờ rút kinh nghiệm

- Hướng dẫn học sinh tự học

II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

2.1 Cơ sở lý luận.

Thực hiện mục tiêu đào tạo những con người có đủ khả năng đáp ứngnhững nhu cầu đòi hỏi của sự nghiệp công nghiệp hoá – hiện đại hoá đất nước,góp phần phát triển kinh tế, xã hội Với mục tiêu của giáo dục phổ thông là

“giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các

kĩ năng cơ bản, phát triển năng lực khả năng, tính năng động và sáng tạo, hìnhthành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách vàtrách nhiệm công dân, chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộcsống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”2 Muốn vậy người họcphải chủ động nắm bắt kiến thức cơ bản, tự tìm hiểu và phát hiện những kiếnthức liên quan Tuy nhiên vai trò của thầy cô giáo trong việc giúp các em nắmvững kiến thức môn học, nhận biết được các vấn đề về lịch sử, chính trị, chiếnthuật, chiến lược… là rất quan trọng Với độ tuổi đang còn ngồi trên ghế nhàtrường thì việc các em tự tìm hiểu các vấn đề liên quan đến nội dung môn học là

việc làm rất khó khăn Các thầy cô cần phải “soi đường chỉ lối” cho các em4.Đối với bộ môn Giáo dục Quốc phòng – An ninh, giáo viên phải sáng tạotrong phương pháp giảng dạy để học sinh tích cực học, giúp học sinh tháo gỡnhững khó khăn trong học tập đặc biệt là trong các nội dung khó như tìm hiểu vềcác loại bom đạn, tác hại của thiên tai, công tác phòng không nhân dân, tráchnhiệm của học sinh trong công tác phòng, chống ma tuý… Điều này sẽ góp phầnđộng viên cổ vũ tinh thần học tập của các em, tạo hứng thú trong học tập, say

mê nghiên cứu, tìm tòi phát hiện và giải quyết vấn đề đặt ra Từ đó giúp các emhọc tập tốt hơn, tự tin hơn

- Trang thiết bị, điều kiện phục vụ cho môn học Giáo dục Quốc phòng –

An ninh tương đối đầy đủ

- Nền nếp, kỷ cương của nhà trường đối với học sinh chặt chẽ qua từngcấp, từng khâu nên đa phần các em chăm ngoan, có ý thức học tập tốt.

- Trong trang này, đoạn “giúp học sinh… bảo vệ Tổ quốc” tác giả trích nguyên văn TLTK số

2, câu “các thầy cô… cho các em” tác giả tham khảo TLTK số 4

đó, dưới tác động của nền kinh tế thị trường một số tệ nạn xã hội đã bắt đầu lenlỏi vào trong các nhà trường đã ảnh hưởng không nhỏ đến các em học sinh, vìđây là lứa tuổi rất dễ bị tác động bởi các yếu tố bên ngoài

- Một số nội dung trong chương trình GD Quốc phòng – An ninh cấpTHPT còn thiếu các hình ảnh minh hoạ, chưa sát với tình hình thực tế hiện nay

2.3 Giải pháp và tổ chức thực hiện.

Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy có hiệu quả rất nhiềutrong việc tạo hứng thú cho học sinh khi tiếp cận môn học Từ chỗ giáo viên chỉhướng dẫn học sinh qua sách giáo khoa đến nay nhờ sự hỗ trợ của công nghệthông tin bài học trở nên vô cùng phong phú và đa dạng Học sinh có thể khaithác thông tin trên mạng Internet để tìm hiểu trước kiến thức Trong quá trìnhlên lớp, học sinh mang những điều mới lạ, những điều còn chưa hiểu ra thắcmắc với giáo viên từ đó có thể thấy rằng không những nội dung bài học đượcđảm bảo mà còn có những thông tin mới, lạ, bổ ích giúp cho học sinh thực sự cóhứng thú trong việc học tập

Trong xu thế phát triển của xã hội ngày nay thì công nghệ thông tin(CNTT) đang có những vấn đề vượt bậc, các tiện ích của nó đã được áp dụngrộng rãi ở hầu hết các lĩnh trong cuộc sống Riêng đối với các em học sinh thìCNTT luôc có sức hút to lớn vấn đề còn lại là chúng ta ứng dụng CNTT saocho phù hợp để tăng tính hấp dẫn ở bộ môn mình dạy Nhằm nâng cao hiệu quảbài giảng, tôi đã áp dụng CNTT vào những bài sau:

- Thường thức phòng tránh một số loại bom, đạn và thiên tai (tiết 23,24Giáo dục QP – AN , lớp 10).

- Tác hại của ma tuý và trách nhiệm của học sinh trong phòng, chống matuý (tiết 31,32 - Giáo dục QP - AN, lớp 10)

- Bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và biên giới quôc gia ( tiết 8,9,10 – Giáo dụcQP- AN, LỚP 11)

- Công tác phòng không nhân dân ( tiết 28,29- Giáo dục QP - AN lớp 12 )

2.3.1 Thường thức phòng tránh một số loại bom, đạn và thiên tai (Giáo dục QP

– AN , lớp 10).

1 Đặc điểm, tác hại của một số loại bom, đạn

- Giáo viên giới thiệu cho học sinh nội dung trong sách giáo khoa về cácloại bom, đạn Mỹ thường dùng trong cuộc chiến tranh xâm lược và chống pháViệt Nam: Tên lửa hành trình (Tomahawk), bom có điều khiển…

Qua giới thiệu của giáo viên, học sinh chỉ nắm được phần lý thuyết (đặcđiểm, tác hại) của các loại bom đạn nhưng không nhận biết được đâu là Tên lửahành trình, đâu là các loại bom có điều khiển

* Giới thiệu hình ảnh về các loại bom đạn 5

Tên lửa hành trình Tomahawk của Hoa Kỳ

2 Thiên tai và tác hại của chúng.

Việt Nam là một quốc gia nằm ở cực đông nam bán đảo Đông Dương, làmột quốc gia nhiệt đới với những vùng đất thấp, đồi núi, nhiều cao nguyên vớinhững cánh rừng rậm Đất nước bị chia thành miền núi, vùng đồng bằng sôngHồng ở phía bắc; và dãy Trường Sơn, Tây Nguyên, đồng bằng duyên hải miềntrung, và đồng bằng sông Cửu Long ở phía nam Chính vì có vị trí địa lý và địahình phức tạp nên ở nước ta hằng năm đã xảy ra các loại hình thiên tai chủ yếu

như: Bão, lũ lụt, lũ quét, lũ bùn đá, ngập úng, hạn hán và sa mạc hoá.

- Mỗi một vùng, miền lại xảy ra một loại hình thiên tai khác nhau nên họcsinh sẽ khó có thể nhận biết được các loại hình thiên tai

Ví dụ: Học sinh vùng Đồng bằng sông Cửu Long khó có thể nhận biết

được tình trạng hạn hán, sa mạc hoá ở vùng Nam Trung bộ và ngược lại

* Giới thiệu một số hình ảnh về các loại hình thiên tai 5

Ảnh hưởng của bão đến đời sống sinh hoạt của nhân dân

- Trong trang này, hình ảnh minh họa tác giả lấy từ TLTK số 5

Hình ảnh lũ lụt ở miền Trung

Hình ảnh về lũ quét ở khu vực miền núi

Hình ảnh về sa mạc hoá ở Bình Thuận

- Trong trang này, hình ảnh minh họa tác giả lấy từ TLTK số 5

Qua theo dõi các hình ảnh, học sinh đã nhận biết và phân biệt được cácloại hình thiên tai chủ yếu và nguy hiểm ở Việt Nam; thấy rõ những tác hại củathiên tai cản trở đến sự phát triển kinh tế - xã hội, gây hậu quả về môi trường,phát sinh dịch bệnh, tác động xấu đến sản xuất và đời sống cộng đồng và là tácnhân gây sự mất ổn định đời sống nhân dân và trật tự xã hội

2.3.2 Tác hại của ma tuý và trách nhiệm của học sinh trong phòng, chống ma tuý (Giáo dục Quốc phòng – An ninh, lớp 10).

1 Qua giới thiệu của giáo viên, học sinh đã nhận biết được những vấn đề

cơ bản sau:

- Biết phân loại các chất ma tuý, các ma tuý thường gặp

- Tác hại của ma tuý và những hình thức, con đường gây nghiện, dấu hiệunhận biết

- Có ý thức cảnh giác để tự phòng tránh ma tuý

Hiện nay, loại tội phạm về ma tuý tiếp tục có những diễn biến phức tạp,tăng cả về số vụ lẫn số bị can; Nếu 5 năm trước chỉ xuất hiện một số vụ sản xuấtheroin từ thuốc phiện; thì nay bọn tội phạm đã sản xuất trái phép chất ma túytổng hợp trong nước với quy trình điều chế, chiết xuất từ các loại tân dược cótiền chất ma túy Qua một số vụ án sản xuất trái phép chất ma túy lớn cho thấytình hình tội phạm ma túy diễn biến ngày một phức tạp Vì vậy, nhằm giúp chohọc sinh nhận biết và phân biệt được các chất ma tuý tổng hợp hiện nay và tác

hại của từng loại ma tuý, giáo viên cần giới thiệu các hình ảnh cụ thể để các emhọc sinh có những biện pháp cảnh giác, tránh xa và nói không với ma tuý.

2 Phân loại ma tuý và các chất ma tuý thường gặp5

- Nguồn gốc sản xuất ra chất ma tuý

- Trong trang này, hình ảnh minh họa tác giả lấy từ TLTK số 5

- Các chất ma tuý thường gặp.

3 Tác hại của tệ nạn ma tuý

Ma tuý không những trực tiếp huỷ hoại sức khoẻ con người, làm khánhkiệt kinh tế của gia đình và xã hội mà còn là nguyên nhân xô đẩy người lươngthiện vào con đường phạm tội Hoạt động mua bán, sử dụng ma tuý trái phépcủa các đối tượng và sự tụ tập của những người nghiện ở một số địa bàn, kéotheo những tệ nạn xã hội và những vi phạm pháp luật khác sẽ gây bất ổn về an

ninh - trật tự tại địa bàn đó Thực trạng nói trên đã gây tâm lý hoang mang, lo sợ

và bất bình trong quần chúng nhân dân

- Trong trang này, hình ảnh minh họa tác giả lấy từ TLTK số 5

Con nghiện Nguyễn Văn Tiến (32 tuổi, Phan

Rí Cửa, huyện Tuy Phong tỉnh Bình Thuận)

đã cầm dao chém 1 người chết, 19 người bị

thương.

Vòong Hoàng Minh (27 tuổi, quê Đồng Nai), trong cơn phê thuốc Minh đã lao vào khu tầng trệt nhà sách Phương Nam nằm trong siêu thị MaxiMark đường Cộng Hòa, phường

4, quận Tân Bình, TPHCM khống chế một nữ nhân viên bán hàng làm con tin

Qua theo dõi hình ảnh trên, học sinh đã nâng cao được cảnh giác, tránh bịđối tượng xấu rủ rê, lôi kéo vào các việc làm phạm pháp, kể cả việc sử dụng vàbuôn bán ma tuý; đồng thời tích cực tham gia phong trào phòng, chống ma tuý

do nhà trường, tổ chức đoàn thanh niên và nơi cư trú, tạm trú, do chính quyềnđịa phương phát động

2.3.3 Bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và biên giới quốc gia (Giáo dục Quốc phòng –

An ninh, lớp 11).

1 Những vấn đề cơ bản mà học sinh nắm được thông qua bài giảng:

- Hiểu được khái niệm sự hình thành, các bộ phận cấu thành lãnh thổ vàchủ quyền lãnh thổ, biên giới quốc gia Việt Nam và cách xác định đường biêngiới Quốc gia trên đất liền, trên biển, trên không và trong lòng đất

- Quán triệt các quan điểm của Đảng, của Nhà nước, các nội dung, biệnpháp cơ bản về xây dựng, quản lý và bảo vệ biên giới Quốc gia đồng thời xácđịnh được thái độ, trách nhiệm của công dân và bản thân trong xây dựng, quản

lý, bảo vệ biên giới quốc gia và chủ quyền đối với 2 quần đảo Trường Sa vàHoàng Sa

2 Giới thiệu nội dung bài học thông qua các hình ảnh, tư liệu

* Giới thiệu các bộ phận cấu thành nên lãnh thổ quốc gia bao gồm: vùngđất, vùng nước, vùng lòng đất và vùng trời

- Trong trang này, hình ảnh minh họa tác giả lấy từ TLTK số 5

KHÔNG PHẬN QUỐC TẾ

LÃNH HẢI

VÙNG TIẾP GIÁP LH

Đường biên giới quốc gia trên biển

BIỂN CẢ

VÙNG ĐẶC QUYỀN KT VÙNG NỘI THỦY

ĐƯỜNG CƠ SỞ

12 hải lý

Sơ đồ khu vực biên giới biển và các vùng biển thuộc chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam

* Chủ quyền lãnh thổ quốc gia: Theo Hiến Pháp năm 1992 của nướcCộng hoà xã hội Chủ nghĩa Việt Nam: “Nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa ViệtNam là một nước độc lập, có chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, bao

gồm đất liền, các hải đảo, vùng biển và vùng trời”1 Hiện nay, chủ quyền biển đảo đang là vấn đề thời sự nóng bỏng của đất nước ta Nhân dân cả nước, từnhững người nông dân chân lấm tay bùn, những công nhân với thu nhập ít ỏiđến những cán bộ, công chức đang ra sức chung tay “góp đá xây Trường Sa”,những chiến sĩ hải quân “nắm chắc tay súng, giữ lấy biển, lấy trời”, những nhà

-sử học nỗ lực đưa ra những bằng chứng thiết thực chứng minh chủ quyền biểnđảo, và những ngư dân kiên cường bám biển vươn khơi

Chủ quyền đã được khẳng định của Việt Nam trên quần đảo Trường Sa

- Trong trang này, hình ảnh minh họa tác giả lấy từ TLTK số 5; đoạn “Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam … vùng trời” tác giả trích nguyên văn TLTK số 1

Bản đồ do W Blaeu vẽ năm 1645

- Bản đồ do W Blaeu vẽ năm 1645 quần đảo Pracel (Hoàng Sa) được vẽnối liền với các đả Pulo Secca de Mare (Cù Lao Thu, tức đảo Phú Quý), PuloCambir (Cù Lao Xanh), Pullo Canton (Cù Lao Ré, tức đảo Lý Sơn), thành mộtchuỗi đảo liên hoàn thuộc lãnh thổ Cochinchina (Đàng Trong).

Bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo Việt Nam là trách nhiệm thiêngliêng của mỗi công dân Việt Nam đối với lịch sử dân tộc, là nhân tố quan trọngbảo đảm cho dân tộc ta phát triển bền vững Nghị quyết Đại hội lần thứ XI củaĐảng chỉ rõ: “Mục tiêu, nhiệm vụ quốc phòng, an ninh là bảo vệ vững chắc độclập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; giữ vững chủ quyền biển, đảo,biên giới, vùng trời; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ XHCN…” Đó

là ý chí sắt đá, quyết tâm không gì lay chuyển được của dân tộc Việt Nam dưới

- Trong trang này, hình ảnh minh họa tác giả lấy từ TLTK số 5