MỤC TIÊU : – HS hiểu khái niệm phương trình và các thuật ngữ như : vế phải, vế trái, nghiệm của pt, tập nghiệm của pt ở đây chưa đưa vào khái niệm TXĐ của pt, hiểu và biết cách sử dụng c
Trang 1Tuần19 Ngày soạn:
I MỤC TIÊU :
– HS hiểu khái niệm phương trình và các thuật ngữ như : vế phải, vế trái, nghiệm của pt, tập nghiệm của pt (ở đây chưa đưa vào khái niệm TXĐ của pt), hiểu và biết cách sử dụng các thuật ngữ cần thiết khác để diễn đạt bài giải pt sau này
– HS hiểu khái niệm giải pt, bước đầu làm quen và biết cách sử dụng quy tắc chuyển vế và quy tắc nhân
II TIẾN TRÌNH :
1 Ổn định :
2 Bài cũ :
3 Bài mới :
HĐ 1 : Phương trình một ẩn
– Tìm x biết 2x + 3 = 5(x + 2) – 4
– GV giới thiệu các thuật ngữ
phương trình, ẩn, vế phải, vế trái
– Vế trái của phương trình trên
gồm có mấy hàng tử?
– Hãy cho thêm một vài ví dụ về
phương trình có ẩn x, ẩn y
– Hãy xác định vế trái, vế phải
của các phương trình trên
?2 GV chia lớp thành 2 nhóm,
mỗi nhóm tính giá trị một vế của
– Vậy để kiểm tra một số có phải
là nghiệm của pt hay không, ta
làm như thế nào?
– Hãy kiểm tra xem các số ở ?3
có là nghiệm của pt hay không?
– Trong các số –1; 0 ; 1; 2 số nào
là nghiệm của pt : (x + 1) (x – 2) =
– HS cho VD
– Hai vế có giá trị bằng nhau khi x = 6
– Ta thay giá trị đó vào
pt và tính Nếu hai vế của pt có giá trị bằng nhau thì đó chính là nghiệm
– x = –1 và x = 2
1 Phương trình một ẩn :
SGK / 5
VD :3x2 + 5 = 2x là phương trình với ẩn x
3y – 1 = 5y + 13 là pt với ẩn y
– Số x = 6 nghiệm đúng pt
– Pt nhận x = 6 làm nghiệm
?3
Chú ý : SGK/5
Trang 2Trường THCS Tô Hiến Thành Năm học 2010- 2011 GV :Nguyễn Quốc Bình
– GV giới thiệu khái niệm tập hợp
nghiệm của pt Sau đó yêu cầu HS
– Khi đó tập hợp nghiệm là tập rỗng
Tập hợp nghiệm của phương trình là tập hợp tất cả các nghiệm của pt đó, thường được ký hiệu là S
– Hai phương trình này được gọi là
tương đương Vậy hai pt tương
đương là hai phương trình như thế
3 Phương trình tương đương
Hai phương trình tương đương là hai phương trình có cùng một tập hợp nghiệm
Để chỉ hai pt tương đươgn, ta dùng ký hiệu ⇔
VD : x = 1 ⇔ x – 1
4 Củng cố :
* BT1/6 : x = –1 có là nghiệm của pt hay không ?
– Để kiểm tra xem x = –1 có là
nghiệm của pt hay không, ta làm
như thế nào?
– Vậy trong các pt sau, pt nào có
nghiệm x = –1?
– Ngoài ra, còn có cách phát biểu
nào khác cách phát biểu trên?
Hãy cho biết pt này có bao nhiêu nghiệm?
Vậy số nghiệm của pt là như thế nào?
Vậy tập hợp nghiệm của pt là gì? S = R
5 Hướng dẫn về nhà :
Làm các bài tập 2/6 ; 4 ; 5 /7 SGK
Để chỉ ra hai phương trình là tương đương, ta làm như thế nào ?
Để chỉ ra hai phương trình là không tương đương, ta làm như thế nào ?
Trang 3Tuần 19 Ngày soạn
VÀ CÁCH GIẢI
I MỤC TIÊU :
– HS hiểu khái niệm phương trình bậc nhất một ẩn
– HS nắm được quy tắc chuyển vế, quy tắc nhân và vận dụng thành thạo chúng để giải các phương trình bậc nhất
II TIẾN TRÌNH :
1 Ổn định :
2 Bài cũ :
Tập hợp nghiệm của pt là gì? Thế nào là hai phương trình tương đương?
Các pt sau có tương đương không?
a x – 3 = 0 và 3(x – 3) = 0 b x – 1 = 0 và x2 – 1 = 0
3 Bài mới :
HĐ 1 : Định nghĩa phương trình
bậc nhất một ẩn
– GV giới thiệu pt bậc nhất một
ẩn
– Trong các pt sau, pt nào là pt
bậc nhất một ẩn ?
a x –1 =0; b x2 + 2 = 0;
c x + 2y = 0; d 3y – 8 =0
–Vì sao các pt còn lại không phải
là phương trình bậc nhất 1 ẩn?
Phương trình dạng ax + b = 0, với
a và b là hai số đã cho và a ≠ 0, được gọi là pt bậc nhất một ẩn
VD : 2x – 5 = 0; 9 – 5y = 0 … là
các pt bậc nhất một ẩn
HĐ 2 : Hai quy tắc biến đổi
– Hãy cho biết ta cần chuyển hạng
tử nào sang vế kia?
– Dấu của hạng tử sau khi chuyển
vế là như thế nào?
– Trong trường hợp bài (c) thì ta
– Ta thường chuyển các hạng tử không chứa x sang sang vế kia
– Dấu của hạng tử sau khi chuyển là trái với dấu ban đầu của hạng tử
2 Hai quy tắc biến đổi phương trình :
a Quy tắc chuyển vế
Trong một pt, ta có thể chuyển một hạng tử từ vế này sang vế kia và đổi dấu hạng tử đó
c 0,5 – x = 0 0,5 = x
x = 0,5
Trang 4Trường THCS Tô Hiến Thành Năm học 2010- 2011 GV :Nguyễn Quốc Bình
nên làm như thế nào?
– Hãy nhắc lại quy tắc nhân và
chia cùng một số khác 0 trên đẳng
thức số mà ta đã học?
– Vậy ta có quy tắc tương tự trên
đẳng thức số trên hai vế của pt
– Quy tắc nhân với một số được
phát biểu như thế nào?
– Hãy vận dụng tính chất này để
giải BT ?2
– Gọi HS lên bảng giải và giải
thích, các HS khác làm vào vở
a.c = b.c ⇔ a = b
Trong một pt, ta có thể nhân (hoặc chia) cả hai vế với cùng một số khác 0
b Quy tắc nhân với một số :
Trong một pt, ta có thể nhân cả hai vế với cùng một số khác 0Trong một pt, ta có thể chia cả hai vế cho cùng một số khác 0
x = 15c.–2,5x = 10–2,5x:(–2,5) = 10:(–2,5)
x = –4
HĐ 3 : Cách giải phương trình
bậc nhất một ẩn
– Hãy cho biết trước đây ta giải
bài toán tìm x ở cấp 1 như thế
nào?
– Vậy để giải pt bậc nhất 1 ẩn, ta
thực hiện như thế nào?
– Vậy hãy giải các pt trong các
VD sau
– GV tiến hành giải mẫu các VD
cho HS
– Qua mỗi bước, yêu cầu HS xác
định xem ta đã áp dụng quy tắc gì
để có kết quả tương ứng
– Yêu cầu HS dựa vào các VD
mẫu đó, tự giải BT ?3
– Chuyển các hạng tử không chứa x sang một vế, các hạng tử còn lại sang vế bên kia
– Ta thực hiện quy tắc chuyển vế và nhân chia với một số để giải
3 Cách giải phương trình bậc
nhất một ẩn
Từ một pt, dùng quy tắc chuyển vế hay quy tắc nhân, ta luôn nhận được một phương trình mới tương đương với phương trình đã cho
VD1 : Giải pt
3x – 9 = 0 ⇔ 3x = 9 ⇔ x = 3Vậy pt có nghiệm duy nhất x = 3
Tổng quát : SGK/9
4 Củng cố : * BT7/10 Chỉ ra các pt bậc nhất trong các phương trình sau :
Các pt bậc nhất là : 1 + x = 0; 1 – 2t = 0; 3y = 0
Vì sao các pt còn lại không phải là pt bậc nhất ? ( x + x2 = 0; 0x – 3 = 0 )
5 Hướng dẫn về nhà :Làm các bài tập 6 ; 8 ; 9 /9 – 10 SGK
Trang 5Tuần 20 Ngày soạn :
I MỤC TIÊU :
– Củng cố kỹ năng biến đổi các pt bằng quy tắc chuyển vế và quy tắc nhân
– Yêu cầu HS nắm vững phương pháp giải các pt mà việc áp dụng quy tắc chuyển vế, quy tắc nhân và phép thu gọn có thể đưa về dạng pt bậc nhất
HĐ 1 : Cách giải các pt đưa được
về dạng ax + b = 0
– Giải pt 2x – (3 – 5x) = 4(x + 3)
– Hãy xác định vế trái, vế phải
của pt này?
– Hãy thực hiện các phép toán
trên từng vế và thu gọn hai vế
– Để tìm được x, ta phải làm như
thế nào?
– Hãy cho biết ta đã áp dụng các
phép biến đổi nào trên mỗi bước
– Theo em, để giải pt này, việc
trước tiên ta cần làm gì?
– Hãy thực hiện các phép toán
trên từng vế và thu gọn hai vế
– Theo em ta làm như thế nào để
cả hai vế không còn mẫu?
– Nhâïn xét gì về pt trước và sau
khi khử mẫu?
– Hãy cho biết ta đã áp dụng các
phép biến đổi nào trên mỗi bước
VT = 2x – (3 – 5x)
VP = 4(x + 3)
– Thực hiện chuyển vế và thu gọn từng vế, sau đó chia cả hai vế cho hệ số của x
– Phép biến đổi : Chuyển vế và nhân với một số
VT = x− +x
3
2 5
VP =
2
3 5
1+ − x
– Quy đồng mẫu hai vế
– Nhân cả hai vế của pt cho mẫu chung
– Sau khi khử mẫu, việc tính toán được đơn giản hơn vì không phải tính trên phân thức
Ta chỉ xét các phương trình mà hai vế của chúng là hai biểu thức hữu tỉ của ẩn, không chứa ẩn ở mẫu và có thể đưa được về dạng
ax + b = 0 hoặc ax = –b
1 Cách giải :
VD1 : Giải pt 2x – (3 – 5x) = 4(x + 3) 2x – 3 + 5x = 4x + 122x +5x – 4x = 12 + 3 3x = 15
x = 5Phương trình có nghiệm x = 5
6 ) 2 5 (
10x – 4 + 6x = 6 + 15 – 9 x 10x + 6x + 9x = 6 + 15 + 4 25x = 25
x = 1Phương trình có nghiệm x = 1
Trang 6Trường THCS Tô Hiến Thành Năm học 2010- 2011 GV :Nguyễn Quốc Bình
– Vận dụng các bước giải pt đã
giải ở trên, hãy giải pt cho ở VD3
– Hãy xác định mẫu chung ?
– Hãy tiến hành quy đồng khử
mẫu hai vế của pt
– Yêu cầu HS làm ?4
– Mẫu chung là 6
VD3 : Giải pt
2
112
123
)2)(
13
=
+
−+
x
6
33 6
) 1 2 ( 3 6
) 2 )(
1 3 (
=
+
− +
x
(6x2 + 10x – 4) – (6x2 + 3) = 336x2 + 10x – 4 – 6x2 – 3 = 3310x = 33 + 4 + 3
10x = 40
x = 4Phương trình có nghiệm x = 4
HĐ 3 : Chú ý.
– Hãy nêu lại phương pháp chung
để giải các phương trình đã giải ở
trên?
- Tuy nhiên trong một số trường
hợp cụ thể, ta có thể có cách giải
khác nhanh và đơn giản hơn ứng
với mỗi bài toán cụ thể
- Hãy xem các bài toán sau có
điểm gì đặc biệt?
- Ta đưa về dạng ax + b
1 2
x
2 6
1 3
1 2
1 ) 1
4 ) 1 (x− =
x – 1 = 3
x = 4Phương trình có nghiệm x = 4
b x + 1 = x – 1
x – x = –1 – 10x = –2Phương trình vô nghiệm
c x + 1 = x + 1
x – x = 1– 10x = 0
Phương trình nghiệm đúng với mọi x.
x = 5
b 2t – 3 + 5t = 4t + 122t + 5t – 4t = 12 + 33t = 15
t = 5
5 Hướng dẫn về nhà :BT 11 ; 12 ; 13 /13 SGK
Trang 7Ngày soạn : Tuần 20
- Làm bài 18a/14
⇒ nhận xét và cho điểm
-1
2x+
=6
12(
Vậy pt có tập nghiệm : S={3}
HĐ2 : Kiểm tra 1 số có là
nghiệm của pt
- Muốn kiểm tra 1 số có là
nghiệm của pt, ta làm thế
Vì VT≠VP
Nên -1 không phải là nghiệm của pt đã cho
+ Với x=2 VT= 2 =2 VP=2
Vì VT=VPNên 2 là nghiệm của pt đã cho+ Với x=-3
VT= 3− =3 VP=-3
Vì VT≠VP
Nên -3 không là nghiệm của pt đã cho
Trang 8Trường THCS Tô Hiến Thành Năm học 2010- 2011 GV :Nguyễn Quốc Bình
HĐ3 : Thiết lập phương
trình
- Bài 15/13 (SGK)
+ Sau thời gian x giờ (kể từ
khi ôtô khởi hành) thì xe
máy đi mấy giờ ?
+ Quãng đường ôtô, xe
Trang 9Ngày soạn: Tuần 21
I MỤC TIÊU :
– HS nắm vững khái niệm và phương pháp giải phương trình tích (dạng có 2 hay 3 nhân tử bậc 1)
– Ôn tập các phương pháp phân tích đa thức thành nhân tử, nhất là kĩ năng thực hành
II CHUẨN BỊ :
-HS : SGK, nháp
-GV: SGK, SBT, phấn màu , thước, bảng phụ
III TIẾN TRÌNH :
HĐ1 : PT tích và cách giải.
- Làm [?1] ?
- Muốn giải pt P(x)=0 ta có
thể lợi dụng việc phân tích
P(x) thành tích các nhân tử
được không và lợi dụng thế
nào ?
- Làm [?2] ?
- Sử dụng kết quả này đối với
phương trình ta có kết quả thế
nào ?
⇒ cho HS giải tiếp.
- GV giới thiệu pt tích và
công thức giải
- HS làm 1 Phương trình tích và cách giải :
A(x)B(x)=0 ⇔A(x)=0 hoặc B(x)=0
- Trường hợp vế trái là tích
của nhiều hơn 2 nhân tử thì
cũng giải tương tự Như ví dụ
1 HS lên giảiCả lớp cùng làm và
2 Áp dụng :
Ví dụ 1 : Giải pt : (x+1)(x+4)=(2-x)(2+x)
Ví dụ 2 : Giải pt :(x-1)(x2+3x-2)-(x3-1)=0
Ví dụ 2 : Giải pt :
Trang 10Trường THCS Tô Hiến Thành Năm học 2010- 2011 GV :Nguyễn Quốc Bình
Gv nhận xét, sửa cách trình
Vậy pt có tập nghiệm S={-1; 0; 1}
HĐ3 : Củng cố
- Vấn đề chủ yếu khi giải pt
theo PP này : phân tích đa
thức thành nhân tử Do đó khi
biến đổi pt cần chú ý phát
hiện các nhân tử chung có sẵn
để biến đổi cho gọn
- Lấy ví dụ [?1] để HS thấy rõ
Vậy pt có tập nghiệm S={1; 7}
HĐ4 : HDVN
- Xem lại các PP phân tích đa thức thành nhân tử
- Xem lại Pt tích và cách giải
- Làm 21, 22 (còn lại)/17 (SGK)
- Chuẩn bị các bài tập “Luyện tập”
Trang 11Ngày soạn: Tuần 22:
I MỤC TIÊU :
– Củng cố, rèn luyện kĩ năng phân tích đa thức thành nhân tử
- Củng cố, rèn luyện kĩ năng giải phương trình tích
⇒ Chú ý : quan sát các số
hạng có nhân tử chung
không trước khi phải khai
Vậy pt có tập nghiệm S={5; 3/2}
Trang 12Trường THCS Tô Hiến Thành Năm học 2010- 2011 GV :Nguyễn Quốc Bình
- Trò chơi tiếp sức : chọn
mỗi dãy 4 em (giỏi, khá,
khá, trung bình) Nội qui
chơi như bài 26/18 (SGK)
+ Đội nào nhanh nhất
thắng ⇒ cộng điểm.
2) x+1=0 ⇔x=-1Vậy pt có tập nghiệm S={-1; 3}
x Đúng hay Sai ?
HĐ1 : Đặt vấn đề.
- Hãy giải phương trình :
+ Bằng cách làm quen
thuộc, chuyển các biểu thức
chứa ẩn về 1 vế rồi giải ?
+ x=1 có là nghiệm của pt
không ? Vì sao o6
- PT đã cho và pt nhận được
sau khi biến đổi có tương
đương không ? Vì sao ?
- HS thử giải
- Không Vì khi thay x=1 vào pt thì phân thức
1 Ví dụ mở đầu : SGK/19
Trang 13⇒ Như vậy khi biến đổi pt
mà làm mất mẫu chứa ẩn thì
pt nhận có thể không tương
đương với pt đã cho
Vì vậy khi gặp pt chứa ẩn ở
mẫu thì ta phải chú ý đến yếu
tố đặc biệt là : điều kiện xác
định của phương trình.
HĐ2 : Tìm điều kiện xác định
của 1 phương trình
- Với pt chứa ẩn ở mẫu, các
giá trị của ẩn mà làm ít nhất 1
mẫu thức bằng 0 thì chắc
chắn không là nghiệm của pt
Để ghi nhớ, ta thường đặt
điều kiện cho ẩn để tất cả các
mẫu trong pt đều khác 0 Và
gọi đó là điều kiện xác định
của pt
- Cách tìm ĐKXĐ của pt như
trong ví dụ 1/20 (SGK)
+ Cho HS đọc ví dụ 1’-2’
+ Cách 1 : Cho các mẫu
bằng 0 - giải - kết luận là các
giá trị khác các giá trị vừa
tìm
+ Cách 2 : Cho các mẫu
khác 0 - giải - kết luận là các
4
+
+
x x
HĐ3 :Giải pt chứa ẩn ở mẫu
- Vậy giải pt chứa ẩn ở mẫu,
ta theo trình tự thế nào ? Xét
ví dụ (ví dụ 2/20 - SGK)
+ Tìm ĐKXĐ của pt ?
+ Qui đồng mẫu 2 vế ? Khử
mẫu 2 vế thu được pt nào ?
(Vì sao ở đây không dùng
dấu tương đương ?)
+ Giải pt nhận được ?
+ Kiểm tra các nghiệm có
thỏa mãn ĐKXĐ ?Kết luận?
- Giải pt chứa ẩn ở mẫu, ta
theo các bước thế nào ? (Nêu
cụ thể từng bước ?)
- HS làm từng bước theo yêu cầu GV
- Vì pt nhận được có thể không tương đương với pt đã cho
- HS nêu lại qui trình giải
3 Giải phương trình chứa ẩn ở mẫu:
Ví dụ : Giải phương trình :
x
x 2+ =
)2(2
32
−
+
x x
+ ĐKXĐ : x≠0 và x≠2
+ Qui đồng mẫu 2 vế và khử mẫu :
)2(2
)2)(
2(2
−
−+
x x
x x
=2x(x2(x x−+23))Suy ra : 2(x+2)(x-2)=x(2x+3) + Giải pt nhận được :
2(x+2)(x-2)=x(2x+3)
⇔2(x2-4)=2x2+3x⇔2x2-8=2x2+3x
⇔2x2-2x2-3x=8⇔-3x=8 ⇔x=-8/3 (thõa mãn)
+ Vậy pt có tập nghiệm : S={-8/3}
Trang 14Trường THCS Tô Hiến Thành Năm học 2010- 2011 GV :Nguyễn Quốc Bình
HĐ4 : HDVN
- Với pt chứa ẩn ở mẫu, vì sao khi giải phải tìm ĐKXĐ của pt ?
- Tìm ĐKXĐ của pt như thế nào?
- Giải pt chứa ẩn ở mẫu thường theo các bước nào ?
- Xem trước phần áp dụng và các bài tập
- BTVN: 27/sgk
I MỤC TIÊU :
– Rèn luyện các kĩ năng : biến đổi và giải phương trình chứa ẩn ở mẫu thức
– Rèn tính cẩn thận và chính xác trong quá trình biến đổi
II CHUẨN BỊ : -HS : SGK, nháp -GV: SGK, SBT, phấn màu , thước, bảng phụ III TIẾN TRÌNH :
2 bài mới
HĐ1 : Áp dụng
- Nhắc lại cụ thể các bước để
giải phương trình chứa ẩn ở
mẫu thức ?
- Thử giải phương trình : ví dụ
3/21 (SGK)
- Chú ý : Với các phương trình
đơn giản như ví dụ 2/20 (SGK),
ta có thể qui đồng - khử mẫu
bằng cách nhân chéo theo tính
chất của tỉ lệ thức
2 x−
x
+2
2x+
x
=(x+12)(x x−3)+ ĐK : x≠-1 ; x≠3
+ Qui đồng mẫu và khử mẫu :
)3(
2 x−
x
+2
2 x−
)1(
2 x+
)3)(
1(
2
−
x x
⇔
)3)(
1(2
)1(
−+
+
x x
x
)3)(
1(2
)3(
−+
−
x x
x
)3)(
1(2
2.2
−
x x
⇔
)3)(
1(2
)3()1(
−+
−++
x x
x x x
)3)(
1(2
4
−
x x
Suy ra : x(x+1)+x(x-3)=4x + Giải phương trình nhận được :x(x+1)+x(x-3)=4x⇔x(x+1)+x(x-3)-4x=0
⇔x(x+1+x-3-4)=0⇔x(2x-6)=0
⇔2x(x-3)=0 ⇔x=0 hoặc x-3=0
1) x=0 (thõa mãn) 2) x-3=0 ⇔x=3 (không thõa mãn)
Trang 15Vậy pt có tập nghiệm : S ={ }0[?3] Giải các phương trình :
−
−
x
x x
Suy ra : 3=2x-1-x(x-2)3=2x-1-x(x-2) ⇔3=2x-1-x2+2x⇔x2-4x+4=0 ⇔(x-2)2=0⇔x-2=0⇔x=2
(không thõa mãn)Vậy pt có tập nghiệm S=φ
HĐ2 : Củng cố.
- Làm 27c,d/22 (SGK)
+ Câu d : Bỏ ngoặc - tách
hạng tử - nhóm để phân tích
Cả lớp cùng làm và nêu nhận xét
Bài 27/22 (SGK)
3
)63()2( 2
=
−
+
−+
x
x x x
+ ĐKXĐ : x≠3
3
)63()2( 2
=
−
+
−+
x
x x
(x2+2x)-(3x+6)=0(x2+2x)-(3x+6)=0
⇔x(x+2)-3(x+2)=0
⇔(x+2)(x-3)=0
⇔x+2=0 hoặc x-3=0
1) x+2=0 ⇔x=-2 (thõa mãn)
2) x-3=0 ⇔x=3 (không thõa mãn)
Vậy pt có tập nghiệm S= −{ }2
d
23
5
+
x =2x-1
Suy ra : 5=(2x-1)(3x+2)5=(2x-1)(3x+2) ⇔6x2+4x-3x-2-5=0
⇔6x2+x-7=0⇔6x2+7x-6x-7=0
⇔(6x2-6x)+(7x-7)=0
Trang 16Trường THCS Tô Hiến Thành Năm học 2010- 2011 GV :Nguyễn Quốc Bình
Gv nhận xét và sửa bài giải hs
Vậy pt có tập nghiệm : 1; 7
Trang 17Ngày soạn : Tuần 23
ĐKXĐ của một phương trình là gì? Nêu cách tìm ĐKXĐ của pt chứa ẩn ở mẫu?
Nêu các bước để giải một pt chứa ẩn ở mẫu Làm BT 29 / 22 SGK
Đáp án : Cả 2 bài giải đều sai vì không chú ý đến ĐKXĐ của ẩn Vì ĐKXĐ : x ≠ 5 nên pt VN
3 Bài mới :
HĐ 1 : Giải BT 30/23 SGK
– Nêu cách tìm ĐKXĐ của pt
chứa ẩn ở mẫu?
- Hãy xác định mẫu thức chung
của pt đã cho?
- Hãy tiến hành quy đồng và khử
mẫu pt trên
- Sau khi giải pt đã khử mẫu, ta
cần phải làm gì?
- Vậy pt trên có nghiệm như thế
nào?
- Xác định ĐKXĐ của pt?
- Hãy xác định mẫu thức chung
của pt đã cho?
- Hãy tiến hành quy đồng và khử
mẫu pt trên
- Sau khi giải pt đã khử mẫu, ta
cần phải làm gì?
- Vậy pt trên có nghiệm như thế
nào?
- Cho tất cả các mẫu của
pt khác 0 rồi giải để tìm giá trị của ẩn Các giá trị tìm được chính là ĐKXĐ của pt
- MTC : x – 2
- So sánh kết quả vừa tìm được với ĐKXĐ của pt
- Pt vô nghiệm vì giá trị tìm được vi phạm ĐKXĐ của pt
- ĐKXĐ : x ≠ –3
- MTC : 7(x + 3)
- So sánh kết quả vừa tìm được với ĐKXĐ của pt
3 3 2 1
3 3 2 1
⇔
2
3 3 2
1
−
−
= +
x x
⇔
2
3 2
) 2 ( 3 2
x x
x x
4 3
2
+
= +
−
x
x x
x x
ĐKXĐ : x ≠ –3
7
2 3
4 3
2
+
= +
−
x
x x
x x
) 3 ( 7
) 3 ( 2 28 )
3 ( 7
14 ) 3 (
+
+ +
= +
− +
x
x x x
x x
Trang 18Trường THCS Tô Hiến Thành Năm học 2010- 2011 GV :Nguyễn Quốc Bình
- Pt có 1 nghiệm x = 21
HĐ 2 : Giải BT 31a/23 SGK
– Nhận xét gì về các mẫu có trong
pt trên?
- Hãy xác định mẫu thức chung
của pt đã cho?
- Hãy tiến hành quy đồng mẫu pt
trên
- Hãy xác định ĐKXĐ của pt
- Sau khi giải pt đã khử mẫu, ta
cần phải làm gì?
- Vậy pt trên có nghiệm như thế
nào?
- Có dạng hằng đẳng thức
(x – 1)(x2 + x + 1) = x3 – 1
- ĐKXĐ : x ≠ 1
- So sánh kết quả vừa tìm được với ĐKXĐ của pt
3 1
1
2 3
2
+ +
x x
1
2 ) 1 )(
1 (
3 1
1
2 2
2
+ +
= + +
−
+
x x
x x
x x
) 1 )(
1 (
) 1 ( 2 )
1 )(
1 (
3 ) 1 (
2 2
2 2
+ +
−
−
= + +
−
− + +
x x x
x x x
x x
x x
x
ĐKXĐ : x ≠ 1
) 1 )(
1 (
) 1 ( 2 )
1 )(
1 (
3 ) 1 (
2 2
2 2
+ +
−
−
= + +
−
− + +
x x x
x x x
x x
x x
x
–2x2 + x + 1 = 2x2 – 2x4x2 – 3x – 1 = 0
4x2 – 4x + x – 1 = 04x(x – 1) + (x – 1) = 0(x – 1)(4x + 1) = 0
=
−
ĐKXĐ) (
4 1
) ( 1 0
1 4
0 1
Thoả x
loại x
x x
Vậy pt có 1 nghiệm x = −41
HĐ 3 : Giải BT 32a/23 SGK
- Hãy xác định ĐKXĐ của pt
- Có nhận xét gì về hai vế của
phương trình này?
- Theo em pt này nên giải như thế
nào?
- GV gọi HS lên bảng trình bày
bài giải, các HS khác làm bài vào
ĐKXĐ : x ≠ 0
) 1 ( 2 1 2
0 ) 1 1
( 2
(loại) 0 x
) Đ (Thoả ĐKX 2
1 x 0
x
0 2x 1
2
Vậy pt có 1 nghiệm x = −21
3 Hướng dẫn về nhà : Làm các bài tập còn lại trong SGK /23
Bài tập sbt: 40,41/10
Xem trước bài: Giải bài toán bằng cách lập pt
Trang 19I MỤC TIÊU :
– HS nắm được các bước giải bài toán bằng cách lập pt
– HS biết vận dụng để giải một số dạng toán bậc nhất không quá phức tạp
II TIẾN TRÌNH :
1 Ổn định :
2 Bài cũ :
ĐKXĐ của một phương trình là gì? Nêu cách tìm ĐKXĐ của pt chứa ẩn ở mẫu?
Nêu các bước để giải một pt chứa ẩn ở mẫu
x
3 Bài mới :
HĐ 1 : Biểu diễn một đại lượng
bởi biểu thức chứa ẩn :
- Hãy nêu công thức tính vận tốc
khi biết quãng đường đi và thời
gian
- Vậy để tính quãng đường và thời
gian, ta tính như thế nào?
– Gọi HS đọc VD1 trong SGK/ 24
- Tương tự, hãy biểu diễn quãng
đường và vận tốc của bạn Tiến
trong thời gian x (?1 ?2 )
HĐ 2 : Ví dụ về giải toán bằng
cách lập phương trình :
- Bài toán này gồm có những đối
tượng nào?
- Với mỗi đối tượng có những đại
lượng liên quan nào?
- Nếu biết được số lượng gà là x
thì số lượng chó là như thế nào?
- Hãy biểu diễn các số liệu khác
theo x
- Vậy tổng số chân gà và chân chó
được tính theo công thức nào?
- Theo đề bài ta có được điều gì?
- Gọi HS lên bảng giải pt, các HS
khác làm vào vở và kiểm tra kết
quả trên bảng
- Hãy thử lại kết quả vừa tìm được
- Có 2 đối tượng là gà và chó
- Có các đại lượng là số lượng và số chân
- Số chó là 36 – x
2x + 4(36 – x)2x + 4(36 – x) = 100
2 Ví dụ về giải toán bằng cách lập phương trình :
VD2 : SGK /24
Giải :Gọi x (con) là số gà (0 <x<36;
x∈Z)Số chân gà : 2x (chân)Số chố : 36 – x (con)Số chân chó : 4(36 – x) (chân)Tổng số chân gà và chân chó :2x + 4(36 – x)
Theo đề bài, tổng số chân bằng
100 nên ta có pt :2x + 4(36 – x) = 100 2x + 144 – 4x = 100 –2x = 100 – 144
x = –44 : (–2)
x = 22 (thoả ĐK)Vậy số gà là 22 con
Số chó là : 36 – 22 = 14 (con)