Các kết quả của nghiên cứu đã chỉ ra rằng chế biến thực phẩm không chỉ liên quan đến chất lượng của nguyên liệu,quy trình sản xuất, những thay đổi hóa học trong quá trình bảo quản, đóng
Trang 1BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP HỒ CHÍ MINH VIỆN CÔNG NGHỆ SINH HỌC – THỰC PHẨM
BÁO CÁO THỰC HÀNH THIẾT KẾ NHÀ MÁY SẢN XUẤT KẸO CỨNG HƯƠNG CAM
NĂNG SUẤT 750KG/GIỜ
Trang 2BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP HỒ CHÍ MINH VIỆN CÔNG NGHỆ SINH HỌC – THỰC PHẨM
BÁO CÁO THỰC HÀNH THIẾT KẾ NHÀ MÁY SẢN XUẤT KẸO CỨNG HƯƠNG CAM NĂNG SUẤT 750KG/GIỜ
Trang 3TP Hồ Chí Minh, ngày 2 tháng 10 năm 2014
MỤC LỤC
Trang 4BẢNG PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ ST
1 HOÀNG THỊ LUYẾN
1107208
1 TÍNH ĐIỆN, NƯỚC, HƠI
2 NGUYỄN THỊ LUYẾN 11067181 QUY TRÌNH SẢN XUẤT
3 TRẦN VĨNH PHƯỚC 1103717
1
BẢN VẼ PHÂN XƯỠNG VÀ NHÀ MÁY, CHỌN THIẾT BỊ
4 BÙI TRẦN LAM GIANG
1006571
1 CÂN BẰNG VẬT CHẤT
5 TRẦN THỊ THANH XUÂN 09076501 CHỌN DỊA ĐIỂM
Trang 5LỜI MỞ ĐẦU
Công nghệ thực phẩm đã trở thành một trong những ngành quan trọng nhấtcủa các ngành công nghệ hiện đại Trong vài thập kỷ qua, các nhà khoa học, kỹthuật viên và kỹ sư đã dành rất nhiều chi phí và năng lực làm nghiên cứu trongviệc cung cấp nguyên liệu, vật liệu đóng gói, thiết bị và cải tiến máy móc thiết bịtrong ngành công nghiệp chế biến thực phẩm Các kết quả của nghiên cứu đã chỉ
ra rằng chế biến thực phẩm không chỉ liên quan đến chất lượng của nguyên liệu,quy trình sản xuất, những thay đổi hóa học trong quá trình bảo quản, đóng gói và
sở thích của người tiêu dùng, mà còn là máy móc thiết bị được sử dụng để chếbiến thực phẩm Để cải thiện các kỹ thuật chế biến thực phẩm, các doanh nghiệpphải phát triển những ý tưởng mới trong quản lý Theo xu hướng kinh doanh hiệntại, chế biến thực phẩm tự động là phương pháp thực tế nhất của sản xuất thựcphẩm, không chỉ vì nó làm tăng hiệu quả sản phẩm, mà còn vì nó là vệ sinh hơn
Sản xuất kẹo cứng đã phát triển nhanh chóng trong những năm gần đây ởnhiều nước trên thế giới Một số yếu tố góp phần vào sự phát triển rộng rãi củangành công nghiệp kẹo cứng là: (1) Cải thiện phương pháp sản xuất và sự pháttriển xử lý của thiết bị tốt hơn (2) Cải thiện thêm kiến thức về các thành phầnnguyên liệu được sử dụng (3) quảng cáo và mở rộng phân phối hàng hoá (4 ) Duytrì các thành phần sản phẩm, chất lượng dinh dưỡng và kiểm soát an toàn thựcphẩm, thực phẩm ngon miệng (5) nâng cao chất lượng bao bì và phương phápphân phối cho người tiêu dùng với các thiết bị bảo quản được cải thiện
Mặc dù kẹo cứng có thể không cần thiết trong cuộc sống thường ngày,nhưng ngày nay ngày càng có nhiều người tiêu dùng thưởng thức chúng như món
ăn hàng ngày Tầm quan trọng kinh tế của ngành công nghiệp kẹo cứng đã đượchình thành, giá trị của kẹo cứng hiện nay được thực hiện hóa và kiến thức khoahọc hóa trong sản xuất và kinh doanh của kẹo cứng Các tiêu chuẩn sản phẩm kẹocứng đã được sửa đổi theo xu hướng chú trọng hơn về chất lượng Khi mức sống
Trang 6trên toàn thế giới tiếp tục tăng, nhu cầu về kẹo cứng cũng sẽ tiếp tục tăng Vì vậy,đầu tư vào một nhà máy làm kẹo cứng phải chứng minh được sinh lợi nhuận.
Trang 7Chương I: TỔNG QUAN 1.1 Giới thiệu về nhà máy sản xuất kẹo cứng
Kẹo là những thực phẩm truyền thống đã có từ rất lâu và trở nên quen thuộcvới người tiêu dùng ở mọi lứa tuổi Không chỉ đóng vai trò là một sản phẩm thựcphẩm, bánh kẹo còn là sản phẩm có tính thị hiếu và mang giá trị văn hóa vì từ lâubánh kẹo là những sản phẩm không thể thiếu trong các lễ tết, cưới hỏi, sinh nhật
Cùng với sự phát triển của xã hội, đời sống con người càng được cải thiện
và nâng cao Để đáp ứng được nhu cầu đó, từ lâu con người đã sản xuất ra nhữngloại bánh kẹo bằng phương pháp thủ công Tuy chất lượng không cao nhưng phầnnào đáp ứng được nhu cầu về một loại thực phẩm những năm gần đây do sự cảicách, mở cửa, hội nhập với các nước Đông Nam á đòi hỏi nước ta nâng cao chấtlượng những mặt hàng từ đó có thể vươn ra thị trường nước ngoài, tạo công ănviệc làm, nâng cao đời sống cho người lao động
Kỹ thuật sản xuất kẹo chiếm một vị trí khá quan trọng trong công nghiệpchế biến thực phẩm hiện nay yêu cầu về mặt tiêu thụ kẹo ở nước ta khá lớn
Ngành công nghiệp sản xuất kẹo của ta còn đang trên đà phát triển phầnlớn các xí nghiệp nhà máy ở nước ta đều sản xuất theo phương pháp nửa thủ công,nửa cơ giới
Kinh nghiệm sản xuất và quản lý còn yếu, do đó chất lượng kẹo của ta chưacao Thêm vào đó chúng ta còn thiếu một số nguyên liệu cần thiết cho sản xuấtkẹo và đã thay thế bằng những nguyên liệu hiện có mà chưa qua nghiên cứu vềđiều kiện kỹ thuật sản xuất đó cũng là nguyên nhân làm giảm chất lượng kẹo củata
Kẹo được sản xuất từ các nguyên liệu chính: đường, mật tinh bột, acid hữu
cơ, hương liệu, chất màu, hoa quả nên có giá trị dinh dưỡng khá cao, cung cấpnăng lượng tốt cho con người Trên thế giới ngành công nghiệp kẹo đã đạt tới trình
Trang 8độ tiên tiến, được sản xuất trên dây chuyền tự động hóa nên mặt hàng rất phongphú đáp ứng cả nhu cầu về số lượng và chất lượng.
Cùng với sự hội nhập nước ta cùng với mục tiêu đẩy mạnh công nghiệp nóichung và công nghiệp sản xuất kẹo nói riêng cũng được chú trọng phát triển Một
số nhà máy lớn được trang bị trang thiết bị hiện đại, nghiên cứu, mở rộng mặthàng, liên doanh nhằm nâng cao chất lượng để đáp ứng yêu cầu của người tiêudùng
Từ tình hình thực tế của đất nước, việc phát triển ngành kẹo là cần thiết đòihỏi đội ngũ cán bộ am hiểu về kỹ thuật chuyên môn cùng với việc mở rộng và xâydựng thêm nhiều nhà máy kẹo với năng suất cao, dây chuyền hiện đại, tuy nhiênvẫn phải đảm bảo điều kiện sản xuất ở Việt Nam
Xuất phát từ những yêu cầu và tình hình thực tế của nước ta nhóm thiết kếnhà máy sản xuất kẹo cứng cam với năng suất là 5tấn/ca
1.2 Nguyên liệu sản xuất kẹo cứng
1.2.1 Chất ngọt
1.2.1.1 Saccharose
Saccharse là chất ngọt thường dùng nhiều nhất trong sản xuất kẹo, thườnggọi là đường kính, sản xuất từ mía hoặc củ cải Đường saccharose có công thứcphân tử là C12H22O11
- Khối lượng phân tử: M= 342
- Khối lượng riêng của đường d = 1.5879 g/cm3
- Là disaccharide là D- glucose và D – fructose tạo thành.Khi gia nhiệt đến 135°C saccharose hầu như không hút ẩm nhưng gia nhiệttrong thời gian dài hoặc trong thời gian ngắn với nhệt độ cao có thể tăng tính hút
ẩm của saccharose
Gia nhiệt saccharose với sự có mặt của ion OH- , saccharose sẽ phân giảitạo thành fucfurol, aceton, axit lactic, axit formic, axit acetic và các chất khác cómàu tương đối sẫm nhiệt độ nóng chảy của saccharose là 185-186°C, lượng phát
Trang 9nhiệt là 3955 cal/kg ở nhiệt độ dưới nhiệt độ nóng chảy saccharose phân giải rấtchậm ở nhiệt độ 200°C sẽ men tạo thành hợp chất nâu đen là caramen, không có
vị ngọt cũng không lên men được
Saccharose có dạng tinh thể màu trắng, cỡ hạt không đều Loại đường thôchưa tẩy màu, chưa tách mật không dùng sản xuất kẹo được vì trong quá trình nấukẹo thường tạo ra nhiều bọt, dễ cháy, gây nhiều khó khăn trong quá trình chế biến.Dung dịch saccharose bão hòa khi làm lạnh hay khi nước trong dung dịch bốc hơi
sẽ thành dung dịch bão hòa Dung dịch bão hòa không ổn định: khi thay đổi một
số điều kiện như khuấy trộn cơ học, hạ nhiệt độ đột ngột, trộn tinh giống….saccharose sẽ tách ra từ dung dịch và kết tinh trở lại Hiện tượng này gọi là sự hồiđường hay lại đường
Saccharose dễ tan trong nước Không hòa tan trong đa số dung mô hữu cơ
mà hòa tan trong các dung môi có cực như NH3 lỏng, hợp chất của rượu và nước.Trong quá trình sản xuất kẹo, khi làm nguội và tạo hình, khối kẹo có hiện tượng cothể tích nguyên nhân là do các tạp chất bề mặt saccharose gây nên Khó bị vi sinhvật làm biến chất do hàm lượng nước thấp, nhưng phải bảo quản ở nơi khô ráotránh ẩm ướt đóng cục
Thường sử dụng đường RE để sản xuất kẹo
Chỉ tiêu chất lượng đường saccarose dùng trong sản xuất kẹo là:
Trang 101.2.1.2 Mật tinh bột
Là một nguyên liệu chính trong công nghệ sản xuất kẹo Mật tinh bột dùnglàm kẹo phải là dung dịch không màu hoặc hơi vàng, trong suốt, sánh và có vịngọt êm dịu
Thành phần chủ yếu của tinh bột là glucose, mantose, dextrin, fructose.Chọn mật tinh bột làm kẹo thường xét 2 mặt: 1 là với 1 lượng mật tinh bộtthích đáng có thể làm chậm hoặc dừng hẳn tốc độ chảy và hồi của kẹo trong quátrình chế biến và lưu trữ Hai là mật tinh bột có thành phần khác nhau sẽ có ảnhhưởng của chúng đến quá trình sản xuất kẹo
Trong sản xuất kẹo, mật tinh bột được sử dụng rất rộng rãi, không nhữnglàm chất chống kết tinh mà còn là chất độn lý tưởng trong sản xuất kẹo cứng
Chỉ tiêu chất lượng của mật tinh bột dùng sản xuất kẹo như sau
Chỉ tiêu chất lượng của axit citric dùng sản xuất kẹo cứng như sau:
Trang 11Được dùng làm chất điều vị, kali tartrat axit được dùng làm chất chuyểnhóa rất tốt
Chỉ tiêu chất lượng trong sản xuất kẹo
Hương liệu không nên quá nhiều hay quá ít
Tinh dầu
Tinh dầu thuộc nhóm hợp chất bay hơi, có mùi thơm Không tan trong nướcnhưng tan trong các dung môi hữu cơ Về bản chất hóa học tinh dầu là hỗn hợpcủa nhiều chất khác nhau Tuy nhiên thành phần chính là terpen và các dẫn xuấtoxit của terpen
Tiêu chuẩn chất lượng: có mùi thơm đặc trưng, thấm với giấy bột cháyđược, thể hiện trung tính hay axt yếu với giấy quỳ, kim loại nặng < 10ppm
Tinh dầu cam: là chất lỏng màu vàng, có mùi cam, vị ngọt, hơi cay, sôi ở 17–180 °C
1.2.5 Chất màu thực phẩm
Có thể có màu tự nhiên hoặc nhân tạo
Màu tự nhiên thường không độc hại cho con người tuy nhiên chúng lạikhông bền màu, dễ bị oxy hóa và biến màu
Các chất màu tồn hợp không gây ngộ độc cấp tính mà tích lũy lâu dài nênkhó phát hiện và điều trị
Phần lớn kẹo đều dùng chất màu tan trong nước
Theo quy định , lượng màu đưa vào kẹo nhiều nhất không vượt quá 0,01%khối lượng kẹo
Chỉ tiêu chất lượng của chất màu thực phẩm dùng trong sản xuất kẹo
Trang 12Chất bay hơi (ở 35°C) ≤ 10%
Kim loại nặng: Arsen ( tính ra As2O3) ≤ 1,4 ppm, chì ≤ 10 ppm
c) Chất nhũ hóa
Chất nhũ hóa sử dụng rộng rãi trong sản xuất kẹo là photphatit, lượng dùng nhiều nhất không quá 0,5% khối lượng kẹo glyceric monoaxit và glyxerit diaxit cũng thường được sử dụng, lượng dùng không quá 0,5%
Trang 13Chương II: CHỌN ĐỊA ĐIỂM NHÀ MÁY 2.1 Vai trò và tầm quan trọng của việc chọn địa điểm
Sản xuất hàng hóa bao giờ cũng gắn liền với kinh tế giống như các ngànhcông nghiệp chế biến thực phẩm nói chung và ngành công nghiệp sản xuất bánhkẹo nói riêng phải thỏa mãn những yêu cầu:
- Chất lượng sản phẩm phải tốt, đáp ứng được nhu cầu ngày càng tăngcủa con người
- Năng suất nhà máy cao, đi kèm với giá thành thấp để đem lại hiệuquả kinh tế cao
- Trong quá trình sản xuất điều kiện làm việc và qui trình công nghệkhông ngừng được cải tiến để bắt kịp với những yêu cầu đa dạng từphía người tiêu dùng
Chính vì những điều trên ngoài việc thiết lập quy trình công nghệ có tínhkhả thi cao, khi thiết kế người kĩ sư còn cần phải phân tích các yếu tố tác động đếnhiệu quả kinh tế của nhà máy; trong đó việc chọn địa điểm phù hợp để xây dựngđối với một nhà máy thực phẩm nói chung và nhà máy sản xuất kẹo nói riêng là rấtquan trọng
2.1.1 Tầm quan trọng
Địa điểm của nhà máy có tác động lâu dài đến hoạt động và lợi ích của nhàmáy; do đó việc chọn địa điểm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đến sự phát triểncủa nhà máy trong tương lai Nhà máy nên đặt gần nguồn nguyên liệu, thị trườngtiềm năng giúp đảm bảo được nguồn nguyên liệu và đầu ra sản phẩm tạo điều kiệncho việc sản xuất thuận lợi và phân phối sản phẩm ra thị trường một cách dễ dàng
Lựa chọn địa điểm xây dựng nhà máy ở những khu vực có điều kiện tàinguyên và môi trường thuận lợi, khai thác các lợi thế của môi trường để phát huytốt nhất tiềm năng bên trong và tiết kiệm chi phí cho nhà đầu tư
Quyết định và xác định địa điểm cho nhà máy là một loại quyết định có tínhchiến lược
Trang 14Nó ảnh hưởng mạnh mẽ đến chi phí vận chuyển nguyên liệu và sản phẩm.
Do đó, xác định địa điểm doanh nghiệp là biện pháp quan trọng nhằm làm giảmgiá thành sản phẩm
2.1.2 Nguyên tắc và cơ sở của việc chọn địa điểm
Nhà máy thường đặt gần nguồn nguyên liệu để đảm bảo cho nhà máy họatđộng liên tục và giảm chi phí vận chuyển …
Đặt nhà máy trong tại những nơi có điều kiện giao thông thuận lợi như gầncác tuyến đường chính, gần cảng biển… Để giúp cho việc vận chuyển nguyên liệucũng như sản phẩm dễ dàng
Nhà máy nên đặt trong vùng quy hoạnh của thành phố, đặt biệt nó nên đặttrong các khu công nghiệp vì khi đó nó được hưởng rất nhiều lợi ích như:
- Tiết kiệm được cơ sở hạ tầng như điện, nước…
- Tận dụng được các công trình hữu ích
- Được nhận nhiều ưu đãi của nhà nước
- Giảm vốn đầu tư ban đầu
- Chọn địa điểm nhà máy còn cần chú ý đến nguồn nhân lực, đảm bảotiến độ hoạt động của nhà máy
Nhà máy thuộc loại có nhiều khói bụi thì phải được đặt xa khu dân cư haycác công trình công cộng để tránh gây ô nhiễm
2.2 Các bước tiến hành chọn địa diểm xây dựng nhà máy
Bước đầu tiên của việc chọn địa điểm là tìm hiểu và thu thập thông tin từnhiều nguồn về những địa điểm có khả năng xây dựng nhà máy Sau đó ta sẽ phântích, đánh giá và chọn lựa địa điểm phù hợp nhất theo các bước:
- Xác định mục đích của việc xây dựng nhà máy
- Thống kê các nhân tố chính
- Xác định những yêu cầu của các nhân tố ảnh hưởng, đặc biệt là nhữngyêu cầu có tính đặc thù của nhà máy
- Tìm hiểu một số địa điểm phù hợp
- Kiểm tra các địa điểm, lựa chọn sơ bộ
- Xác định phương pháp đánh giá
Trang 15- Đánh giá các địa điểm đã lựa chọn sơ bộ.
- Chọn địa điểm tối ưu:
o Nếu có một địa điểm tối ưu: chọn
o Nếu có nhiều địa điểm phù hợp: xét các yếu tố ưu tiên, lựa chọnđịa điểm phù hợp
o Nếu không có địa điểm phù hợp: xác định lại phương pháp đánhgiá và thực hiện lại các bước trên
2.2.1 Mục đích của việc xây dựng nhà máy
Nhu cầu tiêu dùng đối với các mặt hàng kẹo ngày càng tăng Hiện nay, kẹokhông chỉ là mặt hàng được dùng để thỏa mãn nhu cầu ăn uống, mà còn là quàtặng hay quà biếu rất thích hợp, đặt biệt vào các dịp lễ Tết Thường trong khoảngthời gian này, lượng kẹo sản xuất cung cấp không kịp dẫn đến giá cả của mặt hàngnày tăng cao Do đó, việc xây dựng nhà máy sản xuất kẹo rất có triển vọng
Mặt khác, việc xây dựng nhà máy sản xuất kẹo cũng có vai trò thúc đẩykinh tế phát triển, nhất là các ngành có liên quan như ngành công nghiệp sản suấtđường cũng phát triển theo
2.2.2 Các nhân tố chính ảnh hưởng tới việc lựa chọn địa điểm xây dựng nhà máy
Có rất nhiều nhân tố ảnh hưởng đến việc chọn lựa địa điểm xây dựng nhàmáy, tuy nhiên xét về mức độ ảnh hưởng của nó đến sự phát triển của nhà máy, tachọn được các nhân tố chính:
2.2.2.1 Cơ sở hạ tầng
Ngoài yếu tố nguồn nguyên liệu thì yếu tố cơ sở hạ tầng cũng không kémphần quan trọng, đặt biệt là đối với nhà máy sản xuất kẹo do nguồn nguyên liệuchính là đường mía, mật tinh bột được mua từ các nhà máy sản xuất đường, nhàmáy sản xuất mật tinh bột Khi phân tích cơ sở hạ tầng, ta có nhiều yếu tố nhỏ nhưgiao thông, cung cấp điện, nước…
a) Cung cấp nước
Trang 16Đối với nhà máy thực phẩm nói chung và kẹo nói riêng thì nước là một vấn
đề cần được kiểm soát chặt chẽ Nước thường được dùng trực tiếp cho thực phẩmnhư dùng pha nước muối, nước đường, nước giấm, dùng rim các loại nguyên liệuhay nước sử dụng gián tiếp như rửa bao bì, vệ sinh thiết bị, nhà xưởng Do đó, cácchỉ tiêu hóa lí, vô cơ, hữu cơ, độ cứng của nước phải được đảm bảo đúng theo tiêuchuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm
Tùy theo yêu cầu nhà máy mà nước dùng có chất lượng khá nhau Nếudùng trong sản suất như nhà máy kẹo thì phải có chất lượng cao đặt biệt là chỉ sốE.Coli < 20 và độ cứng nhỏ hơn 6
b) Cung cấp điện
Điện ở nhà máy thường được sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau nhưchạy dây chuyền sản xuất,… Do vậy việc đảm bảo nguồn cung cấp điện là điềucần thiết cho hoạt động của nhà máy Thường nhà máy sẽ được đặt gần mạng lướiđiện quốc gia để đảm bảo cung cấp điện với công suất cao và giảm chi phí lắp đặt
c) Giao thông vận chuyển
Nhà máy thực phẩm hàng ngày phải chuyên chở một khối lượng lớnnguyên liệu, cũng như sản phẩm để tung ra thị trường nên việc chọn vị trí giaothông thuận tiện như có gần các quốc lộ hay trục đường chính, gần cảng, gần sânbay,… cũng rất cần thiết
Đối với nhà máy sản xuất kẹo, nhận thấy thị trường tiêu thụ mặt hàng này
là các thành phố lớn, do đó nên chọn địa điểm không cách quá xa và giao thôngthuận tiện Ngoài ra, nếu nguồn nguyên liệu như đường mía, mật tinh bột thì địađiểm gần các nhà máy đường là rất phù hợp
d) Thoát nước và xử lí nước thải
Việc thoát nước, đảm bảo vệ sinh trong nhà máy cũng rất đáng quan tâm.Trong nước thải có rất nhiều chất hữu cơ, đây là môi trường thuận lợi cho vi sinhvật phát triển nên việc thoát nước không tốt ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượngsản phẩm Vì vậy cần chọn những địa điểm cao ráo, tránh đọng nước ngập úng hay
Trang 17chọn những khu công nghiệp được đầu tư hệ thống thoát nước và xử lí nước thải
để đảm bảo quá trình xử lí nước thải tốt
2.2.2.2 Thị trường
Thị trường cũng tác động đến việc chọn địa điểm nhà máy Nếu nơi tiêu thụgần thì ta có thể giảm được chi phí vận chuyển sản phẩm Mặt khác, ta cần nhận ranhững thị trường tiềm năng và đầu tư để mở rộng thị trường và tăng doanh thu
2.2.2.3 Đặc điểm địa hình khu đất
Khi đánh giá để chọn lựa khu đất để xây dựng nhà máy sản xuất ta nênquan tâm đến độ bằng phẳng và khả năng chịu lực của khu đất Nếu khu đất đạtđược độ bằng phẳng, ta sẽ ít tốn chi phí để san lấp mặt bằng, dễ dàng trong việc bốtrí các dây chuyền sản xuất Khả năng chịu lực cũng vây, nếu khu đất có khả năngchịu lực tốt, ta sẽ tránh được hiện tượng sụp lún ảnh hưởng đến nhà máy
Diện tích khu đất phải phù hợp với mục đích sử dụng Nó phải đảm bảođược không gian cho việc bố trí các nhà xưởng hay phòng ban cũng như đáp ứngnhu cầu phát triển trong tương lai của nhà máy
Giá cả khu đất cũng quyết định đến việc chọn lựa khu đất đó Nếu khu đất
có giá quá cao thì vốn đầu tư ban đầu phải lớn, từ đó có thể làm hạn chế việc đầu
tư cho các công trình hữu ích khác
2.2.2.4 Lực lượng lao động
Ở Việt Nam, do kĩ thuật công nghệ chưa phát triển lắm nên việc tự độnghóa hoàn toàn trong sản xuất là chưa có Chính vì vậy, lực lượng lao động có ảnhhưởng trực tiếp đến quá trình sản xuất Việc đặt địa điểm tại những nơi có nguồnlao động dồi dào sẽ đảm bảo quá trình sản xuất, hay chọn được những khu vực màtrình độ lao động cao sẽ giúp giảm chi phí cho nhân công
2.2.2.5 Nguồn nguyên liệu
Nguyên liệu là một yếu tố quan trọng hàng đầu để xây dựng nhà máy, ảnhhưởng đến năng suất sự đa dạng hóa mặt hàng của nhà máy
Trang 18Mỗi nhà máy thực phẩm đều cần định hướng nguồn nguyên liệu nhất địnhcung cấp cho sản xuất Các nhà máy sẽ chọn vị trí nhà máy gần nguồn nguyên liệu
đẻ giảm thiểu chi phí chuyên chở, đảm bào chất lượng, ít hư hỏng trên đường đi.Khoảng cách của nguồn nguyên liệu và nhà máy thường nằm trong khoảng 20 –50km Nếu giao thông thuận tiện, nguồn nguyên liệu có thể xa hơn nhưng thườngkhông quá 100km
Căn cứ vào điều kiện địa phương và yêu cầu của nhá máy, nguồn nguyênliệu có thể được sản xuất trong vùng quy hoạch của nhà máy nhằm cung cấp trựctiếp và đảm bảo chất lượng đầu vào
Đối với nhà máy sản xuất kẹo thì thành phần chính là đường, mật tinh bộtnên việc lựa chọn địa điểm gần các nhà máy sản xuất đường, mật tinh bột là cầnthiết Với đường thì ở Việt Nam, nguồn cung cấp đường khác phong phú nhưnhiều nhà máy đường ở Tây Ninh như Bourbon, Nước Trong hay nhà máy đườngBiên Hòa nên việc nhà máy đặt gần các nhà máy này sẽ thuận tiện hơn Ngoài ra,còn có các nguyên liệu khác như hương liệu, chất màu, chất phụ gia,…
2.2.2.6 Quan hệ xã hội
Việc hợp tác giữa các nhà máy với các nhà máy và cơ sở khác về mặt kinh
tế sẽ có tác dụng giảm bớt thời gian xây dựng, vốn đầu tư, sử dụng các công suấtthừa và sẽ giảm giá thành sản phẩm Chẳng hạn như việc đặt nhà máy sản xuất kẹogần với nhà máy bao bì sẽ có lợi cho cả hai bên Về phía nhà máy sản xuất kẹo sẽkhông cần có xưởng chế tạo tạo bì, còn nhà máy bao bì thì sẽ tìm được nguồn tiêuthu lớn Điều này giúp tiết kiệm chi phí rất nhiều
2.3 Ba địa điểm lựa chọn
Chọn tỉnh thành Thành Phố Hồ Chí
Minh Tỉnh Đồng Nai Tỉnh Tây Ninh
Khu công nghiệp KCN Tân Thuận KCN Nhơn Trạch
Trang 19Cty TNHH MộtThành viên TínNghĩa
Cty Đầu tư Sài GònVRG
Địa chỉ
Phường Tân ThuậnĐông, Quận 7,Tp.HCM
Xã Hiệp Phước &
Long Thọ, huyệnNhơn Trạch, ĐồngNai
Xã Phước Đông,huyện Gò Dầu & xãĐôn Thuận, huyệnTrảng Bàng, tỉnhTây Ninh
Một 40 km Đường
Minh 53km
Trang 20Địa hình bằngphẳng, khảnăng chịu lựctốt, trung bình
từ 1kg/cm2đến
1.7kg/cm2.Thành phầnđất chủ yếu làđất cát sét
+ Rộng: 42m+ Số làn xe: 2 làn + 6 làn xe,rộng 60m
+ Rộng: 19 m+ Số làn xe: 2
+ Từ 2 đến 4làn xe, rộng từ
+ Công suất: 150
Điện đượccung cấp từnguồn 110/22kV
Trang 21+ Hai trạm dựphòng bênngoài KCN :40MVA và 2 x40MVA
35.000m3/ngày
+ Công suất tối đa:
20.000 m3/ngày
+ Công suấttối đa 120.000m3/ngày đêm
m3/ngày đêm
Internet + ADSL đường truyền
+ ADSL+ IDD
Thông tin liên lạc + Được lắp đặt theoyêu cầu của Leassee + N/A + IDD
Trang 22xưởng
xưởng:
1.000m2;2.500m2
Đặt cọc
+Đặt cọc 2 tháng tiềnthuê cho thuê văn
6 tháng tiềnthuê xưởng
Trang 23+ Tính bằng 80%
khối lượng nướccấp
+Tính bằng80% nướcsạch
Gần cả hai nhàmáy:
đườngBourbon, TânChâu, TâyNinh
đường NướcTrong , TânChâu, TâyNinh
Mạch
Nha
Công ty TNHH SX và
TM Mạch Nha ThànhCông, Bình Tân, TP
HCM
Cty Cửu Thăng ViệtNam TNHH, KhuCông Nghiệp NhơnTrạch 3, H NhơnTrạch, Đồng Nai
Cty Tây NinhTNHH Khoai
Mì, TX TâyNinh, TâyNinh
Bao bì Công Ty TNHH Bao
Bì Nhật Bản (VN),KCN Tân Thuận, Quận
7, Tp.HCM
Công Ty TNHH Bao
Bì Việt Long, KhuCông Nghiệp NhơnTrạch 3,NhơnTrạch, Đồng Nai
Trang 24Bàng, TâyNinh
Ưu
điểm
Gần nguồn cung cấpbao bì Gần nguồn tiêuthụ
Gần nguồn cungcấp mạch nha vànguồn cung bao bì
Gần cả banguồn cungcấp lớn đường,mạch nha vàbao bì thựcphẩm
Xa nguồn tiêuthụ sản phầm
Tiếp nối với đường bộ: 1.3%
Tiếp nối với đường sắt: 0.8%
Tiếp nối với sân bay: 0.7%
Tiếp nối với cảng, sông, biển:0.9%
Cung cấp năng lượng:
5%
Cấp điện qua trạm chung: 1.9%Cấp điện qua trạm riêng: 1.5%Cấp hơi: 1.6%
Trang 25Cơ sở giáo dục dạy nghề: 2,2%
Nhà ở cho công nhân: 2,5%
Thị
trường:
18.3%
Thị trường nguyênliệu: 8.9%
Nguồn nguyên vật liệu: 4.8%Giá nguyên vật liệu: 4.1%
Đặc điểm người dân địa phương: 4.4%
Vị trí so với khu dân cư: 5.1%
Bảng : cho điểm các địa điểm theo các nhân tố ảnh hưởng
STT Các nhân tố ảnh hưởng Trung
bình HS GT Địa điểmKCN
Phước Đông
KCN Tân Thuận
KCN NhơnTrạchIII
1 Địa hình và đặc điểm khu đất
1.1 Điều kiện địa hình khu đất
Trang 272.2 Cung cấp năng lượng 0
- Cấp điện qua trạm chung 3,8 1,9 7,22
Trang 284 Thị trường 0
Trang 29ĐỊA ĐIỂM ĐƯỢC CHỌN X
Vậy ta sẽ chọn khu công nghiệp Phước Đông – Tây Ninh để xây dựng nhàmáy kẹo cứng cam
Khu công nghiệp Phước Đông – Tây Ninh: Khu liên hợp có tổng diện tích
là 3158 ha, tọa lạc tại hai huyện Gò Dầu và Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh (Đường
782 xã Phước Đông, Huyện Gò Dầu, Tỉnh Tây Ninh) Trong đó, diện tích đất pháttriển khu công nghiệp là 2190 ha Khu Công Nghiệp Phước Đông có vị trí thuậnlợi về giao thông cả đường thủy lẫn đường bộ Tây Ninh là một tỉnh có đường biêngiới quốc gia dài 240km, giáp 3 tỉnh của Campuchia, Tây Ninh giữ vị trí cầu nốigiữa Thành phố Hồ Chí Minh – Phnôm Pênh, hai trung tâm kinh tế - văn hóa lớncủa Việt Nam và Campuchia Tỉnh Tây Ninh là cửa ngõ phía Tây bằng đường bộcủa các tỉnh Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam sang thị trường Campuchia, TháiLan, ASEAN thông qua cửa khẩu quốc tế Mộc Bài, và các cửa khẩu quốc giakhác
Khu Công Nghiệp Phước Đông được chia thành hai khu: Khu công nghiệpPhước Đông A và Khu công nghiệp Phước Đông B
Trang 30Với vị trí thuận lợi, khu công nghiệp Phước Đông nằm giữa nhà máy đườngBourbon và các cơ sở sản xuất tinh bột sắn lớn nhỏ trong địa bàn tỉnh Tây Ninh,các nhà máy này có thể là nguồn cung cấp nguyên liệu chính cho nhà máy, giảmchi phí vận chuyển Vị trí khu công nghiệp Phước Đông chỉ cách thành phố 55km,
do đó, thị trường tiêu thụ chính mà nhà máy hướng tới sẽ là thành phố Hồ ChíMinh, một thị trường lớn với nhu cầu về kẹo cao Mặt khác, nó nằm gần tuyếnđường Xuyên Á cho nên việc thông thương với nước bạn là Campuchia rất dễdàng, và đây cũng là thị trường tiềm năng của nhà máy sản xuất kẹo
Vị trí đến KCN Phước Đông – Tây Ninh
Trang 31Phương án di chuyển : đi bằng ô tô
Từ Trung tâm TPHCM > đường Cộng Hòa > rẻ phải ra đường TrườngChinh > đến Ngã tư An Sương > đi thẳng Quốc lộ 22 > qua cầu An Hạ >tiếp tục đi thẳng QL 22 > Đến Cầu vượt Củ Chi > đi thẳng Quốc lộ 22 > đếnThị trấn Trảng Bàng > quẹo phải vô đường 782 > đến Khu Công nghiệp PhướcĐông
- Trung tâm TPHCM - Ngã tư An Sương: 10 Km
- Ngã tư An Sương - Cầu vượt Củ Chi: 21 Km
- Cầu vượt Củ Chi - Thị trấn Trảng Bàng: 15 Km
- Thị trấn Trảng Bàng - Khu Công Nghiệp Phước Đông: 9 Km
Tổng cộng: 55 Km
Trang 32Chương III: QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ SẢN XUẤT 3.1 Quy trình sản xuất kẹo cứng
3.1.1 Nguyên lý sản xuất
Chuyển saccharose từ trạng thái kết tinh thành trạng thái vô định hình bằngcách hòa tan thành dung dịch rồi làm bốc hơi hơi nước trong dung dịch.tức là hòasaccharose thành dung dịch có nồng độ nhất định, rồi làm bốc hơi phần nước lớntrong dung dịch, chỉ giữ lại khoảng 3% nước trong khối kẹo
Muốn nâng cao độ tan của dung dịch saccharose biện pháp trực tiếp nhất làthêm vào dung dịch một số muối như kali cacbonat, kali acetat, kali citrate và một
số muối khác gọi là chất chống kết tinh Phương pháp nâng cao độ tan của dungdịch saccharose để ngăn cản saccharose kết tinh trở lại được sử dụngd rộng rãitrong sản xuất kẹo hiện nay đó là sử dụng đường chuyển hóa là đơn giản nhất
Sử dụng đường chuyển hóa bằng cách trực tiếp hoặc gián tiếp phươngpháp trực tiếp là đơn giản, phù hợp sản xuất nhỏ, gián tiếp phức tạp hơn, nhưngquản lý được chặt chẽ, chất lượng sản phẩm dễ ổn định và phù hợp với quy mô sảnxuất lớn
Dùng mật timh bột làm chất chống kết tinh Chất keo để tăng độ dính củasản phẩm, dextrin hoặc các chất có ngậm dextrin thường được dùng để phối liệunấu kẹo cứng
3.1.2 Quy trình sản xuất
Trang 33Đường kính, mật tinh bột
Phối liệu
Hòa tan
Lọc
Gia nhiệt sơ bộ
Bốc hơi chân không
Trang 343.2 Thuyết minh quy trình
12 – 18% Muốn xác định lượng đường khử cần đưa vào công thức phải dự đoánlượng đường khử tạo thành khi thủy phân saccharrose Thực tế sản xuất cho biếtnếu khống chế pH của dung dịch đường là 6 trở lên thì đường khử tạo ra trong quátrình nấu kẹo chân không không vượt quá 2%
3.2.2 Hòa đường
3.2.2.1 Mục đích
Chuyển đường từ dạng tinh thể sang dạng phi tinh thể, hòa tan hoàn toàn vàđường, mật tinh bột, nước thành một khối đồng nhất Hòa đường là dùng mộtlượng nước ít nhất để hòa tan saccharose tinh thể trong một thời gian ngắn nhất
Trang 35quá bão hòa Sự cố này dễ xảy ra trong nồi nấu kẹo chân không Khi hòa đườngcần chú ý tới nhiệt độ, lượng nước, tình trạng khuấy và sôi của dung dịch Nhiệt
độ nước khoảng 80°C lượng nước để hòa đường bằng 30-33% tổng lượng chấtkhô là thích hợp nhất, thời gian 10- 14 phút, nồng độ dung dịch đường thu đượckhoảng 75%
3.2.3 Gia nhiệt sơ bộ
3.2.3.1 Mục đích
Hàm lượng chất khô của dung dịch đường hòa tan khoảng 80% trở xuống,nếu đưa đi nấu kẹo ngay sẽ ảnh hưởng đến hiệu suất sử dụng của các nồi kẹo Vìvậy ta phải gia nhiệt sơ bộ
Quan hệ giữa mức độ gia nhiệt sơ bộ và thời gian nấu kẹo chân không
Mức độ gia nhiệt sơ bộ
Hàm lượng chất khô của dung dịch đường vào nồi nấu,
%
Thời gian nấu kẹo, phút Không gia nhiệt sơ bộ, đem đi nấu ngay 77,0 36
Gia nhiệt đến 108°C rồi mới nấu 78,0 32
Gia nhiệt đến 115°C rồi mới nấu 85,0 25,5
Gia nhiệt đến 118°C rồi mới nấu 88,0 20
Trang 363.2.4 Nấu kẹo chân không
3.2.4.1 Mục đích
Nấu kẹo là quá trình làm mất hơi nước để cô đặc đến hàm lượng chất khôđạt 98% trở lên
3.2.4.2 Thao tác thực hiện
Sử dụng thiết bị cô đặc chân không cô đặc dịch đường đến hàm lượng chất
khô khoảng 98% ta sẽ thu được khối kẹo cứng
Chủ yếu dùng phương pháp làm nguội bề mặt, tức là đặt khối kẹo trên bàn
có độ bóng thích hợp, bàn rỗng, có nước chảy liên tục phía trong hấp thu nhiệtlượng của khối kẹo làm cho khối kẹo được làm nguội nhanh chóng
3.2.5.3 Yêu cầu
Khi nhiệt độ khối kẹo trên mặt bàn làm nguội đến 105 – 110°C lần lượt chocác chất điều vị đẫ cân sẵn vào, riêng chất màu phải hòa tan bằng nưowcs nóng rồimới cho vào Khi cho chất điều vị vào, đông thời có thể đấu thêm 1 lượng kẹo đầuđuôi của mẻ trước vào, lượng kẹo đầu đuôi thường là 5%
Nhiệt độ nước làm nguội: 25 – 30°C
Thời gian 10-12 phút
Trang 373.2.6.3 Yêu cầu
Phải tiến hành dập khuôn để tạo hình một cách kịp thời và nhanh chóngngay sau khi không quá cao hoặc quá thấp Khối kẹo trước và sau tạo hình đều ởtrạng thái nóng Từ sau khi làm nguội đến tạo hình, lượng đường chuyển hóa tăngkhoảng 1%
3.2.7 Phân loại kẹo
Chọn từng viên kẹo để loại bỏ những viên không đạt yêu cầu
3.2.7.3 Yêu cầu cho quá trình phân loại
Kẹo trước khi bao gói phải được làm nguội và chọn kỹ Làm nguội bằngthổi gió lạnh sau đó phải chọn để loại ra những viên kẹo biến dạng, không đúngquy cách bao gói, hay bị lép, xì hơi Phải đảm bảo cân bằng giữa tốc độ tạo hình
và tốc độ gói kẹo
Trang 383.2.9 Đón gói, đóng thùng
3.2.9.1 Mục đích
Đóng gói, đóng thùng có nhiệm vụ là bao bì trung gian giúp bảo quản kẹo,
dễ dàng lưu trữ và vận chuyển đưa tới tay người tiêu dùng
3.3 Công thức phối chế kẹo cứng hương cam
Nguyên vật liệu Nấu chân không % chất khô
Trang 393.4 Tính toán và chọn máy thiết bị
Sơ đồ phân xưởng sản xuất kẹo cứng
ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP.HCM Viện Công nghệ Sinh Học & Thực Phẩm
TH Cơ sở thiết kế nhà máy thực phẩm
TIỂU LUẬNTHIẾT KẾ NHÀ MÁY SẢN XUẤT KẸO CỨNG 5 TẤN SP/CA Tỉ lệ: 1:150
STT MÁY VÀ THIẾT BỊ KÍCH THƯỚC (LxWxH) mm
6 MÁY KÉO VÀ ĐỊNH HÌNH DÂY KẸO L1720xW800xH930mm
7 KHUÔN TẠO HÌNH KẸO TỰ ĐỘNG L1500 xW750xH1400 mm
Trang 40- Công suất - 30 HP
- Hơi - 400 lít / giờ
- Nhiên liệu - 20 lít/ giờ
- Nước - 560 lít / giờ
Thuyết minh tóm tắt dây chuyền sản xuất kẹo cứng
Đường và glucose được cân và đưa vào nồi nấu đường và hòa tan Hỗn hợpsau khi được hòa tan được bơm vào nồi nấu chân không Hỗn hợp nấu xong đượcđặt trên bàn làm mát Công nhân sẽ cho thêm màu thực phẩm, axit hữu cơ, và phụgia vào hỗn hợp trên bàn làm mát Hỗn hợp này sau đó được chuyển vào các conlăn hàng loạt, nơi tạo gậy kẹo Sau đó nó được cho qua các con lăn kích thước vàkéo dài thành sợi với kích thước quy định Tiếp đến chúng được chuyển đến máytạo hình để tạo các loại hình quy định của kẹo cứng Các băng tải chuyển động sẽtải kẹo trên các băng tải để làm mát, chúng được làm nguội trong thời gian nhấtđịnh Kẹo thành phẩm chuyển qua máy đóng gói tự động Kẹo đã đóng gói đượcchuyển đến máy cân tự động Công nhân đóng gói túi ở phía đầu ra của máy tựđộng Cuối cùng, kẹo được đóng thùng và sẵn sàng cho việc phân phối
Máy SH-208: NỒI NẤU VÀ PHỐI TRỘN CÔNG SUẤT CAO.
Nồi nấu đường có thể hòa tan các loại đường được phối trộn với nhau một cáchnhanh chóng Bằng cách kết hợp khuấy trộn đồng bộ tạo thể thống nhất Khôngđóng cặn hoặc cháy nhiệt Hai lớp vỏ được làm bằng thép không gỉ, không chỉ dễ
vệ sinh mà còn đẹp và bền Sử dụng hơi nước để hòa tan, nhanh chóng, kinh tế vàthuận tiện
+Công suất: 170Kg/50phút (căn cứ vào nhiệt độ
127oC)+Trọng lượng máy: 800kg Áp suất khí nén sử dụng:4kg/cm3
+Áp suất hơi: 7 kg/cm2
+Kích thước máy: L1300xW1300xH1910
mm +Kích thước nồi: Đường kính 1016mmchiều sâu 1100mm
+Mã lực: 3HP