Đại số 8 - Chương III (2010 - 2011)

 Học sinh hiểu khái niệm giải phương trình, bước đầu làm quen và biết cách sử dụng quy tắc chuyển vế và quy tắc nhân, biết kiểm tra một giá trị nào đó có phải là nghiệm của phương trì

t157 G v : Võ thị Thiên Hương Ngày soạn :

Tiết : 4 3 Ngày dạy :

I/- Mục tiêu :  Học sinh nắm vững khái niệm phương trình và các thuật ngữ như : vế phải, vế trái, nghiệm của phương trình, tập nghiệm của phương trình Hiểu và biết cách sử dụng các thuật ngữ cần thiết khác để diễn đạt bài giải phương trình  Học sinh hiểu khái niệm giải phương trình, bước đầu làm quen và biết cách sử dụng quy tắc chuyển vế và quy tắc nhân, biết

kiểm tra một giá trị nào đó có phải là nghiệm của phương trình hay không  Bước đầu hiểu khái niệm hai phương trình tương đương

II/- Chuẩn bị :

* Giáo viên : - Bảng phụ ghi câu hỏi, bài tập Thước thẳng, phấn màu * Học sinh : - Đọc trước bài Bảng nhóm III/- Tiến trình : * Phương pháp : Vấn đáp để phát hiện và giải quyết vấn đề, kết hợp với thực hành theo hoạt động cá nhân hoặc nhóm

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ NỘI DUNG BỔ SUNG HĐ 1 : Đặt vấn đề và giới thiệu nội dung chương 3 (5 phút) - Ở các lớp dưới các em đã giải rất nhiều bài toán tìm x, nhiều bài toán đố Ta hãy xét VD sau : Bài toán cổ : “ Vừa gà vừa chó , bao nhiêu chó “ - Gv đặt vấn đề như SGK trang 4 - Gv giới thiệu nội dung chương III gồm 3 phần : * Khái niệm chung về phương trình * Phương trình bậc nhất một ẩn và một số dạng phương trình khác * Giải bài toán bằng cách lập pt - Một hs đọc lại bài toán trang 4 SGK - Hs nghe gv trình bày Mở phần mục lục trang 134 SGK theo dõi

HĐ 2 : Khái niệm về phương trình một ẩn (15 phút)

- Gv viết bài toán sau lên bảng :

Khi x = 6, tính giá trị mỗi vế của pt :

- Hs nghe gv trình bày và ghi bài

- Hai hs tự nêu VD và xác định vế trái , vế phải

- Hs suy nghĩ trong 1 phút rồi lần lượt trả lời và chỉ ra vế trái , vế phải

- Hs thực hiện theo yêu cầu của gv

VD : Phương trình ẩn y : 3y - 5

=12 Phương trình ẩn u : 6u 2 +7u - 2

= 0

t158

2x +5 =3(x -1) +2

- Hãy nêu nhận xét ?

- Khi x =6 , giá trị hai vế của phương

trình đã cho bằng nhau, ta nói x = 6

thỏa mãn phương trình và gọi x = 6 là

một nghiệm của phương trình đã cho

- Gv cho các pt và yêu cầu hs cho biết

nghiệm của các phương trình trên :

VP= 3(x -1) =3.(6 -1) +2=17

- Nhận xét : khi x =6 , giá trị hai vế của phương trình bằng nhau

- Hs làm bài vào vở, hai hs lần lượt bảng thực hiện

a) Thay x =-2 vào hai vế của pt :

VT = 2 (-2 +2) – 7 = –7

VP = 3 – (-2) = 5

⇒ x =-2 không thỏa mãn phương

trình b) Thay x = 2 vào hai vế của pt :

b) Pt có 1 nghiệm là x=2 c) Pt vô nghiệm

d) Pt có hai nghiệm là x=±4 e) Pt có vô số nghiệm vì hai vế của

pt là cùng một biểu thức

- Một pjương trình có thể có 1 nghiệm , hai nghiệm , ba nghiệm … cũng có thể vô nghiệm hoặc vô số nghiệm

- Hs đọc “chú ý “ SGK.

t159

.

(gv đưa đề bài trên bảng phụ)

- Khi bài toán yêu cầu giải một

R

2 Tập nghiệm của phương trình

một ẩn : Tập hợp tất cả các nghiệm của một phương trình được gọi là tập nghiệm của phương trình đó, kí hiệu S.

t160

HĐ 4 : Phương trình tương đương (8 phút)

- Cho hai pt x = -1 và x +1= 0 Hãy

tìm tập nghiệm của mỗi phương

Pt x +1= 0 có S ={ }−1

Hai pt trên có cùng một tập nghiệm

- Hs trả lời

3 Phương trình tương đương :

Hai phương trình có cùng một tập nghiệm gọi là hai phương trình tương đương Kí hiệu “⇔”

VD : x – 4 = 0 ⇔x = 4

x 2 = 2 ⇔x = ± 2

x = 5 và x = 5 không tương đương

.

.

IV/- Hướng dẫn về nhà : (2 phút)

- Nắm vững khái niệm phương trình một ẩn, thế nào là nghiệm, tập nghiệm của pt này Hai pt tương đương

- Bài tập về nhà số 2, 3,4 trang 6, 7 SGK và số 1, 2, 6, 7 trang 3, 4 SBT

- Ôn lại quy tắc chuyển vế V/- Rút kinh nghiệm :

t161

G v : Võ thị Thiên Hương Ngày soạn :

Tiết : 4 4 Ngày dạy :

I/- Mục tiêu :

 Học sinh nắm vững khái niệm phương trình bậc nhất một ẩn

 Học sinh biết quy tắc chuyển vế, quy tắc nhân và vận dụng thành thạo chúng để giải các phương trình bậc nhất II/- Chuẩn bị :

* Giáo viên : - Bảng phụ ghi câu hỏi, hai quy tắc biến đổi phương trình và đề bài tập

* Học sinh : - Thực hiện dặn dò của gv ở tiết trước ôn tập quy tắc chuyển vế và quy tắc nhân của dẳng thức số Bảng nhóm III/- Tiến trình :

* Phương pháp : Vấn đáp để phát hiện và giải quyết vấn đề, kết hợp với thực hành theo hoạt động cá nhân hoặc nhóm

HĐ 1 : Kiểm tra (7 phút)

- Gv nêu yêu cầu kiểm tra

1 Sửa bài 2 trang 6 SGK

Trong các giá trị t =-1 ; t = 0 và t

=1 Giá trị nào là nghiệm của

phương trình (t+ 2) 2 = 3t + 4

- HS1: Thay lần lượt các giá trị của

t vào hai vế của phương trình

* Với t = -1

VT = (t +2) 2 = (-1+ 2) 2 =1

VP = 3t+ 4 = 3(-1) +4= 1 VT= VP ⇒ t=-1 là một nghiệm của

2.Thế nào là hai phương trình

tương đương ?Cho ví dụ

- Hai pt sau có tương đương không

t162

- Để giải các phương trình này , ta

thường dùng quy tắc chuyển vế và

quy tắc nhân

- Hs nghe gv trình bày

- Pt (1) có a = 3, b = -4

Pt (2) có a = -5, b = 2 Pt(3) có a =-1, b =7

2

- Các pt a, c, d là các phương trình bậc nhất một ẩn

Pt b không có dạng ax = b = 0 Pt e có dạng ax = b = 0 nhưng a = 0

1.Định nghĩa phương trình bậc nhất một ẩn :

Phương trình có dạng ax+b=0 , với a và b là hai số đã cho và a≠

0 , được gọi là phương trình bậc nhất một ẩn

* Tổng quát : ax + b = 0 (a ≠

0)

x là ẩn số , a và b là các số cho trước

HĐ 3 : Hai quy tắc biến đổi phương trình bậc nhất một ẩn (10 phút)

- Gv đưa ra bài toán :

x = 6 : 2

x = 3

- Trong quá trình tìm x trên , ta đã thực hiện các quy tắc chuyển vế và quy tắc chia

2 Hai quy tắc biến đổi phương trình bậc nhất một ẩn :

- Hãy phát biểu quy tắc chuyển vế

- Hãy phát biểu quy tắc chuyển vế

khi giải phương trình ?

- Gv yêu cầu hs nhắc lại

- Gv yêu cầu hs làm ?1

b) Quy tắc nhân với một số

- Ở bài toán tìm x trên , từ đẳng

có thể nhân cả hai vế với cùng một

số , hoặc chia cả hai vế cho cùng

- Trong một đẳng thức số, khi chuyển một số hạng từ vế này sang vế kia , ta phải đổi dấu số hạng đó .

- Trong một phương trình , ta có thể chuyển một hạng tử từ vế này sang vế kia và đổi dấu hạng tử đó

- Hs làm ?1 , trả lời miệng kết quả a) x-4 =0 ⇔x=4

t163

vế của pt với 2 và được x =-2 Đó

là quy tắc nhân , hãy phát biểu quy

x = 10: (-2,5)

x = - 4

2 Quy tắc nhân :

( SGK )

t164

HĐ 4 : Cách giải phương trình bậc nhất một ẩn (10 phút)

- Ta thừa nhận rằng : Từ một

phương trình, dùng quy tắc chuyển

vế hay quy tắc nhân, ta luôn nhận

được một pt mới tương đương với

giải thích việc vận dụng quy tắc

chuyển vế, quy tắc nhân

.

b a

−

- Giải pt : - 0,5 x + 2,4 = 0 { }

0,5 2, 4 4,84,8

ax b b x a

⇔ = −

HĐ 5 : Luyện tập (8 phút)

- Bài tập 8 trang 10 SGK

( gv đưa đề bài trên bảng )

- Gv yêu cầu hs hoạt động nhóm

- Gv kiểm tra thêm bài làm vài nhóm

và nêu nhận xét

- Hs hoạt động nhóm Nửa lớp câu a,

b nửa lớp câu c, d Kết quả :

IV/- Hướng dẫn về nhà : (2 phút)

- Nắm vững định nghĩa, số nghiệm của phương trình bậc nhất một ẩn, hai quy tắc biến đổi tương đương của phương trình

- Bài tập về nhà số 6, 9 trang 9,10 SGK và số 10, 13, 14, 15 trang 4, 5 SBT Gv hướng dẫn bài 6 trang 9 SGK giải bằng 2 cách V/- Rút kinh nghiệm :

t165 G v : Võ thị Thiên Hương Ngày soạn :

Tiết : 4 5 Ngày dạy :

I/- Mục tiêu :

 Giúp học sinh củng cố kỹ năng biến đổi các phương trình bằng quy tắc chuyển vế và quy tắc nhân  Học sinh cần nắm vững phương pháp giải các phương trình mà việc áp dụng quy tắc chuyển vế , quy tắc nhân và thu gọn có thể đưa chúng về dạng ax + b =0  Học sinh được củng cố quy tắc quy đồng mẫu số

II/- Chuẩn bị :

* Giáo viên : - Bảng phụ ghi sẵn các bước chủ yếu để giải phương trình, bài tập * Học sinh : - Bảng nhóm, ôn hai quy tắc giải phương trình III/- Tiến trình : * Phương pháp : Vấn đáp để phát hiện và giải quyết vấn đề, kết hợp với thực hành theo hoạt động cá nhân hoặc nhóm

HĐ 1 : Kiểm tra (8 phút)

- Gv nêu yêu cầu kiểm tra :

1 a) Định nghĩa phương trình bậc

nhất một ẩn? Cho ví dụ

Phương trình bậc nhất một ẩn có

bao nhiêu nghiệm ?

b) Sửa bài tập 9a, b trang 10

t166

2 3 5 4 12

2 5 4 12 3

3 155

x x x x

- Có thể giải pt này như thế nào ?

- Gv yêu cầu 1 hs lên bảng trình

So sánh pt này với pt trên ?

- Gv hướng dẫn phương pháp giải

như trang 11 SGK

- Gv yêu cầu hs thực hiện ?1 Hãy

nêu các bước chủ yếu để giải

phương trình

- Một số hạng tử ở phương trình này

có mẫu và mẫu khác nhau

- Hs nêu các bước chủ yếu để giải pt

VD2 : (SGK)

* Các bước chủ yếu để giải pt :

- Quy đồng mẫu hai vế

- Nhân hai vế với mẫu chung để khử

mẫu

- Chuyển các hạng tử có chứa ẩn sang một vế , các hằng số sang vế

kia

- Thu gọn và giải pt nhận được

t167

- Hs cả lớp giải pt, một hs lên bảng trình bày :

x x x

(gv đưa đề bài trên bảng)

trình giải xuất hiện dấu trừ

trước dấu ngoặc cần phải chú ý

kỹ để không sai dấu

- Gv nhận xét bài làm của hs

- Gv nêu chú ý 1) trang 12

SGK và hướng dẫn hs cách giải

pt ở VD4 SGK

- Gv lưu ý hs : Khi giải pt

không bắt buộc làm theo thứ tự

x x

- Không có giá trị nào của x

- Phương trình vô nghiệm

- Có vô số giá trị của x

⇔ − = − −

S = ∅

- Giá trị x bằng bao nhiêu để

⇔ − = −

S = R

t168

HĐ 4 : Luyện tập (7 phút)

- Yêu cầu hai hs phát hiện các chỗ

sai trong các bài giải và sửa lại bài

tập 10a, b trang 2 SGK

(gv đưa đề bài trên bảng)

- Gv gọi hai hs lên bảng, hs còn lại

a) Chuyển –x sang vế trái và - 6 sang

vế phải mà không đổi dấu Kết quả đúng : x = 3 b) Chuyển -3 sang vế phải mà không đổi dấu

Kết quả đúng : t = 5

- Bài tập 12 : Kết quả : c) x =1

d) x = 0

- Hs nhận xét bài làm của bạn

IV/- Hướng dẫn về nhà : (2 phút)

- Nắm vững hai bước giải pt và áp dụng một cách hợp lí

- Bài tập về nhà số 11, 12a, b, 13 14 trang 13 SGK và số 19 ,20, 21 trang 5, 6 SBT

- Ôn quy tắc chuyển vế và quy tắc nhân Tiết sau luyện tập V/- Rút kinh nghiệm :

t169

G v : Võ thị Thiên Hương Ngày soạn :

Tiết : 4 6 Ngày dạy :

I/- Mục tiêu :

 Giúp học sinh củng cố kỹ năng biến đổi các phương trình bằng quy tắc chuyển vế và quy tắc nhân

 Học sinh luyện kĩ năng giải các phương trình mà việc áp dụng quy tắc chuyển vế, quy tắc nhân và thu gọn có thể đưa được về dạng ax +b =0

II/- Chuẩn bị :

* Giáo viên : - Bảng phụ ghi sẵn các đề bài , câu hỏi

* Học sinh : - Bảng nhóm, ôn hai quy tắc giải phương trình và các bước giải pt đưa được về dạng ax + b = 0

2 Sửa bài tập 12b trang 13 SGK

- Sau khi hs giải xong, gv yêu cầu hs

nêu các bước tiến hành, giải thích

việc áp dụng hai quy tắc biến đổi

phương trình như thế nào ?

- Gv nhận xét, cho điểm

2x ) Kết quả S = { }−6

19b) Giải pt : 2,3x - 2 (0,7 + 2x) = 3,6 – 1,7x

t170

- Bạn Hòa giải sai vì đã chia cả hai

vế của phương trình cho x, theo quy tắc ta chỉ được chia hai vế của pt cho cùng một số khác 0

x x

yêu cầu hs điền vào bảng Từ đó lập

phương trình theo yêu cầu của đề

Xe máy

Ta có phương trình : 32 (x +1) = 48x

- Phương trình biểu thị cân thăng bằng là : 3x +5 = 2x +7

- Hs hoạt động nhóm a) (2x +2) 9 =144

18 18 144

18 144 187

x x x

x x x

Quãng đường xe máy đi: 32(x+1) (km)

Quãng đường ôtô đi: 48x(km).

Ta có pt: 32 (x +1) = 48x

x x x

⇔ =

- Các nhóm làm việc trong 3 phút, đại

diện ba nhóm lên trình bày

3

x x x

x x x x

- Bài tập 21a trang 6 SBT

- Giá trị của phân thức A được xác

định với điều kiện nào?

- Bài tập 23a trang 6 SBT

Tìm giá trị k sao cho pt :

x x

5 (18+ 2k) – 20 = 40

18 + 2k =12 2k = -6

- Tìm giá trị k bằng cách nào?

- Sau đó, ta thay k = -3 vào pt, thu

gọn

được pt 9x 2 - 4x – 28 = 0 Ta thấy x

=2 thỏa pt Gọi một hs kết luận ?

- Gv cho hs làm bài cá nhân trên

- Gv chốt lại: Khi giải phương trình

t172

IV/ Hướng dẫn về nhà: (2 phút)

- Bài tập về nhà số 17, 20 trang 14 SGK và số 22, 23b, 24, 25c trang 6,7 SBT.

Gv hướng dẫn bài 25c : Cộng 2 vào hai vế của pt, chuyển hết về 1 vế

- Tiết sau ôn tập phân tích đa thức thành nhân tử Xem trước bài phương trình tích V/- Rút kinh nghiệm :

t173

G v : Võ thị Thiên Hương Ngày soạn :

Tiết : 4 7 Ngày dạy :

I/- Mục tiêu :

 Học sinh nắm vững khái niệm và phương pháp giải phương trình tích có hai hay ba nhân tử bậc nhất.

 Học sinh biết vận dụng thành thạo các phương pháp phân tích đa thức thành nhân tử để giải phương trình tích

II/- Chuẩn bị :

* Giáo viên : - Bảng phụ ghi câu hỏi và đề bài tập

* Học sinh : - Thực hiện dặn dò của gv ở tiết trước : ôn tập các phương pháp phân tích đa thức thành nhân tử và các HĐT đáng nhớ III/- Tiến trình :

* Phương pháp : Vấn đáp để phát hiện và giải quyết vấn đề, kết hợp với thực hành theo hoạt động cá nhân hoặc nhóm

HĐ 1 : Kiểm tra (10 phút)

- Gv nêu yêu cầu kiểm tra

1 Sửa bài 24c trang 6 SBT

Tìm các giá trị của x sao cho biểu

thức A và B sau đây có giá trị bằng