1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

tiểu luận Vấn đề đọc lập dân tộc thực sự của Ấn Độ

32 482 1

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 32
Dung lượng 273,5 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Vậy quá trình đấu tranh giành độc lập của Ấn Độ diễn ra như thế nào?Trong điều kiện của một tiểu luận nhỏ người viết không có tham vọng trìnhbày toàn bộ quá trình đấu tranh giải phóng dõ

Trang 1

MỤC LỤC

A MỞ ĐẦU

B NỘI DUNG

I Qỳa trỡnh thực dân Anh xâm lược Ấn

Độ………

1 Hoàn cảnh Ấn độ trước khi bị thực dân Anh xâm lược………

2 Quá trình thực dân Anh xâm lược Ấn Độ………

3 Chính sách cai trị của Thực dân Anh ở Ấn Độ………

II Quá trình đấu tranh giành độc lập của nhân dân Ấn Độ từ 1885 đến 1950

1 Phong trào đấu tranh giải phóng dõn tộc ở Ấn Độ những năm đầu thế kỉ XIX………

2 Quá trình đấu tranh giành độc lập của nhân dân Ấn Độ từ 1885 đến 1950 2.1 Sự ra đời của Đảng Quốc đại 1885………

2.2 Qúa trình đấu tranh giành độc lập từ 1885 đến 1950 ………

2.2.1 Phong trào đấu tranh đòi quyền tự trị (Swaraj)………

2.2.2 Quá trình đấu tranh đòi độc lập (Purna Swaraj) 3 Kết quả, ý nghĩa lịch sử, bài học kinh nghiệm của phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở Ấn Độ………

C KẾT LUẬN……….

TÀI LIỆU THAM KHẢO………

Trang 2

A MỞ ĐẦU

Thuộc địa là nhu cầu không thể thiếu của các nước thực dõn phươngTõy trong quá trình phát triển của mình Chớnh vì vậy, từ rất sớm các nướclạc hậu ở Á, Phi, Mĩ latinh đã trở thành miếng mồi cho thực dõn phươngTõy nhòm ngó Bằng nhiều con đường và phương thức khác nhau mà cácnước phương Tõy đã lần lượt chinh phục và biến các nước Á, Phi, Mĩlatinhthành nơi cung cấp nguyên liệu, nhõn công, và là thị trường tiêu thụ rộng lớncủa mình Ấn Độ ở Chõu Á cũng vậy, là một quốc gia phong kiến lạc hậu,rộng lớn, tài nguyên thiên nhiên phong phú đã trở thành miếng mồi của chủnghĩa thực dõn Tõy Ban Nha, Bồ Đào Nha , Pháp…và cuối cùng là Anh

Qua nhiều thế kỉ bị chinh phục, nhõn dõn Ấn Độ không ngừng đấutranh giành độc lập dõn tộc nhưng trong buổi đầu các phong trào đấu tranh

ấy đều bị đàn áp thất bại Phải đến năm 1885, khi Đảng Quốc đại của giaicấp tư sản ra đời và đặc biệt đến những năm 1917- 1920 với sự xuất hiện củaGăng đi phong trào giải phóng dõn tộc mới có đường lối đúng đắn phù hợp

và kết quả là đã giành độc lập hoàn toàn vào năm 1950

Vậy quá trình đấu tranh giành độc lập của Ấn Độ diễn ra như thế nào?Trong điều kiện của một tiểu luận nhỏ người viết không có tham vọng trìnhbày toàn bộ quá trình đấu tranh giải phóng dõn tộc của Ấn Độ từ khi bị thựcdõn xõm lược mà chỉ đề cập tới quá trình đấu tranh của nhõn dõn Ấn Độdưới sự lónh đạo của Đảng Quốc đại kể từ khi Đảng này thành lập năm 1885cho đến khi giành độc lập hoàn toàn vào năm 1950

Trang 3

B NỘI DUNG

I QUÁ TRÌNH THỰC DÂN ANH XÂM LƯỢC ẤN ĐỘ

1 Hoàn cảnh Ấn độ trước khi bị thực dân Anh xâm lược

Trước khi chủ nghĩa tư bản phương Tõy xõm lược Ấn Độ đang trongthời kì suy tàn của Đế quốc đại Môgôn Chế độ phong kiến vẫn giữ địa vịthống trị trong xã hội, ruộng đất thuộc sở hữu quốc gia phong kiến Đõycũng là thời kì công xã nông thôn Ấn Độ xuất hiện những mầm mống của sựtan rã

Là quốc gia đa dõn tộc, tôn giáo cho nên mõu thuẫn dõn tộc tôn giáoluôn là vấn đề nóng của Ấn Độ Những cuộc chiến tranh liên miên giữa cáctập đoàn phong kiến càng khơi sõu sự chia rẽ dõn tộc và làm suy yếu đấtnước cộng với những tập tục lạc hậu, lễ nghi phức tạp đã làm cản trở sựthống nhất Ấn Độ

Dưới thời kì suy tàn của triều đại Môgôn, phong trào đấu tranh củanhõn dõn chống lại chế độ phong kiến cùng với sự xõm lược từ bên ngoài đãđánh dấu giai đoạn mạt kì của chế độ phong kiến Ấn Độ Chớnh trong bốicảnh đó thực dõn Tõy Ban Nha và Bồ Đào Nha đã đặt chõn lên Ấn Độ vàtừng bước tiến hành cuộc chiến tranh ăn cướp trên bán đảo Ấn Độ

2 Quá trình thực dân Anh xâm lược Ấn độ

Trước khi người Anh đặt chõn lên Ấn Độ thì vùng đất giàu có này đã

bị người Bồ Đào Nha xõm lược bởi vai trò tiên phong trong các cuộc phátkiến địa lí Bằng con đường đi mới, người Bồ đã đến Ấn Độ và tiến hànhhàng loạt các cuộc cướp bóc, thương mại ở Ấn Độ Những hương liệu qúihiếm như hồi, quế, sa nhõn, ớt… được người Bồ đem về kiếm lói ở thịtrường Chõu Âu

Nhưng từ cuối thế kỉ XVI đầu thế kỉ XVII trở đi, người Bồ Đào Nha

đã dần dần mất đi quyền ở Ấn Độ vì lúc này Hà Lan và Anh đã tiến vào conđường tư bản chủ nghĩa vượt xa các nước Chõu Âu khác về trình độ phát

Trang 4

triển kinh tế và chớnh trị Với mục tiêu cướp bóc để phục vụ cho quá trìnhtích luỹ tư bản của mình mà người Hà Lan và người Anh đã xõy dựng chomình đội thương thuyền hùng mạnh đánh bại người Bồ và giành quyềnthống trị trên biển.

Để nô dịch được các nước lạc hậu nhưng giàu có, thực dõn phươngTõy đã tiến hành xõm lược bằng phương thức đặt thương điếm rồi lập cácvùng đất thực dõn và tiến hành chinh phục bằng vũ lực cuối cùng là thiết lậpnền thống trị đế quốc Chủ nghĩa thực dõn Anh và Pháp cũng không nằmngoài quỹ đạo này

Từ cuối thế kỉ XVI, các kị sĩ chuyên cướp bóc thuộc địa của Anh đãđến Ấn Độ Để xõy dựng một tổ chức đi cướp bóc Ấn Độ, ngày 31 tháng

12 năm 1600, công ti Đông Ấn Độ của Anh đã ra đời Trong suốt thế kỉXVII, Công ti Đông Ấn của Anh hoạt động ráo riết và thành lập được hệthống thương điếm ở những vị trí quan trọng ở bờ biển phớa Tõy và Đông

Ấn Độ

Năm 1602, Công ty Đông Ấn của Hà Lan được thành lập

Pháp là nước thực dõn đến Ấn Độ sau cùng, nhưng lại có tham vọnglớn Năm 1644, Công ty Đông Ấn của Pháp được thành lập, trung tõm củacông ty đặt ở thành phố Pôngđisờri Sau khi thành lập được một hệ thốngthương điếm, Công ti đông Ấn của Pháp bắt đầu cạnh tranh kịch liệt trongviệc thu mua hương liệu, lập khu vực ảnh hưởng riêng của mình

Cuộc tranh chấp giữa các công ti của Hà Lan, Anh, Pháp diễn ra quyếtliệt trong suốt thế kỉ XVIII ở Ấn Độ Do có ưu thế về quõn sự và kinh tế màngười Anh đã lần lượt gạt các đối thủ của mình là Bồ Đào Nha, Hà Lan,Pháp ra khỏi Ấn Độ Đặc biệt là nước Pháp, cuộc cạnh tranh giữa hai công

ty của Anh và Pháp kéo dài suốt 17 năm từ 1746 đến 1763 Năm 1763,người Pháp đã phải kí hoà ước Pari chịu mất Ấn Độ và chỉ cũn giữ lại được

5 thành phố nhỏ trước đõy

Trang 5

Sau khi đánh bại các đối thủ, thực dõn Anh một mình từng bước thôntớnh Ấn Độ trong vòng một thế kỉ (từ giữa thế kỉ XVIII đến giữa thế kỉXIX) Nửa sau thế kỉ XVIII, Anh lần lượt chiếm Băngan, Anđơ, Maixo,Cacnatớc Đến đầu thế kỉ XIX, Anh chiếm phần cũn lại của Ấn độ (Pengiáp

và Marata) và vùng phụ cận Miến Điện Đến năm 1849, công cuộc chinhphục của Anh đối với Ấn Độ về căn bản đã hoàn thành Thực dõn Anhchớnh thức bắt đầu thực hiện chớnh sách cai trị bóc lột Ấn Độ Ấn Độ từmột nước phong kiến độc lập đã trở thành một nước thuộc địa và là thuộcđịa quan trọng nhất trong hệ thống thuộc địa của Thực dõn Anh vì nó códiện tích lớn nhất, đông dõn nhất và giàu có nhất

3 Chính sách cai trị của Thực dân Anh ở Ấn Độ

Với tầm quan trọng của thuộc địa Ấn Độ nên thực dõn Anh đã thựchiện chớnh sách cai trị một cách toàn diện và hệ thống về kinh tế, chớnh trị,văn hoá, xã hội…Mục đích cao nhất của những chớnh sách của Anh là đểbóc lột được nhiều nhất nước này

Về chính trị: Thời kì đầu Anh dùng công ti Đông Ấn thay mặt chớnh

phủ Anh toàn quyền cai trị và bóc lột Ấn Độ Công ty Đông Ấn là một thứ

“nhà nước trá hình trong một hội buôn” [2; 91] Năm 1773, Quốc hội Anh

đã bổ nhiệm một viên toàn quyền người Anh trông coi Ấn độ và từ nhữngnăm 30 của thế kỉ XIX, chớnh phủ Anh đã dần khống chế công ti Đông Ấn

và đến cuối thế kỉ XIX thì nắm quyền cai trị trực tiếp Ấn Độ

Sự thống trị của người Anh đã biến triều đại phong kiến Môgôn trởthành bù nhìn và quyền lực thực tế nằm trong tay viên toàn quyền ngườiAnh

Người Anh đã triệt để lợi dụng sự khác biệt về đẳng cấp, tôn giáo, vàcác tiểu quốc để thực hiện chớnh sách “chia để trị” Với chớnh sách dùngngười bản xứ đánh người bản xứ, thực dõn Anh đã chú trọng xõy dựng lựclượng đội quõn người Ấn Từ 1746, Anh đã thành lập đội quõn người bản xứ

Trang 6

Ấn độ đầu tiên và được gọi là “Xipay” Năm1830, đội quõn này lên tới

225000 người

Sau cuộc khởi nghĩa Xipay (1857- 1859), chớnh quyền Anh xoá bỏhoàn toàn triều đại phong kiến Môgôn, giải thể công ty Đông Ấn và trực tiếpcai trị Ấn Độ Thay mặt chính phủ là một phó vương người Anh với mộtHội đồng gồm 5 uỷ viên có chức năng như một chớnh phủ Ngày 1.1.1874,

Nữ hoàng Anh tuyên bố đồng thời là nữ hoàng Ấn Độ Như vậy, Ấn Độchớnh thức trở thành một bộ phận trong đế quốc Anh Để ngăn chặn người

Ấn nổi dậy, thực dõn Anh cũng cho tổ chức lại quõn đội với thànhphần vàvai trò của người Anh trong quõn đội được tăng cường với tỉ lệ từ 1/6 lên1/2 hoặc 1/3

Về văn hoá, xã hội: Thực hiện nền văn hoá giáo dục ngu dõn nhằm

phục vụ cho công cuộc cai trị và bóp chết nền văn hoá dõn tộc Ấn Độ Họ

mở một số trường trung học với tiêu chí là “cải cách giáo dục” nhưng thựcchất là để đào tạo đội ngũ tay sai Chỉ một số ít con em nhà giàu theo học đểphục vụ cho chính quyền Anh cũn lại đa số người dõn Ấn Độ bị mù chữ

Chớnh phủ Anh luôn duy trì sự phõn chia đẳng cấp để gõy mõu thuẫngiữa các tầng lớp giai cấp ở Ấn Độ, khuyến khích những tập quán cổ xưaphản động của tôn giáo Ấn Độ và tích cực truyền bá đạo Thiên Chúa vào

Ấn Độ Tất cả mọi hành vi chống đối lại đạo Thiên Chúa đề bị đàn áp

Như vậy, với chính sách cai trị về văn hoá xã hội như vậy đã dẫn đếnhậu quả đưa xã hội Ấn Độ vào vòng ngu tối và tạo nên một tầng lớp tay saiđắc lực cho chúng để dễ bề cai trị

Về kinh tế: Ngay từ khi đặt chõn lên Ấn Độ, công ty Đông Ấn đã tiến

hành cướp bóc và của cải ùn ùn chảy về Anh “Theo tớnh toán của các nhàkinh tế Ấn Độ, từ 1757 đến 1870, người Anh đã lấy đi của Ấn Độ một khốilượng tiền, của trị giá 38 triệu bảng Anh” [2; 94] Người Anh đã bóc lột Ấn

Độ trên tất cả các lĩnh vực kinh tế nông nghiệp, công thương nghiệp…Cụthể:

Trang 7

Trong Nông nghiệp: người Anh đã đặt ra nhiều chính sách nhằm bóclột tối đa Đặc biệt là chớnh sách Daminđa được áp dụng vĩnh viễn từ năm

1793 Với chế độ này, người thầu có quyền sử dụng đất đai thu thuế cũngnhư đất đai công xã Tình hỡnhđú đã dẫn đến hậu quả thủ tiêu các quan hệruộng đất và quyền thừa kế ruộng đất trong các công xã nông thôn Ấn Độ.Các Daminda trở thành những địa chủ mới với quyền hành phong kiến trướckia Trong số thuế thu được thì phải nộp cho Anh đến 9/ 10 nên để có thêmcho mình các Đaminda phải tăng cường bóc lột nhõn dõn

Ở miền Trung Ấn, do tình hình giá cả và thu hoạch thay đổi, các địachủ chiếm được nhiều lói nên thực dõn Anh sử dụng chế độ “Daminda tạmthời” tức là cứ 20 đến 30 năm người Anh lại tớnh lại số thuế để tăng thunhập cho họ

Ở miền Nam Ấn, từ năm 1793, người Anh ban hành chế độ ruộng đấtthu thuế khác gọi là “Raiốtvari”, bởi vì ở vùng này chế độ tư hữu ruộng đấtphát triển, người nông dõn do đó phải nộp thuế trực tiếp cho chính quyềnAnh

Chớnh sách bóc lột của Anh đã dẫn đến hậu quả người nông dõn Ấn

độ ngày càng điêu đứng Kết quả của sự bóc lột đó là 26 triệu người chếtđói trong 25 năm cuối của thế kỉ XIX Đõy là những minh chứng tố cáo chế

độ thuộc địa của thực dõn Anh

Trong công thương nghiệp: chớnh phủ Anh dùng mọi biện pháp để vơvét bóc lột nguyên liệu tiền của phục vụ cho nền công nghiệp Anh, biến Ấn

độ thành nơi tiêu thụ hàng hóa cho công nghiệp Anh Nguyên liệu như tơ,bông thô, lông cừu ở Ấn Độ nối nhau chảy về Anh giúp cho cuộc cáchmạng công nghiệp ở nước này, để rồi máy móc Anh lại biến nó thành vảiđưa trở lại Ấn Độ Ngành dệt vải có tiếng của Ấn Độ đã bị bóp chết, hàngvạn thợ thủ công bị phá sản

Tài chính của Ấn Độ cũng hoàn toàn lệ thuộc Anh Ngõn hàng LuõnĐôn cho Chớnh phủ Anh ở Ấn Độ vay từ 4 triệu bảng lên 133 triệu trong

Trang 8

nửa sau thế kỉ XIX Số tiền đó thực dõn Anh tập trung vào đầu tư ở các lĩnhvực cơ sở hạ tầng, xí nghiệp chế biến… Năm 1848- 1849, Anh bắt đầu xõydựng hệ thống đường sắt và đường bộ Xõy dựng nhà máy dệt ở Bom bay,nhà máy đay ở Băng gan, ….Thực chất đõy không phải là Anh đầu tư pháttriển công nghiệp Ấn Độ mà mục đích chớnh là để tạo điều kiện vật chấtnhằm mở rộng khai thác nguồn tài nguyên giàu có của đất nước này.

Chớnh sách khai thác của thực dõn Anh đã làm cho xã hội Ân Độ cóchuyển biến mạnh mẽ Đó là sự phõn hoá giai cấp trong xã hội ngày càngsõu sắc, cơ cấu giai cấp thay đổi

Bộ phận phong kiến cũ do chế độ Daminda của thực dõn Anh đã camtõm tình nguyện làm tay sai cho thực dõn Anh, là đồng minh và là chỗ dựacho chính quyền thực dõn Nhưng trong số đó cũng có một số bộ phậnphong kiến do bị mất đất mất ruộng đã đứng dậy lónh đạo nhõn dõn đứnglên chống thực dõn Anh

Nông dõn là lực lượng đông đảo nhất trong xã hội Ấn Độ mõu thuẫnsõu sắc với thực dõn Anh bởi bị bóc lột nặng nề đời sống điêu đứng Họmuốn lật đổ chế độ phong kiến, đánh đuổi thực dõn xõm lược

Chớnh sách đầu tư vào lĩnh vực khai thác công nghiệp của tư bản Anh

đã dẫn đến đội ngũ công nhõn thuộc địa ngày càng đông đảo và sống tậptrung Các nhà máy càng nhiều số công nhõn càng tăng Đầu thế kỉ XX, Ấn

độ đã có tới 161.000 công nhõn Công nhõn bị bóc lột nặng nề và sẵn sàngđứng lên đấu tranh chống chớnh quyền thực dõn

Bên cạnh giai cấp vô sản, ở Ấn Độ do chớnh sách đầu tư khai tháccủa Anh cũn làm xuất hiện thêm giai cấp mới là tư sản Tư sản Ấn Độ phầnlớn xuất thõn từ các địa chủ, người cho vay nặng lói, thương gia và cácvương công Giai cấp tư sản Ấn Độ ra đời và trưởng thành trong hoàn cảnhkhông mấy thuận lợi trừ tầng lớp đại tư sản công nghiệp ra đời từ những kẻcho vay lói, tư sản mại bản có gắn bó chặt chẽ với bọn thực dõn hay một bộphận tư sản khác bỏ vốn kinh doanh ruộng đất nên có liên hệ chặt chẽ với

Trang 9

tầng lớp Daminda Nói chung, giai cấp tư sản Ấn Độ bị thực dõn Anh chốn

ép, họ muốn được tự do kinh doanh và phát triển văn hoá dõn tộc, họ bấtbình với chớnh quyền thực dõn

Giai cấp tiểu tư sản cũng nhanh chóng phát triển do nhu cầu cai trị củathực dõn Tầng lớp này hướng về nền giáo dục phương Tõy nên họ nhanhchóng tiếp thu các giá trị tinh thần của phương Tõy

Như vậy, với sự biến đổi của xã hội Ấn Độ đã làm xuất hiện nhữngmõu thuẫn mới Mõu thuẫn giữa tư sản Ấn Độ với vô sản Ấn Độ, giữa tưsản Ấn Độ với tư sản Anh, giữa tiểu tư sản và chính quyền thực dõn, giữanhõn dõn với địa chủ và chớnh quyền thực dõn…và trước hết là mõu thuẫngiữa toàn thể dõn tộc Ấn Độ với đế quốc Anh Mõu thuẫn này ngày càngphát triển và thành nguyên nhõn bùng nổ phong trào đấu tranh giải phóngdõn tộc ở Ấn Độ

II QUÁ TRÌNH ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP CỦA NHÂN DÂN ẤN ĐỘ TỪ

Những cuộc nổi dậy của nông dõn và phong kiến diễn ra sôi nổi vàquyết liệt vào năm 1807 ở Đêli, những năm 1813 và 1831 ở Bắc Xirờcara,1817- 1818 ở Ôritxa, 1826- 1829 ở Maixo, 1846- 1847 ở Các nan, 1844 ởBombay…

Tiêu biểu nhất là cuộc khởi nghĩa Xipay (1857- 1859) đã diễn ra ởnhiều nơi trên đất nước Ấn Độ ĐẶc biệt là ở Mirut, Đêli, Canpua,

Trang 10

Lacnao…Đõy là cuộc khởi nghĩa mang tớnh toàn dõn chống thực dõn Anhxõm lược, với qui mô lớn có tính quần chúng sõu rộng Cuộc khởi nghĩa đãphản ánh mõu thuẫn dõn tộc sõu sắc giữa nhõn dõn Ấn Độ với thực dânAnh, giữa những người bị trị và kẻ thống trị Cuộc khởi nghĩa mặc dù thấtbại nhưng đã khiến thực dõn Anh phải thay đổi chớnh sách thống trị ở mảnhđất giàu có này là phế truất triều đại Môgôn, trực tiếp cai trị Ấn Độ.

Tiếp theo cuộc khởi nghĩa Xipay là cuộc “bạo loạn cõy chàm” nổ ra ởBăng gan vào những năm 1859- 1962 nhằm chống thực dõn Anh cướp đấttrồng chàm …

Vào những năm 70, khởi nghĩa nông dõn bùng nổ ở Băng gan,Maharastra…nhưng tất cả các cuộc khởi nghĩa đều bị thất bại Nguyên nhõnthất bại là do các cuộc khởi nghĩa đều mang tớnh tự phát, thiếu tổ chức chặtchẽ, thiếu đường lối cách mạng phù hợp để lónh đạo quần chúng đấu tranhcho nên các phong trào đều chịu một kết cục chung là bị đàn áp đẫm mỏu vàthất bại Yêu cầu lịch sử dõn tộc đặt ra cho nhõn dõn Ấn Độ, cho các giaicấp tiên tiến là phải lựa chọn con đường đi đúng đắn, phải có đường lối cáchmạng phù hợp để phong trào đi đến thắng lợi

2 Phong trào đấu tranh giành độc lập của nhân dân Ấn Độ từ 1858 đến 1950.

2.1 Sự ra đời của Đảng Quốc Đại 1885.

Phong trào tư sản dõn tộc Ấn Độ ra đời từ những năm 70 của thế kỉXIX thường do các trí thức chủ trì dưới hình thức là các hội khai hoá Phongtrào tư sản Ấn Độ lúc này một mặt hoà quyện vào phong trào dõn tộc có xuhướng tư sản mặt khác chính các phong trào tư sản lại được các phong tràodõn tộc khác cũng như cuộc đấu tranh chống đế quốc của nhõn dõn Ấn Độthúc đẩy, cổ vũ vì thế phong trào của tư sản ngày càng phát triển Từ các tổchức chớnh trị- xã hội đơn lẻ của tư sản, địa chủ trong những năm 60- 70của thế kỉ XIX, các tổ chức đó đã được thống nhất trên phạm vi toàn quốc từnhững năm 80 trở đi Tiêu biểu cho sự thống nhất ấylà sự ra đời của Đảng

Trang 11

Quốc dõn đại hội Ấn Độ gọi tắt là Đảng Quốc Đại Đảng được thành lậpvào ngày 28- 12- 1885 ở Bombay Đõy là tổ chức chính trị thống nhất đầutiên của giai cấp tư sản Ấn Độ với thành phần một nửa là tầng lớp trí thức

tư sản cao cấp, một nửa cũn lại bao gồm các nhà công nghiệp, thương gia vàđịa chủ Thực dõn Anh ủng hộ sự thành lập Đảng Quốc đại với mục tiêu láicuộc đấu tranh giành độc lập của giai cấp tư sản và nhõn dõn Ấn Độ, đồngthời biến nó thành công cụ xoa dịu nỗi bất bình trong dõn chúng và ĐảngQuốc đại được coi như là “Cái van an toàn” cần thiết cho sự cai trị của thựcdõn Anh ở Ấn Độ

Quá trình đi đến sự thành lập Đảng Quốc đại có vai trò tớch cực củacác tổ chức chớnh trị ở Ấn Độ, đặc biệt là của hiệp hội Ấn Độ va A.O.Hume, một quan chức người Anh đã nghỉ hưu Sự ra đời của Đảng Quốc Đại

đã kết thúc “thời đại của các hiệp hội” và là sự kết tinh của phong trào dõntộc Ấn độ về chính trị và tổ chức

Trong quá trình phát triển hoạt động của mình, trong khoảng 20 nămđầu từ khi thành lập hoạt động của Đảng mới chỉ đóng khung trong nhữngyêu sách về quyền tự trị và bình đẳng giưa người Ấn và người Anh, bảo vệ

và phát triển công nghiệp, giảm thuế, chống sự khác biệt về thuế quan…Đảng không hề đề cập đến vấn đề đọc lập dân tộc thực sự của Ấn Độ Đảngcũn chủ trương thực hiện những yêu sách trên bằng các biện pháo hoà bìnhtrong khuôn khổ hiến pháp, cải cach xa hội từng bước

Hai mươi năm sau, Đảng mới bắt đầu nói được tiếng nói riêng củamình Quá trình này gắn với quá trình trưởng thành của giai cấp tư sản ẤnĐộ

Trong một thời gian dài, Đảng Quốc đại chưa xác định được phươnghướng đấu tranh Phải đến năm 1908, Đảng mới đề ra tự trị là mục tiêu đấutranh cao nhất của Đảng Đấu tranh tự trị nghĩa là đấu tranh để mở rộng sựtham gia của người Ấn Độ vào bộ máy chớnh quyền Một trong những mốcquan trọng trong sự phát triển của phong trào dõn tộc Ấn Độ là công ước

Trang 12

Lucnow (1916), nó thể hiện bước ngoặt của Đảng Quốc đại: đưa mục tiêuquyền tự trị vào lời tuyên bố với thực dõn Anh Đảng Quốc đại yêu cầu phảităng số đại biểu trong chính quyền, trong đó tăng số đại biểu là người bìnhdõn Như vậy, Đảng đã xác định được phương hướng đấu tranh cụ thể hơn.

Từ năm 1917 đến năm 1920, Đảng Quốc đại bắt đầu có sự chuyểnbiến lớn nhất là khi Ganđi gia nhập Đảng (1919) Một năm sau ông trở thànhngười lónh đạo Đảng, tạo ra một dấu ấn lớn mà ngời ta gọilà Đảng Quốc Đạicủa Gan đi J Nờru đã đánh giá sự xuất hiện của Ganđi “Gan đi tới khôngkhác gì một luồng gió mát mẻ, mạnh mẽ khiến chúng ta tự phơi mình ra vàhít thở thật sõu Ông như một chùm ánh sáng chọc thủng màn đêm va lật đổnhững gì che mắt chúng ta…Ông không đi từ đỉnh cao xuống, hình như ôngnổi lên từ trong hàng triệu người của Ấn Độ…”[5;109] Khi Gan đi trở thànhthành viên của Đảng, ông thay đổi cơ cấu đảng, đưa Đảng này trở thànhmột

tổ chức quần chúng dõn chủ Xuất phát từ những đặc điểm của dõn tộc, Gan

đi đã định ra đường lối đấu tranh cách mạng thích hợp Ông phấn đấu cho sựđoàn kếtdõn tộc, đấu tranh không khoan nhượng với thực dõn Anh nhưngbằng phương pháp cách mạng độc đáo dựa trên hai nguyên tắc “Ahimsa” và

“Satyagraha” Với hai nguyên tắc này ông đã xõy dựng lên đường lối củamình Sau này người học trò của ông là J.Nờru đa lónh đạo phong trào quầnchỳngđấu tranh đòi độc lậpdõn tộc trên cơ sở đường lối đó Chủ nghĩa Ganđi

là sản phẩm của sự kết hợp những truyền thống văn hoá dõn tộc với quyềnlợi của tư sản Ấn Độ và dõn tộc Ấn Độ Từ nguyên tắc tôn giáo, Ganđi coiAhimsa và Satyagraha là sự phản kháng quyết liệt, kiên định để giành độclập dân tộc bằng phương pháp “bất hợp tác”, “bất bạo động” và “kiên trìchõn lí” Ông kêu gọi toàn thể dõn tộc Ấn Độ trung thành với nguyên tắc

đó, đoàn kết xung quanh Đảng Quốc đại, đưa cách mạng đi đến thắng lợihoàn toàn

Do được cảm tình của hai phái (phái ôn hoà và phái cực đoan) trongĐảng Quốc đại mà uy tín của Ganđi ngày càng tăng và được củng cố vững

Trang 13

chắc Cũng từ đó, tư tưởng của ông chi phối Đảng Quốc đại Điều này đượcthể hiện ở các đại hội và hội nghị của Đảng, đặc biệt ở Đại hội Cancutta (9-1920), trong Hội nghị thường niờn ở Napua (12- 1920) Sự chấp nhận đườnglối của Ganđi của Đảng đã tạo ra bước ngoặt của phong trào đấu tranh giảiphóng dõn tộc Ấn Độ Nhõn dõn Ấn Độ đi theo con đường của Ganđi, theocon đường “kiên trì chõn lí”để giành lại độc lập Để thực hiện “kiên trì chõnlí”, nhõn dõn Ấn Độ đã theo đường lối bất bạo động “ và “bất hợp tác”, đõychính là vũ khí để chống lại thực dõn Anh giành thắng lợi Theo Ganđi, phátđộng phong trào quần chúng đòi quyền tự trị bằng cách đoàn kết được mọilực lượng dõn tộc Nhưng tự trị không phải là mục đích cuối cùng củaGanđi, mà từ tự trị phải đi tới độc lập, độc lập là đích cuối cùng Giữa tự trị

và độc lập là một quá trình phát triển tuần tự , quá trình này được tiến hànhmột cách hoà bình, đảm bảo sự lónh đạo của giai cấp tư sản

Vậy tại sao đường lối của Gan đi lại dễ dàng được chấp nhận? Đườnglối này chính là sự phản ánh nhận thức và cách đi của người Ấn Độ phù hợpvới truyền thống văn hoá lịch sử của dõn tộc Ấn Độ Về văn hoá, Ấn Độ là

xứ sở của tôn giáo và đó là cơ sở để Ganđi đề ra tư tưởng “bất bạo lực”(giáo lí Ahimsa) Ấn độ có một nền văn minh rực rỡ từ rất sớm, được kếttinh trong các trường phái triết học mà chủ yếu là tỡm hiểu cái “bản ngã”, đó

là cơ sở của lí thuyết “bất hợp tác” (giáolí Satyagraha) Hơn nữa, Ấn Độ là

xứ sở đa tôn giáo (Ấn Độ giáo, Hồi giáo, Cơ đốc giáo, Phật giáo,…)Giữacác tôn giáo này có điểm chung là tư tưởng cầu an, hoà bình, bất bạo động,chống phát sinh Do đó người Ấn Độ dễ dàng chấp nhận tư tưởng của Gan

đi Về lịch sử, Ấn Độ là “đế quốc hướng nội” đã chịu nhiều cuộc xõm lăng

từ bên ngoài, nhưng người Ấn luôn chiến thắng bởi đặc điểm “thu hút vàovòng ôm của họ” [1; 223] những khác biệt để tạo nên sự thống nhất trong đadạng Trong lịch sử, Ấn Độ gồm nhiều tiểu quốc cuối cùng cũng thống nhấtthành một quốc gia rộng lớn Khi bị thực dõn Anh xõm lược thống trị thìAnh lại là một đế quốc mạnh đứng hàng đầu trong số các nước đế quốc và

Trang 14

chính sách cai trị của Anh ở thuộc địa khác rất nhiều với các đế quốc khác.Anh cho người của mình tham gia cai trị đến từng thôn xúm, quõn đội được

tổ chức theo kiểu 1/3 hoặc ẵ cứ 2 hoặc 3 lớnh Ấn Độ thì có một lớnh Anh…Chính vì vậy mà ở Ấn Độ khó có thể diễn ra một cuộc khởi nghĩa vũ trangnhư ở Trung Quốc hay Việt Nam

Về tương quan lực lượng cũng có nét khác so với ở Việt Nam vàTrung Quốc Đó là sự non yếu của giai cấp vô sản Ấn Độ Bộ phận giai cấp

vô sản công nghiệp cũn thấp về chất lượng và số lượng Đảng cộng sảnthành lập muộn (1933), nhưng sau 10 năm thành lập mới tiến hành đại hộiĐảng lần thứ nhất trong khi đó giai cấp tư sản Ấn Độ ra đời sớm, có chớnhđảng sớm, trở thành một lực lượng xã hội khá mạnh Bộ phận đại tư sản vừa

có mối quan hệ kinh tế với chính quốc, vừa có mối quan hệ chặt chẽ dõn tộc

Ấn Độ Chớnh vì thế giai cấp tư sản dễ dàng chấp nhận đường lối đấu tranhcủa Ganđi- một con đường đấu tranh có lợi cho họ Và họ cũng sẵn sàng huyđộng quần chúng nhõn dõn khi cần thiết nhưng luôn luôn giữ phong trào đấutranh “bất bạo động” để duy trì quan hệ với chớnh quyền Anh Đường lốiđấu tranh hoà bình nghị viện là hình thức đấu tranh chủ yếu mà Đảng Quốcđại duy trì suốt cho tới khi giành độc lập

Chớnh vì giai cấp tư sản là lực lượng lónh đạo cho nên quan tõm chủyếu của họ là quyền lợi của giai cấp tư sản mà không quan tõm tới quyền lợicủa các giai cấp khác Nó chủ yếu làm nhiệm vụ giải phóng dõn tộc chứchưa giải quyết triệt để nhiệm vụ dõn chủ, giải phóng giai cấp

2.2 Phong trào đấu tranh giành độc lập của nhân dân Ấn Độ từ 1885 đến 1950.

2.2.1 Phong trào đòi quyền tự trị (Swaraj)

Từ khi Đảng Quốc đại ra đời phong trào đấu tranh của nhõn dõn Ấn

Độ có những chuyển biến lớn Đầu thế kỉ XX, thực dõn Anh õm mưu chiacắt xứ Bengan cũng bắt đầu từ đây phong trào đấu tranh mang mục tiêu tự trịđược bộc lộ rừ rệt Từ Bengan phong trào lan rộng ra cả nước, ngày 16- 10-

Trang 15

1905 dự định là ngày đạo luật chia cắt Ben gan có hiệu lực, nhõn dõn xemđõy là ngày quốc tang mọi hoạt động đều ngừng lại Tại Can cutta, nhõn dõnđến bên sông Hằng hát vang bài ca “kớnh chào người mẹ hiền tổ quốc” vàlàm lễ tuyên thệ đấu tranh vì tổ quốc.

Trong đấu tranh, nhõn dõn Ấn Độ không phõn biệt tôn giáo, giai cấpsát bên nhau hô vang khẩu hiệu “Ấn Độ của người Ấn Độ”

Tớnh chất dõn tộc và quần chúng trong cuộc đấu tranh chống lại sựchia cắt Ben gan làm cho chớnh quyền thực dõn run sợ Chớnh phủ Anhphải trì hoón việc thực hiện sự chia cắt Bengan và tuyên bố xem xét lạiquyết định này vào năm 1911

Trước phong trào quần chúng, Đảng Quốc đại thấy được yêu cầu của

họ tháng 12- 1906, hội nghị XXII ở Can cutta Đảng đã thông qua mộtchương trình 4 điểm Chương trình lần đầu tiên đề ra mục đích của Đảng là

tự trị Trong những năm đầu của cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất, cùng vớinhững lời hứa hẹn của chính phủ Anh và sự trưởng thành của ý thức dõn tộc

Ấn Độ đã dẫn đến cuộc đấu tranh đòi quyền tự trị Ấn Độ Cuộc đấu tranhdiễn ra sôi nổi với những nét mới đó là đấu tranh giúp cho nước Anh thắngtrận để được trao quyền tự trị, đẩy mạnh lực lượng đoàn kết dõn tộc Tại hộinghị Lúcnao (12- 1946), do Đảng Quốc đại và Liên đoàn Hồi giáo tổ chứcmột dự án về quyền tự trị cho Ấn Độ sau chiến tranhđa đượcđưa ra Dự ánnày đi vào lịch sử với tên gọi Công ước Lucnao Công ước Lucnao phản ánhhai nội dung cơ bản: thứ nhất là sự mở rộng các quyền chớnh trị của ngườiHồi giáo, thứ hai là việc trao cho Ấn Độ quyền tự trị trong phạm vi đế quốcAnh sau khi chiến tranh kết thúc

Từ năm 1917, phong trào cách mạng thế giới ngày càng lên cao, tháng10- 1917, cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới đã diễn ra

và thắng lợi ở nước Nga Tuy nhiên, trong những năm này tác động của cáchmạng Tháng Mười đối với Ấn Độ cũn ở mức độ nhất định bởi giai cấp vôsản Ấn Độ lúc nàyđang lớn lên, không có tổ chức và yếu thế, số lượng của

Trang 16

giai cấp vô sản lúc này không đủ tạo nên sự khác biệt trong ý thức chớnh trị

Ấn Độ

Chiến tranh thế giới thứ nhất đã đẩy nhõn dõn Ấn Độ vào cảnh cùngcực, 12 triệu người dõn Ấn Độ bị chết đói trong khi sản phẩm làm ra lạiphải phục vụ cho quõn đội Anh Mặt khác chiến tranh cũng tạo điều kiệncho sự phát triển của tư sản Ấn Độ bởi những đơn đặt hàng của Anh đểphục vụ cho chiến tranh Các trung tõm công nghiệp mọc lên và theo đó sốlượng giai cấp vô sản cũng tăng nhanh

Sau khi chiến tranh kết thúc, thực dõn Anh đã phản bội lại lời hứa củamình bằng cách đưa ra cải cách Môngtagu- Sennơpho với chế độ “lưỡngquyền song tồn” Nội dung chủ yếu của cải cách này là tăng thêm số thànhviên người Ấn Độ vào Hội đồng nhà nước và đổi Hội nghị lập pháp thànhchế độ hai viện Trên thực tế quyền lập pháp vẫn nằm trong tay viên toànquyền Anh cũn chế độ hai viện chỉ là cơ quan tư vấn Điều này có nghĩa làđịa vị chớnh trị của Ấn Độ vẫn không có gì thay đổi

Trước sự phản bội của thực dõn Anh phong trào đấu tranh đòi quyền

tự trị ngày càng bùng lên mạnh mẽ Trước tình hình đó nhà cầm quyền Anh

đã công bố đạo luật Raolat (Rowlatt) vào tháng 3 năm 1919 trong đó quyđịnh quyền khám xét bắt bớ của chính quyền Anh đối với bất kì người Ấn

Độ nào bị nghi ngờ là chống chính quyền

Đạo luật Raolat đã như lửa đổ thêm dầu dẫn đến phong trào quầnchúng sôi nổi Vì quyền lợi chung của dõn tộc mà thời kì này đông đảo cáctầng lớp nhõn dõn cả người ấn và người Hồi đoàn kết chống Anh Chỉ trong

6 tháng đầu năm 1920 ở Ấn Độ đã nổ ra 200 cuộc bói công với 1,5 triệungười tham gia và công nhõn đã thành lập các tổ chức nghiệp đoàn củamình Năm 1920, Hội công nhõn được thành lập Những cuộc đấu tranh củacông nhõn nổ ra vào những năm 1918- 1920, đã thúc đẩy tớnh tích cực củamọi tầng lớp cư dõn thành thị và các khu vực nông thôn lõn cận với thành

Ngày đăng: 23/04/2015, 11:29

Nguồn tham khảo

Tài liệu tham khảo Loại Chi tiết
8. Văn Ngọc Thành, Luận án tiến sĩ Sách, tạp chí
Tiêu đề: Luận án tiến sĩ
Tác giả: Văn Ngọc Thành
1. Đỗ Thanh Bình, Lịch sử phong trào giải phóng dõn tộc thế kỉ XX- một cách tiếp cận, NXB Đại học sư phạm, 2006 Khác
3. R. Panmơđơt, Phong trào công nhõn Ấn Độ, NXB Sự thật, 1960 Khác
4. R. Panmơđơt, Ấn Độ hôm nay và ngày mai, NXB Sự thật, 1960 Khác
5. Vũ Dương Ninh, Lịch sử Ấn Độ, NXB Giáo dục Hà Nội, 1995 Khác
6. Vũ Dương Ninh chủ biên, Lịch sử thê giới cận đại, NXB Giáo dục 1996 Khác
7. Nguyễn Anh Thái chủ biên, Lịch sử thế giới hiện đại, NXB Giáo dục 2007 Khác

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

w