GANV 7

Để chứng minh cho luận điểm ấy tác giả đã đưa ra những dẫn chứng nào?. Phương thức: Nghị luận chứng minh Mục đích: Khẳng định sự giàu đẹp của Tiếng Việt... 1- Nhận định chung về phẩm chấ

Tiết 85

Sự giàu đẹp của

tiếng việt

Trích - Đặng Thai Mai

Kiểm tra bài cũ

? Để chứng minh cho luận điểm ấy tác giả đã đưa ra những dẫn chứng nào?

? Nhận xét về cách đưa ra dẫn chứng của tác giả?

Đáp án:

Luận điểm: Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là

truyền thống quý báu của dân tộc ta.

Dẫn chứng: Truyền thống yêu nước trong lịch sử và thời đại ngày nay.

-> D/c cụ thể, rõ ràng, chọn lọc

Tiết 85

Sự giàu đẹp của Tiếng Việt

(Trích- Đặng Thai Mai)

1 Tác giả : Đặng Thai Mai

(1902 - 1984)

- Người làng Lương Điền (nay

là Thanh Xuân), huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An, sinh ra trong một gia đình nho học.

- Trước 1945: Dạy học, hoạt động cách mạng, sáng tác và nghiên cứu văn học.

- Sau 1945: Giữ nhiều trọng

trách trong bộ máy chính

quyền và các cơ quan văn

nghệ, viết một số công trình nghiên cứu văn học có giá trị lớn.

- Năm 1996: Được Nhà nước phong tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn hóa – Nghệ thuật.

2 Tỏc phẩm:

• Văn học khỏi luận (1944)

• Lỗ Tấn (1944)

• Tạp văn trong văn học Trung Quốc ngày nay (1945)

• Chủ nghia nhõn văn thời kỡ văn húa Phục Hưng (1949)

• Giảng văn Chinh Phụ Ngõm (1950)

• Lược sử văn học hiện đại Trung Quốc (1958)

• Văn thơ Phan Bội Chõu (1958)

• Văn thơ cỏch mạng Việt Nam đầu thế kỉ XX (1961)

• Trờn đường học tập và nghiờn cứu, tập 1 (1959), tập 2 (1969), tập 3 (1070)

• Đặng Thai Mai – tỏc phẩm, tập 1 (1978), tập 2 (1984)

• Hồi kớ (1985)

Trớch phần đầu bài nghiờn cứu Tiếng Việt, một biểu hiện hựng hồn của sức sống dõn tộc / Tuyển tập

Đặng Thai Mai, tập 2

Phương thức: Nghị luận chứng minh

Mục đích: Khẳng định sự giàu đẹp của Tiếng Việt

Bố cục :

2 phần

+ P1: Từ đầu đến lịch sử “ ”

phẩm chất giàu đẹp của Tiếng Việt

+ P2: Còn lại

đẹp của Tiếng Việt

1- Nhận định chung về phẩm

chất giàu đẹp của Tiếng Việt

Câu văn nào khái quát phẩm chất của tiếng Việt?

"Tiếng Việt cú những đặc sắc của một thứ tiếng đẹp, một thứ tiếng hay".

? Tỏc giả đó phỏt hiện

phẩm chất đú trờn

phương diện nào.

T/C giải thích của TV thể

hiện bằng một loạt cụm từ

lặp lại Đó là cụm từ nào?

lặp lại Đó là cụm từ nào?

Nói thế nghĩa là nói rằng

Vẽ đẹp của TV được giải

thích trên những yếu tổ

nào?

- Nhịp điệu: Hài hoà về âm hư ởng, thanh điệu

- Cú pháp : tế nhị, uyển chuyển

? Dựa vào căn cứ nào để

tác giả nhận xét TV là một

thứ tiếng hay?

- Đủ khả năng diễn đạt từ ngữ

- Thoả mãn cho yêu cầu …

ĐV có 3 câu liên kết ba nội dung, qua đó em thấy cách lập luận của tác giả có gì

đặc biệt ?

=> Cỏch lập luận :

Ngắn gọn, rành mạch, đi

từ ý khỏi quỏt đến ý cụ thể.

=> Tỏc dụng : Làm rõ luận

điểm Tiếng Việt là thứ tếng “

điểm Tiếng Việt là thứ tếng “

đẹp, một thứ tiếng hay”

Tiếng Việt cú những đặc sắc của một thứ tiếng đẹp, một thứ tiếng hay.

Tiếng Việt

đẹp

Tiếng Việt

hay

Hài hũa về mặt

õm hưởng,

thanh điệu

Cú pháp tế nhị, uyển chuyển

Đủ khả năng diễn đạt từ

ngữ

Thỏa món … đời sống văn húa nước nhà.

Sơ đồ 1

2- Phẩm chất giàu đẹp của Tiếng Việt

a- Tiếng Việt đẹp

? Để chứng minh vẽ đẹp của TV, tác giả dựa trên những đặc sắc nào trong cấu tạo của nó ?

- Giàu chất nhạc

- Uyển chuyển, cân đối, nhịp nhàng

về cú pháp

- Từ vựng dồi dào

- Ngữ âm, phát âm phong phú, giàu thanh điệu

? Tính uyển chuyển của

TV được tác giả xác nhận trên chứng cứ đời sống nào ?

* Tính uyển chuyển: Rành mạch trong lời nói

? Nhận xét về cách nghị

luận của tác giả về vẻ

đẹp của TV?

- Kết hợp chứng cứ khoa

học và đời sống làm cho

lý lẽ, từ ngữ trở nên sâu

sắc Song còn thiếu

những dẫn chứng cụ thể

trong VH nên lập luận

có phần khô cứng, khó

hiểu.

Ví dụ:

1 Long lanh đáy nước in trời

Thành xây khói biếc non phơi bóng vàng

(Nguyễn Du)

2 Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy

Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu

3 Đoái trông theo đã cách ngăn

Tuôn màu mây biếc trải ngàn núi xanh

(Trích Chinh phụ ngâm khúc)

4 Lom khom dướI núi tiều vài chú

Lác đác bên sông chợ mấy nhà

(Bà Huyện Thanh Quan)

Sơ đồ 2:

Tiếng Việt […] có những đặc sắc của một thứ tiếng khá

đẹp.

Thứ tiếng giàu chất nhạc. Rành mạch trong lối nói,

uyển chuyển trong câu kéo.

Hệ thống nguyên âm, phụ

âm phong phú Giàu về thanh điệu.

2- Phẩm chất giàu đẹp của Tiếng Việt

a- Tiếng Việt hay

? Tác giả quan niệm

ntn là một thứ tiếng

hay?

- Dồi dào về cấu tạo từ ngữ, về hình tượng diễn đạt

- Từ vựng tăng lên mỗi ngày …

- Ngữ pháp uyển chuyển, chính xác

? Nhận xét về cách

lập luận của tác giác

trong đv này ?

- Lý lẽ, chứng cứ KH,

thuyết phục bạn đọc ở sự

chính xác, KH song còn

thiếu dẫn chứng cụ thể,

sinh động

? Trong những phong cách của TV mà tác giả và

phân tích, phong cách nào thuộc về HT, phong cách nào thuộc về nội dung?

- Tiếng Việt đẹp → HT

-Tiếng Việt hay → Nội dung

-=> Quan hệ gắn bó với nhau.

(Cỏi đẹp gắn với cỏi hay, chớnh

cỏi hay tạo ra cỏi đẹp).

Sơ đồ 3:

Tiếng Việt hay.

Thỏa mãn nhu cầu trao đổi

tình cảm.

Thỏa mãn yêu cầu của đời

sống văn hóa.

Cấu tạo từ ngữ, từ vựng

tăng. Hình thức diễn đạt.

III Tæng kÕt

1 NghÖ thuËt :

- LËp luËn chÆt chÏ, chøng cí toµn diÖn, phong phó

- KÕt hîp gi÷a gi¶i thÝch, chøng minh, b×nh luË …

2- Néi dung :

Lµm s¸ng tæ hai phong c¸ch cña TiÕng ViÖt.

Luyện tập:

1- Hãy tóm tắt bài văn một cách ngắn, gọn, rõ (5 câu)

2- Em có nhận xét gì về thanh điệu của các tiếng trong câu thơ sau:

Bến Tầm Dương canh khuya đưa khách

T B B B B B T

3- Em có suy nghĩ gì khi một số người hiện nay hay dùng các từ ngữ hơi bị đẹp, hơi bị hay, hơi bị tức cười trong giao tiếp

Hướng dẫn về nhà

+ Đọc lại văn bản - Nắm nghệ thuật, nội

dung (+ Ghi nhớ).

+ Luyện tập /SGK/tr.37.

+ Làm BT trong SBT.

Chuẩn bị bài mới:

+ Đọc, tỡm hiểu bài : Thờm trạng ngữ cho cõu / SGK / tr.39-40.