Chuyên đề về biểu mô

HÌNH DẠNG VÀ SỐ LỚP - 3 DẠNG CHÍNH: LÁT, VUÔNG, TRỤ - SỐ LỚP: ĐƠN, TẦNG dựa vào nhân MÀNG ĐÁY Màng đáy đơn: basal lamina chỉ nhìn thấy dưới KHV điện tử gồm 1 lớp đậm ở giữa + 2 lớp sán

BIỂU MÔ

ThS BS TRANG THỊ ÁNH TUYẾT

NHU MÔ: parenchyma : mô đảm nhận chức năng chính

MÔ CHỐNG ĐỠ: stroma : nâng đỡ cấu trúc

CÁC MÔ CĂN BẢN

1 MÔ LIÊN KẾT (mô sụn, mô xương, mô máu)

2 MÔ CƠ

3 MÔ THẦN KINH

4 BIỂU MÔ: epithelial tissue

TẾ BÀO: cell

CHẤT NỀN: matrix = CHẤT CĂN BẢN ground substance + SỢI fiber

CHẤT GIAN BÀO: intercellular substance

HÌNH DẠNG VÀ SỐ LỚP

- 3 DẠNG CHÍNH: LÁT, VUÔNG, TRỤ

- SỐ LỚP: ĐƠN, TẦNG (dựa vào nhân)

MÀNG ĐÁY

Màng đáy đơn: basal lamina

chỉ nhìn thấy dưới KHV điện tử

gồm 1 lớp đậm ở giữa + 2 lớp sáng hai bên có phổ biến

Màng đáy đôi: basement membrane

có thể nhìn thấy dưới KHV quang học

do 2 màng đáy đơn kết hợp lại (có ở phổi, thận)

do 1 màng đáy đơn + lớp lưới (có ở da)

MẶT BÊN CỦA TẾ BÀO BIỂU MÔ

- CHẤT KẾT DÍNH

- LIÊN KẾT BẢN: liên kết vòng bịt, liên kết chặt

- LIÊN KẾT ĐIỂM: thể liên kết, (thể bán liên kết ở mặt đáy)

- LIÊN KẾT KHE

- THỂ MỘNG

MẶT ĐỈNH CỦA TẾ BÀO BIỂU MÔ

Vi nhung mao microvillus

bờ bàn chải, viền mâm khía, áo ngoài màng bào tương

Lông giả stereocilium

Lông chuyển cilium

Lông roi (tiêm mao) flagellum

2 LOẠI MÀNG ĐÁY ĐÔI

MÀNG ĐÁY ĐÔI DO

MÀNG ĐÁY ĐƠN + LỚP LƯỚI

Thể bán liên kết (H)

Sợi kết nối (mũi tên)

Màng đáy (BL)

BIỂU MÔ PHỦ

Lát đơn, vuông đơn, trụ đơn

Lát tầng ( có sừng và không sừng), vuông tầng, trụ tầng

BIỂU MÔ TUYẾN (tuyến: đa bào và đơn bào)

Chuyển dạng, trụ giả tầng có lông chuyển

CÁC LOẠI BIỂU MÔ

TUYẾN NỘI TIẾT (mao mạch máu)

lưới

túi

tản mác

TUYẾN NGOẠI TIẾT (có ống bài xuất)

THEO CÁCH TIẾT: toàn vẹn, bán hủy, toàn hủy

THEO ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI CỦA PHẦN CHẾ TIẾT: ống đơn, ống đơn chia nhánh, ống đơn xoắn, nang đơn, ống- nang hỗn hợp, ống phức tạp, nang phức tạp

CÁC LOẠI BIỂU MÔ ĐƠN

CÁC LOẠI BIỂU MÔ TẦNG

BIỂU MÔ LÁT ĐƠN BIỂU MÔ VUÔNG ĐƠN

BM LÁT TẦNG KHÔNG SỪNG

(THỰC QUẢN)

BM CHUYỂN DẠNG

(BÀNG QUANG)

Mặt bên và mặt đỉnh tế bào biểu mô

VI NHUNG MAO, VÒNG BỊT

LIEÂN KEÁT KHE

VI NHUNG MAO

SỰ TẠO CÁC LOẠI TUYẾN TỪ BIỂU MÔ PHỦ

CÁC LOẠI TUYẾN NGOẠI TIẾT

TÍNH PHÂN CỰC

SỰ PHÂN BỐ THẦN KINH

CÁC ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA BIỂU MÔ

SỰ ĐIỀU HÒA HOẠT ĐỘNG CHẾ TIẾT CỦA CÁC TUYẾN (nội tiết và thần kinh)

SỰ VẬN CHUYỂN ION QUA TẾ BÀO (chủ động, bơm sodium)

SỰ CHUYÊN CHỞ BẰNG ẨM BÀO

SỰ TẠO MỚI BIỂU MÔ

CÁC LOẠI TẾ BÀO BIỂU MÔ CHUYÊN BIỆT

TẾ BÀO CHẾ TIẾT DỊCH LOÃNG hạt tiết, xuất bào

TẾ BÀO CHẾ TIẾT DỊCH NHÀY hạt nhày

HỆ THẦN KINH-NỘI TIẾT LAN TỎA tế bào ưa bạc

TẾ BÀO CƠ-BIỂU MÔ: tuyến ngoại tiết có nguồn gốc ngoại bì

TẾ BÀO CHẾ TIẾT STEROID (hormon steroid) ưa acid, nhiều luới nội bào không hạt, nhiều ti thể

Ẩm bào và trao đổi ion ở tế bào ống lượn gần

Sự trao đổi chất 2 chiều qua tế bào biểu mô

Tế bào đài tiết nhày ở ruột non

Tế bào đài tiết nhày ở ruột non (nhuộm PAS)

Tuyến nhày thực quản

Tuyến dưới hàm