KHOA KT-TC-NH PHÂN PHỐI LỢI NHUẬN CHÍNH SÁCH CỔ TỨC TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 2 NỘI DUNG Các lý thuyết về chính sách cổ tức Ảnh hưởng của sự thay đổi chính sách cổ tức Lý thuyết phát tí
Trang 1KHOA KT-TC-NH
PHÂN PHỐI LỢI NHUẬN
(CHÍNH SÁCH CỔ TỨC)
TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP
2
NỘI DUNG
Các lý thuyết về chính sách cổ tức
Ảnh hưởng của sự thay đổi chính
sách cổ tức (Lý thuyết phát tín hiệu)
Mô hình phân phối lợi nhuận còn dư
Mua lại cổ phiếu
Cổ tức bằng cổ phiếu và chia tách cổ
phiếu
Tái đầu tư cổ tức
Chính sách phân phối lợi nhuận?
Cổ tức – Lợi nhuận giữ lại?
Hình thức?
Tính bền vững?
Trang 2Các lý thuyết và quan điểm về chính
sách cổ tức
Chính sách cổ tức tác động như thế
nào đến giá trị doanh nghiệp?
Chính sách cổ tức độc lập với giá trị
doanh nghiệp (MM)
Chính sách cổ tức tác động đến giá
trị DN (John Lintner – Myron Gordon)
Quan điểm ưa thích lợi vốn hơn cổ
tức
6
MM: Chính sách cổ tức độc lập với giá
trị doanh nghiệp
Giá trị DN chỉ phụ thuộc LN được tạo ra từ
TS, không phụ thuộc chính sách phân phối LN
Nhà đầu tư bàng quan giữa cổ tức và lợi nhuận giữ lại
Nhà đầu tư quan tâm: Nếu cần tiền thì bán cổ phiếu, nếu không cần tiền thì có thể dùng cổ tức để mua cổ phiếu.
Lý thuyết dựa trên các giả định: không thuế, không chi phí môi giới, thông tin cân xứng
Lý thuyết ưa thích cổ tức
(bird-in-the-hand theory)
Myron Gordon – John Lintner
Nhà đầu tư cho rằng nhận cổ tức ít
rủi ro hơn lợi vốn trong tương lai
ưa thích cổ tức.
Nếu DN trả cổ tức cao nhà đầu tư
định giá cổ phiếu cao
Lý thuyết ưa thích tránh thuế (tax preference theory)
Nếu nhà đầu tư nhận cổ tức họ chịu thuế đánh vào cổ tức
Nếu nhà đầu tư để lại lợi nhuận, quan tâm đến lợi vốn trong tương lai Thuế lợi vốn được “hoãn lại”
Nếu công ty trả cổ tức cao nhà đầu tư định giá cổ phiếu thấp.
Trang 3Gợi ý chính sách cho nhà quản trị
Lý thuyết Gợi ý chính sách
Cổ tức độc lập Tỷ lệ trả cổ tức bất kỳ
Ưa thích cổ tức Tỷ lệ trả cổ tức cao
Ưa thích lợi vốn Tỷ lệ trả cổ tức thấp
Lý thuyết nào tốt nhất?
10
Ảnh hưởng của nhóm nhà đầu tư?
Các nhóm nhà đầu tư khác nhau ưa thích chính sách cổ tức khác nhau.
Chính sách cổ tức trong quá khứ sẽ xác định nhóm nhà đầu tư trong hiện tại.
Ảnh hưởng của nhóm nhà đầu tư là trở ngại đối với việc thay đổi chính sách cổ tức
Nếu DN thay đổi chính sách cổ tức nhà đầu tư chuyển đổi đầu tư sang DN khác thuế và chi phí môi giới sẽ gây thiệt hại cho nhà đầu tư.
Giả thuyết về sự thay đổi chính sách
cổ tức (lý thuyết phát tín hiệu)?
Nhà đầu tư nhìn nhận sự thay đổi chính sách
cổ tức như làdấu hiệuvề quan điểm đối với
cổ tức của nhà quản trị trong tương lai
Nhà quản trị không muốn giảm cổ tức, và sẽ
không tăng cổ tức trừ khi họ cho rằng sự gia
tăng đó bền vững.
Vì vậy, sự tăng giá cổ phiếu tại thời điểm tăng
cổ tức sẽ phản ánh kỳ vọng vào EPS trong
tương lai cao hơn mà không phải là kỳ vọng
về cổ tức.
Chính sách cổ tức của DN
Chính sách cổ tức ổn định
Chính sách cổ tức tăng trưởng ổn định
Chính sách cổ tức từ lợi nhuận còn dư
Chính sách cổ tức dung hòa
Trang 4Chính sách cổ tức từ LN còn dư
Lập dự toán vốn đầu tư
Xác định cấu trúc vốn mục tiêu
Tài trợ các dự án đầu tư bằng cách kết hợp giữa
nợ và vốn sở hữu phù hợp với cấu trúc vốn mục
tiêu
Lợi nhuận giữ lại là vốn sở hữu
Nếu cần bổ sung vốn sở hữu phát hành cổ phần mới
Nếu có lợi nhuận dư ra, thì chi trả phần còn dư
dưới dạng cổ tức / mua cổ phiếu quỹ
Chính sách này giảm thiểu chi phí chìm và chi phí
vốn giảm thiểu WACC.
14
Mô hình phân phối lợi nhuận còn dư
(residual distribution model – RDM)
LN phân phối = – thuần LN
Tỷ lệ vốn mục tiêu
Tổng ngân sách vốn
LN phân phối = – thuần LN giữ lại LN
Ví dụ
Công ty ABC cần ngân sách vốn đầu tư là
800.000$ cho năm tới.
Cấu trúc vốn mục tiêu hiện nay: 40% nợ, 60%
vốn chủ Công ty muốn giữ nguyên cấu trúc
vốn.
Dự báo lợi nhuận thuần năm tới: $600.000
Công ty áp dụng mô hình RDM và lợi nhuận
còn lại được phân phối hết dưới hình thức cổ
tức.
Tính giá trị cổ tức và tỷ lệ thanh toán cổ tức.
Ảnh hưởng của sự tăng / giảm lợi nhuận thuần đến cổ tức?
LN thuần = 400.000 ?
Cần vốn 480.000 giữ lại hết LN thuần 400.000 Cổ tức = 0
LN thuần = 800.000 ?
Cổ tức = 800.000 – 480.000 = 320.000
Tỷ lệ thanh toán cổ tức = 320.000/800.000
= 40%.
Trang 5Nếu áp dụng chính sách cổ tức thặng
dư, sự thay đổi về cơ hội đầu tư sẽ
ảnh hưởng đến cổ tức ra sao?
Ít trường hợp, cơ hội đầu tư tốt
ngân sách vốn sẽ thấp hơn
cổ tức chi trả sẽ cao hơn.
Nhiều trường hợp, cơ hội đầu tư
tốt cổ tức chi trả sẽ thấp hơn.
19
Ưu và nhược điểm của việc áp dụng chính sách cổ tức từ LN còn dư
Ưu điểm : Giảm thiểu việc phát hành
CP mới và chi phí phát hành CP mới.
Nhược điểm : Nhiều phương án về chia
cổ tức, tiềm ẩn dấu hiệu xung khắc, tăng rủi ro, không nhận được sự ủng
hộ của nhóm nhà đầu tư đặc biệt.
Kết luận : Quan tâm đến cổ tức thặng
dư khi cần xác định tỷ lệ chi trả cổ tức mục tiêu (trong dài hạn), không nên theo đuổi trong ngắn hạn.
Chính sách cổ tức dung hòa
Các mục tiêu, được xếp theo thứ tự tầm quan
trọng
Tránh cắt giảm những dự án đầu tư có NPV dương để
chi trả cổ tức
Tránh cắt giảm cổ tức
Tránh nhu cầu phải bán vốn sở hữu
Duy trì một tỷ số nợ/vốn sở hữu mục tiêu
Duy trì một tỷ lệ chi trả cổ tức mục tiêu
Những công ty muốn chấp nhận các dự án có
NPV dương, đồng thời cũng tránh phát ra những
tín hiệu tiêu cực
Mua lại cổ phần (Repurchases)
Lý do mua lại CP:
Mua lại CP từ nhân viên (quyền chọn cổ phần của nhân viên)
Đầu tư tiền thặng dư.
Tăng giá trị cổ phần
Thay đổi cấu trúc vốn: phát hành Nợ để mua lại vốn CP
DN mua lại cổ phần đã phát hành từ cổ đông.
Trang 622 23
Ưu điểm của Mua lại CP
kết vì không thể duy trì mức cổ tức này.
(takeovers) hoặc bán lại (resold) CP nhằm đáp ứng nhu cầu tiền mặt.
Thu nhập từ lợi vốn > chi phí thuế cổ tức.
rằng: nếu nhà quản trị DN nghĩ rằng thị giá
CP dưới giá trị thực, họ sẽ mua lại CP
Nhược điểm của Mua lại CP
Có thể gặp phải quan điểm tiêu cực (DN
có những dự án đầu tư xấu).
Bị phạt nếu mua lại CP nhằm mục đích
tránh thuế cổ tức.
Cổ đông bán lại CP có thể không được
cung cấp đầy đủ thông tin họ bị đối
xử bất công.
DN có thể phải trả giá cao hơn nhiều để
mua lại CP của chính mình.
Thiết lập chính sách cổ tức
Dự báo nhu cầu vốn trong một kỳ kế hoạch, thường là 5 năm.
Xác định cấu trúc vốn mục tiêu.
Ước tính nhu cầu vốn chủ sở hữu hàng năm.
Thiết lập tỷ lệ thanh toán mục tiêu dựa trên
mô hình phân phối lợi nhuận còn dư.
Dự báo một số trường hợp tốc độ tăng trưởng cổ tức có thể xảy ra: Duy trì tốc độ tăng trưởng mục tiêu nếu có thể, thay đổi
cơ cấu vốn phần nào nếu cần thiết.
Trang 7Cổ tức bằng cổ phiếu,
Chia tách cổ phiếu
Cổ tức bằng cổ phiếu (cổ phiếu
thưởng) : DN trả cổ tức bằng cách
phát hành CP mới cho cổ đông
Chia tách cổ phiếu : DN tăng số
lượng cổ phiếu đang lưu hành
ghi tăng số cổ phần của cổ đông.
27
Cổ tức bằng cổ phiếu, Chia tách cổ phiếu
Tăng số lượng CP: “Chia nhỏ cái bánh thành nhiều phần nhỏ hơn”
Giá cổ phiếu sẽ giảm nhưng lợi ích của cổ đông không đổi, trừ khi cổ phiếu
thưởng/tách cổ phiếu truyền tải thông điệp nào đó của DN, hoặc được đi kèm với sự kiện khác như cổ tức cao
Cổ phiếu thưởng/tách cổ phiếu có thể mang lại “vùng giá tối ưu”.
Khi nào thì DN quan tâm đến vấn đề
chia tách cổ phiếu?
Xuất hiện quan điểm phổ biến cho
rằng vùng giá tối ưu của CP nên thuộc
một khoảng nào đó, chẳng hạn từ
20k – 80k.
Có thể chia tách CP để giữ giá tối ưu.
Trường hợp nhà quản lý tự tin với
việc tách CP, sẽ là tín hiệu tích cực.
Chiến lược tái đầu tư cổ tức?
Cổ đông có thể tái đầu tư cổ tức vào
cổ phiếu của DN Lấy CP được ưa thích hơn là lấy tiền
Có 2 hình thức tái đầu tư:
Thị trường chứng khoán
Cổ phần phát hành mới
Trang 8Mua CP trên thị trường
Tiền cổ tức được tái đầu tư trên thị
trường chứng khoán, thông qua môi
giới.
Chi phí môi giới giảm do khối lượng
mua lớn.
Thuận tiện, đơn giản nên hữu dụng
đối với nhà đầu tư.
31
CP phát hành mới
DN phát hành CP mới để phục vụ chiến lược tái đầu tư, giữ lại tiền và
sử dụng để mua tài sản.
Không tốn chi phí giao dịch, bán CP với giá chiết khấu so với giá thị trường Phần chiết khấu tương đương với chi phí phát hành chứng khoán có bảo lãnh.
Lựa chọn phương án đầu tư nào?
Quyền chọn đầu tư có thể được sử dụng
DN có nhu cầu vốn CP mới chiến lược
đầu tư vào CP mới.
DN không có nhu cầu vốn CP mới chiến
lược đầu tư trên thị trường CK.
Các DN niêm yết thường có chiến lược
đầu tư thông tin hữu ích cho nhà đầu
tư.
Tóm tắt
Chính sách phân phối:
Tỷ lệ chia cổ tức bao nhiêu?
Phân phối dưới hình thức nào: chia cổ tức hay mua lại CP?
Nếu DN ổn định chính sách cổ tức, tốc
độ tăng trưởng cổ tức ổn định là bao nhiêu?
Trang 9Tóm tắt (tt)
Chính sách phân phối tối ưu: cân
bằng giữa cổ tức hiện tại với sự tăng
trưởng của DN trong tương lai, sao
cho tối đa hóa giá cổ phiếu.
MM xây dựng chính sách độc lập đối
với cổ tức Chính sách cổ tức của
DN không ảnh hưởng đến giá cổ
phiếu hoặc chi phí vốn của DN.
35
Tóm tắt (tt)
Lý thuyết ưa thích cổ tức: Giá trị DN sẽ được tối đa hóa bởi một tỷ lệ thanh toán
cổ tức cao, vì nhà đầu tư quan tâm đến cổ tức bằng tiền hơn là lợi vốn tiềm năng, điều đó được cho là ít rủi ro hơn.
Lý thuyết ưa thích tránh thuế cổ tức: nhà đầu tư ưa thích để lại lợi nhuận giữ lại để
DN tăng trưởng, về dài hạn lợi vốn sẽ tốt hơn là nhận cổ tức trong hiện tại, phải chịu thuế cổ tức
Tóm tắt (tt)
Khảo sát thực tế không đưa ra kết
quả lý thuyết nào tốt hơn Khi thay
đổi chính sách cổ tức, sẽ rất khó
đánh giá sự tác động đến giá cổ
phiếu và chi phí vốn của DN.
Cần xem xét đến vấn đề phản ứng
của nhà đầu tư trên thị trường, khi
DN công bố thông tin có liên quan
đến chính sách cổ tức.
Tóm tắt (tt)
Trên thực tế, các DN thường đưa ra chính sách cổ tức tăng trưởng ổn định nhằm thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư.
Nhiều DN sử dụng mô hình phân phối lợi nhuận còn dư để thiết lập tỷ lệ thanh toán
cổ tức
Với kế hoạch mua lại một số cổ phiếu, DN
sẽ làm giảm lượng cổ phiếu đang lưu hành, nhưng không làm giảm giá cổ phiếu.
Trang 10Tóm tắt (tt)
Khi thiết lập chính sách cổ tức cần quan
tâm đến các vấn đề pháp lý, cơ hội đầu tư,
chi phí vốn huy động, thuế
Chia tách cổ phiếu làm tăng số lượng cổ
phiếu lưu hành và làm giảm giá mỗi cổ
phiếu DN thường chia tách cổ phiếu khi:
(1) giá CP quá cao, (2) nhà quản trị tin
rằng tương lai sẽ tươi sáng hơn Do đó,
chia tách cổ phiếu thường là dấu hiệu tích
cực.
39
Tóm tắt (tt)
Cổ tức bằng cổ phiếu có thể được áp dụng để thay thế cổ tức bằng tiền Cổ tức bằng cổ phiếu và chia tách cổ phiếu đều được sử dụng để giữ giá cổ phiếu trong vùng giá giao dịch tối ưu.
Kế hoạch tái đầu tư cổ tức cho phép các
cổ đông được dùng cổ tức để mua thêm
CP Các kế hoạch này được ưa thích vì không phải tốn chi phí môi giới.