Lý luận cơ bản về tiền tệ

 Các hình thức phát triển tiền tệ Tiền tệ dưới hình thức hàng hóa Commodity money  Tiền giấy paper money pháp định – Fiat money...  Chế độ tiền tệ là hình thức tổ chức lưu thông tiền

LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ

TIỀN TỆ

Ths NCS Phan Thành Hưng

Nội dung nghiên cứu

 Tiền tệ ra đời và phát triển gắn liền với nền sản xuất hàng hóa: sản xuất sản phẩm

=> Trao đổi qua mua bán = > cần phải có tiền.

SỰ RA ĐỜI VÀ PHÁT TRIỂN TIỀN TỆ

Các giai đoạn phát triển nền sản xuất hàng hóa:

 Giai đoạn sản xuất tự cung – tự cấp

 Giai đoạn sản xuất hàng hóa: H-H.

 Giai đoạn sản xuất hàng hóa - tiền tệ: H-T-H

SỰ RA ĐỜI VÀ PHÁT TRIỂN TIỀN TỆ

 Các hình thức phát triển tiền tệ

 Tiền tệ dưới hình thức hàng hóa (Commodity

money)

 Tiền giấy (paper money)

pháp định – Fiat money)

 Tờ séc (checks)

 Tiền điện tử (E-money)

TIỀN TỆ LÀ GÌ ?

 Các nhà kinh tế hiện đại (Friedman) định

nghĩa tiền tệ như là tất cả những gì được chấp nhận thanh toán cho việc mua bán hàng hóa, dịch vụ hoặc thanh toán các khoản nợ.

TIỀN TỆ LÀ GÌ ?

 Cần phân biệt tiền tệ (Money) và đồng tiền

(Currency):

của 1 quốc gia

nó có thể chuyển thành tiền giấy và tiền kimloại

TIỀN TỆ LÀ GÌ ?

 Tiền và của cải (wealth):

xe hơi, chứng khoán

 Tiền và của cải đáp ứng nhu cầu cất trữ giá trị

đơn vị thời gian

hiện có

TIỀN TỆ LÀ GÌ ?

 Chế độ tiền tệ là hình thức tổ chức lưu thông tiền tệ

của một quốc gia, được quy định bằng luật pháp =>

Chế độ tiền tệ hình thành kể từ khi có sự can

thiệp của nhà nước vào lĩnh vực tiền tệ.

gia hay chọn vật ngang giá chung).

 Đơn vị tiền tệ (tên gọi của đồng tiền và tiêu

chuẩn giá cả của đồng tiền).

CÁC CHẾ ĐỘ TIỀN TỆ

 Đồng tiền của quốc gia được định bằng một trọng

lượng cố định của hai kim loại là vàng và bạc.

Mỹ và Ý

 Ví dụ: ở Mỹ năm 1792, 1 đô la vàng = 1,603

gram vàng; 1 đô la bạc= 24,06 gram bạc

 Ở Mỹ, từ 1792 đến 1834, vàng rút ra khỏi lưu

thông Nhưng từ từ năm 1834 đến 1893 bạc rút

ra khỏi lưu thông, chỉ còn vàng.

CÁC CHẾ ĐỘ TIỀN TỆ

(Chế độ bản vị song song)

 Đồng tiền của quốc gia được định giá bằng

vàng => Tiền giấy của quốc gia được bảo đảm bằng vàng.

 Nhà nước không hạn chế đúc vàng.

 Tiền vàng tự do lưu thông.

 => Nhận xét: chế độ bản vị vàng là chế

độ đặc trưng của nền kinh tế thị trườngtrong giai đoạn tư do cạnh tranh

CÁC CHẾ ĐỘ TIỀN TỆ

(Chế độ bản vị vàng (từ cuối thế kỷ 19 - đầu thế kỷ 20)

 Tiền giấy là tiền dấu hiệu (đại diện giá trị)

 Tiền giấy xuất hiện bắt nguồn từ yêu cầu trao

đổi và lưu thông hàng hóa.

 Tiền giấy khả hoán

 Chế độ bản vị đồng bảng Anh

 Chế độ bản vị đồng đô la

 Chế độ tiền giấy bất khả hoán (Tiền pháp định)

CÁC CHẾ ĐỘ TIỀN TỆ

(Chế độ lưu thông tiền giấy)

 Sau chiến tranh thế giới lần 1, tại hội nghị

Gie-nơ (Ý), các nước trong hệ thống TBCN nhất trí sử dụng đồng bảng Anh làm đồng tiền thanh toán và dự trữ quốc tế

 Đồng bảng Anh được đảm bảo bằng vàng.

 Đồng tiền các nước phát hành và lưu thông ngoài

việc đảm bảo bằng vàng còn có thể dựa vào đồng bảng Anh.

 Nhận xét: chế độ đồng bảng Anh được xem là

chế độ bản vị vàng bị cắt xen ( vàng thỏi)

 Ở Anh, 1925 một thỏi vàng = 1700 bảng Anh

 Ở pháp 1928, một thỏi vàng = 215.000 Francs.

CÁC CHẾ ĐỘ TIỀN TE

(Chế độ bản vị bảng Anh (sau chiến tranh lần 1)

 Trong chế độ bản vị đồng bảng Anh, đồng USD

được xem là đồng tiền có vị trí thứ 2

sản chế độ đồng bảng Anh và đồng USD

 Ngày 21/9/1931: Chính phủ Anh tuyên bố đình chỉ

đổi đồng bảng Anh ra vàng và phá giá đồng bảngAnh 33% so với đồng USD

 Ngày 30/1/1934: Chính phủ Mỹ phá giá đồng USD

41%

CÁC CHẾ ĐỘ TIỀN TE

(Chế độ bản vị bảng Anh (sau chiến tranh lần 1)

 Chế độ tiền tệ được áp dụng phổ biến trong giai

đoạn 1944-1971 dưới tên gọi chế độ bản vị đồng

USD (Brettonwoods):

 Đồng USD là đồng tiền thanh toán quốc tế.

 Đồng USD được đảm bảo bằng vàng, đổi ra

vàng (1 USD = 0,888671 gr vàøng); 35 USD = 1 ounce vàng (28.3495231 grams)

 Các nước trong thành viên, phải duy trì một tỷ

giá cố định với đồng USD (+/- 1%).

bố phả sản chế độ tiền tệ Brettonwoods

CÁC CHẾ ĐỘ TIỀN TỆ

(Chế độ bản vị đồng USD)

 Vàng rút ra khỏi quá trình lưu thông =>

Trên thị trường chủ yếu lưu thông các loại tiền giấy.

 Giá trị thực của tiền giấy phụ thuộc vào

sức mua thực tế của nó/khối lượng hàng hóa

 Phát hành tiền giấy dựa vào các mục tiêu

của chính sách tiền tệ

CÁC CHẾ ĐỘ TIỀN TỆ

(Chế độ tiền giấy bất khả hoán)

Tham khảo lịch sử đồng tiền của Việt nam

Đông đô 4 ngày đúc tiền Thiên Ưng Thông bảo

CÁC CHẾ ĐỘ TIỀN TỆ

 Năm 1858 Pháp xâm chiến Việt nam, 1875 cho ra

đời tiền đông dương

chính ( chưa thành lập NH)

hàng

đến 1978

Sa” ,“Vĩnh-Trà, bến tre”

CÁC CHẾ ĐỘ TIỀN TỆ

 Phương tiện trao đổi.

 Phương tiện tính toán.

 Phương tiên cất trữ giá trị.

CHỨC NĂNG TIỀN TỆ

(Functions of money)

 Tiền là phương tiện trung gian để thực hiện

các giao dịch thương mại ( H -T -H’)

-(barter economy) (H—H’), nếu có N sảnphẩm thì phải cần N(N-1)/2 lần trao đổi, chiphí giao dịch cao

giảm chi phí giao dịch

PHƯƠNG TIÊN TRAO ĐỔI

(Medium of exchange)

 Tiền làm phương tiện trao đổi có thể là tiền vàng, tiền giấy và phương tiện chuyển tải giá trị khác có thể chuyển đổi ra tiền.

 Thực hiện chức năng này, khi đưa tiền vào lưu thông, xã hội cần tôn trọng quy luật lưu thông tiền tệ

 M khối lượng tiền trong lưu thông

 P: Giá cả

 Q: Khối lượng hàng hóa

 V: Tốc độ vòng quay đồng tiền

 Tiền được sử dụng để đo lường giá trị trong

nền kinh tế => Đo lường giá trị hàng hóa, dịch vụ…

 Thông qua tiền tệ, các doanh nghiệp tính

toán chi phí, giá thành sản phẩm, xác định giá cả hàng hóa.

 Trên góc độ kinh tế vĩ mô, tiền là công cụ

tính toán giá trị GNP và GDP.

ĐƠN VỊ TÍNH TOÁN

(Unit of account )

 Tiền cất trữ giá trị thể hiện nó có thể dùng để

mua sắm hàng hóa ở tương lai Tiền cất trữ tạmthời tách ra khỏi quá trình lưu thông

loại tài sản khác như chứng khoán, đất đai…

thể làm tăng giá trị còn tiền thì không

 Tiền có tính thanh khoản trong khi các tài sản

CẤT TRỮ GIÁ TRỊ (Store of value)

 Cất trữ của tiền tùy thuộc vào giá cả

 Mức giá cao, lạm phát làm cho giá trị

cất trữ/ sức mua của đồng tiền bị giảm.

 Giá cả tăng 50%, đồng tiền giảm giá

50%

CẤT TRỮ GIÁ TRỊ (Store of value)

 Tiền tệ là gì?

 Chế độ tiền tệ trong lịch sử xã hội

 Các chức năng của tiền tệ

NHẮC LẠI (Recap)