giáo trình mô đun sửa chữa bơm nước lý tâm

Chúng tôi biên soạn Giáo trình “Sửa chữa máy bơm nước li tâm” phục vụ cho người lao động sử dụng máy bơm nước vào công việc chăm sóc cây trồng Chương trình đào tạo nghề “Sửa chữa máy nôn

GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN

MÃ SỐ: MĐ 04

Trình độ: Sơ cấp nghề

TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN:

Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo

Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm

MÃ TÀI LIỆU: MĐ04

LỜI GIỚI THIỆU

Đào ta ̣o nghề cho lao đô ̣ng nông thôn là sự nghiê ̣p của Đảng, Nhà nước, của các cấp, các ngành và xã hội nhằm nâng cao chất lượng lao đô ̣ng nông thôn , đáp ứng yêu cầu công nghiê ̣p hóa , hiê ̣n đa ̣i hóa nông nghiê ̣p , nông thôn

Trong những năm qua quá trình áp dụng cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp đã phát triển ở một số khâu trong sản xuất nông nghiệp Đại đa số người

sử dụng máy móc không qua lớp đào tạo cho nên trong quá trình sử dụng gặp rất nhiều khó khăn trong vận hành, chăm sóc sửa chữa Để giải quyết những khó khăn trong việc áp dụng cơ giới hóa trong nông nghiệp Chúng tôi biên soạn Giáo trình “Sửa chữa máy bơm nước li tâm” phục vụ cho người lao động sử dụng máy bơm nước vào công việc chăm sóc cây trồng

Chương trình đào tạo nghề “Sửa chữa máy nông nghiệp” cùng với bộ giáo

trình được biên soạn đã tích hợp những kiến thức, kỹ năng cần có của nghề, đã cập nhật những tiến bộ của khoa học kỹ thuật và thực tế sửa chữa các máy làm đất tại các địa phương trong cả nước, do đó có thể coi là cẩm nang cho người đã, đang sử dụng máy nông nghiệp

Bộ giáo trình gồm 6 quyển:

1- Giáo trình mô đun Bảo dưỡng động cơ đốt trong

2- Giáo trình mô đun Bảo dưỡng động cơ điện

3- Giáo trình mô đun Sửa chữa máy làm đất

4- Giáo trình mô đun Sửa chữa máy bơm nước li tâm

5- Giáo trình mô đun Sửa chữa máy phun thuốc trừ sâu

6- Giáo trình mô đun Sửa chữa máy đập lúa

Để hoàn thiện bộ giáo trình này chúng tôi đã nhận được sự chỉ đạo, hướng dẫn của Vụ Tổ chức Cán bộ – Bộ Nông nghiệp và PTNT; Tổng cục dạy nghề -

Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Sự hợp tác, giúp đỡ của Viện cơ điện quản lý sau thu hoạch Đồng thời chúng tôi cũng nhận được các ý kiến đóng góp của các nhà khoa học, cán bộ kỹ thuật của các Viện, Trường, cơ sở sử dụng máy

nông nghiệp, Ban Giám Hiệu và các thầy cô giáo Trường Cao đẳng nghề Cơ khí nông nghiệp Chúng tôi xin được gửi lời cảm ơn đến Vụ Tổ chức cán bộ – Bộ Nông nghiệp và PTNT, Tổng cục dạy nghề, Ban lãnh đạo các Viện, Trường, các

cơ sở sản xuất, các nhà khoa học, các cán bộ kỹ thuật, các thầy cô giáo đã tham gia đóng góp nhiều ý kiến quý báu, tạo điều kiện thuận lợi để hoàn thành bộ giáo trình này

Bộ giáo trình là cơ sở cho các giáo viên soạn bài giảng để giảng dạy, là tài

liệu nghiên cứu và học tập của học viên học nghề “Sửa chữa máy nông nghiệp”

Các thông tin trong bộ giáo trình có giá trị hướng dẫn giáo viên thiết kế và tổ chức giảng dạy các mô đun một cách hợp lý Giáo viên có thể vận dụng cho phù hợp với điều kiện và bối cảnh thực tế trong quá trình dạy học

Giáo trình “Sửa chữa máy bơm nước li tâm” được xây dụng dựa trên cơ sở

chương trình mô đun sửa chũa máy bơm nước li tâm, được phân ra làm các bài

cụ thể như sau:

Bài 1: Kiểm tra máy bơm nước

Bài 2: Sửa chữa máy bơm nước

Bài 3: Lắp đặt và vận hành

Các bài được được viết ngắn gọn đề cập đến phần kiến thức cơ bản và kỹ năng nhằm hình thành các năng lực thực hiện cho người lao động trong công việc sửa chữa bảo dưỡng máy bơm nước

Trong quá trình biên soạn chắc chắn không tránh khỏi những sai sót, chúng tôi mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp của các nhà khoa học, các cán bộ kỹ thuật, các đồng nghiệp để giáo trình hoàn thiện hơn

Xin chân thành cảm ơn!

Tham gia biên soạn

1 Ông: Nguyễn Văn An Chủ biên

2 Ông: Hoàng Ngọc Thịnh Thành viên

3 Ông Phạm Văn Úc Thành viên

4 Ông Phạm Tố Như Thành viên

5 Ông Vũ Quang Huy Thành viên

6 Ông Phạm NgọcTuấn Thành viên

7 Ông Nguyễn ĐìnhThanh Thành viên

MỤC LỤC

1 Lời giớ i thiê ̣u……… ……… 2

2 Mục lục……… 5

3 Các thuật ngữ ……… 6

4 Mô đun sửa chữa máy bơm nước 7

5 Bài 1: Kiểm tra máy bơm nước 7

6 Bài 2: Sửa chữa máy bơm nước 18

7 Bài 3: Lắp đặt vận hành máy bơm nước 22

8 Hướng dẫn giảng dạy 75

9 Danh sách ban chủ nhiệm xây dựng chương trình 79

10 Danh sách hội đồng nghiệm thu chương trình 80

CÁC THUẬT NGỮ CHUYÊN MÔN, CHƢ̃ VIẾT TẮT

1 Cụm bơm nước Bao gồm động cơ và máy bơm nước

2 Lưỡi gà Van hút hay chõ hút

3 Bánh công tác Gồm các cánh bơm khi làm việc tạo ra độ chân không

để hút nước

4 Lưu lượng bơm - Được tính bằng m3 nước trong thời gian 1 giờ

MÔ ĐUN SỬA CHỮA MÁY BƠM NƯỚC LI TÂM

Mã số mô đun: MĐ 04

Giới thiệu mô đun:

Mô đun Sửa chữa máy bơm nước li tâm là mô đun chuyên môn chính trong chương trình đào tạo nghề Sửa chữa máy nông nghiệp Mô đun trang bị cho người học những hiểu biết về sơ đồ cấu tạo và nguyên lý hoạt động các máy bơm nước và hình thành các quy trình, kỹ năng sửa chữa, lắp đặt máy bơm nước trong chăm sóc cây trồng

Sau khi học xong mô đun này người học có khả năng:

- Trình bày được sơ đồ cấu tạo, nguyên lý làm việc của các máy bơm nước

- Trình bày được trình tự các bước sửa chữa máy bơm nước li tâm

- Sửa chữa được các hư hỏng thông thường trên máy bơm nước

- Lắp đặt, vận hành được cụm bơm nước đảm bảo yêu cầu kỹ thuật

- Có tinh thần trách nhiệm trong sửa chữa bảo quản máy móc

Kết thúc mô đun mỗi học viên sẽ được đánh giá kỹ năng hoàn thiện một sản phẩm sửa chữa một thiết máy cụ thể

Bài 1: Kiểm tra máy bơm nước li tâm

Mục tiêu:

Sau khi học xong bài này người học có khả năng

- Trình bày được sơ đồ cấu tạo, nguyên lý làm việc máy bơm nước li tâm

- Kiểm tra đánh giá đúng tình trạng kỹ thuật máy bơm nước li tâm

- Thực hiện tốt công tác an toàn và vệ sinh công nghiệp

A Nội dung

1 Khái quát chung về máy bơm nước li tâm

1.1 Công dụng, phân loại

a- Công dụng

Máy bơm nước có từ thời cổ xưa Những thiết bị nâng nước đầu tiên chủ yếu phục vụ nhu cầu tưới cây Các công cụ thô sơ nhất là gầu và guồng nước Tiếp đó là bơm bít tông một xilanh, 2 xilanh và bơm ly tâm.Trong thời gian dài bơm chủ yếu được dùng hút nước lên cao Do tính ưu việt của bơm mà phạm vi

sử dụng ngày càng rộng rãi

Bơm là một trong những máy phổ biến nhất và kết cấu rất khác nhau

- Bơm nước chủ yếu được dùng hút nước lên cao

- Phạm vi sử dụng dùng bơm nước chăm sóc cho cây trồng, sinh hoạt

Bơm ly tâm dùng để bơm và vân chuyển các chất lỏng có độ nhớt thấp như nước ngọt, nước biển Dùng trong các hệ thống đòi hỏi lưu lượng lớn và đều nhưng không đòi hỏi cột áp cao như các hệ thống nước ngọt, nước biển làm mát máy,

hệ thống ballast, cứu hỏa

b- Phân loại máy bơm nước

- Phân loại theo lưu lượng

- Phân loại theo nguyên tắc làm việc

- Theo thông số kỹ thuật

Một máy bơm bất kỳ đều làm việc trong hệ thóng chung Hệ thống bơm bao gồm ống hút, ống đẩy, máy bơm và các thiết bị phụ điều khiển, kiểm tra kèm bể chứa

* Phân loại theo lưu lượng của bơm:

- Bơm có lưu lượng thấp : Q <

20m3/h

Thường dùng trong sản xuất

nông nghiệp cho các hộ cá thể

Hình 1.1- Bơm nước có lưu lượng thấp

- Bơm có lưu lượng trung bình :

Q < 60m3/h

Thường dùng trong sản xuất

nông nghiệp dùng trong các

trạm bơm vừa

Hình 1.2- Bơm nước có lưu lượng trung bình

- Bơm có lưu lượng cao: Q >

60m3/h

Thường dùng trong sản xuất

nông nghiệp, công nghiệp dùng

trong các trạm bơm lớn

Hình 1.3 - Bơm nước có lưu lượng cao

* Phân loại theo nguyên tắc làm việc

- Bơm nước li tâm

Khi làm việc bánh răng quay sẽ

guồng nước từ khoang hút lên

khoang đẩy

Hình 1.8- Bơm bánh răng

1.2 Yêu cầu kỹ thuật máy bơm nước li tâm

- Đảm bảo lưu lượng nước và áp xuất theo yêu cầu đặt ra

- Dòng nước chảy liên tục

- Bơm làm việc liên tục ít có hiện tượng va đập và rung động

- Hiệu suất làm việc của máy cao

1.3 Cấu tạo, nguyên lý hoạt động máy bơm nước li tâm

Bơm li tâm gồm có các bộ phận chủ yếu sau :

- Bánh công tác: kết cấu có 3 dạng chính là cánh mở hoàn toàn, mở một phần và cánh kín Bánh công tác được lắp trên trục của bơm cùng với các chi tiết khác cố định với trục tạo nên phần quay của bơm gọi là Rôto Bánh công tác được đúc bằng gang hoặc thép theo phương pháp đúc chính xác Các bề mặt cánh dẫn và

đĩa bánh công tác yêu cầu có độ nhẵn tương đối cao (tam giác 3 đến 6) để giảm tổn thất Bánh công tác và Rôto của bơm đều phải được cân bằng tĩnh và cân bằng động để khi làm việc bánh công tác không cọ xát vào thân bơm

Một số dạng của bánh công tác của bơm ly tâm thường được sử dụng

Hình 1.12- bánh công tác máy bơm nước li tâm

- Trục bơm: thường được chế tạo bằng thép hợp kim và được lắp với bánh công tác thông qua mối ghép then

- Bộ phận dẫn hướng vào Hai bộ phận này thuộc thân bơm thường

- Bộ phận dẫn hướng ra (buồng xoắn ốc) đúc bằng gang có hình dạng tương đối phức tạp

- Ống hút Hai loại ống này có thể làm bằng gang đúc, tôn hàn hoặc cao su

- Ống đẩy

b- Nguyên lý hoạt động

Bơm ly tâm là loại bơm cánh dẫn, làm việc theo nguyên lý của máy thuỷ lực cánh dẫn Cơ cấu truyền năng lượng chính là hệ thống bánh cánh công tác Để biết nguyên lý làm việc của bơm ly tâm ta đi nghiên cứu sơ đồ kết cấu đơn giản của bơm ly tâm (Hình 2-13)

A Bánh cánh công tác, B Bầu góp xoắn ốc, c 1 ,u 1 ,w 1 là các véc tơ tốc độ

điểm đầu, c 2 ,u 2 ,w 2 là các véc tơ tốc độ điểm cuối

Trước khi bơm làm việc cần phải làm cho cánh công tác tiếp xúc với chất lỏng Khi bánh cánh công tác quay với một vận tốc nào đó thì chất lỏng tiếp xúc với bánh cánh cũng quay theo, như vậy bánh cánh đã truyền năng lượng cho chất lỏng Do chuyển động quay của bánh cánh mà các hạt chất lỏng chuyển động có

xu hướng văng ra xa khỏi tâm Để bù vào chỗ trống mà hạt chất lỏng vừa văng

ra thì hàng loạt các hạt chất lỏng khác chuyển động tới và quá trình trao đổi năng lượng lại diễn ra như các hạt trước nó Quá trình trao đổi năng lượng diễn

ra liên tục tạo thành đường dòng liên tục chuyển động qua bơm

Tốc độ chuyển động của hạt chất lỏng khi ra khỏi bánh cánh công tác lớn sẽ làm tăng tổn thất của đường dòng, bởi vậy cần phải giảm tốc độ này bằng cách biến một phần động năng của hạt chất lỏng chuyển động thành áp năng Để giải quyết điều này, chất lỏng sau khi ra khỏi bánh cánh công tác sẽ được dẫn vào buồng có tiết diện lớn dần dạng xoắn ốc nên gọi là bầu góp xoắn ốc (Hình 2.1) Do sự quay đều của bánh cánh công tác nên trong đường ống chất lỏng chuyển động liên tục Nguyên lý hoạt động của bơm li tâm được thể hiện trên (Hình 1.14) Hình 1-13: Sơ đồ nguyên lý của bơm ly tâm

Hình 1.14- Nguyên lý hoạt động của bơm li tâm

2 Kiểm tra tình trạng máy bơm nước li tâm

2.1 Kiểm tra sơ bộ máy bơm nước

- Động cơ điện - Hoạt động tốt

2 Kiểm tra các

đường ống

- Các đường ống khớp nối không bị móp, bẹp, dò dỉ

3 Kiểm tra lưỡi gà

(chõ hút)

Đổ nước mồi vào bơm lưỡi gà đóng kín

2.2 Kiểm tra lắp đặt máy bơm nước

Công việc Hình ảnh Yêu cầu kỹ thuật

1 Kiểm tra vị trí

lắp đặt

- Nền đặt máy

Nền bằng phẳng, chắc chắn

2 - Kiểm tra lắp

đặt đường ống

hút, đẩy

Các đường ống không bị gấp khúc

- Chiều cao hút đẩy nằm trong giới hạn cho phép của bơm

3 Kiểm tra liên

kết bơm với động

cơ

- Khớp nối chắc chắn

2.3 Kiểm tra hoạt động bơm nước

máy kiểm tra

cột áp

cầu bơm về chiều cao hút và chiều cao đẩy

B Câu hỏi và bài tập thực hành

1 Câu hỏi

Câu 1: - Trình bày sơ đồ cấu tạo, hoạt động của máy bơm nước li tâm

Câu 2: Trình bày công việc kiểm tra máy bơm nước li tâm

2 Bài tập

Bài 1: Thực hành kiểm tra độ kín kít của lưỡi gà, khớp nối đường ống bơm Bài 2: Thực hành kiểm tra hoạt động của bơm nước li tâm

C Ghi nhớ:

Trọng tâm bài muc:

1 Sơ đồ cấu tạo, hoạt động của máy bơm nước li tâm

2 Kiểm tra bơm nước li tâm

Bài 2: Sửa chữa máy bơm nước li tâm Thời gian: 20.giờ

Mục tiêu:

Sau khi học xong bài này người học có khả năng

- Trình bày được trình tự công việc bảo dưỡng, sửa chữa máy bơm nước li tâm

- Bảo dưỡng được các ổ bi trục bơm

- Sửa chữa thay thế được các thiết bị làm việc như đường ống, lưỡi gà, bánh công tác, doăng làm kín đúng yêu cầu kỹ thuật

- Thực hiện tốt công tác an toàn và vệ sinh công nghiệp

A Nội dung

1 Sửa chữa máy bơm nước

1.1 Sửa chữa khớp nối đường ống, lưỡi gà

Công việc Hình ảnh Yêu cầu kỹ thuật

1 Sửa chữa khớp nối

đường ống

- Thay đệm giữa hai

mặt bích

- Bề mặt tiếp xúc phẳng

- Phớt đệm phải đàn hồi tốt

2 Sửa chữa lưỡi gà

1.2 Sửa chữa bánh công tác

- Trục bơm quya nhẹ nhàng

1.3 Sửa chữa bộ phận truyền động

2 Truyền động

bằng đai truyền

- Tháo dây đai

- Lắp dây đai mới

- Điều chỉnh sức

căng

- Dây đai đúng chủng loại

- Đảm bảo độ căng

2 An toàn khi sửa chữa máy bơm nước

- Phải được trang bị bảo hộ lao động

- Không để người không có nhiệm vụ và trẻ em đứng gần máy khi đang làm việc

- Khi bị , tuột dây đai hoặc sự cố phải dừng hẳn máy mới được tháo lắp sửa chữa và căn chỉnh

- Thường xuyên kiểm tra, siết chặt bu lông đai ốc và độ căng dây đai

- Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi vận hành máy

B Câu hỏi và bài tập thực hành

1 Câu hỏi

Câu 1: - Trình bày được trình tự công việc bảo dưỡng, máy bơm nước li tâm? Câu 2: - Trình bày được trình tự công việc sửa chữa, máy bơm nước li tâm?

2 Bài tập

Bài 1: Thực hành - Bảo dưỡng được các ổ bi trục bơm

Bài 2: Sửa chữa thay thế được các thiết bị làm việc như đường ống, lưỡi gà, bánh công tác của bơm nước li tâm

C Ghi nhớ:

Trọng tâm bài muc:

1 Công việc chăm sóc bảo dưỡng máy bơm nước li tâm

2 Sửa chữa các chi tiết bơm nước li tâm

Bài 3: Lắp đặt và vận hành máy bơm nước li tâm Thời gian: 20.giờ

Mục tiêu:

Sau khi học xong bài này người học có khả năng

- Trình bày được trình tự công việc lắp đặt và vận hành máy bơm nước li tâm

- Lắp đặt, vận hành được cụm bơm nước đúng yêu cầu kỹ thuật

- Thực hiện tốt công tác an toàn và vệ sinh công nghiệp

Lựa chọn máy bơm cần đảm bảo:

-Đáp ứng yêu cầu kỹ thuật về lưu lượng, cột áp

- Máy bơm sẽ làm việc ở vùng có hệ số hiệu suất cao nhất

- Cột nước hút cho phép càng lớn càng tốt.(thông thường [Hck] < 7,5 m)

- Bơm có kết cấu gọn nhẹ, dễ sử dụng giá thành thấp (sẽ mồi hoặc tự mồi

nước)

- Chi phí cho một đơn vị thể tích nước được bơm lên là nhỏ nhất (nghĩa là kinh

tế nhất )

Trong thực tế sản xuất và đời sống khi đã có máy bơm với các thông số cột áp

H, lưu lượng Q và số vòng quay n nào đó, cần tính toán để chọn nguồn động lực

(động cơ điện hay xăng ) theo trình tự sau:

Tính công suất hữu ích :

Nh = 9,81 H.Q ( kW) (đơn vị cột áp – m; lưu lượng – m3/s ) Lấy hệ số hiệu suất của bơm ?b = 0.05- 0,8 và xác định công suất trên trục bơm:

Công suất động cơ cần sẽ là:

dc td

tr

K N

tđ= 0,90- 0,95- Khi dùng truyền động bằng dây đai

tđ= 0,95- 0,98 – Khi dùng hộp giảm tốc bánh răng

đc – Hệ số hiệu suất động cơ

K – Hệ số dự trữ phòng khi vượt tải Hệ số K lấy theo bảng sau

1,25-1,1

1,15-1,05

1,1-1,05

1,2-1,15

1,12

1,15-1,10

1,12-1,10

1.2 Trình tự công việc

thuật

tụ lại thành hai loại chính:

- Bơm trục đứng và bơm trục ngang hay trục đặt nghiêng

* Lắp ráp bơm trục đặt ngang thực tế sử dụng bơm trục ngang với bệ máy và không kèm bệ máy

Lắp ráp bơm trục ngang có bệ máy cần chú ý theo các trình tự:

Nếu bơm dùng nâu ở một chỗ thì cần xây bệ máy bằng bê tông gạch vỡ hay bê tông sỏi

Nếu đổ bê tông có lỗ chờ có chiều cao phù hợp chiều dài của từng loại bu lông chốt chẻ l= (200-400mm) và hố chờ 150 làm bằng ống lứa ống tre, các thân cây chuối hay gỗ mềm để dễ tháo ra khi bê tông cứng

Sau khi lắp bu lông chốt chẻ sẽ đổ bê tông lần hai

Hình 3.1(a)- Bu lông liên kết bệ máy

- Dùng bu lông kèm theo tấm tôn 100 (dày 2mm), hoặc bu lông có cuốn dây thép làm bu lông chốt chẻ

Hình 3.1(b)- Bu lông liên kết bệ máy Dùng vít gỗ chôn sâu xuống nền gạch

Hình 3.1(c)- Bu lông liên kết bệ máy Bơm nhỏ thì không cần đổ bê tông móng mà đặt bệ máy trên mặt nền phẳng khô

Có thể đổ bệ máy sơ bộ với kích thước nhỏ bằng kích thước dài và rộng của bệ

đỡ máy, sau đó dùng vữa xi măng chát phủ cho đẹp và đảm bảo kích thước rộng thêm (5-10) cm ra các phía

Dùng ni vô kiểm tra độ thăng bằng của móng máy và bệ máy khi lắp đặt Nếu không có ni vô thì dùng nước trong ống nhựa trắng 4-10 (ví dụ ống truyền huyết thanh) để điều chỉnh sự cân bằng của bệ máy Chú ý cân bằng cả mặt phẳng và mặt đứng ở 4 điểm tại 4 góc bệ máy

Đổ bê tông lần 2 để chèn bu lông chốt chẻ Khi bê tông đủ thời gian đông cứng thì siết chặt bu lông bệ máy

Thông thường máy bơm và động cơ lắp sẵn trên giá vì vậy có thể đưa luôn giá vào lắp trên móng máy Nắp bơm đặt rời không bệ máy tương tự như loại bơm

có bệ Chú ý điều chỉnh vị trí ống hút, ống xả cho phù hợp khi đổ bê tông chèn lần Dùng các tấm đệm kim loại mỏng để kê chỉnh bệ đỡ máy

* Một số điều cần lưu ý khi lắp ống hút và ống xả máy bơm

Tránh lắp trực tíêp miệng hút của bơm với cút cong để tránh dòng xoáy gây xâm thực rung động Giữa miệng hút của bơm và cút cong cần có đoạn ống thẳng với chiều dài tối thiểu bằng hai lần đường kính miệng hút của bơm

ống xả của máy bơm cũng cần tính toán càng ngắn càng tốt (hình 53) Để giảm bớt tổn thất do ma sát với thành ống

Hình 3.3- Bố trí đặt rọ rác bơm ly tâm

Hình 3.4- Bố trí ống xả bơm ly tâm

Đầu cuối của ống xả nên đặt gần mặt nước của kênh tưới ( nếu cao quá thì lãng phí cột áp và công suất ; nếu thấp quá sẽ gây hiện tượng chảy ngược) ( hình 53a)

Khi đầu cuối của ống xả bắt buộc phải cao hơn mức nước tưới thì nên làm ống cung ngập xuống mức nước (hình 53c) tương tự như ống xiphông làm giảm công suất tiêu thụ

Đường kính của ống xả và ống hút máy bơm có nên chọn sao cho vận tốc dòng chảy không vượt quá Vmax= 3 m/s Thông thường nên chọn V= (1,5-2,0) m/s

Đường kính của bánh công tác máy bơm < 500mm cần để khe hở giữa hai bích

từ 2- 4mm, nếu là 500mm nên để khe hở từ 4-6mm; lớn hơn 500mm khe hở sẽ

là 4-6mm Khe hở hướng trục cần bảo đảm đều khắp tiết diện mặt bích Sai số cho phép không lớn hơn 0,3mm Cần kiểm tra độ đồng tâm của hai trục bơm- động cơ Xoay các bích đầu trục và dùng một thước vuông góc áp vào hai mặt bích ở các góc cách nhau 900 Nếu không có khe hở thì coi như hai trục đồng tâm Độ không đồng tâm của trục cho phép không lớn hơn 0,1mm

- Cần giảm các cút cong

ở khu vực ống hút

cũng cần tính toán càng ngắn càng tốt

- Đầu cuối của ống xả nên đặt gần mặt nước của kênh tưới

Công việc Hình ảnh Yêu cầu kỹ thuật

3 Thu dọn đồ nghề và

vệ sinh công nghiệp

- Đồ nghề đầy đủ

- Máy sạch sẽ và tình trạng kỹ thuật tốt

3 Vận hành cụm bơm nước

3.1 Công việc

Cần bảo quản máy tránh bị ẩm ướt nhất là khi dùng động cơ điện Phải đảm bảo độ cách điện của động cơ tốt Khi hoạt động phải có quạt làm mát, không để động cơ nóng quá nhiệt độ cho phép

Cố gắng chọn bơm và động cơ có số vòng quay định mức tương đương để nối trực tiếp hai trục, hạn chế dùng dây đai Đối với bơm nắp động cơ điện thì cố gắng đặt bơm càng gần nguồn điện (trạm biến thế) càng tốt để giảm tổn thất trên dây Khoảng cách từ trạm biến thế đến trạm bơm quá xa (L> 1500m) sẽ gây sụt

áp mạnh và máy chạy với điện áp thấp hơn định mức không đảm bảo đủ số vòng quay dẫn đến hiện tượng nước không lên, nước lên rất ít hoặc rung động mạnh, tiếng ồn lớn Khi ấy động cơ sẽ nóng nhanh Sau khi lắp hoàn chỉnh, kiểm tra lại máy bơm, động cơ xoay bằng tay, rôtor quay trơn nhẹ nhàng, đảm bảo không va chạm đủ dầu mỡ

Kiểm tra điện áp nguồn phải đủ 3 pha (đối với động cơ 3 pha)

Với bơm trục ngang cần mồi nước, có thể mồi nước bằng thủ công ( đổ nước vào lỗ phía trên vỏ bơm) tự hút hoặc dùng bơm chân không hút hết không khí trong bơm (có bơm lắp thiết bị tự mồi) Cho bơm chạy khởi động thử kiểm tra chiều quay Nếu chiều quay của bơm sai thì phảI đảo đầu dâu điện Cần kiểm tra nước làm mát ép túp ổ trượt, dầu mỡ cho ổ bi của bơm, dầu cho động cơ nổ Kiểm tra bể hút, rọ rác, không bị tắc và không có xoắy ở bể hút khi bơm làm việc

Khi mồi nước phải xả hết không khí trong ống hút và máy bơm

Khởi động máy bơm ly tâm phải đóng van trên ống xả Đối với bơm hướng trục và bơm hỗn lưu thì mở van Trong hệ thống lắp bơm hướng trục hoặc bơm hỗn lưu thường dùng lắp xả ở đầu ống để chống dòng chảy ngược khi dừng máy Nên có đối trọng cho lắp xả và ống thông hơi trên ống xả của bơm hướng trục để giảm lực va đập, nâng cao độ bền

Nên kiểm tra đều đặn dây đai và điều chỉnh cho phù hợp Cố ngắng điều chỉnh bơm làm việc ở chế độ vòng quay định mức của bơm và động cơ Làm việc với

số vòng quay khác xa định mức ( lớn hơn hay nhỏ hơn ) đều dẫn đến chế độ hiệu suất thấp, tiêu hao nhiên liệu và năng lượng nhiều dễ gây rung mạnh và chóng hỏng máy

Công việc Hình ảnh Yêu cầu kỹ thuật

Công việc Hình ảnh Yêu cầu kỹ thuật

1 Mồi nước chưa đủ hoặc bơm

chân không chưa hút hết không

khí trông bơm

1 Tiếp tục mồi đầy nước, kiểm tra bơm chân không và cho hút hết không khí trong bơm

2 Hướng quay của bánh công

tác không đúng

2 Đổi hướng quay (đảo hai đầu cột động cơ điện

3 Tổng cột nước của trạm vượt

quá khả năng bơm

3 Đổi vị trí đặt bơm hoặc thay đổi đường ống để giảm cột nước cần bơm và giảm tổn thất

4 Chiều cao hút quá cao 4 hạ vị trí đặt bơm thấp hơn

5 ống hút hay chỗ ép túp bị lọt

không khí vào

5 Xem xét chỉnh lại ống hút và vặn lại chỗ ép túp

6 Van đáy ở rọ rác bi kênh , 6 Tháo rọ rác chỉnh lại van đáy

9 Cánh bơm bị mài mòn nhiều

9 Thay cánh bơm nước mới

10 Không đủ điện áp 10 Kiểm tra điện áp thay dây dẫn

2.Phần quay của rotor bị kẹt 2 Kiểm tra lại việc lắp rotor , chỉnh

7 Trục cong dây đai quá chặt 7 Nắn trục điều chỉnh lại độ căng

của dây đai

8 Lệch trục động cơ và bơm 8 Điều chỉnh lại nới trục

2 Tạo túi khí ở ống hút hay

ống bích và ép túp bị hở

2 Lắp lại ống hút và điều chỉnh lại

ép túp

7 Chiều cao hút lớn 7 Hạ thấp vị trí đặt bơm

8 Tăng tổn thất đường ống xả 8 Kiểm tra van xả và xem lại các

1 Lượng dầu bôi trong không

đủ, rỉ dầu quá nhiều, hoặc vòng

xả dầu không hoạt động, chất

lượng dầu kém

1 Kiểm tra mức dầu cho thêm dầu,

tu sửa và điều chỉnh, làm sạch ống lọc dầu

2 Tăng nhiệt độ dầu áp lực 2 Kiểm tra dầu và nước làm mát

3 ổ bi bị mài mòn hoặc lắp

không tốt

3 Thay ổ bi mới tu sửa điều chỉnh lại

4 Dây đai quá chặt 4 Điều chỉnh lại dây đai

5 Vật liệu bộ phận cho dầu

không đảm bảo kỹ thuật

5 Thay vật liệu mới phù hợp

6 Lực dọc trục và ma sát lớn 6 Kiểm tra đĩa cân bằng và điều

chỉnh

2 Các mối nối ống không chặt 2 Siết chặt lại

3 Trục bơm và động cơ nối

1 Quạt làm mát hỏng 1 Dừng máy, táo động cơ kiểm tra

và sửa lại quạt

2 Tăng điện thế nguồn 2 Dừng bơm cho đến khi đến khi

điện áp nguồn bình thường mới cho máy hoạt động

3 Điện áp nguồn giảm thấp

hơn n hiều điện áp định mức

3 Giảm lưu lượng bơm

4 hư hỏng trong bơm 4 Xác định hư hỏng và sửa bơm

5 Hư hỏng ở động cơ 5 Sửa chữa hoặc thay thế động cơ

mới

Đã

cắm

phích

1 Mất điện 1 Dùng bút điện kiểm tra điện lưới

cầu chì , tiếp xúc giữa phích và ở cắm