giáo trình mô đun sửa chữa máy phun thuốc trừ sâu

Chúng tôi biên soạn Giáo trình “Sửa chữa máy phun thuốc trừ sâu” phục vụ cho người lao động trong nông thôn làm tài liệu tham khảo khi sửa chữa bảo dưỡng máy phun thuốc trừ sâu Chương tr

GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN

SỬA CHỮA MÁY PHUN THUỐC TRỪ SÂU

MÃ SỐ: MĐ 05

Trình độ: Sơ cấp nghề

TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN:

Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo

Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm

MÃ TÀI LIỆU: MĐ05

LỜI GIỚI THIỆU

Đào ta ̣o nghề cho lao đô ̣ng nông thôn là sự nghiê ̣p của Đảng, Nhà nước, của các cấp, các ngành và xã hội nhằm nâng cao chất lượng lao động nông thôn , đáp ứng yêu cầu công nghiê ̣p hóa , hiê ̣n đa ̣i hóa nông nghiê ̣p , nông thôn

Trong những năm qua quá trình áp dụng cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp đã phát triển ở một số khâu trong sản xuất nông nghiệp Đại đa số người

sử dụng máy móc không qua lớp đào tạo cho nên trong quá trình sử dụng gặp rất nhiều khó khăn trong vận hành, chăm sóc sửa chữa Để giải quyết những khó khăn trong việc áp dụng cơ giới hóa trong nông nghiệp Chúng tôi biên soạn Giáo trình “Sửa chữa máy phun thuốc trừ sâu” phục vụ cho người lao động trong nông thôn làm tài liệu tham khảo khi sửa chữa bảo dưỡng máy phun thuốc trừ sâu

Chương trình đào tạo nghề “Sửa chữa máy nông nghiệp” cùng với bộ giáo

trình được biên soạn đã tích hợp những kiến thức, kỹ năng cần có của nghề, đã cập nhật những tiến bộ của khoa học kỹ thuật và thực tế sửa chữa các máy phun thuốc đang sử dụng trong cả nước, do đó có thể coi là cẩm nang cho người dân trong sản xuất nông nghiệp

Bộ giáo trình gồm 6 quyển:

1- Giáo trình mô đun Bảo dưỡng động cơ đốt trong

2- Giáo trình mô đun Bảo dưỡng động cơ điện

3- Giáo trình mô đun Sửa chữa máy làm đất

4- Giáo trình mô đun Sửa chữa máy bơm nước li tâm

5- Giáo trình mô đun Sửa chữa máy phun thuốc trừ sâu

6- Giáo trình mô đun Sửa chữa máy đập lúa

Để hoàn thiện bộ giáo trình này chúng tôi đã nhận được sự chỉ đạo, hướng dẫn của Vụ Tổ chức Cán bộ – Bộ Nông nghiệp và PTNT; Tổng cục dạy nghề -

Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Sự hợp tác, giúp đỡ của Viện cơ điện quản lý sau thu hoạch Đồng thời chúng tôi cũng nhận được các ý kiến đóng góp

của các nhà khoa học, cán bộ kỹ thuật của các Viện, Trường Cao đẳng Cơ điện nam bộ, các cơ sở sử dụng máy nông nghiệp, Ban Giám Hiệu và các thầy cô giáo Trường Cao đẳng nghề Cơ khí nông nghiệp Chúng tôi xin được gửi lời cảm ơn đến Vụ Tổ chức cán bộ – Bộ Nông nghiệp và PTNT, Tổng cục dạy nghề, Ban lãnh đạo các Viện, Trường, các cơ sở sản xuất, các nhà khoa học, các cán bộ kỹ thuật, các thầy cô giáo đã tham gia đóng góp nhiều ý kiến quý báu, tạo điều kiện thuận lợi để hoàn thành bộ giáo trình này

Bộ giáo trình là cơ sở cho các giáo viên soạn bài giảng để giảng dạy, là tài

liệu nghiên cứu và học tập của học viên học nghề “Sửa chữa máy nông nghiệp”

Các thông tin trong bộ giáo trình có giá trị hướng dẫn giáo viên thiết kế và tổ chức giảng dạy các mô đun một cách hợp lý Giáo viên có thể vận dụng cho phù hợp với điều kiện và bối cảnh thực tế trong quá trình dạy học

Giáo trình “Sửa chữa máy phun thuốc” được xây dụng dựa trên cơ sở

chương trình mô đun sửa chữa máy phun thuốc, được phân ra làm các bài cụ thể như sau:

Bài 1: Kiểm tra máy phun thuốc

Bài 2: Sửa chữa máy phun thuốc

Bài 3: Biện pháp an toàn sử dụng máy phun thuốc trừ sâu

Các bài được được viết ngắn gọn đề cập đến phần kiến thức cơ bản và kỹ năng nhằm hình thành các năng lực thực hiện cho người lao động trong công việc sửa chữa bảo dưỡng máy làm đất

Trong quá trình biên soạn chắc chắn không tránh khỏi những sai sót, chúng tôi mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp của các nhà khoa học, các cán bộ kỹ thuật, các đồng nghiệp để giáo trình hoàn thiện hơn

Xin chân thành cảm ơn!

Tham gia biên soạn

1 Ông: Nguyễn Văn An Chủ biên

2 Ông: Hoàng Ngọc Thịnh Thành viên

3 Ông Phạm Văn Úc Thành viên

4 Ông Phạm Tố Như Thành viên

5 Ông Vũ Quang Huy Thành viên

6 Ông Phạm NgọcTuấn Thành viên

7 Ông Nguyễn ĐìnhThanh Thành viên

MỤC LỤC

1 Lời giớ i thiê ̣u……… ……… 2

2 Mục lục……… 5

3 Các thuật ngữ ……… 6

4 Mô đun sửa chữa máy bơm nước 7

5 Bài 1: Kiểm tra máy phun thuốc…… 7

6 Bài 2: Sửa chữa máy máy phun thuốc 30

7 Bài 3: Biện pháp an toàn sử dụng máy phun thuốc trừ sâu 43

8 Hướng dẫn giảng dạy 51

9 Danh sách ban chủ nhiệm xây dựng chương trình 56

10 Danh sách hội đồng nghiệm thu chương trình 57

CÁC THUẬT NGỮ CHUYÊN MÔN, CHƢ̃ VIẾT TẮT

1 Bình tích áp Bình dùng để tích trữ áp suất

2 Máy phun thuốc đa năng Máy phun thuốc bột và phun thuốc nước

3 Bộ phận tạo áp Gồm có bơm và bộ phận điều hòa áp suất

4 Bộ phận điều hòa áp suất Dùng để ổn định và điều chỉnh áp suất

5 Dung dịch thuốc Gồm nước và thuốc được pha theo tỷ lệ

MÔ ĐUN SỬA CHỮA MÁY PHUN THUỐC TRỪ SÂU

Mã mô đun 06

Giới thiệu mô đun:

Mô đun Sửa chữa máy phun thuốc trừ sâu là mô đun chuyên môn trong chương trình đào tạo nghề Sửa chữa máy nông nghiệp Mô đun trang bị cho người học những hiểu biết về sơ đồ cấu tạo và nguyên lý hoạt động các máy phun thuốc trừ sâu đồng thời hình thành các quy trình, kỹ năng sửa chữa các bộ phận làm việc máy phun thuốc trừ sâu

Sau khi học xong mô đun này người học có khả năng:

- Trình bày được sơ đồ cấu tạo, nguyên lý làm việc của các máy phun thuốc trừ sâu

- Trình bày được các quy định an toàn sửa chữa máy phun thuốc trừ sâu

- Sửa chữa được các hư hỏng thông thường trên máy phun thuốc trừ sâu

- Có tinh thần trách nhiệm trong sửa chữa bảo quản máy móc

Kết thúc mô đun mỗi học viên sẽ được đánh giá kỹ năng hoàn thiện một sản phẩm sửa chữa một thiết máy cụ thể

Bài 1: Kiểm tra máy phun thuốc trừ sâu Thời gian: 16 giờ

Mục tiêu:

Sau khi học xong bài này người học có khả năng

- Trình bày được sơ đồ cấu tạo, nguyên lý làm việc máy phun thuốc trừ sâu

- Nhận biết phân loại máy phun thuốc trừ sâu

- Kiểm tra đánh giá đúng tình trạng kỹ thuật máy phun thuốc trừ sâu

- Thực hiện tốt công tác an toàn và vệ sinh công nghiệp

A Nội dung

1 Khái quát chung về máy phun thuốc trừ sâu

1.1 Công dụng, phân loại

a- Công dụng: Máy phun thuốc trừ sâu dùng để phun các thuốc bảo vệ thực vật dưới dạng nước hoặc khô vào cây trồng để diệt trừ sâu bệnh cho lúa và cây hoa màu nhằm cho chúng tăng trưởng và phát triển

b Phân loại:

- Theo nguồn động lực:

+ Loại máy phun thuốc loại bơm tay

Máy có cấu trúc đơn giản dùng ở diện

tích nhỏ hẹp

Hình 1.1 - Loại máy phun thuốc loại

bơm tay

+ Loại đẩy kéo không có động cơ loại

này lượng thuốc mang theo nhiều hơn,

năng suất phun cao hơn, để sử dụng để

phun thuốc cho các vườn cây ăn quả,

cây bên đường dao thông

Hình 1.2- Máy phun thuốc kéo đẩy

không động cơ

+ Loại máy kéo: có năng suất phun

cao, chất lượng thuốc phun tốt, có hiệu

quả kinh tế kỹ thuật cao sử dụng ở

những vùng có tổ chức sản xuất lớn,

quy hoạch đường xá đồng ruộng tốt

Hình 1.3 - Loại máy phun thuốc liên

hợp với máy kéo

+ Loại máy bay có năng suất cao, chất

lượng thuốc phun tốt, có thể phun ở

những nơi không có đường xá như đồi

núi xình lầy song chi phí giá thành

phun cao Loại này thường được sử

dụng trong lâm nghiệp

Hình 1.4 - Loại máy phun thuốc máy

bay

- Theo nhiệm vụ:

+ Loại phun thuốc vạn năng, dùng

phun thuốc cho cây ngoài đồng trong

vườn hặc đối tượng phun nào cũng

được

Hình 1.5 - Loại máy phun thuốc vạn

năng

+ Loại chuyên dụng: Chỉ phun thuốc

cho một loại cây hay một đối tượng

phun, đòi hỏi máy và vòi phun có cấu

trúc riêng biệt Nếu sử dụng máy phun

vạn năng thì không dảm bảo yêu cầu

kỹ thuật

Hình 1.6 - Loại máy phun thuốc

chuyên dụng

- Theo dạng thuốc:

+ Máy phun thuốc nước thuốc nước

Hình 1.7- Loại máy phun thuốc nước

+ Máy phun thuốc bột

Hình 1.8 - Loại máy phun thuốc bột

+ Máy phun phối hợp thuốc nước và

bột hoặc phun bột ẩm để phát huy ưu

điểm của hai hình thức phun trên

Hình 1.9 - Loại máy phun thuốc nước

và thuốc bột

- Phun thuốc phân ra theo nguyên tắc phun:

+ Phun theo nguyên tắc áp

suất Chất lỏng được nén với

áp suất cao qua vòi phun

thoát ra tạo thành bụi sương

Hình 1.10 – Sơ đồ máy phun thuốc bằng ném áp

suất + Phun theo nguyên tắc thổi

Chất lỏng chảy ra hoặc bơm

ra với áp suất thấp đến vòi

phun gặp luồng gió mạnh

thổi làm tơi và cuốn theo

thành bụi sương

Hình 1.11 Sơ đồ máy phun thuốc nguyên tắc thổi

1.2 Cấu tạo, nguyên lý hoạt động máy phun thuốc trừ sâu

a Cấu tạo máy phun thuốc

* Sơ đồ phun thuốc nước

Hình 1.12- Sơ đồ phun thuốc nước theo nguyên tắc áp suất:

Hình 1.13- Sơ đồ phun thuốc theo nguyên tắc thổi

* Các bộ phận chính trong máy phun thuốc nước theo nguyên tắc áp suất

+ Thùng chứa

Tuỳ theo loại máy mà thùng chứa có dung tích và dạng khác nhau Nói chung thùng chứa phải chứa đủ chất lỏng để phun hết một diện tích nhất định cho việc lấy thuốc bổ xung Thùng chứa dùng ở loại máy người mang có dung tích từ 10-20 lít, thùng chứa lắp trên máy kéo 600-1200 lít

Trước khi đổ vào thùng chứa thuốc được lọc sạch bụi bẩn để tránh kẹt tắc khi phun Thùng thuốc được trang bị bộ phận báo mức thuốc để thuận tiện cho người sử dụng

Vật liệu chế tạo phải bền vững, chống ăn mòn hoá học thường làm bằng thép có sơn chống gỉ Hiện nay người ta thường dùng thùng chứa làm bằng chất dẻo có khả năng chống ăn mòn hoá học tốt mà lại rẻ tiền

+ Bộ phận tạo áp (ở máy làm việc theo nguyên tắc áp suất )

Bộ phận tạo cho chất lỏng một áp suất điều hoà nhất định bao gồm:

Thùng

đựng thuốc

Bộ phận tạo áp

ống dẫn Vòi phun Ra ngoài

Thùng

thuốc

ống dẫn

Bơm áp thấp

Vòi phun Quạt

Ra ngoài

bơm và bộ phận điều hoà áp suất

Bơm có nhiệm vụ cung cấp và tạo ra áp suất cho thuốc nước Hiện nay người ta thường dùng bơm không khí kiểu pitông

Bơm không khí kiểu pitông (hình 54)

Hình 1.14- Bơm không khí Nguyên tắc làm việc khi kéo pitông từ dưới đi lên trong không khí từ ngoài lọt qua giữa phần bao và cần pitông vào xilanh bơm

Khi ấn pitông từ trên xuống phần tựa tỳ vào phần bao thể tích buồng xilanh giảm , áp suất tăng , thắng sức căng của lò so 2 đẩy viên bi xuống đưa không khí vào thùng thuốc Khi kéo pitông lên van bị đóng khí lại được nạp vào

xi lanh Quá trình đó liên tục sẽ đưa được không khí vào thùng thuốc tạo ra sức

ép đẩy thuốc qua vòi phun Loại bơm này có thể tạo ra áp suất 5-6 at ; Thường dùng ở máy phun thuốc người mang

Bơm pitông tác động một chiều

Hình 1.15- Bơm pittông tác động một chiều

1- pittông; 2- xylanh; 3- van hút; 4- van đẩy

Nguyên tắc hoạt động: Khi cơ cấu biên tay quay hoạt động, pitông dịch chuyển từ trái qua phải thẻ tích xilanh 1 tăng, van 3 mở van 4 đóng đó là quá trình nạp thuốc vào xilanh Khi pitông dịch chuyển từ phải qua trái van 3 đóng van 4 mở thuốc được đẩy từ xi lanh qua van 4, bình ổn áp ra vùi phun

+ Bộ phận điều hoà áp suất

Bộ phận điều hoà áp suất có nhiệm vụ ổn định và điều chỉnh áp suất thuốc, đảm bảo chất lượng thuốc phun ra theo từng đối tượng cụ thể

Bộ điều hoà áp suất gồm bình ổn áp, van điều chỉnh, van an toàn và áp kế (hình 56) Bình ổn áp có nhiệm vụ ổn định áp suất thuốc ra vòi phun

Hình 1.16 Sơ đồ điều hoà áp suất

1- van an toàn; 2- van điều chỉnh; 3 bình ổn áp; 4- áp kế

Cấu tạo bình ổn áp là bình thép dày chịu được áp suất cao hơn mức của van an toàn, phần trên bịt kín phần dưới có ống dẫn thuốc vào và ra trong bình chứa không khí lượng thuốc bằng nửa thể tích bình Khi bơm thuốc vào bình không khí được nén lại, tạo cho thuốc khi ra khỏi bình tới vòi phun có áp suất ổn định

Tuỳ theo lượng thuốc từ bơm tới vùi phn mà người ta dùng bình ổn áp to hay nhỏ Thực tế một số máy phun thuốc người mang bình ổn áp được làm bằng nhựa

Van điều chỉnh có nhiệm vụ điều chỉnh áp suất thuốc phun ra cho phù hợp với từng loại cây trồng Nhờ vít điều chỉnh ta có thể thay đổi độ nén của lò so lên van Khi áp suất thuốc ra vòi phun lớn hơn áp suất của lò so, van sẽ mửo và một phần thuốc sẽ quay trở lại thùng đựng thuốc, đảm bảo áp suất thuốc phun ra đúng yêu cầu

Van an toàn có nhiệm vụ đảm bảo an toàn cho ống dẫn theo độ nén của lò

so van này do nhà máy chế tạo đặt trứơc do bất cứ nguyên nhân nào làm cho áp suất thuốc trong ống dẫn vượt quá áp suất an toàn của ống dẫn van này sẽ mở và một phần thuốc sẽ quay trở về thùng

+ Vòi phun

Nhiệm vụ của vòi phun là phun thuốc ra ngoài tạo bụi sương toả rộng trùm lên đói tượng phun

- Vòi phun ngoài đồng

Hình 1.17- Vòi phun ngoài đồng

1- nắp; 2- ống nối; 3- lõi vòi phun

thường; 4- lõi vòi phun tiếp kiệm;

- Vòi phun trong vườn

Hình 1.18- Vòi phun trong vườn

5- ống dẫn; 6- cần; 7 – thân; 8- phần

lồi của thân; 9- bạc; 10- đệm; 11- lõi

phun ; 12- vònh cao su; 13- đĩa phun;

Hiện nay thường dùng vòi phun chất lỏng có áp suất 3-10 at với hình nón phun , cần dài 1-2m loại này để phun các loại cây thấp

Nguyên tắc làm việc thuốc từ ống dẫn chia nhỏ theo rãnh xoắn đi vào buồng xoáy, chuyển động xoáy trong đó làm tơi nhỏ rồi thoát ra lỗ vòi phun tạo thành hình nón bụi sương Lỗ vòi phun có đường kính từ 1-1,5 mm

* Máy phun thuốc nước làm việc theo nguyên tắc thổi

Cấu tạo máy có bộ phận chính sau

Hình 1.21 - Sơ đồ máy phun thuốc nước theo nguyên tắc thổi

1- bình thuốc; 2- lưới lọc; 3- ống cân bằng; 4- vòi; 5- ống dẫn khí;

6- quạt gió

Thùng đựng thuốc thường làm bằng thép có sơn chống gỉ (máy S 100 của Đức) hay bằng nhựa (DM9 của Nhật, tại chỗ đổ thuốc vào thùng có đặt lưới lọc để loc sạch tạp chất, rong rêu để khi phun khỏi bị tắc kẹt Nhiều máy có để ống nhựa trong bên cạnh thùng và thông với thùng để báo mức thuốc trong thùng nhờ nguyên tắc bình thông nhau Đáy thùng có khoá K1 ra vòi phun thuốc khi khoá lại

Trên thùng có lỗ dẫn khí từ quạt thổi về thùng, để áp suất trong thùng cân bằng với cửa thổi của quạt tạo điều kiện cho thuốc chảy qua vòi phun dễ dàng, đề đặn

Quạt gió 6 làm việc nhờ động cơ có cửa hút ở tâm quạt, cửa thổi tiếp tuyến với thân quạt nối với ống dẫn khí mềm để cơ động thay đổi hướng của thổi khi phun thuốc Phía cuối cửa thổi có một đường dẫn gió về thùng và đường dẫn thuốc từ thùng xuống vòi phun qua khoá K2 vòi phun chỉ là ống dẫn thuốc thẳng xuống

và cắt vát về phía cửa thoát gió, để gió không thổi vào vòi phun làm cho thuốc chảy được Một số máy ở trước cửa phun còn đặt tấm chắn như cánh quạt trần nên khi thuốc nước thổi đập vào tấm chắn sẽ tạo ra chuyển động xoáy tảo rộng hơn để phun gần và tạo ra xoáy để thuốc dễ dàng bám vào mặt trước, mặt sau lá cây

Để điều chỉnh lượng thuốc phun tên một đơn vị diện tích ta mở khoá K2

rộng hay hẹp hay thay đổi tốc độ di chuyển máy

b Hoạt động

* Phun thuốc nước theo nguyên tắc áp suất:

Hình 1.22 - Hoạt động máy phun thuốc nước theo nguyên tắc áp suất:

Khi kéo tay bơm lên trên, pittông của bơm thuỷ lực sẽ đi ngợc lên phía trên, thể tích khoảng trống trong xi lanh tăng lên tạo thành chân không, nhờ đó dung dịch thuốc trừ sâu từ bình chứa chảy qua van hút vào nạp đầy khoang xi lanh Trong quá trình dung dịch nạp vào xi lanh thì van xả đóng lại

Khi pit tông bơm đi xuống, dới tác động của lực truyền từ tay ngời, dung dịch bị cưỡng bức dồn vào bình tích áp qua van xả mở và van hút đóng Cứ như vậy dung dịch ngày càng được truyền nhiều vào bình tích áp và khối không khí trong bình ngày càng bị co hẹp về thể tích tạo thành áp lực tác dụng lên trên bề mặt chất lỏng Khi khoá mở ra, chất lỏng có áp suất từ trong bình tích áp theo ống dẫn qua khóa nước đến vòi phun và nhờ cấu tạo đặc biệt của vòi phun mà chất lỏng được phun ra dới dạng hạt nhỏ

* Phun thuốc nước theo nguyên tắc thổi

Hình 1.23 - Hoạt động máy phun thuốc nước theo nguyên tắc thổi

2 Thông số kỹ thuật một số máy phun thuốc trừ sâu

2.1 Một số máy phun thuốc trừ sâu của hãng Olympia (Nhật Bản)

460x390x63

tỷ lệ 25:1

Xăng pha nhớt theo

Kiểu động cơ Đứng, 1 xy lanh Đứng, 1 xy lanh

Đường kính xy lanh

(mm)

Nơi chế tạo Đông Phuơng Hồng (Trung

445 x505 x604

2.4 Máy phun thuốc Việt Nam Bông Sen, Bông Lúa và Minh Phương:

Mã hiệu bơm phun thuốc s©u

Nơi chế tạo

Công ty Máy kéo - Máy nông nghiệp

Kiểu vòi phun Ly tâm rãnh

xoắn côn

Ly tâm rãnh xoắn

Ly tâm rãnh xoắn Đờng kính lỗ thoát

2.5 Bơm thuốc trừ sâu thủ công

(độ)

3 Kiểm tra tình trạng máy phun thuốc trừ sâu

3.1 Kiểm tra bình và các đường ống, vòi phun

1- Kiểm tra sự rò rỉ

của bình, độ kín khít

của nắp, lỗ thông hơi

- Nắp bình phải có doăng kín khít không dò gỉ

- Đường ống không bị thủng

3- Kiểm tra vòi phun Vòi phun không bị

bẩn, tắc

3.2 Kiểm tra bơm thủy lực hoặc quạt thổi, bình tích áp

3.3 Kiểm tra hoạt động máy phun thuốc trừ sâu