Phân tích vấn đề về trà sữa trân châu dưới góc độ đạo đức

M c l c

M c l c 1

L i m đ u 2

Ph n 1 t v n đ 3

Ph n 2 Phân tích v n đ 4

2.1.Phân tích d i khía c nh nhân l c 4

2.2 Phân tích d i khía c nh marketing 5

2.3 Phân tích d i khía c nh tài chính 5

2.4 Phân tích d i khía c nh bán hàng 7

2.4.1 Nguyên li u ch bi n trà s a chân trâu không đ m b o ch t l ng 8

2.4.2 Nhi u quán trà s a trân châu ch a đ m b o v sinh 8

2.4.3 o đ c đ đâu? 9

Ph n 3: Nguyên nhân 9

3.1 Nguyên nhân sâu xa: 10

3.1.1 Lòng tham 10

3.1.2 S ích k : 10

3.2 Mâu thu n tri t lý 11

Ph n 4 Gi i pháp 12

L i k t 13

Tài li u tham kh o 13

L i m đ u

T x a đ n nay v n đ đ o đ c luôn đ c coi tr ng m i th i k l ch s

nh ng khái ni m đ o đ c cùng các quy t c đ c hi u và v n d ng m t cách linh ho t

Th k 21 là th k c a công ngh thông tin, khoa h c, kinh t phát tri n nh v bão Lúc này, v n đ đ o đ c không ch đ c hi u trong cu c s ng n a mà đã xu t hi n và ngày m t phát tri n trong kinh doanh M t công ty thành công vào th i đi m này là công ty không ch t o ra doanh thu, l i nhu n l n mà còn ph i th c hi n t t trách nhi m đ o đ c v i khách hàng, môi tr ng, chính ph , ng i lao đ ng và v i toàn xã

h i làm đ c đi u y không h d dàng, đòi h i doanh nghi p ph i kiên trì, b n

l nh tránh m i cám d đ đi đúng h ng con đ ng mình đã ch n ( o) nh m đ t

đ c m c tiêu đã đ ra ( c) Th nh ng, s c cám d c a th tr ng quá l n mà c ng

có nhi u doanh nghi p b qua, hay bi t nh ng v n làm nh ng vi c trái đ o đ c gây ra

nh ng h u qu nghiêm tr ng không ch đ i v i doanh nghi p mà còn làm nh h ng

t i xã h i, th m chí là t i c nh ng th h sau này Có th nêu ra đây m t s ví d đi n hình nh ch t t o n c trong th t l n, s a nhi m Melamin, Vedan làm ô nhi m sông

Th V i nhi u n m…

Nh m làm rõ nh ng sai ph m trong đ o đ c kinh doanh c a doanh nghi p thông qua các khía c nh th hi n và đ i t ng h u quan nhóm Trà S a xin phân tích

ch đ “Phân tích v n đ trà s a trân châu d i góc đ đ o đ c” N i dung bài trình bày g m 3 ph n:

Ph n 1: t v n đ

Ph n 2: N i dung phân tích

Ph n 3: Nguyên nhân

Ph n 4: Nh ng gi i pháp kèm theo

Ph n 1 t v n đ

Th i ti t mùa hè n ng nóng khi n nhu c u n c gi i khát t ng m nh M t th c

u ng ngon, b , r là mong mu n c a b t k ng i tiêu dùng nào V y là trà s a_m t

th c u ng có ngu n g c xu t x t ài Loan đã đ c du nh p vào Vi t Nam là ra

m t ly trà s a th m ngon c n có s a t i nguyên ch t, trân châu là t rau câu và b t

s n, m t nguyên li u n a không th thi u là trà ngon pha l y n c Qua bàn tay khéo léo c a ng i ch bi n s có đ c s n ph m là m t ly trà s a ngon lành Nh ng t

n m 2009, khi xu t hi n thông tin h t trân châu đ c tr n thêm polymer cho thêm

ph n dai và giòn thì ng i ta m i v l ra r ng nh ng nguyên li u t o nên m t c c trà

s a toàn là ch t hóa h c đ c h i Lý gi i cho v n đ này là các ch kinh doanh nh n ra nguyên li u đ làm nên m t ly trà s a đ m b o ch t l ng không h r trong khi nhu

c u c ng i tiêu dùng quá cao V y là nh ng c c trà s a không đ m b o ch t l ng

ra đ i

Vi c ti p c n và phân tích nh ng sai ph m c a trà s a trân châu có th xem xét trên nhi u góc đ khác nhau D i s gi ng d y c a th c s Ao Thu Hoài trong môn

h c “ o đ c kinh doanh và v n hóa công ty” nhóm Trà s a xin đ c trình bày

nh ng sai ph m liên quan t i trà s a trân châu d i góc đ đ o đ c

Ph n 2 Phân tích v n đ 2.1.Phân tích d i khía c nh nhân l c

Nh đã bi t m t qu c gia mu n phát tri n thì c n ph i có các ngu n l c nh tài nguyên thiên nhiên, v n, khoa h c - công ngh , con ng i … Trong các ngu n l c đó thì ngu n l c con ng i là quan tr ng nh t, có tính ch t quy t đ nh trong s t ng

tr ng và phát tri n kinh t c a m i qu c gia t tr c đ n nay V y ngu n nhân l c là

gì ?

Hi n nay có nhi u quan đi m khác nhau v ngu n nhân l c Theo Liên H p

Qu c thì “Ngu n nhân l c là t t c nh ng ki n th c, k n ng, kinh nghi m, n ng l c

và tính sáng t o c a con ng i có quan h t i s phát tri n c a m i cá nhân và c a đ t

n c”

Ti p c n d i góc đ c a Kinh t Chính tr có th hi u: ngu n nhân l c là t ng hoà th l c và trí l c t n t i trong toàn b l c l ng lao đ ng xã h i c a m t qu c gia, trong đó k t tinh truy n th ng và kinh nghi m lao đ ng sáng t o c a m t dân t c trong

l ch s đ c v n d ng đ s n xu t ra c a c i v t ch t và tinh th n ph c v cho nhu c u

hi n t i và t ng lai c a đ t n c

Trong th i đ i ngày nay, con ng i đ c coi là m t '' tài nguyên đ c bi t '', m t ngu n l c c a s phát tri n kinh t B i v y vi c phát tri n con ng i, phát tri n Ngu n nhân l c tr thành v n đ chi m v trí trung tâm trong h th ng phát tri n các ngu n l c Ch m lo đ y đ đ n con ng i là y u t b o đ m ch c ch n nh t cho s

ph n vinh, th nh v ng c a m i qu c gia u t cho con ng i là đ u t có tinh chi n l c , là c s ch c ch n nh t cho s phát tri n b n v ng

Do v y đây không ch đ t ra ph i phát tri n ngu n nhân l c có ch t l ng mà

ph i là phát tri n ngu n nhân l c ch t l ng cao – đó là nh ng con ng i phát tri n c

v trí l c và th l c, c v kh n ng lao đ ng, v tính tích c c chính tr - xã h i, v đ o

đ c, tình c m trong sáng

t ngu n nhân l c d i góc đ đ o đ c trong sai ph m v kinh doanh trà s a trân châu có th th y công nhân c a các c s s n xu t thi u ki n th c c b n v an toàn v sinh th c ph m, t c vô ý ho c c ý “làm l ” v i ch t l ng c a trà s a m c dù

h nh n th c đ c r ng khi vào c th , polymer không th tiêu hóa, gây đ y b ng, d ng có th d n đ n t c ru t ho c ng đ c c p tính, nguy hi m nh t là các lo i t p

ch t đi kèm polymer, vì tác h i c a các t p ch t này r t l n Chúng ng m d n vào c

th , k t h p v i các ch t đ c h i khác và tr thành th ph m gây b nh ung th

Chính s vô tâm, thi u trách nhi m và hi u bi t c a đ i ng lao đ ng c ng là

m t ph n gây ra sai ph m trên M t khi ngu n nhân s thi u ý th c, trách nhi m có

th gây ra nh ng h u qu nghiêm tr ng cho t ch c

Khâu quan tr ng đ hàng hóa l u chuy n d dàng t ng i s n xu t đ n ng i tiêu dùng là các ho t đ ng marketing Tri t lý c a marketing là tho mãn t i đa nhu

c u c a khách hàng nh đó t i đa hóa l i nhu n c a doanh nghi p, t i đa hóa l i ích cho toàn xã h i Nguyên t c ch đ o c a marketing là t t c các ho t đ ng marketing

đ u ph i đ nh h ng vào ng i tiêu dùng vì h là ng i phán xét cu i cùng v vi c

công ty s th t b i hay thành công

Tuy nhiên, các v n đ v đ o đ c liên quan đ n marketing có th s n y sinh trong m i quan h v i s an toàn c a s n ph m, qu ng cáo và bán s n ph m, đ nh giá

hay các kênh phân ph i đi u khi n dòng s n ph m t n i s n xu t t i tay khách hàng

L m d ng qu ng cáo có th x p t nói phóng đ i v s n ph m và che d u s

th t t i l a g t hoàn toàn Qu ng cáo b coi là vô đ o đ c khi qu ng cáo phóng đ i,

th i ph ng s n ph m v t quá m c h p lý, có th t o nên trào l u hay c ch ngh a tiêu dùng s n ph m đó, không đ a ra đ c nh ng lý do chính đáng đ i v i vi c mua

s n ph m, u th c a nó v i s n ph m khác

2.3 Phân tích d i khía c nh tài chính

V i khách hàng, nh t là gi i tr , h c sinh sinh viên vì tâm lý mu n b d ng

nh ng ham c a r mà đã s d ng th c u ng kém ch t l ng làm nh h ng t i s c

kh e c a mình và c a ng i thân H c sinh thì cho r ng trà s a trân châu d u ng,

ngon ng t, mát mát l i có màu s c s c s và u ng không d ngán nh s a Còn sinh viên, đ i t ng không còn d b “d d ” b i màu s c b t m t thì thích u ng trà s a vì cho r ng đây là m t món b d ng nh ng l i không bi t ngu n g c, xu t x nguyên

li u làm ra ly trà s a mà mình u ng nh th nào

Nhà cung c p vì mu n bán đ c hàng, thu l i nhu n mà s n sàng nh p và gi i thi u nh ng nguyên li u kém ch t l ng cho ch c a hàng X y ra sai ph m, ngu n hàng ch m tiêu th , kh n ng thanh toán c a khách hàng gi m, ngu n v n b chi m

d ng lâu làm m t c h i đ u t và kinh doanh c a nhà cung c p

M c l i nhu n siêu h p d n t trà s a mà các c a hàng chen nhau m c lên nh

n m, c nh tranh nhau b ng ch t l ng thì ít mà c nh tranh v giá thì nhi u có

đ c m c giá c nh tranh siêu h p d n khách hàng mà các ch c a hàng không ng i

ng n tìm mua nh ng nguyên li u r , kém ch t l ng v đ ph c v khách hàng c a mình nh ng l i qu ng cáo là hàng nh p kh u t Úc, Hàn Qu c, Thái Lan…

Chúng em xin trích d n ra đây m t bài báo đ c ra ngày 28/04/2011 c a trang web http://dinhduong.com.vn/node/89254 v i tiêu đ “Trà s a không rõ ngu n g c, bán siêu lãi” làm ví d minh h a cho sai ph m c a các đ i t ng h u quan thu c v n

đ này Trong bài báo này, phóng viên đã h i m t ng i bán nguyên li u làm trà s a

trên ph hàng Bu m khi đ c h i đã tr l i “Em mua bao nhiêu c ng có, mua nhi u

ch gi m giá cho C ng v a có m y ng i ra h i cách làm, bán đi, lãi l m" Theo c

tính c a ch c a hàng, giá g c c a m i ly trà s a chân trâu ch kho ng 3.000 đ ng Trong khi đó, t i h u h t các c a hàng đ u ng, trà s a đ c bán v i giá 10.000

đ ng/c c, m t s ít m i khai tr ng bán v i giá u đãi h n t m 6 – 8.000 đ ng/c c

Nh v y, c m i ly trà s a bán ra, các ông ch , bà ch thu v ti n lãi t 3.000 – 7.000

đ ng C ng theo "b t mí" c a các ch buôn nguyên li u trên ch ng Xuân, cách

ch bi n trà s a “c c k đ n gi n”, không c n t n quá nhi u th i gian và ch ph i h c trong vòng…1 ti ng đ ng h

V ch c a hàng bán nguyên v t li u trên ph ng Xuân r t “tích c c” qu ng cáo đ r trong nguyên li u c a mình Theo ch , tr c đây, trân châu đa d ng c v màu s c (vàng cho trà s a trân châu cam, tím là khoai môn, đ là đ u đ …), phong phú v ch ng lo i và nhãn hi u nh ng sau m y "phi v " lùm xùm xung quanh vi c trà

s a trân châu có ch a polymer, hi n t i, c a hàng ch ch bán m t lo i ph bi n đó là trân châu đen

Ch v i 17.000 đ ng, m t gói trân châu không rõ ngu n g c này

có th đ c s d ng cho g n tr m c c trà s a

"N u em thích r thì l y lo i không có nhãn mác 17.000 đ ng/kg, lo i bình

th ng có nhãn mác là 18.000 đ ng/kg” Khi phóng viên th c m c Th c m c v s

khác bi t này, ch cho bi t: C hai lo i cùng m t nhà s n xu t, ch chênh l ch nhau giá

c vì thêm chi phí in n bao bì, do đó, các đ i lý trà s a th ng thích lo i không nhãn mác h n vì b t đ c m t kho n ti n nho nh

Khi phóng viên h i ch c a hàng: “T i sao b t s a l i không có nhãn mác bao

bì, không có ngày s n xu t, h n s d ng, c ng nh các thông tin c b n v nhà s n

xu t…”, ch này nhanh mi ng: ây là các túi nh đ c tách ra t bao to, hàng nh p chính g c t ài Loan, r i không quên tr n an: “Ch đ m b o, em c yên tâm v ch t

l ng”

Chính s th c a nhà cung c p đã t o đi u ki ncho s n ph m kém ch t l ng

có c h i xu t hi n trên th tr ng Và c ng chính b i s d tính quá m c c a ng i tiêu dùng đã góp ph n cho nh ng s n ph m đ c h i có c h i t n t i trên th tr ng

Các c a hàng mong mu n đa d ng hóa s n ph m trà s a nên đã có r t nhi u

lo i: trà s a trân châu, h ng trà s a, trà xanh s a….nh ng th c ch t thì đó v n ch là thêm nh ng ph m màu, nh ng nguyên li u không rõ ngu n g c đ ch bi n bán cho khách hàng

Ng i bán hàng vì m c tiêu l i nhu n đ t lên hàng đ u nên đã mua nguyên li u giá r không rõ ngu n g c, xu t s có ch a ch t đ c h i : axit béo chuy n hóa, polymer, ch t t y tr ng…

2.4.1 Nguyên li u ch bi n trà s a chân trâu không

đ m b o ch t l ng

Gi ng nh ng i s n xu t nh ng ch quán trà s a c ng đ t m c tiêu l i nhu n lên hàng đ u, do v y mà ngu n nguyên li u h l y v không ngu n g c , xu t s , h n

s d ng v i cái giá r t r ch t 30.000-35000đ ng/kg b t trà s a , 12.000-14.000

đ ng/kg trân châu

Nh ng th c t cái mà chúng ta u ng không ch a s a hay trà mà đa ph n là kem béo pha l n v i b t “trà” cùng v i các ch t ph gia khác nh h ng li u tinh d u

th m, b t pha màu Các ch t này khi dung n p vào c th đ u gây h i

Kem béo ch a thành ph n ch y u là d u th c v t hydro hóa, là m t lo i axit béo chuy n hóa; n u dung n p nhi u trong m t th i gian dài s gây ra các b nh nh tim m ch, ung th và đ c bi t là các v n đ v sinh s n B i th nh t, nó nh h ng

đ n ch t l ng c a tinh binh, t bào tr ng, t ng thêm nguy c vô sinh nam gi i và nguy c sinh tr b d t t b m sinh Th hai, axit béo chuy n hóa s nh h ng đ n s

h p thành c a hormone gi i tính, s h p thành c a hormone gi i tính g p tr ng i s

d n đ n kinh nguy t không đ u n gi i và các ch ng ng i v ch c n ng gi i tính khác, t ng thêm t l gây ra vô sinh Các Chuyên gia còn khuy n cáo, acid béo chuy n hóa trong m t c c trà s a nhi u nh t là 5g, nh ng trên th gi i đ u công nh n, m t ngày không nên dung n p quá 2g acid béo chuy n hóa Do v y th ng xuyên u ng trà

s a trân châu có ch a acid béo chuy n hóa s t n h i nghiêm tr ng cho s c kh e

Trà trong trà s a trân châu th c ra là dùng tinh trà Tinh trà không ph i là trà t nhiên, là môt lo i trà tinh ch t ng h p thêm vào m t ít b t màu mà thành Khi u ng không khác gì so v i trà t nhiên nh ng tinh trà l i thu c thành ph n ch t t ng h p hóa h c, n u dung n p quá nhi u ch t này vào c th thì s gây ra t n th ng cho gan

th n

Thành ph n c a nh ng h t trân châu đen tròn xinh xinh đó ch y u là tinh b t

l c, đ ng cô đ c, h ng li u th c ph m Trong đó đ ng cô đ c là m t lo i ch t ph gia th c ph m, nh ng hàm ch a nhi u nguyên t đ c h i nh th y ngân (Hg), chì (Pb)

và th ch tín (As)

sinh

T i quán Tapitea (235B Nguy n V n C , Q1), đoàn thanh tra ghi nh n đi u

ki n v sinh ch a đ m b o, ch a có gi y ch ng nh n đ đi u ki n VSATTP, gi y khám s c kh e c a nhân viên tr c ti p pha ch trà đã h t h n oàn thanh tra đã niêm phong 5 b ch h t trân châu, l y m u 3 lo i trà s a trân châu cùng các lo i th ch, sirô

đ ki m nghi m VSATTP

T i c a hàng trà s a trân châu s 215 Nguy n V n C , P14, Q5, đoàn thanh tra

c ng ghi nh n ch a có gi y ch ng nh n đ đi u ki n VSATTP, ch a xu t trình đ c ngu n g c, nhãn ph , hóa đ n ch ng t h t trân châu B ch h t trân châu nguyên li u

có ghi c ti ng Hoa l n ti ng Anh nh ng không h có nhãn ph ti ng Vi t, không bi t

thành ph n nguyên li u…

V i các ch ti m h cho r ng trân châu (ch a lu c) dùng không h t, bu c túi

l i, đ khô tho i mái, không vi c gì h t, c ng không c n cho t l nh Trong khi đó, v i

nh ng h t chân trâu đã lu c qua n c, các ch ti m trà s a th ng l u ý r ng: Ch nên

đ t 3 – 5 ti ng, n u đ lâu, trân châu s c ng, m t đ d o, n s không ngon Tuy

v y, đ i v i các ti m đông khách, thay vì m t ngày ph i lu c t 9 - 10 l n cho các m khác nhau, c a hàng th ng d n l i lu c t t c s l ng l n trong m t l n r i b t

l nh “V n bi t nh th trân châu không đ m b o, nh ng vì ít nhân viên, chúng tôi không còn cách nào khác”, m t ch ti m trà s a t i khu v c Ngã t s (Hà N i) thành

th t chia s

Cái quy n t i thi u nh t c a ng i b ti n ra đi mua s n ph m là đ c an toàn khi s d ng s n ph m đó mà h ch a đ c đ m b o

Câu tr l i cho t t c nh ng vi ph m sai trái v an toàn v sinh th c ph m c a các c s s n xu t, kinh doanh không màng đ n s c kh e và tính m ng c a ng i tiêu dùng ch v n v n trong hai ch :L i nhu n! Nh ng các c s đ u quên m t r ng, chính

nh ng i tiêu dùng là “ngu n c u” mà h m i có c h i làm “ngu n cung”,vì th l

ra h ph i có trách nhi m đ m b o ch t l ng s n ph m đ t o ni m tin n i khách

hàng c a mình,nh ng…

ây chính là s b ng ho i v đ o đ c Gi ng nh ti n s Xã h i h c Tr nh Hòa Bình đã nói trong m t bài vi t có tiêu đ “ o đ c b ng ho i, buôn gian bán l n ngày càng tinh vi” trên báo đi n t Vetnamnet.vn ngày 6 / 4 / 2012 nh sau : “Nh ng ng i

s d ng th đo n, s d ng công ngh r m đ cung c p cho ng i tiêu dùng nh ng th

th c ph m có h i, ng i ta n u ng, đ a vào c th th có h i cho s c kh e ho c

ng i ta ph i m t m t kh i l ng l n ti n b c ra đ mua nh ng cái gi giá tr nh v y thì đ ng nhiên là t i ác trên bình di n xã h i, ch c n ng i nào đó, c tình s

d ng nh ng s n ph m đ c h i, công ngh gi gây h i cho c ng đ ng, cho xã h i thì đó

là t i ác

Nh ng ng i này c n thi t ph i lên án t ph ng di n đ o đ c, đ o lý cho đ n

ph i ch u trách nhi m v ph ng di n hình s Vì n u nh đã làm h i đ n s c kh e, tính m ng, đ n đ b n v ng c a c th con ng i c ng nh h i đ n các t ch c các thi t ch trong xã h i thì trong khung hình lu t đã đ c p t i”

Ph n 3: Nguyên nhân 3.1 Nguyên nhân sâu xa:

3.1.1 Lòng tham

Nguyên nhân sâu xa c a vi c vì l i nhu n mà s n sàng đánh đ i ch Tín c a

ng i bán hàng và nhà cung c p chính là vì lòng tham Lòng tham vô đáy, tham ti n

b c c a con ng i đã d n h t i nh ng hành đ ng sai trái, vi ph m đ o đ c

N n kinh t c a chúng ta l c h u nhi u n m, n n nông nghi p lúa n c luôn

g p ph i thiên tai, h n hán, bão l Chính s ch m phát tri n c a n n kinh t đã d n

đ n nhhi u b ph n ng i Vi t Nam b nh h ng t t ng cho t i t n ngày nay ó

là t t ng trong kinh doanh ch ch p nhoáng ki u ch p gi t, ch ngh t i cái l i tr c

m t mà không quan tâm t i c ng đ ng quanh mình nói riêng, xã h i và t ng lai c a

n n kinh t n c nhà nói chung

Chúng ta t ng t hào v n n v n minh lúa n c hàng ngàn n m v i nh ng nông s n đa d ng, phong phú v y mà gi đây khi đ a b t k th gì lên mi ng đ n n m

n p lo s , rau qu ch a ch t b o qu n, d l ng thu c b o v th c v t, th t ch a ch t

t o n c… áng bu n làm sao khi nh ng scandal th c ph m này xu t hi n vì lòng tham ti n b c c a con ng i Khi xã h i vô c m v i nh ng vi c làm vô đ o đ c, b

m c quy n l i c a ng i dân thì lòng tham có th thúc đ y m i hành vi b t l ng

Các công ty, t p đoàn l n trên th gi i thành công chính là nh nh ng tôn ch

đ o đ c trong kinh doanh H không kinh doanh b ng lòng tham qua nh ng s n ph m

“b n” mang t i cho khách hàng H không ch p gi t, manh mún…h xây th ng hi u

và l i nhu n b ng s sáng t o c a s n ph m (c n đ i ng nhân viên và qu n lý yêu thích v i công vi c và đi u ki n m u sinh), b ng s th a mãn c a khách hàng (ch t

l ng và d ch v h u mãi t t), b ng các ho t đ ng xã h i thi n nguy n (đóng góp lâu dài cho th ng hi u)

3.1.2 S ích k :

S ích k tr c tiên th hi n ch nhà cung c p nguyên li u, ng i bán hàng

l i lao đ ng, l i đ u t ch t xám, không mu n t s n xu t kinh doanh nh ng s n

ph m ch t l ng B i vi c nghiên c u s n ph m ch t l ng đòi h i s đ u t m t cách nghiêm túc ngu n l c tài chính và ngu n l c con ng i Nh th s n ph m t o ra không ch có công s c lao đ ng trong đ y mà còn ch a c cái Tâm c a nhà s n xu t

g i g m vào trong đó Th nh ng, không ph i ai c ng s n sàng làm nh v y Hay nói đúng h n là v i nh ng ng i ích k , tham lam thì h l i ngh khác V i nh ng con

ng i nh th ch có l i nhu n và làm th nào mà t n ít chi phí nh t nh ng l i nhu n thu v ph i nhi u và nhanh nh t Chính vì th mà h nh p nh ng s n ph m đ c h i,