Người viết, người nói dùng cách diễn đạt đó để tránh cảm giác đau buồn... Nguyờn Hồng, Những ngày thơ ấu Bài tập 1a,b,c dùng cách diễn đạt bằng tránh sự thô tục ,thiếu lịch sự và gợi cả
Trang 1Trường THCS Phạm Công Bình
GV: NGUYỄN THỊ HỒNG HẢI
Trang 2
Thế nào là nói quá ? Cho biết tác dụng của
nói quá ?
Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức
độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện tượng
được miêu tả để nhấn mạnh , gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm
Kiểm tra bài cũ
Trang 3Lêi nãi ch¼ng mÊt tiÒn mua,
Lùa lêi mµ nãi cho võa lßng nhau.
Trang 4Ng÷ v¨n 8 - TiÕt 40
Bµi 10
Trang 5TiÕt 40 Bµi 10: Nói giảm nói tránh
I Nói giảm nói tránh
trong đảng và bầu bạn khắp nơi điều khỏi cảm thấy đột ngột
Các từ được gạch chân ở ba bài tập trên đều có
nghĩa chỉ về cái chết Người viết, người nói dùng cách diễn đạt đó để tránh cảm giác đau buồn.
Trang 6I Núi giảm núi trỏnh và tỏc
dụng của núi giảm núi trỏnh
Tiết 40 Bài 10 : Núi giảm núi trỏnh
Bài tập 3:
a Con dạo này lười lắm b.Con dạo này khụng được chăm chỉ cho lắm.
Bài tập 2:
Phải bộ lại lăn vào lũng một người mẹ, ỏp mặt vào bầu sữa
núng của người mẹ, để bàn tay người mẹ vuốt ve từ trỏn xuống cằm, và gói rụm ở sống lưng cho, mới thấy người mẹ
cú một dịu ờm vụ cựng.
(Nguyờn Hồng, Những ngày thơ ấu)
Bài tập 1(a,b,c) dùng cách diễn đạt bằng
tránh sự thô tục ,thiếu lịch sự và gợi cảm
xúc thân thương trìu mến khi nói về mẹ
Trang 7TiÕt 40 Bµi 10 : Nói giảm nói tránh
I.Nói giảm nói tránh và tác dụng của nói giảm nói tránh.
2 KÕt luËn: Ghi nhớ Ghi nhớ (SGK)
Nói giảm nói tránh là biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyển,
uyển chuyển, tránh gây cảm giác quá đau buồn, ghê sợ, nặng nề; tránh thô tục, thiếu lịch sự.
Trang 8TiÕt 40 Bµi 10 : Nói giảm nói tránh
I.Nói giảm nói tránh và tác dụng của nói giảm nói tránh.
1 Bµi tËp.
2 KÕt luËn: Ghi nhớ Ghi nhớ (SGK)
Nói giảm nói tránh là biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyển,
đạt tế nhị, uyển chuyển, tránh gây cảm giác quá đau buồn, ghê sợ, nặng nề; tránh thô tục, thiếu lịch sự.
* Lu ý:
- Các cách nói giảm,nói tránh:
+ Dùng từ đồng nghĩa, đặc biệt là các từ Hán Việt.
+ Dùng cách nói phủ định từ trái nghĩa.
+ Dùng cách nói vòng.
+ Dùng cách nói trống (tỉnh lược).
Trang 9- Hãy quan sát tranh minh hoạ trên màn hình và dùng phép nói giảm nói tránh để diễn đạt lại các câu trong những tình huống sau và cho biết ở mỗi tình huống đó,
em đã sử dụng cách nói giảm nói tránh nào?
Bµi tËp nhanh
Trang 10TèNH H u ỐNG 1
Nói giảm nói tránh bằng cách phủ định từ ngữ trái nghĩa
Trang 12đáng thương
TèNH HUỐNG 3.
Núi giảm núi trỏnh bằng cỏch dựng từ Hỏn Việt
đồng nghĩa
Trang 13TÌNH HUỐNG 4.
Nãi gi¶m nãi tr¸nh b»ng c¸ch nãi vßng
Trang 14I Nói giảm nói tránh và tác
dụng của nói giảm nói tránh
TiÕt 40 Bµi 10 : Nói giảm nói tránh
- Các cách nói tránh:
- Tình huống không nên
sử dụng nói giảm nói tránh:
1* Trong một cuộc họp lớp kiểm điểm
bạn Hà hay đi học muộn, bạn Loan nói:
“Từ nay cậu không được đi học muộn nữa vì như vậy không những ảnh hưởng đến việc rèn luyện đạo đức của bản thân cậu mà còn ảnh hưởng đến phong trào thi đua của lớp”. Bạn Trinh cho rằng Loan nói như vậy là quá gay gắt, chỉ nên nhắc nhở bạn Hà :”Cậu nên đi học đúng
giờ”. Em đồng tình với ý kiến nào? Vì sao?
* Lu ý
2* Trong khi nhận xét về những nhược
điểm của các bạn víi cô giáo chủ nhiệm, bạn lớp trưởng chØ nªu như sau:” Tuần qua, một số bạn đi học không được đúng giờ lắm” Nãi nh vËy cã nªn không? Vì sao?
1 Bµi tËp:
2 KÕt luËn: Ghi nhí
Trang 15I Nói giảm nói tránh và tác
dụng của nói giảm nói tránh
TiÕt 40 Bµi 10 : Nói giảm nói tránh
- Các cách nói tránh:
- Tình huống không nên sử
dụng nói giảm nói tránh:
* Lưu ý:
Th¶o luËn :BT4-SGK
T×nh huèng giao tiÕp nh thÕ nµo th× kh«ng nªn sö dông c¸ch nãi gi¶m nãi tr¸nh?
Trang 16Bài tập:1(SGK):
A / Khuya rồi, mời bà
B / Cha mẹ em từ ngày em còn rất bé,
em về ở với bà ngoại.
C / Đây là lớp học cho trẻ em
D / Mẹ đã rồi, nên chú ý giữ gìn sức khoẻ.
E / Cha nó mất, mẹ nó , nên chú nó rất thương nó.
đi nghỉ chia tay nhau
khiếm thị
có tuổi
đi bước nữa
TiÕt 40 Bµi 10: Nói giảm nói tránh
II Luyện tập:
I Nãi gi¶m nãi tr¸nh vµ t¸c dông cña nãi gi¶m nãi tr¸nh
Điền các từ ngữ nói giảm nói tránh cho sau đây vào chỗ trống: đi nghỉ, khiếm thị, chia tay nhau, có tuổi, đi bước nữa.
Trang 17a 1/ /Anh phải hoà nhã vớí bạn bè!
c 1/Xin đừng hút thuốc trong phòng học!
c 2/Cấm hút thuốc trong phòng học!
a 2/ Anh nên hoà nhã với bạn bè!
cách nói giảm nói tránh?
TiÕt 40 Bµi 10: Nói giảm nói tránh
I Nãi gi¶m nãi tr¸nh vµ t¸c dông cña nãi gi¶m nãi tr¸nh
II Luyện tập:
Trang 18Bài tập 3(SGK): Đặt 5 câu vận dụng cách nói giảm nói tránh bằng cách
phủ định điều ngược lại với nội dung đánh giá.
Tiết 40 Bài 10: Núi giảm núi trỏnh
I Nói giảm nói tránh và tác dụng của nói giảm nói tránh
II Luyện tập:
- Con học dốt lắm =>
- Cụ bộ ấy nhận thức chậm quỏ =>
- Phũng học của cậu thật bừa bộn =>
- Bạn quỏ lười học =>
- Cõy bỳt của cậu viết dở quỏ =>
Sức học của con khụng được như bố nghĩ.
Cụ bộ ấy khụng thụng minh lắm đõu.
Phũng học của cậu chẳng ngăn nắp gỡ cả.
Mỡnh nghĩ rằng bạn đó khụng cố gắng trong kỳ thi này.
Cõy bỳt của cậu khụng được tốt lắm.
Trang 19H·y ph©n tÝch c¸i hay cña viÖc sö dông phÐp nãi gi¶m nãi tr¸nh trong ®o¹n trÝch sau :
“H«m sau, l·o H¹c sang nhµ t«i Võa thÊy t«i, l·o b¶o ngay:
Trang 20Hàm ý xót xa, luyến tiếc
và đượm chút mỉa mai…
Dùng từ ngữ đồng nghĩa
Trang 21Viết đoạn hội thoại (3-5 câu) trong đó có sử dụng phép nói giảm nói tránh.
Bài tập Bổ sung 2
Trang 22a Các chiến sĩ đã chết để bảo vệ quê hương.
b Kiến thức toán của em còn kém lắm!
c Bác sỹ pháp y đang mổ xác chết.
.
Hãy chuyển các cách diễn đạt sau đây thành
cách diễn đạt cã sö dông nói giảm nói tránh?
Bµi tËp cñng cè
Trang 23HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ
- Sưu tầm một số cõu thơ cõu văn cú sử dụng phộp núi giảm núi trỏnh
- Học bài chu đáo.
- Chuẩn bị tốt cho bài kiểm tra ngữ văn (Tiết 41)
Trang 25Nãi gi¶m nãi tr¸nh cã thÓ ®îc dïng
trong nh÷ng lÜnh vùc nµo sau ®©y:
Trang 26I Núi giảm núi trỏnh và tỏc
dụng của núi giảm núi trỏnh
Tiết 40 Bài 10 : Núi giảm núi trỏnh
- Cỏc cỏch núi trỏnh:
sử dụng núi giảm núi trỏnh:
* Lưu ý
II Luyện tập:
Sử dụng nói giảm nói tránh phù hợp
sẽ vừa tạo cho con người có phong cách nói năng đúng mực, có văn hoá nhã nhặn, lịch sự trong giao tiếp, vừa thể hiên sự quan tâm, tôn trọng của người nói với người nghe.
Trong văn chương nói giảm nói tránh là một biện pháp tu từ Cái tài ,cái tinh tế của tác giả là tìm được những cách nói phản ánh đúng tâm trạng,thái độ của nhân vật,của tác giả trong từng tình huống cụ thể
1 Bài tập:
2 Kết luận:
Trang 27Nãi gi¶m nãi