thuyết minh về một thể loại văn học

Tiết 61A.Lí thuyết : Từ quan sát đến miêu tả, thuyết minh một thể loại văn học *Đề bài: Thuyết minh đặc điểm thể thơ thất ngôn bát cú ờng luậtĐường luật 1.. Tìm hiểu đề: - Thể loại: t

Trang 1

TiÕt 61:

Bµi 16

Trang 2

Tiết 61

A.Lí thuyết : Từ quan sát đến miêu tả,

thuyết minh một thể loại văn học

*Đề bài: Thuyết minh đặc điểm thể thơ

thất ngôn bát cú ờng luậtĐường luật

1 Tìm hiểu đề:

- Thể loại: thuyết minh về một thể loại văn học

- Đối t ợng thuyết minh: thể thơ thất ngôn bát cú ờng luật

Đường luật

- Ph ơng pháp thuyết minh:

+ Nêu định nghĩa + Phân tích

+ Nêu ví dụ…

Trang 3

Tiết 61

2 Quan sát- nhận xét:

? Cách làm một bài văn

thuyết minh?

Để làm một bài văn thuyết minh, cần tìm hiểu đối t ợng thuyết minh, xác định

rõ phạm vi tri thức về đối t ợng đó, sử dụng ph ơng pháp thuyết minh thích hợp, chính xác, dễ hiểu.

Trang 4

1 Làm trai đứng giữa đất Cụn Lụn

B T B

2 Lừng lẫy làm cho lở nỳi non.

T B T

3 Xỏch bỳa đỏnh tan dăm bảy đống,

T B T

4 Ra tay đập bể mấy trăm hũn .

B T B

5 Thỏng ngày bao quản thõn sành sỏi,

B T B

6 Mưa nắng càng bền dạ sắt son.

T B T

7 Những kẻ vỏ trời khi lỡ bước,

T B T

8 Gian nan chi kể việc con con !

B T B

Thể thơ : thất ngôn bát cú Đ ờng luật.

*Số cõu :Bài thơ có 8 câu

*Số tiếng : Mỗi câu có 7ti ng.ếng

*Về vần : hiệp vần ở cuối các câu 1, 2, 4, 6, 8

(vần chân-độc vần)_luụn gieo vần bằng

*Theo h ng ngang àng ngang : Tiếng thứ 4 luụn trỏi thanh với tiếng thứ2 và 6 ;Cỏc tiếng thứ 2,4,6 ở cỏc cặp cõu : 1-2 ; 3-4 ; 5-6 ; 7-8 luụn trỏi ngược nhau về thanh => Luật : Nhị tứ lục phõn minh ,nhất tam ngũ bất luận

*Theo hàng dọc :Cỏc cặp cõu :1-8 ; 2-3 ; 4-5 ;

6-7 trựng nhau về thanh ở cỏc tiếng thứ 2,4,6

=>Niờm( nếu tiếng của dòng trên là B thì tiếng của dòng d ới cũng là B => gọi là niêm( dính) với nhau.)

*V ề phộp đối: Cặp câu 3 – 4 ; 5 - 6

+Về hỡnh thức :-Đối nhauvề từ loại(cựng từ loại) -Đối nhau về thanh điệu(ngược thanh)

+Về nội dung : Bổ sung cho nhau về ý nghĩa

*Bố cục 4 phần: đề, thực, luận, kết (mỗi phần

gồm có hai câu)

*Về nhịp : 2/2/3 hoặc 4/3 ;

*2cõu đề :V/đề về quan niệm làm trai của người

tự C.M =>Nờu và mở đề (phỏ đề và thừa đề )

* 2cõu thực :M.tả về cụng việc đập đỏ của

người tự C.M =>M.tả cụ thể để làm rừ đề

*2cõu luận :Từ cụng việc đập đỏ suy ngẫm về

con dường hoạt động C.M =>Mở rộng nội dung

đề làm cho đề sõu rừ hơn.

*2cõu kết :K.định lai v/đề : dự cú khú khăn gian

khổ đến đõu vẫn q.tõm theo đuổi lớ tưởng của

mỡnh =>Thõu túm ý toàn bài

Trang 5

Bước tới Đèo Ngang bóng xế tà,

T B T

Cỏ cây chen đá lá chen hoa

B T B

Lom khom dưới núi tiều vài chú ,

B T B

Lác đác bên sông chợ mấy nhà

T B T

Nhớ nước đau lòng con cuốc cuốc

T B T

Thương nhà mỏi miệng cái gia gia.

B T B

Dừng chân đứng lại trời non nước

B T B

Một mảnh tình riêng ta với ta.

T B T

1 Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn

B T B

2 Lừng lẫy làm cho lở núi non.

T B T

3 Xách búa đánh tan dăm bảy đống,

T B T

4 Ra tay đập bể mấy trăm hòn.

B T B

5 Tháng ngày bao quản thân sành sỏi,

B T B

6 Mưa nắng càng bền dạ sắt son.

T B T

7 Những kẻ vá trời khi lỡ bước,

T B T

8 Gian nan chi kể việc con con!

B T B

=>Bài thơ làm theo luật bằng =>Bài thơ làm theo luật trắc

Lưu ý :Căn cứ vầo tiếng thứ 2 ở câu thứ nhất , thể thơ Đường luật thất ngôn bát cú có 2 dạng :

-Làm theo luật bằng (V.D:Đập đá ở Côn Lôn,Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác )

-Làm theo luật trắc (V.D :Qua Đèo Ngang,Bạn đến chơi nhà )

Trang 6

1 T B T

Câu:

Tiếng: 2 4 6 2 4 6

Bài thơ làm theo luật bằng Bài thơ làm theo luật trắc

Trang 7

Thể thơ : thất ngôn bát cú Đ ờng luật.

*Số cõu :Bài thơ có 8 câu

*Số tiếng : Mỗi câu có 7ti ng.ếng

*Về vần : hiệp vần ở cuối các câu 1, 2, 4, 6, 8

(vần chân-độc vần)_luụn gieo vần bằng

*Theo h ng ngang àng ngang : Tiếng thứ 4 luụn trỏi thanh với tiếng thứ2 và 6 ;Cỏc tiếng thứ 2,4,6 ở cỏc cặp cõu : 1-2 ; 3-4 ; 5-6 ; 7-8 luụn trỏi ngược nhau về thanh => Luật : Nhị tứ lục phõn minh ,nhất tam ngũ bất luận

*Theo hàng dọc :Cỏc cặp cõu :1-8 ; 2-3 ; 4-5 ;

6-7 trựng nhau về thanh ở cỏc tiếng thứ 2,4,6

=>Niờm( nếu tiếng của dòng trên là B thì tiếng của dòng d ới cũng là B => gọi là niêm( dính) với nhau.)

*V ề phộp đối: Cặp câu 3 – 4 ; 5 - 6

+Về hỡnh thức :-Đối nhauvề từ loại(cựng từ loại) -Đối nhau về thanh điệu(ngược thanh)

+Về nội dung : Bổ sung cho nhau về ý nghĩa

*Bố cục 4 phần: đề, thực, luận, kết (mỗi phần

gồm có hai câu)

*Về nhip : 2/2/3 hoặc 4/3 ;2/5

3 Dàn bài:

-Thể thơ TNBCĐL là thể thơ thông

dụng trong các thể thơ ĐL đ ợc các

nhà thơ VN yêu chuộng…

b Thân b iài: :

*Xuất xứ :Là thể thơ cú nguồn gốc từ

T.Quốc,làm theo luật thơ được đặt ra từ thời

Đường Thường viết theo lối vịnh vật hoặc vịnh

cảnh để tỏ chớ ,tỏ lũng

*Giới thiệu đặc điểm của thể thơ:

- Số câu, số chữ trong b iài: …

-Cách gieo vần,

-Quy luật bằng trắc (Niờm –Luật =>Làm theo

luật bằng hoặc trắc ?)

-Nghệ thuật đối

- Cấu trúc bài thơ …

-Ngắt nhịp

*Nhận xột :Ưu - nhược điểm của thể thơ

Trang 8

b Thân b i àng ngang :

*Xuất xứ :Là thể thơ cú nguồn gốc từ

T.Quốc,làm theo luật thơ được đặt ra

từ thời Đường

*Giới thiệu đặc điểm của thể thơ:

- Số câu, số chữ trong b iài: …

-Cách gieo vần,

-Quy luật bằng trắc

-Nghệ thuật đối

- Cấu trúc bài thơ …

-Ngắt nhịp

Nhận xột :Ưu - nhược điểm của thể

thơ

3 Dàn bài:

a Mở b i: àng ngang

-Thể thơ TNBCĐL là thể thơ thông

dụng trong các thể thơ ĐL đ ợc các

nhà thơ VN yêu chuộng…

Thảo luận nhúm :

Nhận xét u điểm( vẻ đẹp, nhạc điệu), nh

Nam?

âm thanh trầm bổng, nhạc điệu phong phú,

bố cục cân đối hài hoà, vần điệu nhịp

sỳc tớch

- Nh ợc điểm: có nhiều ràng buộc gò bó,

khoáng nh thơ tự do

c Kết b i : àng ngang

-Thơ ca VN có nhiều bài thơ hay đ ợc

sáng tác theo thể thơ này Ngày nay

thể thơ này vẫn đ ợc a chuộng

-Đõy là thể thơ cú vai trũ rất quan trọng

trong đời sống v.học dõn tộc

Trang 9

Tiết 61

3 Dàn bài:

Từ quan sát trên, rút ra bài học nh thế nào về cách thminh đặc điểm

1 thể loại văn học?

Muốn thuyết minh một thể loại văn học , tr ớc hết phải quan sát, nhận xét, sau đó khái quát thành đặc điểm.

Khi nêu các đặc điểm cần chú ý lựa

chọn ntn?

Khi nêu các đặc điểm cần lựa chọn đặc

điểm tiêu biểu, quan trọng và cần có ví

dụ cụ thể để làm sáng tỏ các đặc điểm ấy.

B Luyện tập

Trang 10

Tiết 61

A.Lí thuyết : Từ quan sát đến miêu tả, thuyết minh một thể loại văn học

3 Dàn bài:

B Luyện tập:

B.tập1 :Thuyết minh đăc điểmchớnh của truyện ngắn

Trang 11

2.Quan sát: Qua 3 văn bản truyện ngắn đã học :Tụi đi học ,Lóo Hạc , Chiếc

lỏ cuối cựng

*Định nghĩa thể loại truyện ngắn: thuộc thể tự sự loại nhỏ.

*Dung l ợng ( Nội dung phản ánh):

Dung l ợng nhỏ, tập trung mô tả một mảng cuộc sống hay một biến cố,

một hành động, một trạng thái nào đó trong cuộc đời nhân vật, thể hiện

một khía cạnh của tính cách hay một mặt nào đó của đời sống xã hội (ví dụ

minh hoa)

* Nhân vật sự kiện: ít

* Cốt truyện th ờng diễn ra một khoảng không gian, thời gian hạn chế, không

kể trọn vẹn một quá trình diễn biến một đời ng ời mà chọn những khoảnh

khắc, những lát cắt của cuộc sống để thể hiện.

*Kết cấu th ờng là sự sắp đặt những đối chiếu t ơng phản để làm nổi bật chủ đề.

- Thể loại: thuyết minh về một thể loại văn học

.- Ph ơng pháp thuyết minh : Nêu định nghĩa ; Phân tích ; Nêu ví dụ…

3.Dàn ý :

Trang 12

Tiết 61

3 Dàn bài:

B Luyện tập

B.tập1 :Thuyết minh đăc điểmchớnh

của truyện ngắn

2.Quan sát:

3.Dàn ý :

a.MB :Truyện ngắn là một thể loại tự sự nhỏ b.TB :Giới thiệu cỏc đặc điểm tiờu biểu :

+Về dung lượng +Về nhõn vật +Về cốt truyện +Về kết cấu

c.KB :K.định vai trũ , ý nghĩa của thể loại truyện ngắn

Trang 13

+Hoµn thµnh bµi tËp1 :Xây dựng dàn ý chi tiết

chữ nước nhà

Định dạng
Số trang	13
Dung lượng	620,5 KB