Chỉ ra và trỡnh bày ý nghĩa biểu đạt của cỏc biện phỏp tu từ cú trong bài thơ sau: Tiếng suối trong như tiếng hỏt xa, Trăng lồng cổ thụ búng lồng hoa.. Tỡm và giải nghĩa cỏc thành ngữ cú
Trang 1Đề THI CHọN HọC SINH GIỏI TRƯờNG - NĂM HọC 2011 - 2012
Môn : Ngữ văn 7
(Thời gian làm bài : 90 phút).
Câu 1 (4 điểm).
Chỉ ra và trỡnh bày ý nghĩa biểu đạt của cỏc biện phỏp tu từ cú trong bài thơ
sau:
Tiếng suối trong như tiếng hỏt xa, Trăng lồng cổ thụ búng lồng hoa
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ, Chưa ngủ vỡ lo nỗi nước nhà
(Cảnh Khuya, Hồ Chớ Minh)
Câu 2 (2 điểm).
Tỡm và giải nghĩa cỏc thành ngữ cú trong cỏc cõu sau:
a, Rồi đến chiều, tự nhiờn chị thấy mỏy mắt thỡ đõm lo thành ra ruột núng như cào.
( Nguyễn Cụng Hoan)
b, Thật khụng muốn cú chuyện lụi thụi trong nhà, đành nhiều khi phải nhắm mắt làm ngơ.
(Chu Văn)
Cõu 3 ( 4 điểm).
Cú ý kiến cho rằng ý nghĩa của hai cõu tục ngữ: Khụng thầy đố mày làm nờn
và Học thầy khụng tày học bạn mõu thuẫn với nhau í kiến của em như thế nào?
Câu 4 (10 điểm).
Một bài ca dao mà em yờu thớch nhất
Trờng THCS Thị trấn Kỳ Anh
HƯớNG DẫN CHấM, THANG ĐIỂM MễN NGữ VĂN 7
Câu 1(4 điểm).
- HS chỉ ra đợc các biện phỏp tu từ so sỏnh và điệp ngữ ( cho 2 điểm).
+ So sỏnh: Tiếng suối trong như tiếng hỏt xa
+ Điệp ngữ: lồng( 2 lần), chưa ngủ ( 2 lần)
- HS trỡnh bày được ý nghĩa biểu đạt của cỏc biện phỏp tu từ ( cho 2 điểm).
+ Cỏch so sỏnh độc đỏo ấy làm cho tiếng suối gần gũi với con người hơn và cú
sức sống, trẻ trung hơn ( cho 05 điểm)
Trang 2+ Với điệp từ lồng giỳp chỳng ta hỡnh dung được vẻ đẹp của một bức tranh
thiờn nhiờn nỳi rừng Việt Bắc trong đờm khuya cú nhiều tầng lớp, đường nột, hỡnh khối đa dạng, tạo nờn vẻ đẹp lung linh huyền ảo nhưng lại ấm ỏp tỡnh
người.( cho 0,75 điểm).
+ Điệp ngữ chưa ngủ đặt ở cuối cõu thứ ba và đầu cõu bốn như là một bản lề
khộp mở hai tõm trạng trong cựng một con người Bỏc: niờm say mờ thiờn nhiờn
và nỗi lo việc nước Hai nột tõm trạng ấy thống nhất trong con người Bỏc, thể
hiện sự hũa hợp, thống nhất giữa nhà thơ và người chiến sỹ trong vị lónh tụ ( cho 0,75 điểm)
Câu 2 (2 điểm).
- HS chỉ ra được 2 thành ngữ: ruột núng như cào, nhắm mắt làm ngơ (cho 1 điểm).
- HS giaỉ nghĩa đỳng 2 thành ngữ (cho 1 điểm)
+ Ruột núng như cào: rất sốt ruột, bồn chồn khụng yờn ( 0,5 điểm)
+ Nhắm mắt làm ngơ: cố tỡnh lảng trỏnh, làm ra vẻ khụng biết gỡ về sự việc
đang diễn ra trước mắt ( 0,5 điểm)
Câu 3( 4 điểm).
* HS biết trỡnh bày ý kiến của mỡnh bằng một đoạn văn, diễn đạt rừ ràng, mạch
lạc( cho 1 điểm)
* Đoạn văn thể hiện được cỏc ý sau:
- Cõu tục ngữ khụng thầy đố mày làm nờn khẳng định vai trũ và cụng ơn của
người thầy - cú nghĩa là khụng cú sự dạy dỗ bảo ban của thầy thỡ con người khụng thể thành đạt, khụng thể làm nờn sự nghiệp
- Cõu tục ngữ học thầy khụng tày học bạn khụng nhằm mục đớch so sỏnh việc
học bạn cao hơn việc học thầy mà là một cỏch núi để bổ sung về cỏch học Trong cuộc sống, chỳng ta vừa học thầy, vừa phải học hỏi thờm ở bạn vỡ bạn cú nhiều và luụn ở bờn ta, gần gũi, bỡnh đẳng với ta nờn dễ gặp, dễ hỏi Học bạn khụng chỉ là học kiến thức mà cũn là học những đức tớnh tốt, những kinh nghiệm tốt Học bạn cũng cú nghĩa là thi đua với bạn Hai cõu tục ngữ này bổ sung ý nghĩa cho nhau
Cõu 4( 10 điểm)
Bài viết của HS đạt đợc những yêu cầu về hình thức và nội dung cơ bản sau
1 Về hình thức.
- HS phải viết đúng kiểu bài văn biểu cảm tỏc phẩm văn học
- Diễn đạt rõ ràng, có cảm xúc, lời văn trong sáng,bố cục hoàn chỉnh, cõn đối
2 Về nội dung.
Bài viết cần làm nổi bật đợc những suy nghĩ, cảm xúc về một bài ca dao cụ thể
- Đề bài cú tớnh mở nờn HS cú thể lựa chọn một bài ca dao đó học, đọc thờm
hoặc đó từng đọc
- HS trỡnh bày được cảm xỳc, suy nghĩ của mỡnh về nội dung và những đặc sắc
về nghệ thuật của bài ca dao đú
* Thang điểm:
- Bài viết đạt tốt các yêu cầu về nội dung và hình thức ( 10 điểm )
- Bài viết đảm bảo các yêu cầu về nội dung nhng có sai phạm một số lỗi về hình thức (8- 9 điểm)
- Bài viết đạt mức độ khỏ các yêu cầu về nội dung và hình thức, diễn đạt một vài chỗ chưa thật mạch lạc (6- 7 điểm)
- Bài làm sơ sài, thiếu cảm xúc, suy nghĩ riêng của cá nhân ( 3- 5 điểm)
Trang 3- Bài viết không đúng kiểu bài, trình bày lộn xộn, cẩu thả, sai lỗi chính tả í thức làm bài kộm( 0- 2điểm)
Lưu ý: Trờn đõy chỉ là hướng dẫn chung, giỏo viờn cú thể căn cứ vào bài làm
thực tế của học sinh để linh hoạt cho điểm nhất là đối với những bài viết sỏng tạo, độc đỏo đỏp ứng tốt yờu cầu của đề bài và mang màu sắc cỏ nhõn