Ôn tập văn học trung đại - lớp 11

So với các giai đoạn tr ớc, cảm hứng nhân đạo trong văn học giai đoạn này có những biểu hiện gì mới?... Tác phẩm Những biểu hiện của nội dung yêu n ớcChiếu cầu hiền Thuyờt phục hiền tài

Ôn tập văn học trung đại Việt Nam

Bài tập dành cho cả 4 nhóm hoạt động: Hãy thống kê nhanh hệ thống tác giả, tác

ơng trình Ngữ văn 11.

T¸c gi¶ T¸c phÈm ThÓ lo¹i

Lª H÷u Tr¸c Vµo phñ chóa TrÞnh KÝ

Hå Xu©n H ¬ng Tù t×nh (Bµi II) Th¬ TNBC

NguyÔn §×nh

ChiÓu LÏ ghÐt th ¬ng; Ch¹y giÆc;

V¨n tÕ nghÜa sÜ CÇn Giuéc

TruyÖn th¬; Th¬ TNBC, V¨n tÕ

NguyÔn C«ng Trø Bµi ca ngÊt ng ëng H¸t nãi

Cao B¸ Qu¸t Bµi ca ng¾n ®i trªn b·i c¸t Ca hµnh

NguyÔn KhuyÕn C©u c¸ mïa thu;

Khãc D ¬ng Khuª Th¬ TNBC; Th¬ STLB TrÇn TÕ X ¬ng Th ¬ng vî; VÞnh khoa thi H ¬ng Th¬ TNBC Chu M¹nh Trinh Bµi ca phong c¶nh H ¬ng S¬n H¸t nãi

Ng« Th× NhËm ChiÕu cÇu hiÒn ChiÕu

NguyÔn Tr êng Té Xin lËp khoa luËt §iÒu trÇn

C U H I 1 ÂU HỎI 1 ỎI 1

C U H I 1 ÂU HỎI 1 ỎI 1 :

Dành cho nhóm 1-2

- Nêu những điểm cơ bản về

nội dung yêu n ớc của các tác

phẩm và đoạn trích sau: Chiếu

cầu hiền; Chạy giặc; Văn tế

nghĩa sĩ Cần Giuộc; Xin lập

khoa luật; Bài ca phong cảnh

H ơng Sơn; Câu cá mùa thu;

Vịnh khoa thi H ơng.

- So với giai đoạn tr ớc cảm

hứng yêu n ớc trong văn học

giai đoạn này có những biểu

hiện gì mới?

C U H I 2 ÂU HỎI 1 ỎI 1

C U H I 2 ÂU HỎI 1 ỎI 1 :

Dành cho nhóm 3-4

Những điểm cơ bản về nội dung nhân đạo của các tác phẩm và

đoạn trích sau: Tự tình (II); Lẽ ghét th ơng (Lục Vân Tiên); Bài

ca ngất ng ởng; Th ơng vợ; Khóc

D ơng Khuê.

So với các giai đoạn tr ớc, cảm hứng nhân đạo trong văn học giai đoạn này có những biểu hiện gì mới?

C U H I 1 ÂU HỎI 1 ỎI 1

C U H I 1 ÂU HỎI 1 ỎI 1 : Dµnh cho nhãm 1-2

- Nªu nh÷ng ®iÓm c¬ b¶n vÒ néi dung yªu n íc cña c¸c t¸c phÈm vµ ®o¹n trÝch sau: ChiÕu cÇu hiÒn; Ch¹y giÆc; V¨n tÕ nghÜa sÜ CÇn Giuéc; Xin lËp

khoa luËt; Bµi ca phong c¶nh H ¬ng S¬n; C©u c¸ mïa thu; VÞnh khoa thi H ươ ng

- So víi giai ®o¹n tr íc c¶m høng yªu n íc trong v¨n häc giai ®o¹n nµy cã nh÷ng biÓu hiÖn g× míi?

Tác phẩm Những biểu hiện của nội dung yêu n ớc

Chiếu cầu hiền Thuyờt phục hiền tài đem sức ra phò tá triều đại

Chạy giặc Nỗi đau đớn, xót xa tr ớc cảnh n ớc mất, nhà tan

Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc Lòng căm thù giặc Biết ơn và ca ngợi những ng ời hy sinh vì Tổ quốc

Xin lập khoa luật T t ởng canh tân đất n ớc, biết lo cho sơn hà xã tắc

bằng tâm huyết điều trần

Bài ca phong cảnh H ơng Sơn

Câu cá mùa thu

Vịnh khoa thi H ơng

Ngợi ca vẻ đẹp thiên nhiên đất n ớc

Cảm xúc phong phú đối với thiên nhiên, đối với làng quê bình dị quen thuộc

Tâm sự lo âu khắc khoải tr ớc những đổi thay của thời thế, tr ớc vận n ớc

Biểu hiện mới : - T t ởng canh tân đất n ớc

- Nhấn mạnh vai trò của ng ời trí thức đối với đất n ớc

- T t ởng trung quân mờ nhạt dần và t t ởng yêu n ớc mang tinh thần dân chủ

ngày càng rõ nét

- Cảm hứng yêu n ớc của văn học nửa cuối thế kỷ XIX mang âm h ởng bi tráng.

Vì sao nội dung yêu nước trong văn học nửa cuối thế kỷ XIX mang cảm hứng bi tráng?

Do hoàn cảnh lịch sử, đất nước rơi vào tay thực dân Pháp, nhiều cuộc khởi

nghĩa quật khởi nhưng đều bị đàn áp đẫm máu.

Vì sao nội dung yêu nước giai đoạn văn

học thế kỷ XVIII đến hết thế kỷ XIX mang

tinh thần dân chủ?

-Do hoàn cảnh lịch sử, đất nước tiếp xúc với

phương Tây mà ý thức hệ phong kiến có những

biểu hiện rạn nứt Tư tưởng yêu nước theo ý thức

hệ phong kiến bộc lộ những bảo thủ, hạn chế

- Một số trí thức phong kiến, mặc dù xuất thân từ Nho giáo nhưng do tiếp xúc với phương Tây nên họ mang tinh thần dân chủ

Những điểm cơ bản về nội dung nhân đạo của các tác phẩm và đoạn trích sau: Tự tình (II);

Lẽ ghét th ơng (Lục Vân Tiên); Bài ca ngất ng ởng; Th ơng vợ; Khóc D ơng Khuê.

So với các giai đoạn tr ớc, cảm hứng nhân đạo trong văn học giai đoạn này có những biểu hiện gì mới?

BIỂU HIỆN MỚI:

_ Văn học hướng vào quyền sống của con người, nhất là con

người trần thế, ý thức cá nhân đậm nét hơn

_ Văn học giai đoạn này đã xuất hiện trào lưu nhân đạo chủ

nghĩa

Tác phẩm Những biểu hiện của nội dung nhân đạo

Tự tình Con người ý thức về bi kịch duyên phận, về khát

vọng hạnh phúc mang dấu ấn cá nhân.

Tình cảm yêu ghét phân minh, mãnh liệt xuất phát

từ tấm lòng thương dân sâu sắc

Con người ý thức về tài năng cá nhân, bản lĩnh cá nhân, sở thích cá nhân tự do phóng túng

Cảm thông, trân trọng những vất vả, hy sinh của người vợ.

Tình bạn cá nhân rất đời thường

Bài ca ngất ngưởng

Lẽ ghét thương

Thương vợ

Khóc Dương Khuê

Tại sao đến giai đoạn từ thế kỷ XVIII đến cuối thế kỷ XIX cảm hứng nhân đạo mới được gọi là một trào lưu?

Gợi ý:

- Có nhiều tác giả lớn cùng viết về cảm hứng

- Có nhiều tác phẩm lớn mang tư tưởng

Theo em, vấn đề cơ bản nhất của nội dung nhân

đạo trong văn học từ thế kỷ XVIII đến hết thế kỷ XIX

là khẳng định quyền sống con người hay là khẳng

định con người cá nhân? Vì sao?

Gợi ý:

Vấn đề cơ bản nhất của nội dung nhân đạo trong văn học từ thế kỷ XVIII đến hết thế kỷ XIX là khẳng định quyền sống con người bởi:

- Có nhiều tác giả, tác phẩm đề cập đến quyền sống con người

-Có những tác giả lớn và tác phẩm kiệt xuất phản ánh

quyền sống con người

- Giai đoạn này con người cá nhân chưa có cơ sở

triết học để xuất hiện thành một trào lưu