Mục tiêu bài học: giúp hs: - Hệ thống hoá những kiến thức cơ bản về VHTĐVN đã học trong chương trình ngữ văn 11 - Tự đánh giá kiến thức về VHTĐ và phương pháp ôn tập, từ đó rút ra kinh n
Trang 1ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM
A Mục tiêu bài học: giúp hs:
- Hệ thống hoá những kiến thức cơ bản về VHTĐVN đã học trong chương trình ngữ văn 11
- Tự đánh giá kiến thức về VHTĐ và phương pháp ôn tập, từ đó rút ra kinh nghiệmđể học tập tốt hơn phần văn học
- Có năng lực đọc hiểu văn bản văn học, biết cách phân tích tính sự kiện, tác giả, tác phẩm, hình tượng, ngôn ngữ văn học
B Phương pháp thực hiện: Hệ thống hoá , so sánh, tổng hợp
C Các bước tiến hành:
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
3 Bài mới
Tiết 1
Hoạt động của thầy và
trò
Nội dung cần đạt
Hoạt động 1 : Ôn tập nội
dung
Thảo luận nhóm
nhóm 1,2:
I Nội dung:
1 Những biểu hiện về cảm hứng yêu nước trong văn học từ thế kỉ XVIII ->XiX
- Nội dung yêu nước: yêu thiên nhiên, tự hào dân tộc, căm thù giặc, ý chí bất khuất chiến đấu
Trang 2Nhắc lại những biểu hiện
chủ yếu của nd yêu nước và
nhân đạo của VHTĐ TK
XVIII -XiX?
- Những điểm mới trong
từng nd trên qua các tp đã
học ở lớp 11?
- nhóm 3,4 :
Vì sao đến thế kỉ XVIII-XiX
chủ nghĩa nhân đạo mới xh
thành 1 trào lưu văn học? Vd
-Nêu những biểu hiện
phong phú của cn nhân đạo
trong giai đoạn này?
và chiến thắng giặc ngoại xâm
- Nd nhân đạo: khát khao tự do, ty, hp, cảm thông với số phận người phụ nữ…
* Điểm mới:
- yêu nước: âm hưởng bi tráng trong thơ văn NĐC vì nó phản ánh thời kì cực khổ nhục nhưng
vĩ đại
- Tư tưởng canh tân đất nước: đề cao vai trò của luật pháp- nhà nước pháp quyền.(xin lập khoa luật - Ng Trường Tộ)
- Đề cao vai trò của người trí thức đối với sự phát triển của đất nước (Chiếu cầu hiền- Ngô Thì Nhậm)
2 Chủ nghĩa nhân đạo thế kỉ XVIII- XIX phát triển thành trào lưu:
+ Giai đoạn này xuất hiện nhiều tác phẩm mang giá trị nhân đạo lớn lao: Truyện Kiều, Chinh phụ ngâm, Cung oán ngâm, thơ HXH…
+ Biểu hiện: thương cảm, đề cao tài năng, nhân phẩm con người, lên án tố cáo xh chà đạp con người, đề cao truyền thống đạo lí, nhân nghĩa của dân tộc
*Điểm mới: Hướng vào quyền sống của con
người (HXH, NDu), ý thức cá nhân đậm nét ( Bài ca ngất ngưởng, bài ca ngắn đi trên bãi cát,
Tự tình, Độc Tiểu Thanh kí)
3 Giá trị nội dung và nghệ thuật trong các sáng tác của NĐC?
Trang 3-Nhóm 5, 6:
Nêu giá trị nd và đặc sắc nt
trong các sáng tác của NĐC?
Vì sao nói văn tế nghĩa sĩ CG
lần đầu tiên trong vhdt có 1
tượng đài bi tráng và bất tử
về người nông dân nghĩa sĩ?
Mỗi nhóm có 10' hội ý sau đó
cử đại diện trình bày
Tiết 2:
Hoạt động 3 Ôn tập về
phương pháp
Hs điền vào bảng hệ thống
-Khẳng định quyền sống là vấn đề cơ bản nhất.
* tp tiêu biểu:
- Giá trị nd- nt thơ văn NĐC:
+ND : yêu nước và đạo lí nhân nghĩa + NT: Đạo đức - trữ tình, mang màu sắc Nam bộ
- Vẻ đẹp bi tráng của hình tượng người nông dân nghĩa sĩ CG:
+ Bi : đau buồn, tiếc thương + Tráng: hào hùng tráng lệ, tiếng khóc lớn lao, cao cả
-> Trước NĐC văn học Việt Nam chưa có có 1 hình tượng nào như thế Sau NĐC rất lâu cũng chưa thấy hình tượng nào được như thế Đó chính
là cái mới và bất tử của hình tượng này
II Phương pháp.
4 đặc điểm về phương pháp nghệ thuật của văn học trung đại
Bảng hệ thống 1:
Đặc điểm thi pháp
Nội dung biểu hiện
Tư duy nghệ thuật
Theo kiểu mẫu công thức, ước lệ tượng trưng…
Quan niệm thẩm Hướng về cái đệp trong quá
Trang 4theo mẫu:
- các nhóm kiểm tra chéo ,bổ
sung, hoàn thiện bảng hệ
thống
Nêu các phương pháp nghệ
thuật của văn học trung đại?
Nêu đặc điểm từng thể loại
văn học?
mĩ khứ, thiên về cái tao nhã,
cao cả,sd điển tích điển cố, thi liệu Hán học…
Bút pháp Gợi hơn tả, ước lệ, tượng
trưng…
Thể loại Kí sự, đường luật, hát nói,
văn tế…
Bảng hệ thống 2:
TT Tên t/g Tên t/p ND- NT chủ yếu
1 Lê Hữu Trác
Vào phủ chúaTrịnh
Từ việc vào phủ chữa bệnh thể hiện giơí thiệu, p/a hiện thực và nhân cách t/g
III Luyện tập:
Bài tập trắc nghiệm:
1.Cụm từ nào nêu đúng nhất lẽ sống của NCT:
A Sự lập dị
B Tay ngất ngưởng
C Ông ngất ngưởng
D Quan ngất ngưởng
2 Khóc Dương Khuê là bài văn tế DK bằng thơ
Trang 5Hoạt động 4: Luyện tập
Hs trả lời nhanh BT trắc
nghiệm
song thất lục bát đúng hay sai?
A Đúng B.Sai
3 Người nghĩa sĩ nông dân CG được trang bị
bằng gì?
A Manh áo bà ba
B Lưỡi mác
C Nùn rơm
D Ngọn tầm vông
4 Tác giả nổi tiếng nhất về thể loại ca trù - hát nói:
A Nguyễn Khuyến
B Nguyễn Công Trứ
C Cao Bá Quát
D Nguyễn Đình Chiểu
5.Thương vợ là bàt thơ viết theo thể thất ngôn bát
cú đúng hay sai?
A Đúng B Sai
IV Hướng dẫn học bài:
- nắm chắc kiến thức VHTĐ VN
- Soạn bài khái quát VHVN đầu TK XX -1945