Chuyên đề sáng kiến kinh nghiệm

Sáng kiến kinh nghiệm GD là kết quả tìm tòi, sáng tạo khám phá những hiện tượng sư phạm mới, tạo ra những giá trị giáo dục - dạy học mới trong khoa học giáo dục và thực tiễn trong các cơ

Quản lý hoạt động Nghiên cứu khoa học

sư phạm ứng dụng và Sáng kiến kinh nghiệm trong các trường Phổ thông

§1- CÔNG TÁC NCKHSPƯD,

ĐÚC RÚT SKKN:

1 NHI M V NCKH, ĐÚC RÚT SKKN Ệ Ụ :

- Làm một nghề gì cũng vậy, muốn có năng suất và hiệu quả ngày một cao hơn, sản phẩm hoàn thiện hơn để đáp ứng được yêu cầu, thị hiếu của con người thì phải thường xuyên học hỏi, tìm hiểu, nghiên cứu, khám phá, cập nhật, điều chỉnh để trau dồi tay nghề

- Đối với lĩnh vực GD-ĐT, do tính phức tạp của đối tượng, tính biến động của nội dung và những yêu cầu mới về phương

pháp thì việc NCKH, đúc rút SKKN là một nhiệm vụ có tính

thường nhật Nhất là trong thời đại ngày nay, khoa học và công nghệ phát triển nhanh như vũ bão, đòi hỏi nội dung, chương trình và phương pháp giảng dạy - giáo dục phải thay đổi, cập nhật điều chỉnh cho phù hợp Vì thế công tác NCKH, đúc rút, phổ biến SKKN trong giáo dục càng trở nên cấp thiết

Vì vậy, Bộ GD&ĐT quy định một trong những nhiệm vụ của các

cá nhân và cơ sở GD là phải nghiên cứu khoa học, đúc rút

SKKN giảng dạy và giáo dục.

Chu trình nghiên cứu

Thử

nghiệm

Kiểm chứng

Suy nghĩ

Chu trình nghiên cứu tác động bao gồm: Suy nghĩ, Thử nghiệm và Kiểm chứng.

Suy nghĩ: Quan sát thấy có vấn đề và nghĩ tới giải pháp

thay thế.

Thử nghiệm: Thử nghiệm giải pháp thay thế trong lớp

học/trường học.

Kiểm chứng: Tìm xem giải pháp thay thế có hiệu quả hay

không

II KHÁI NIỆM VỀ NCKHSPƯD, ĐÚC

RÚT SKKN:

 1 Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng

(NCKHSPƯD) là một loại hình nghiên cứu trong giáo dục nhằm thực hiện một tác động hoặc can thiệp sư phạm và đánh giá ảnh hưởng của nó Tác động hoặc can thiệp đó có thể là việc sử dụng

phương pháp dạy học (PPDH), sách giáo khoa,

phương pháp (PP) quản lý, chính sách mới… của giáo viên (GV), cán bộ quản lý (CBQL) giáo dục Người nghiên cứu (GV, CBQL) đánh giá ảnh

hưởng của tác động một cách có hệ thống bằng phương pháp nghiên cứu phù hợp

II KHÁI NIỆM VỀ NCKHSPƯD, ĐÚC RÚT

SKKN: (Tiếp theo)

 2 Sáng kiến kinh nghiệm GD là kết quả tìm tòi, sáng tạo khám phá những hiện tượng sư phạm mới, tạo ra những giá trị giáo dục - dạy học mới trong khoa học giáo dục và thực tiễn trong các cơ sở GD, hoặc thay đổi những phương thức, phương pháp dạy học - giáo dục chứa đựng nhiều khả năng vận dụng vào thực

tiễn, bổ sung và soi sáng lý luận áp dụng vào điều

kiện cụ thể của những nhiệm vụ cụ thể của tập thể và

cá nhân người làm giáo dục

3 So sánh sự giống nhau và khác nhau giữa

SKKN và NCKHSPUD

Nội dung Sáng kiến kinh nghiệm Nghiên cứu KHSP ứng dụng

1 Mục

đích Cải tiến/tạo ra cái mới nhằm thay đổi hiện trạng, mang lại

hiệu quả cao

Cải tiến/tạo ra cái mới nhằm thay đổi hiện trạng, mang lại hiệu quả cao

- Mang tính khoa học, khách quan

III QUY TRÌNH THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

NCKHSPƯD, SKKN:

1: Chọn đề tài

5: Tiến hành nghiên cứu

nghiên cứu 4: Chuẩn bị phương tiện nghiên cứu

3: Xây dựng kế hoạch

nghiên cứu

2: Xây dựng đề cương nghiên cứu

6 Viết công trình nghiên cứu

III QUY TRÌNH THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

Bước 1: Chọn đề tài :

Việc chọn đề tài phải đảm bảo được các yêu cầu sau:

- Có ý nghĩa khoa học: Phù hợp với các quy luật tự nhiên và xã hội.

- Có tính mới và tính tiên tiến: Chứa đựng những nhân tố mới,

tích cực

- Có tính thực tiễn: Đáp ứng yêu cầu hiện tại.

- Có tính cấp thiết: Thể hiện được mức độ ưu tiên giải quyết

những nhu cầu cần triển khai.

- Tính khả thi: Có điều kiện để triển khai áp dụng.

- Tính hiệu quả: Sử dụng hết ít chi phí về thời gian và kinh phí trên một đơn vị sản phẩm.

- Tính phổ biến: Có thể áp dụng cho nhiều người, nhiều địa

phương.

Bước 2: Xây dựng đề cương nghiên cứu:

Để quá trình nghiên cứu được thuận lợi, trong đề cương cần có 3 phần chính (Mở đầu, nội dung, kết luận và đề xuất).

I Phần mở đầu:

1 Lý do chọn đề tài

2 Xác định đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3 Xác định mục tiêu và phạm vi nghiên cứu

4 Xây dựng giả thiết nghiên cứu

5 Lựa chọn phương pháp nghiên cứu

6 Đóng góp mới về mặt khoa học của đề tài

Bước 2: Xây dựng đề cương nghiên cứu (Tiếp

- Nguyên nhân: Nguyên nhân ưu điểm, nguyên nhân khuyết điểm.

3 Nêu hệ thống các tác động, thí nghiệm, giải pháp đã làm:

Nêu hệ thống các biện pháp, các tác động, các thí nghiệm kiểm

chứng, các kết quả cụ thể,… làm cơ sở để rút ra kết luận

khoa học.

4 Phân tích, tổng hợp rút ra kết luận khoa học:

Bước 2: Xây dựng đề cương nghiên cứu (Tiếp theo)

III Phần kết luận và kiến nghị

Phần này bao gồm các nội dung sau:

- Kết luận về toàn bộ công trình nghiên cứu;

- Nêu các khuyến nghị với các đồng nghiệp, với đơn vị, với các cấp quản lý và các đơn vị liên quan để áp dụng các kết quả nghiên cứu.

Bước 3: Xây dựng kế hoạch nghiên cứu:

Là sự thể hiện những ý đồ, cách thức và những bước thực hiện đề tài một cách cụ thể của

người nghiên cứu, cần chỉ rõ:

- Tiến độ về thời gian

- Về nhân lực: Chủ trì, cộng tác viên,

- Điều kiện thực hiện: CSVC, Thiết bị , kinh phí

- Các công việc cần làm theo các giai đoạn:

(chuẩn bị, nghiên cứu thực sự, định ra kết cấu công trình nghiên cứu, viết công trình nghiên cứu, bảo vệ).

Bước 4: Chuẩn bị các phương tiện

nghiên cứu:

Trên cơ sở đề cương nhiên cứu, nhiệm vụ

nghiên cứu, kế hoạch nghiên cứu, cá nhân

người nghiên cứu (hoặc tập thể) phải chuẩn bị các phương tiện, vật liệu, tài liệu nghiên cứu

để phục vụ cho công tác nghiên cứu.

Bước 5: Tiến hành nghiên cứu:

Tiến hành nghiên cứu tư liệu, xây dựng khái

niệm, đặt giả thiết, kiểm chứng giả thiết và viết luận văn Tiến hành theo trình tự sau:

1, Điều tra, khảo sát đánh giá thực trạng

Người nghiên cứu cần nghiên cứu sâu sắc

những vấn đề lý luận liên quan đến nội dung

đề tài nghiên cứu để có tư duy khoa học, có cách nhìn nhận đánh giá đúng đắn, hiểu rõ

mọi khía cạnh của đối tượng nghiên cứu.

Bước 5: Tiến hành nghiên cứu (tiếp theo)

2, Thực hiện một số tác động (các giải pháp, chuỗi thí nghiệm kiểm chứng)

- Tổng hợp, phân tích các số liệu đối chứng;

- Trên cơ sở những số liệu thu thập được trước và sau các tác động, dựa vào cơ sở lý luận, người nghiên cứu tìm ra ở đối tượng những chân lý có giá trị khoa học phản ánh những quy luật có ý nghĩa phổ biến, tiêu biểu cho cái mới, cái tiên tiến có sức mạnh cải tạo thực tiễn và mở ra hướng phát triển trong tương lai

Bước 5: Tiến hành nghiên cứu (tiếp theo)

3, Tổng hợp, hệ thống hoá kết quả thực tiễn thành lý luận:

- Phân tích làm nổi bật được những ưu, nhược điểm của những giải pháp, những tác động, những thí nghiệm đã làm

- Phát hiện trong thực tiễn những giá trị đặc trưng được đúc kết lại thành kinh nghiệm tiêu biểu và những kết luận

khoa học.

- Phân loại các tác động, các biện pháp, các thí nghiệm

tương đồng (hoặc tương phản nếu cần) để trên cơ sở đó tổng hợp lại thành kinh nghiệm phổ biến hoặc kết luận khoa học có ý nghĩa lý luận.

- Tổng kết lại những kết quả, những kinh nghiệm có ý nghĩa

lý luận, soi sáng hoặc bổ sung cho lý luận tạm thời, phát triển ra những khía cạnh lý luận mới hoặc những bài học kinh nghiệm có ý nghĩa tích cực.

Bước 6 Viết công trình nghiên cứu (luận văn).

a, Viết bản thảo: Bản thảo là sản phẩm thô của công

trình nghiên cứu, nó phải được viết đi, viết lại, sửa

chữa nhiều lần để đạt được tới mức độ hoàn thiện

b, Viết bản chính: Đây là khâu cuối cùng của việc hoàn thiện văn bản chính thức Bản chính cần được hoàn thiện về nội dung cốt lõi nhất của luận văn khoa học

c, Viết bản tóm tắt: Bản tóm tắt luận văn phải nêu được những nội dung cốt lõi nhất của luận văn: chỉ nêu lên những căn cứ, luận chứng, chỉ rõ cách đi đến luận

cứ, nêu luận chứng và những kết luận chủ yếu, ý

nghĩa quan trọng nhất về lý luận và thực tiễn của luận văn

§ 2- VIẾT CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU

(LUẬN VĂN):

II- Phần

nội dung

III - Phần Kết luận

IV- Kiến

nghị

I- Phần

mở đầu

A PHẦN MỞ ĐẦU:

1- Lý do chọn đề tài:

Phải nêu rõ được lý do ra đời của công trình, những ý

định cùng ước vọng của các tác giả, những vấn đề được giải quyết và hy vọng của tác giả về vấn đề quan tâm Trong đó tập trung nêu bật 2 ý sau:

- Phân tích sơ lược lịch sử vấn đề nghiên cứu để phát

hiện vần đề cần nghiên cứu

- Giải thích lý do lựa chọn đề tài, cần nêu rõ những yếu

tố chủ quan, khách quan để làm nổi bật được tính cấp thiết và giá trị của đề tài, đồng thời phản ánh được khả năng thực thi, tính hiệu quả, triển vọng của đề tài đó

A PHẦN MỞ ĐẦU (tiếp theo) :

2- Xác định đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

- Đối tượng nghiên cứu là toàn bộ sự vật trong phạm vi quan tâm của đề tài nghiên cứu (có thể là con người, sự vật, là một đơn

vị, ).

- Phạm vi nghiên cứu là một phần giới hạn của đối tượng về

không gian, thời gian và quy mô vấn đề.

A PHẦN MỞ ĐẦU (tiếp theo):

3- Xác định mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu

mục tiêu để phản ánh mục tiêu đa cấp của đề tài.

- Căn cứ vào cây mục tiêu mà xác định nhiệm vụ cụ thể Nhiệm

vụ chính là những yêu cầu cần làm sáng tỏ qua việc nghiên cứu đề tài Nhiệm vụ nghiên cứu là cơ sở để xây dựng kế hoạch nghiên cứu.

4, Xây dựng giả thiết nghiên cứu:

- Giả thiết nghiên cứu là giả thiết khoa học, là một kết luận giả định về bản chất sự vật hoặc hiện tượng do người nghiên cứu đặt ra theo đó xem xét, phân tích, kiểm chứng trong

toàn bộ quá trình nghiên cứu.

- “Giả thiết là khởi điểm của mọi sự nghiên cứu khoa học,

không có khoa học nào mà lại không có giã thuyết”.

A PHẦN MỞ ĐẦU (tiếp theo):

5, Lựa chọn phương pháp nghiên cứu:

- Trên cơ sở nhiệm vụ của đề tài đặt ra, người nghiên cứu cần lựa chọn các phương pháp nghiên cứu thích hợp để đạt mục tiêu nghiên cứu.

- Các phương pháp nghiên cứu thường được chia thành các

nhóm phương pháp: nghiên cứu lý thuyết, nghiên cứu thực tiễn, nghiên cứu thực nghiệm,

6, Đóng góp mới về mặt khoa học của đề tài:

Cần nêu lên dự báo những đóng góp của đề tài sau khi có kết quả nghiên cứu trên các phương diện sau đây để làm nổi bật được ý nghĩa của đề tài:

- Đóng góp mới về quan điểm, tư tưởng, tư duy về vấn đề n/c;

- Những tác động trực tiếp, hoặc tác động gián tiếp đến một chủ trương, cách thức, phương pháp, quy trình thực hiện một vấn

đề nào đó;

- Phạm vi tác động: đối với cá nhân, đơn vị, địa phương, xã hội

B PHẦN NỘI DUNG

Đây là phần cơ bản nhất, chủ yếu nhất của đề tài

nghiên cứu, làm nổi bật kết cấu lôgic của nội dung cần phản ánh Có thể chia làm nhiều chương, mục

cụ thể (số lượng chương, mục tuỳ thuộc đặc điểm, khối lượng nội dung đề tài, cách thức trình bày của tác giả) Thông thường đề tài NCKH và SKKN có thể chia thành các chương mục sau:

1 Cơ sở khoa học

2 Đánh giá thực trạng về những vấn đề liên quan

đến nội dung đề tài

3 Nêu hệ thống các tác động, thí nghiệm, giải pháp

đã làm:

4 Phân tích, tổng hợp rút ra kết luận khoa học:

B PHẦN NỘI DUNG (tiếp theo)

1 Cơ sở khoa học:

1.1 Cơ sở lý luận: cần nêu lên những vấn

đề mang tính lý luận liên quan đến vấn

đề nghiên cứu (quan điểm phổ biến hiện tại về vấn đề đang được tác gia nghiên cứu của thế, của quốc gia, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước,…).

1.2 Cơ sở thực tiễn: Là trạng thái hiện tại của vấn đề đang được tác giá nghiên cứu

B PHẦN NỘI DUNG (tiếp theo)

2 Đánh giá thực trạng về những vấn

đề liên quan đến nội dung đề tài

2.1 Trình bày các số liệu điều tra hoặc kết quả thăm dò…

B PHẦN NỘI DUNG (tiếp theo)

3 Nêu hệ thống các tác động, thí nghiệm, giải pháp đã làm:

- Trình bày hệ thống các biện pháp, các tác động, các thí

nghiệm kiểm chứng, các kết quả cụ thể,… đã thực hiện

đủ sức thuyết phục để làm cơ sở rút ra kết luận khoa học.

B PHẦN NỘI DUNG (tiếp theo)

4, Phân tích, tổng hợp rút ra kết luận khoa học:

- Phân tích, tổng hợp các số liệu về kết quả thực hiện các biện pháp, các tác động, các thí nghiệm kiểm chứng đã thực hiện và đối chiếu với hiện trạng ban đầu và các chuỗi tác động, thí nghiệm trong quá trình thực hiện đề tài để rút ra kết luận khoa học

- Nêu những bài học thành công, hoặc có thể

những bài học chưa thành công để rút kinh

nghiệm

B PHẦN NỘI DUNG (tiếp theo)

4, Phân tích, tổng hợp rút ra kết luận khoa học:

- Phân tích, tổng hợp các số liệu về kết quả thực

hiện các biện pháp, các tác động, các thí nghiệm kiểm chứng đã thực hiện và đối chiếu với hiện

trạng ban đầu và các chuỗi tác động, thí nghiệm trong quá trình thực hiện đề tài để rút ra kết luận khoa học

- Nêu những bài học thành công, hoặc có thể những bài học chưa thành công để rút kinh nghiệm

D- Kiến nghị

Nêu các khuyến nghị với các

đồng nghiệp, với đơn vị, với các cấp quản lý và các đơn vị liên

quan để áp dụng các kết quả

nghiên cứu.

Bài tập thực hành

 Anh (Chị) hãy xây dựng (phác thảo) đề cương một đề tài NCKHSP ứng dụng mà Anh (Chị) thấy cần thiết nhất đối với trường mình đang công tác?

(Mỗi tổ trình bày một bản đề cương trên 1 tờ

giấy lớn để trình bày vào buổi thực hành)

Trân trọng cảm ơn !