Cu cộ s ngố con người ngày càng phát tri nể về m iọ m tặ và hướngđến chân thi nệ m .ỹ Mỹ thu tậ d nầ iđ vào cu cộ s ngố con người trong m iọ ho tạ động, m iọ công vi c.ệ Ví dô nh-: làm đ
Trang 1Vai trò c a ủ ph n g ươ pháp d y ạ h c ọ tr c ự quan i đố v i ớ môn h c ọ m ỹ thu t ậ ở c p ấ h c ọ
THCS
Ph m ạ Th Ngát ị – Líp K54 B – SP M thu t ỹ ậ
A M Ở ĐẦ U
1 Lý do ch n ọ đề tài
Quan tâm t iớ ch tấ lượng giáo d c,ụ nâng cao hi uệ quả àođ t oạ là
nhi mệ vụ c pấ thi tế hi nệ nay T tấ cả các môn h cọ ở phổ thông đều góp ph nầ
l nớ vào vi cệ hình thành và phát tri nể nhân cách c aủ h cọ sinh Cu cộ s ngố
con người ngày càng phát tri nể về m iọ m tặ và hướngđến chân thi nệ m ỹ
Mỹ thu tậ d nầ iđ vào cu cộ s ngố con người trong m iọ ho tạ động, m iọ công
vi c.ệ Ví dô nh-: làm đẹp m tộ ngôi nhà, may m tộ bộđồđẹp, ch nọ màu s cắ
cho m tộ chi cế xe máy yêu thích…Như v yậ thu tậ ngữ “mỹ thu t”ậ từ lâu ãđ
i
đ vào con người, óđ là “cách làm đẹp” không thể thi u.ế C ngũ chính vì t mầ
quan tr ngọ c aủ Mỹ thu tậ mà nó ãđ đượcđưa vào chương trình trung h cọ cơ
sở (THCS) trở thành m tộ môn h cọ chính th ng.ố Đối v iớ môn mỹ thu tậ ở
THCS là hình thành và rèn luy nệ tư duy phát tri nể trí thông minh, tính linh
ho tạ sáng t oạ c aủ h cọ sinh v iớ m tộ phương pháp làm vi cệ khoa h c,ọ nh mằ
hình thành ở h cọ sinh ph mẩ ch tấ c aủ con người lao động m i,ớ ápđ ngứ c
đượ òiđ h iỏ c aủ m tộ xã h iộ phát tri nể ngày càng cao Nh mằ giáo d cụ th mẩ
mỹ cho h cọ sinh, t oạ i uđ ề ki nệ cho h cọ sinh ti pế xúc, làm quen và thưởng
th cứ cái đẹp, bi tế t oạ ra cái đẹp và bi tế v nậ d ngụ cái đẹp vào sinh ho tạ h cọ
t pậ hàng ngày, giúp h cọ sinh nh nậ th cứ sâu s cắ h nơ về n nề mỹ thu tậ dân
téc Không nh ngữ th ,ế h cọ Mỹ thu tậ còn giúp các em hi uể về cái đẹp để
cu c s ngộ ố và ho tạ động theo quy lu tậ c aủ cái đẹp
Môn mỹ thu tậ có tính th cự ti n,ễ các ki nế th cứ b tắ ngu nồ từ cu cộ
s ng,ố khái quát từ nhi uề l nhĩ v cự c aủ cu cộ s ng,ố “d y ạ h c ọ sinh g n ắ li n ề
v i ớ th c ti n ự ễ “ D yạ mỹ thu tậ THCSở là hoàn thi nệ n tố nh ngữ gì v nố ã cóđ
Trang 2trong h cọ sinh, cho h cọ sinh làm và ghi l iạ m tộ cách chính th cứ b ngằ ngôn ngữ và s nả ph mẩ ngh thu t.ệ ậ
V iớ môn Mỹ thu tậ là gi iớ thi uệ các tác ph mẩ mỹ thu tậ để h cọ sinh
ti pế xúc, làm quen và thưởng th cứ cái đẹp c aủ chúng Các tác ph mẩ mỹ thu tậ giúp cho h cọ sinh hi uể bi tế h nơ về cu cộ s ng,ố b iồ dưỡng cho các em tình c mả đối v iớ quê hương, thêm yêu c ngộ đồng và góp ph nầ giáo d cụ tình
c m,ả giáo d cụ th mẩ mỹ cho các em Nh ngữ bài vẽ mỹ thu tậ không nh ngữ giúp h cọ sinh h cọ t tố môn Mỹ thu tậ còn giúp h cọ sinh h cọ t tố các môn h cọ khác trong chương trình THCS
Mu nố th cự hi nệ được i uđ ề óđ người giáo viên ph iả n mắ v ngữ hệ
th ngố các phương pháp d yạ h cọ môn Mỹ thu tậ và v nậ d ngụ linh ho tạ sáng
t oạ trong m iỗ giê h c,ọ thông qua óđ nh mằ phát tri nể úngđ m cứ khả n ngă trí
tuệ và thao tác tư duy quan tr ng,ọ bên c nhạ óđ hình thành tác phong làm
vi cệ có suy ngh ,ĩ có tinh th nầ h pợ tác, độc l pậ và sáng t o,ạ có kế ho ch,ạ ý chí vượt khó kh n,ă kiên trì, tự tin
Mỹ thu tậ là môn h cọ tr cự quan, đối tượng c aủ môn mỹ thu tậ thường là
nh ngữ gì ta có thể nhìn th y,ấ sê được - có hình, có kh i,ố có đậm nh t,ạ có màu
s c,ắ ở quanh ta, g nầ g iũ và quen thu c.ộ D yạ h cọ nói chung và d yạ mỹ thu tậ nói riêng thường d yạ b ngằ tr cự quan bao giê c ngũ mang l iạ hi uệ quả cao
Phương pháp tr cự quan là phương pháp d yạ h cọ mà giáo viên sử d ngụ
các phương ti nệ v tậ th t,ậ mô hình, tranh nh,ả bi uể đồ…, giáo viên là người tổ
ch cứ i uđ ề khi nể h cọ sinh quan sát nh mằ hình thành kỹ n ng,ă kỹ x oả cho h cọ sinh Thông qua đồ dùng tr cự quan người h cọ ti nế hành quan sát dưới vai trò chủ đạo c aủ giáo viên để chi mế l nhĩ tri th c,ứ kỹ n ng,ă kỹ x oả và ho tạ động sáng t oạ cho b nả thân D yạ h cọ b ngằ phương pháp tr cự quan gây h ngứ thó
h cọ t pậ cho h cọ sinh, giê h cọ sôi n i,ổ giúp h cọ sinh nh nậ th cứ bài sâu h n.ơ Môn Mỹ thu tậ được ngành giáo d cụ và m iọ người quan tâm, tuy
Trang 3nhiên trong th cự tế gi ngả d yạ môn mỹ thu tậ b ngằ phương pháp tr cự quan
ch aư th cự sự được chú tr ng.ọ Đối v iớ môn Mỹ thu t,ậ đồ dùng d yạ h cọ càng quan tr ngọ h n,ơ nó làm t ngă hi uệ quả ti tế d yạ r tấ nhi u.ề Bên c nhạ nh ngữ
thành công bướcđầuđạtđược vi cệ d yạ và h cọ Mỹ thu tậ còn nhi uề h nạ chế
và khó kh n.ă Đồ dùng d yạ h cọ còn r tấ nghèo nàn, thi uế th n,ố m tộ số giáo viên ch aư chú ý đến vi cệ chu nẩ bị đồ dùng tr cự quan d nẫ đến đồ dùng tr cự quan còn sơ sài, thi uế ch tấ lượng, trình bày thi uế khoa h c,ọ thi uế tính th mẩ
m ỹ C nầ trang bị các phương ti nệ d yạ h c,ọ phương ti nệ nghe nhìn Giáo viên còn h nạ ch vế ề kh n ngả ă sử d ng.ụ H cọ sinh không có h ngứ thó khi h cọ bài, thi uế sự sáng t o.ạ
Xu tấ phát từ th cự tế và vai trò quan tr ngọ c aủ phương pháp d yạ h cọ
tr cự quan đối v iớ các môn h cọ nói chung và môn Mỹ thu tậ nói riêng Tôi
th yấ c nầ ph iả quan tâm h nơ n aữ đến ch tấ lượng d yạ và h c c aọ ủ giáo viên và
h cọ sinh Chính vì nh ngữ lý do trên tôi ãđ ch nọ đề tài “ vai trò c aủ ph ươ ng pháp d y ạ h c ọ tr c ự quan đố i v i ớ môn h c ọ m ỹ thu t ậ ở c p ấ h c ọ THCS ” để nghiên c uứ nh mằ nh nấ m nhạ vai trò c aủ phương pháp d yạ h cọ tr cự quan, phát hi nệ ra nh ngữ th cự tr ngạ về vi cệ v nậ d ngụ phương pháp d yạ h cọ tr cự quan trong gi ngả d yạ môn Mỹ thu tậ ở THCS và phát hi nệ ra nh ngữ h nạ
ch ế Trên cơ sở óđ tôi mu nố đưa ra m tộ số bi nệ pháp kh cắ ph cụ mang tính
ch tấ g iợ mở giúp giáo viên và h cọ sinh ph nầ nào trong vi cệ nâng cao ch tấ
lượng d yạ và h c mônọ Mỹ thu t.ậ
2 M c ích, nhi m ụ đ ệ v nghiên c u ụ ứ
2.1 M c ụ ích nghiên c u đ ứ
Làm n iổ b tậ vai trò c aủ phương pháp d yạ h cọ tr cự quan đối v iớ môn
mỹ thu tậ THCS.ở
Nh mằ phân tích, ánhđ giá th cự tr ngạ d yạ h cọ b ngằ phương pháp tr cự
quan ở c pấ h cọ THCS Để nâng cao nh nậ th cứ và phương pháp d yạ h cọ
Trang 4tr cự quan sao cho phù h pợ v iớ người giáo viên hi nệ nay Bên c nhạ óđ
nh mằ góp ph nầ vào vi c nângệ cao ch tấ lượng d yạ và h cọ môn Mỹ thu tậ c aủ
trường
Tìm ra bi nệ pháp kh c ph cắ ụ nh ngữ t nồ t i.ạ
2.2 Nhi m ệ v nghiên c u ụ ứ
Tìm hi uể n iộ dung, hệ th ngố lý thuy tế về v nấ đề liên quan đến đề tài
nghiên c u.ứ
ánh
Đ giá th cự tr ngạ vi cệ v nậ d ngụ phương pháp d yạ h cọ tr cự quan
trong môn Mỹ thu tậ c pở ấ h c THCS.ọ
Đề xu tấ m tộ số gi iả pháp nh mằ nâng cao hi uệ quả vi cệ sử d ngụ
phương pháp d yạ h cọ tr c quanự trong môn Mỹ thu tậ c pở ấ h c THCS.ọ
3 Đố i t ượ ng và ph m ạ vi nghiên c u ứ
3.1 Đố i t ượ ng nghiên c u ứ
i
Đố tượng nghiên c uứ ở âyđ chính là phương pháp d yạ h cọ tr cự quan
trong óđ nh nấ m nhạ vai trò c aủ phương pháp d yạ h cọ tr cự quan trong môn
Mỹ thu tậ c pở ấ h c THCS.ọ
3.2 Ph m ạ vi nghiên c u ứ
Trong khuôn khổ m tộ bài ti uể lu nậ tôi chỉ gi iớ h nạ đề c pậ đến vai trò
c aủ phương pháp d yạ h cọ tr cự quan v iớ vi cệ h cọ t pậ và gi ngả d yạ môn Mỹ thu tậ ở c pấ h c THCS.ọ
4 Phương pháp nghiên cứu
Trong khuôn khổ bài ti uể lu nậ này đối tượng nghiên c uứ c aủ tôi là
h cọ sinh ở c pấ h cọ THCS Tôi sẽ l nầ lượtđưa ra nh ngữ tư li uệ từ quan
sát th cự t ,ế quá trình tham gia vào các đợt th cự t pậ c aủ b nả thân để nh nậ
th yấ vai trò c aủ phương pháp d yạ h cọ tr cự quan Để gi iả quy tế nh ngữ
v nấ đề trên, tôi sử d ngụ phương pháp i nđ ề dã, đọc và nghiên c uứ tài li uệ
có liên quan đến đề tài Ngoài ra, tôi ãđ tr iả qua quá trình th cự t p,ậ ti pế
Trang 5c nậ v iớ th cự tế để n mắ b tắ được nh ngữ thông tin bổ Ých ph cụ vụ cho
vi cệ nghiên c u.ứ
5 D ự ki n óng ế đ góp c a ủ đề tài
Giáo viên d yạ Mỹ thu tậ nói chung và giáo viên d yạ Mỹ thu tậ ở c pấ
h cọ THCS nói riêng ph iả coi tr cự quan và phương pháp d yạ h cọ tr cự quan
là c nầ thi t,ế là n iộ dung c aủ bài h cọ để nâng cao ch tấ lượng c aủ bài h c.ọ Giúp người giáo viên k tế h pợ gi aữ lý thuy tế v iớ gi iớ thi uệ tr cự quan úngđ lúc, sao cho h pấ d nẫ và hài hoà, t oạ i uđ ề ki nệ cho h cọ sinh nh nậ th cứ nhanh, nhớ lâu Góp ph nầ nâng cao ch tấ lượng trong vi cệ d yạ và h cọ môn
Mỹ thu tậ c pở ấ h c THCS.ọ
6 B ố c c c a ti u ụ ủ ể lu n ậ
Ngoài ph nầ mở đầu, k tế lu n,ậ tài li uệ tham kh oả và hình nhả minh
ho ,ạ bài ti uể lu nậ g mồ có 2 chương:
Ch ươ ng 1: Vài nét khái quát về phương pháp d yạ h cọ tr c quan.ự
Ch ươ ng 2: Vai trò và th c tr ngự ạ c aủ vi c v nệ ậ d ngụ phương pháp d yạ
h cọ tr cự quan trong môn h cọ Mỹ thu tậ ở c pấ h cọ THCS – M tộ số đề xu tấ
và gi iả pháp
B N I DUNG Ộ
CH ƯƠ NG 1
VÀI NÉT KHÁI QUÁT V Ề PH ƯƠ NG PHÁP D Y Ạ H C Ọ TR C Ự QUAN
1.1 Khái niệm về trực quan
Mọi sự vật hiện tượng xung quanh ta luôn chuyển động và không ngừng thay đổi theo thời gian, không gian Cuộc sống là sự vận động
không ngừng và luôn là nguồn cảm hứng vô tận cho các nghệ sĩ Có biết
bao vẻ đẹp của tự nhiên và cuộc sống đã đi vào thơ ca, nhạc, hoạ trở thành
những tác phẩm nghệ thuật làm rung động lòng người như: Vẻ đẹp duyên
Trang 6dáng của người thiếu nữ, vẻ đẹp khoẻ khoắn của những người lao động trên
mặt trận sản xuất, vẻ đẹp thiêng liêng của tình mẫu tử…Để có được những
tác phẩm phản ánh chân thực đó, các nhà thơ, nhà văn, nhạc sĩ cũng như
hoạ sĩ luôn phải gắn bó hoà mình với thực tế, thậm chí có người còn hi sinh
cả xương máu để góp phần cho nền mỹ thuật Việt Nam thêm phong phú và
đa dạng, phản ánh cuộc sống gian khổ anh hùng của nhân dân ta trong
kháng chiến chống giặc ngoại xâm
Mỹ thuật là môn học trực quan Môn mỹ thuật ở trường THCS
thường dạy bằng trực quan bao giê cũng mang lại hiệu quả cao Riêng với
Mỹ thuật, tất cả các phân môn đều phải sử dụng đồ dùng trực quan bao gồm những gì có thực như: các đồ vật, hoa quả, động vật, cỏ cây, nhà
cửa…tranh ảnh như: hình vẽ trên bảng, bảng biểu, bài vẽ của học sinh…
Dạy Mỹ thuật thường dạy trên đồ dùng trực quan Do vậy đồ dùng
trực quan của môn Mỹ thuật là nội dung, là kiến thức của bài học Đồ dùng
trực quan còn phản ánh mức độ kiến thức của bài học và trình độ của học
sinh, cho nên chuẩn bị tốt đồ dùng trực quan xem như giáo viên đã chuẩn
bị tốt nội dung bài dạy và quá trình lên líp chỉ còn là trình bày, diễn giải
theo đồ dùng trực quan đã chuẩn bị
1.2 Ph ươ ng pháp tr c ự quan trong d y ạ h c m ọ ỹ thu t ậ
Chóng ta angđ s ngố trong thế kỷ c aủ trí tuệ sáng t o.ạ Vì v yậ sự nghi pệ giáo d cụ àođ t oạ trong th iờ kỳ đổi m iớ hi nệ nay ph iả góp ph nầ quy tế nhđị vào vi cệ b iồ dưỡng cho thế hệ trẻ ti mề n ngă trí tu ,ệ tư duy sáng
t o,ạ n ngă l cự tìm tòi chi mế l nhĩ tri th c,ứ n ngă l cự gi iả quy tế v nấ đề, để thích ngứ được v iớ th cự ti nễ cu cộ s ng,ố v iớ sự phát tri nể c aủ kinh tế tri
th c.ứ M cụ tiêu đổi m iớ này òiđ h iỏ ph iả được phân tích để nh nậ rõ nh ngữ
nhược i m,đ ể h nạ chế c nă b nả c aủ th cự tr ngạ d yạ và h cọ hi nệ nay và chỉ ra c
đượ nh ngữ nguyên t cắ chỉ đạo và gi iả pháp cơ b nả cho phép kh cắ ph cụ
Trang 7nh ngữ h nạ ch ó,ế đ ti nế t iớ th cự hi nệ được nh ngữ m cụ tiêu mong mu n.ố
M tộ nhược i mđ ể cơ b nả thể hi nệ trong th cự tr ngạ d yạ h c hi nọ ệ nay là
tính ch tấ “ độ c tho i ạ thông báo, gi ng ả gi i ả áp đặ t” c aủ sự d yạ và tính ch tấ
“thụ độ ng ch p ấ nh n, ậ ghi nh , ớ th a ừ hành, b t ắ ch ướ c” c a sủ ự h c.ọ Ki uể d yạ
h cọ nh- thế không thể khích l ,ệ phát huy được ho tạ động tự chủ tìm tòi sáng t oạ gi iả quy tế v nấ đề ủ c a h c sinhọ trong quá trình chi mế l nhĩ tri th c.ứ
Từ ó,đ trước h tế n yả sinh câu hái “D y ạ h c ọ thế nào để b i ồ d ưỡ ng
cho h c ọ sinh ti m ề n ng ă trí tuệ sáng t o, ạ tư duy khoa h c, ọ n ng ă l c ự gi i ả quy t ế v n ấ đề ” và li nề sau óđ là câu hái “ ào Đ t o ạ sư ph m, ạ b i ồ d ưỡ ng như thế nào để có đượ c độ i ngò cán bộ giáo viên khoa h c ọ có n ng ă l c ự d y ạ h c ọ áp
đ ng ứ yêu c u ầ b i ồ d ưỡ ng đượ c cho h c ọ sinh ti m ề n ng ă trí tuệ như th ?” ế
ó
Đ là m tộ v nấ đề kép mà khoa h cọ d yạ h cọ và àođ t oạ sư ph mạ ph iả nghiên
c uứ gi iả quy t.ế
Ta thường nói: Phương pháp làm vi c,ệ phương pháp tư duy, phương
pháp quan sát, phương pháp th cự nghi m…ệ Đối v iớ Mỹ thu t,ậ còn có
phương pháp tr cự quan, phương pháp vẽ theo m u,ẫ phương pháp vẽ trang trí, phương pháp d ngự hình, phương pháp v ẽ đậm nh t…ạ
V yậ thế nào là phương pháp ? Phương pháp là cách, l i,ố cách th c,ứ
ho cặ phương sách, phương th c…ứ để ti pế c nậ và gi iả quy tế v nấ đề Nói g nọ
l i,ạ phương pháp là cách th cứ để làm m tộ vi c gìệ ó.đ
Nh- v y,ậ làm b tấ cứ công vi cệ gì dù nhỏ đến l n,ớ dù đơn gi nả đến
ph cứ t p,ạ dù trước m tắ hay lâu dài…đều ph iả tìm ra m tộ cách th cứ thích
h pợ để công vi cệ đạtđược k tế quả t tố nh t,ấ m tấ Ýt th iờ gian nh t.ấ Có ngh aĩ
là c nầ ph iả tìm cách ti nế hành công vi cệ từ đầuđến cu iố - tìm nh ngữ công
o n
đ ạ c nầ thi tế hay còn g iọ là nh ngữ bước iđ liên t c,ụ lôgic, ch tặ chẽ và đạt
hi uệ quả cao
Như Cố v nấ Ph mạ V nă Đồng ãđ nói: “Nghề nào c ng ũ áng đ yêu áng đ
Trang 8quý, nh ng ư nghề d y ạ h c ọ áng đ quý h n ơ c ” ả D yạ h cọ c ngũ là m tộ công
vi c.ệ Công vi cệ óđ được di nễ ra nh- sau: Th yầ truy nề thụ ki nế th cứ cho trò
- th yầ “ đư a ”, trò “nh n ậ ” Th yầ c nầ nghĩ cách “đư a” nh- thế nào để trò
“nh n” ậ được t tố - óđ là phương pháp d yạ h c.ọ Trò c ngũ c nầ ph iả nh- thế nào để l nhĩ h iộ ki nế th cứ th yầ “đư a” m tộ cách có hi uệ quả nh tấ - óđ là
phương pháp d yạ h c.ọ
Mỹ thu tậ là môn h cọ t oạ ra cái đẹp Mu nố có cái đẹp ph iả có ki nế
th c,ứ ph iả suy ngh ,ĩ ph iả thích thó vì không ph iả chỉ có nhớ mà làm được, không ph iả úng,đ chính xác mà đẹp…Vì v y,ậ d yạ Mỹ thu tậ hay phương pháp d yạ Mỹ thu tậ c nầ ph iả làm cho h cọ sinh ph nấ kh i,ở hồ h i,ở mong
mu nố vẽ đẹp, chứ không đơn thu nầ là truy nề đạt ki nế th c.ứ Nh-
Chi-xchi-ak pố - hoạ s ,ĩ nhà giáo Xô - vi tế ãđ nói : “ Hoạ sĩ gi iỏ ch aư ch cắ ãđ là th yầ giáo gi iỏ ” Ở âyđ ông nh nấ m nhạ đến phương pháp truy nề thụ c aủ giáo viên Th yầ giáo có ki nế th cứ uyên thâm nh ngư không bi tế “cách cho” (cách truy nề đạt), h cọ sinh không l nhĩ h iộ được hay l nhĩ h iộ kém hi uệ quả không
rõ ràng ch aư ph iả là th yầ giáo gi i.ỏ Nh- v yậ c nầ ph iả có nghệ thu tậ truy nề t,
đạ hay nói cách khác là nghệ thu tậ d yạ h c.ọ D yạ mỹ thu tậ ph iả làm cho
h cọ sinh tự giác h cọ t p,ậ vui vẻ ti pế nh n,ậ chờ ónđ nh ngữ i uđ ề m iớ m ẻ
D yạ Mỹ thu tậ ph iả làm cho h cọ sinh bi tế “nh n”ậ nh ngữ ki nế th cứ ãđ ti pế
thu được Nh- v y,ậ d yạ Mỹ thu tậ ph iả làm sao cho h cọ sinh thích h c.ọ
Kh ngổ Tử ãđ nói: “H c nhiọ b tấ y m,ế Giáo nhân b tấ quyên” H cọ không bi tế chán, vì h cọ sinh thích thó h cọ t p,ậ coi h cọ t pậ là ni mề vui, không ph iả là
gò bó, là gánh n ngặ hay b tắ bu cộ từ bên ngoài H cọ sinh thích h cọ thì tự giác h cọ t p.ậ H cọ sinh “thích” h cọ thì th yầ c ngũ “mu n”ố d y.ạ Vế thứ hai
c aủ câu nói: D yạ không bi tế m i.ỏ óĐ là m iố quan hệ h uữ cơ gi aữ th yầ và trò về m tặ tình c m,ả đồng th iờ óđ c ngũ là quan hệ c aủ phương pháp d yạ và
phương pháp h cọ - phương pháp d yạ - h c.ọ
Trang 9Phương pháp d yạ h cọ tr cự quan t cứ là đề c pậ t iớ cách d yạ sao cho
h cọ sinh th yấ ngay, th yấ m tộ cách rõ ràng, cụ thể để các em hi uể nhanh,
nhớ lâu, dù là nh ngữ khái ni mệ tr uừ tượng, như cân đối, hài hoà hay nh ngữ
gì Èn ch aứ trong bố c c,ụ nét v ,ẽ màu s c…ắ mà nghệ sĩ mu nố “nói” Có nh- thế các em m iớ có h ngứ thó h cọ t p.ậ
Nói đến phương pháp tr cự quan là nói đến m tộ phương pháp d yạ h cọ
có khái ni mệ giáo d cụ r tấ r ng.ộ Trong ph mạ vi đề tài nghiên c uứ v iớ đối
tượng là h cọ sinh THCS, trong th iờ i mđ ể hi nệ t iạ - n nề giáo d cụ angđ có
nh ngữ đổi m iớ về phương pháp d yạ h cọ phát huy tính tích c cự h cọ t pậ c aủ
h cọ sinh, i uđ ề ki nệ kinh tế xã h iộ phát tri n,ể khoa h cọ công nghệ c ngũ không ng ngừ được vươn cao Và v iớ sự h nạ chế c aủ th iờ gian th cự hi nệ đề tài, tôi chỉ đề c pậ đến vi cệ v nậ d ngụ phương pháp tr cự quan tương ngứ v iớ nội dung kiến thức của chương trình Mỹ thuật ở THCS: sử dụng những
hình khối cơ bản, các vật có thực (chai lọ, hoa quả, cây….), sử dụng tranh
ảnh, bảng biểu minh hoạ về cách tiến hành bài vẽ (vẽ theo mẫu, vẽ trang trí,
vẽ tranh đề tài …); bộ bài vẽ của giáo viên và học sinh (theo chương trình)
ở các dạng khác nhau (để gợi ý suy nghĩ, sáng tạo, ở những mức độ khác
nhau: đẹp, khá, trung bình, chưa đạt yêu cầu…) để học sinh phân tích so
sánh, tham khảo; các phương tiện nghe, nhìn (video, băng đĩa, nghi âm…);
cũng có khi phương tiện trực quan lại là các ví dụ thực tiễn, các số liệu hay
các thao tác mẫu của giáo viên Ngoài ra, nên coi trọng việc sử dụng bảng
và ngôn ngữ giàu hình tượng của người dạy…để đạt được hiệu cao khi
giảng dạy môn Mỹ thuật ở THCS
1.3 Đặ c tr ng c a ư ủ ph ươ ng pháp d y ạ h c ọ tr c quan ự
c
Đặ i mđ ể cơ b nả c aủ đồ dùng tr cự quan là các v t,ậ tranh nh,ả video,
b ngă a,đĩ vẽ phác…có thể được sử d ngụ để kích thích sự h ngứ thó và khả
n ngă h cọ c aủ h cọ sinh, có thể dùng để gi iả thích, hướng d nẫ và minh hoạ
Trang 10n iộ dung c aủ m tộ bài h c.ọ Đồ dùng tr cự quan là b tấ cứ thứ gì có thể được giáo viên dùng hỗ trợ họ trong quá trình gi ngả d yạ (như tranh nh,ả b ngả
bi u,ể b ngả en,đ ph n,ấ sách, bút…) có thể là nh ngữ v tậ do giáo viên làm
ho cặ s uư t pậ hay nh ngữ thứ ãđ xu tấ b nả và có s n.ẵ Đồ dùng h cọ cho h cọ sinh là các v t,ậ tranh nhả c ngũ như phi uế bài t p,ậ gi y,ấ bót, ho cặ b tấ kỳ cái
gì khác giúp h cọ sinh h cọ t pậ và hoàn thành các ho tạ động trong ph nầ phát tri nể bài âyĐ c ngũ là i mđ ể khác c aủ phương pháp d yạ h cọ sử d ngụ đồ dùng tr cự quan v iớ phương pháp d yạ h cọ khác Ví d :ụ N uế phương pháp
d yạ h cọ thuy tế trình là dùng l iờ nói c aủ giáo viên để phân tích, gi ngả gi iả
cho h cọ sinh hi uể về m tộ v nấ đề nh ngư h cọ sinh sẽ r tấ khó nh ,ớ thụ động trong vi cệ ti pế thu tri th cứ không phát huy được tư duy, khả n ngă sáng t o.ạ
Đồ dùng c aủ giáo viên và c aủ h cọ sinh dùng cho gi ngả d yạ và h cọ t pậ là
phương ti nệ c nầ c nầ thi tế cho vi cệ truy nề đạt và ti pế nh nậ ki nế th c.ứ Vì
v y,ậ sau yêu c uầ thì “cái gì” sẽ làm cho yêu c uầ c aủ bài d yạ trở thành hi nệ
th c?ự óĐ là đồ dùng d yạ h c.ọ Dùa vào yêu c uầ đề ra mà chu nẩ bịđồ dùng
d yạ h cọ sao cho phù h pợ v iớ n iộ dung bài d y,ạ có lẽ đồ dùng tr cự quan là
phương ti nệ nhanh nh tấ và tinh tế nh tấ giúp cho vi cệ truy nề đạt và ti pế
nh nậ ki nế th c.ứ i uĐ ề c nầ quan tâm là cách sử d ngụ đồ dùng tr cự quan trong
d yạ và h c.ọ Đồ dùng tr cự quan được sử d ngụ chủ y uế trong ph nầ gi iớ thi uệ bài và ph nầ phát tri nể bài Để sử d ngụ chúng có hi uệ qu ,ả chúng ta c nầ tri tệ
để khai thác chúng i uĐ ề này có ngh aĩ là khuy nế khích nh ngữ câu h iỏ xoay quanh chúng để ẫ d n d tắ h cọ sinh đến n i dungộ chính c aủ bài, nói đến chúng trong khi gi iả thích, hướng d nẫ và minh ho ạ Giáo viên c nầ có kỹ n ngă trình bày đồ dùng tr cự quan (tuỳ theo t ngừ n iộ dung bài mà giáo viên tìm cách trình bày đồ dùng tr cự quan cho thích h p),ợ c ngũ c nầ ph iả d yạ cho
h cọ sinh cách sử d ngụ đồ dùng tr cự quan để các em ti nế hành ở các ho tạ ng
độ ph nầ phát tri nể bài Khả n ngă có thể xác nhđị đồ dùng tr cự quan nào