II - CHUẨN BỊ : * Giáo viên : - Một số tranh ảnh về công trình kiến trúc, tượng, phù điêu trang trí thời Lê.. + Kiến trúc- điêu khắc, chạm khắc trang trí và nghệ thuật gốm.. -Xây nhiều t
Trang 1Tiết :02 Ngày soạn : 22/8/2010
SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI LÊ
(Từ thế kỉ XV đến đầu thế kỉ XVIII)
&
I - MỤC T IÊU:
1/ KT : - Giúp học sinh hiểu khái quát về mĩ thuật thời Lê Thời kì hưng thịnh của mĩ thuật Việt Nam
2/ KN: - Học sinh biết một số nét về kiến trúc, điêu khắc, hội hoạ thời Lê
3/ TĐ: - Học sinh nhận thức đúng đắn về truyền thống nghệ thuật dân tộc, biết tôn trọng, yêu quý và bảo vệ các di tích lịch sử văn hóa của quê hương
II - CHUẨN BỊ :
* Giáo viên : - Một số tranh ảnh về công trình kiến trúc, tượng, phù điêu trang trí thời Lê
- Phóng to các tranh minh họa –Phiếu học tập
- Sưu tầm bài viết, tranh ảnh Mỹ Thuật thời Lê
*Học sinh: - Tài liệu bài viết và tranh ảnh liên quan về mỹ thuật thời Lê
III – HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
1/ Ổn định tình hình lớp : (1’) - Kiểm tra sỉ số và đồ dùng học tập của học sinh
2/ Kiểm tra bài cũ :( 4’) + Nhận xét một số bài tiêu biểu hoàn thành ở nhà
3/ Giảng bài mới:
+Giới thiệu bài: (1’)
- Mỹ thuật 6-7 các em đã được tìm hiểu về mỹ thuật thời Lý và thời Trần Bài học hôm nay, các
em cùng tìm hiểu sơ lược về mĩ thuật thời Lê từ thế kỉ XV đến đầu thế kỉ XVIII
* Hướng dẫn tìm hiểu vài nét
về bối cảnh lịch sử :
- Hỏi :
? Vài nét về bối cảnh thời lê?
- Treo tranh và giới thiệu
+ Sau chiến thắng chống quân
Minh, nhà Lê đã tìm ra một
phương án khá toàn diện:
-Xây dựng chính quyền vững
mạnh, chú trọng và phát triển
nông nghiệp, thuỷ lợi…
+ Cuối triều Lê, các thế lực
phong kiến Trịnh – Nguyễn
phân tranh, tranh giành quyền
lực và có nhiều cuộc khởi
nghĩa nông dân nổ ra, Nhà Lê
suy sụp
-Tóm tắt, ghi bảng
HOẠT ĐỘNG 1
* Tìm hiểu vài nét về bối cảnh lịch sử:
- Quan sát và thảo luận trả lời:
+ Cơ cấu xã hội không có gì thay đổi
+Tăng cường, khôi phục và phát triển mạnh
- Nghe giảng, ghi vở
1/ Bối cảnh lịch sử:
- Đánh tan giặc Minh, nhà Lê xây dựng chính quyền phong kiến hoàn thiện và chặt chẽ
- Khôi phục sản xuất nông nghiệp, phát triển thuỷ lợi
- Cuối triều Lê, các thế lực phong kiến Trịnh– Nguyễn phân tranh, tranh giành quyền lực và có nhiều cuộc khởi nghĩa nông dân nổ ra
Trang 226' HOẠT ĐỘNG 2
* Hướng dẫn tìm hiểu về mĩ
thuật thời Lê:
- Treo tranh minh hoạ
- Hỏi :
? Một số loại hình nghệ thuật?
+ Kiến trúc- điêu khắc, chạm
khắc trang trí và nghệ thuật
gốm
a) Kiến trúc:
*Kiến trúc cung đình:
? Về Kiến trúc cung đình nhà
Lê có những công trình tiêu
biểu nào?
-Thành Thăng Long về cơ bản
vẫn giữ nguyên như cũ
-Xây dựng thêm nhiều điện:
Kính Thiên, Cần Chánh, Vạn
Thọ…
-Ngoài Hoàng thành: Đình
Quảng Văn, Cầu Ngoạn
Thiềm(vào Hoàng thành)…
- Xây dựng khu Lam kinh
(Thọ Xuân, T.Hóa) Nguy Nga
tráng lệ
=>Tuy còn lại không nhiều
nhưng một số dấu tích đã cho
thấy được quy mô to lớn và
đẹp đẽ của KT kinh thành thời
Lê
*Kiến trúc Tôn giáo:
? Vài nét về đặc điểm kiến
trúc tôn giáo thời Lê?
-Nhà Lê đề cao Nho giáo nên
cho xây nhiều miếu thờ
Khổng Tử
-Xây nhiều trường dạy nho
học
-Xây dựng lại Văn Miếu
-Xây dụng đền thờ những
người có công với nước:
Phùng Hưng, Ngô Quyền,
Đinh Tiên Hoàng, …
HOẠT ĐỘNG 2
* Tìm hiểu về mĩ thuật thời Lê:
- Quan sát tranh:
- Trả lời : + Kiến trúc - điêu khắc, chạm khắc trang trí và nghệ thuật gốm
- Xây tiếp nhiều cung điện lớn
ở Thăng Long: Kính Thiên, Cần Chánh, Vạn Thọ…
- Xây dựng khu Lam kinh (Thọ Xuân, T.Hóa)
- Một số di tích có quy mô to lớn
-Xây nhiều miếu thờ Khổng Tử
-Xây nhiều trường dạy nho học -Xây dựng lại Văn Miếu -Xây dụng đền thờ những người có công với nước: Phùng Hưng, Ngô Quyền, …
-Nhiều ngôi chùa được tu sửa và là mơi: Chùa Keo, Chùa Bút Tháp, Chùa Thiên Mụ…
2/ Sơ lược về mĩ thuật thời Lê:
a/ Nghệ thuật kiến trúc:
* Kiến trúc cung đình:
- Xây nhiều cung điện lớn
ở Thăng Long như: Kính thiên, Cần Chánh, Vạn Thọ…
- Xây dựng khu Lam kinh có qui mô lớn
* Kiến trúc tôn giáo :
- Xây nhiều miếu thờ Khổng Tử; trường dạy Nho học; Văn miếu; Quốc Tử Giám…
- Nhiều ngôi chùa được tu sửa và xây dựng: Chùa Thái Lạc; chùa Bút Tháp; chùa Thiên mụ…
Trang 3-Nhiều ngôi chùa được tu sửa
và là mơi: Chùa Keo (Thái
Bình), Chùa Bút Tháp (Bắc
Ninh), Chùa Thiên Mụ (Huế)…
*Về điêu khắc, chạm khắc
trang trí và nghệ thuật gốm:
? Các tác phẩm điêu khắc,
chạm khắc trang trí thườn gắn
với loại hình nghệ thuạt nào?
Chất liệu gì?
*Điêu khắc:
? Một số tác phẩm điêu khắc,
chạm khắc trang trí thời Lê là
gì?
-Nhiều pho tượng đá tạc người
và các con vật tạc gần với
nghệ thuật dân gian
-Tượng rồng có kích thước lớn
với khối hình tròn trịa, đầu có
bờm tóc, có sừng, trên thân có
nhiều dải mây, khúc uốn lượn
-Một số tượng Phật nổi tiếng:
Tượng Quan âm nghìn mắt
nghìn tay, Quan âm thiên phủ,
Phật nhập nát bàn…
*Chạm khắc trang trí:
-Nhiều hình chạm khắc đá,
trên bia, đền mếu, chùa chiền
với lối chạm khắc nông sâu
khác nhau uyển chuyển, sinh
động
-Ở các đình làng chạm khắc
gỗ: Đánh cờ, chọi gà, chèo
thuyền, uống rượu, nam nữ vui
đùa… diễn tả hóm hỉnh
-Ra đời dòng tranh khắc gỗ
Đông Hồ, Hàng Trống
*Nghệ thuật gốm:
-Kế thừa truyền thống
Lý-Trần Tạo được nhiều loại
gốm quý hiếm: Men ngọc tinh
- Nghe giảng, ghi vở
+ Thảo luận:
-Gắn với nghệ thuật kiến trúc -Chất liệu đá và gỗ
*Điêu khắc:
-Nhiều pho tượng đá tạc người và các con vật và bệ rồng
-Một số tượng Phật nổi tiếng:
Tượng Quan âm nghìn mắt nghìn tay, Quan âm thiên phủ, Phật nhập nát bàn…
*Chạm khắc:
-Hình Rồng, sóng nước, hoa lá…
- Đánh cờ, chọi gà, chèo thuyền, uống rượu, nam nữ vui đùa…
-Ra đời dòng tranh khắc gỗ Đông Hồ, Hàng Trống
b/ Điêu khắc và trang trí :
* Điêu khắc:
- Tạc nhiều tượng Phật, tượng người và thú bằng đá
+ Tượng Phật Bà nghìn mắt, nghìn tay; Phật nhập Nát bàn, Quan Âm Thiên Phủ…
* Chạm khắc, trang trí:
- Hình rồng, sóng nước, hoa lá…
- Cảnh sinh hoạt:
+ Đánh vật, chèo thuyền, vui chơi…
* Đồ gốm:
- Kế thừa gốm thời Trần
- Độc đáo, mang đậm tính dân gian,
- Tạo dáng trau chuốt,
Trang 4tế, hoa nâu giản dị, chắc khỏe.
-Đề tài trang trí: Hình mây,
sóng nước, long, ly,…các loại
hoa sen, cúc, hoa văn hình thú,
cỏ cây quen thuộc
khỏe khắn
6' HOẠT ĐỘNG 3
* Đánh giá kết quả học tập:
- Hỏi :
? Kiến trúc thời Lê có những
loại hình nào?
? Kể tên một số tác phẩm điêu
khắc và chạm khắc?
?Đặc điểm của MT thời Lê?
- Nhận xét bổ sung
-Đánh giá chung tiết học
HOẠT ĐỘNG 3
* Tìm hiểu đặc điểm MT thời Trần:
- Trả lời : Kiến trúc cung đình
Kiến trúc Phật giáo
+ Phật bà nghìn mắt, nghìn tay, chèo thuyền, nam nữ vui đùa…
+Ng.thuật chạm khắc, gốm và tranh dân gian đạt tới mức điêu luyện, giàu tính dân tộc
3/ Đặc điểm MT thời Lê
- Nghệ thuật đạt mức điêu luyện, giàu tính dân tộc
4/ Dặn dò học sinh chuẩn bị cho tiết học tiếp theo: (1 / )
-Sưu tầm bài viết và tranh ảnh liên quan đến Mỹ Thuật thời Lê
- Chuẩn bị bài 03- Chuẩn bị ĐDHT cho tiết học sau: Vẽ tranh đề tài Phong cảnh mùa hè
-& -* Rút kinh nghiệm: