Tích hợp các yêu tố tự sự và miêu tả sử dụng trong phần làm văn Biểu cảm và Văn Nghị Luận.. Ph ơng pháp thực hiện: - Ôn lại phần lý thuyết Sử dụng tích hợp với tài liệu bồi dỡng - Thực h
Trang 1Giáo án - tài liệu ôn tập buổi chiều Môn Ngữ văn 7 - Năm học 2007 - 2008
I Phần ôn tập kiến thức đã học ở lớp 6
1 Mục đích:
- Tổng ôn tập lại kiến thức ngữ văn trong chơng trình Ngữ văn 6 có liên quan đến chơng trình ngữ văn 7
- Rèn kỹ năng viết văn miêu tả và tự sự Tích hợp các yêu tố tự sự và miêu tả sử dụng trong phần làm văn Biểu cảm và Văn Nghị Luận
2 Thời gian tiến hành:
- Bắt đầu từ Tuần 3 tháng 9 cho đến tuần 2 tháng 10
3 Ph ơng pháp thực hiện:
- Ôn lại phần lý thuyết
(Sử dụng tích hợp với tài liệu bồi dỡng)
- Thực hành làm 1 số bài tập cơ bản để khắc sâu kiến thức và rèn kỹ năng tạo lập văn bản
4 Phần Bài tập cụ thể
1 Bài 1: Em hóy tả để làm rừ cỏc nột đỏng yờu của một em bộ mà em quý
mến
2 Bài 2: Vận dụng quan sỏt, tưởng tượng, so sỏnh và nhận xột của em để
viết 4 cõu văn, mỗi cõu miờu tả một hỡnh ảnh sau:
- Mặt trời
- Mặt biển
- Những con thuyền
- Những cỏnh chim
Bài 3: Miờu tả một cảnh đẹp của quờ hương em.
Bài 4: Cho cụm từ: “ Mỗi khi hố về”, hóy viết tiếp để tạo thành cõu hoàn
chỉnh
Bài 5: Em đó cú dịp ngắm một đờm trăng đẹp ở quờ mỡnh Hóy tả lại cảnh đú.
Đó lõu lắm rồi em mới cú dịp trở lại thăm ngụi trường cũ Trường đó thay đổi nhiều nhưng vẫn giữ được những hỡnh ảnh gắn bú với tuổi thơ em Hóy tả lại ngụi trường ấy
Bài 6: Em hóy tả một người thõn của em.
Bài 7 Tả một người mà em yờu thương.
Bài 8 Tả một khu vườn trong buổi sỏng đẹp trời.
Trang 2Bài 9: Chọn một trong hai đề sau, viết bài văn dài khoảng 350 đến 400 chữ.
Đề 1 Đúng vai thầy Mạnh Tử lỳc cũn bộ trong truyện “Mẹ hiền dạy con”
để kể lại cõu chuyện
Đề 2 Kể một kỷ niệm đỏng nhớ của em
Bài 10): Sau khi đánh tan giặc Ân, Thánh Gióng về trời tâu với Ngọc Hoàng
công việc mình làm dới trần gian Em hãy kể lại chuyện đó?
Một số đề bài tham khảo
I Trắc nghiệm khỏch quan (2,5 điểm; 10 cõu, mỗi cõu 0,25 điểm)
Khoanh trũn vào chỉ một chữ cỏi trước cõu trả lời đỳng.
• Đọc đoạn văn sau rồi trả lời cỏc cõu hỏi từ 1 đến 8:
"Bởi tụi ăn uống điều độ và làm việc cú chừng mực nờn tụi chúng lớn lắm Chẳng bao lõu, tụi đó trở thành một chàng dế thanh niờn cường trỏng Đụi càng tụi mẫm búng Những cỏi vuốt ở chõn, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt Thỉnh thoảng, muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tụi co cẳng lờn, đạp phanh phỏch vào cỏc ngọn cỏ Những ngọn cỏ gẫy rạp, y như cú nhỏt dao vừa lia qua Đụi cỏnh tụi trước kia ngắn hủn hoẳn, bõy giờ thành cỏi ỏo dài kớn xuống tận chấm đuụi Mỗi khi tụi vũ lờn, đó nghe tiếng phành phạch giũn gió Lỳc tụi đi bỏch bộ thỡ cả người tụi rung rinh một màu nõu búng mỡ soi gương được và rất ưa nhỡn."
( Bài học đường đời đầu tiờn, Ngữ văn 6, tập 2)
1 Nhận xột nào đỳng về phương thức biểu đạt của đoạn văn trờn ?
A Tự sự kết hợp với nghị luận
B Tự sự kết hợp với miờu tả
C Tự sự kết hợp với biểu cảm
D Miờu tả kết hợp với biểu cảm
2 Hỡnh ảnh Dế Mốn được tỏi hiện qua con mắt của ai?
A Nhà văn
B Dế Mốn
C Dế Trũi
D Chị Cốc
3 Nhận xột nào phự hợp với đoạn trớch?
A Tỏi hiện được ngoại hỡnh của nhõn vật Dế Mốn
B Tỏi hiện được ngoại hỡnh và nội tõm của nhõn vật Dế Mốn
C Tỏi hiện được ngoại hỡnh và hành động của nhõn vật Dế Mốn
D Tỏi hiện được hành động và nội tõm của nhõn vật Dế Mốn
4 Từ nào sau đõy khụng phải là từ lỏy?
A điều độ
B phanh phỏch
C hủn hoẳn
D rung rinh
5 Từ nào sau đõy khụng phải là từ Hỏn Việt?
A thanh niờn
B cường trỏng
C lợi hại
Trang 3D mẫm bóng
6 Phép tu từ nổi bật trong câu văn "Những ngọn cỏ gẫy rạp, y như có nhát dao
vừa lia qua" là gì?
A Nhân hoá
B So sánh
C Ẩn dụ
D Hoán dụ
7 Câu " Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt " thuộc loại
câu gì?
A Câu đơn
B Câu đặc biệt
C Câu rút gọn
D Câu ghép
8 Dấu phẩy trong câu " Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên
cường tráng." nhằm đánh dấu ranh giới nào?
A Giữa cụm chủ vị với thành phần phụ của nó
B Giữa các từ có cùng chức năng với nhau
C Giữa một bộ phận của câu với phần chú thích của nó
D Giữa hai vế của một câu ghép
9 Mục đích của văn bản miêu tả là gì?
A Tái hiện sự vật, hiện tượng, con người
B Bày tỏ tình cảm, cảm xúc
C Trình bày diễn biến sự việc
D Nêu nhận xét, đánh giá
10 Yêu cầu nào không nhất thiết phải có trong đơn?
A Đơn viết phải có nội dung cụ thể, rõ ràng
B Tên đơn bao giờ cũng phải viết hoa hoặc viết chữ in to
C Đơn phải được trình bày sáng sủa, cân đối
D Phải ghi rõ địa điểm viết đơn
II Tự luận (7,5 điểm)
11 (1,5 điểm): Em hãy nêu nhận xét về nghệ thuật miêu tả của tác giả
trong đoạn văn dẫn ở phần trắc nghiệm trên
12 (6 điểm): Em hãy tả để làm rõ các nét đáng yêu của một em bé mà em quý mến
I Trắc nghiệm khách quan (2,5 điểm, 10 câu, mỗi câu 0,25 điểm)
Khoanh tròn vào chỉ một chữ cái trước câu trả lời đúng.
• Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
Cảnh hừng đông mặt biển nguy nga, rực rỡ Phía hai bên, những đám mây trắng hồng hầu như dựng đứng, hơi ngả xô về phía trước Tất cả đều mời mọc lên đường Xa xa, mấy chiếc thuyền nữa cũng đang chạy ra khơi, cánh buồm lòng vút cong thon thả Mảnh buồm nhỏ xíu phía sau nom như một con chim đang đỗ sau lái, cổ rướn cao sắp cất lên tiếng hót Nhìn từ xa, giữa cảnh mây nước long lanh, mấy chiếc thuyền lưới làm ăn nhiều khi vất vả, trông như những con thuyền du ngoạn Gió càng lúc càng mạnh, sóng cuộn ào ào Biển khi nổi sóng, trông
Trang 4càng lai láng mênh mông Thuyền chồm lên hụp xuống như nô giỡn Sóng đập vào mũi thùm thùm, chiếc thuyền tựa hồ một tay võ sĩ can trường giơ ức ra chịu đấm, vẫn lao mình tới Phía sau, chiếc thuyền bạn, trung thành và khăng khít, cũng đang lướt chồm trên sóng bám sát chúng tôi.
(Trích Bám biển – Bùi Hiển, Văn miêu tả tuyển chọn,
NXB Giáo dục, HN.2001)
1 Trong đoạn trích trên, cảnh biển được miêu tả vào thời điểm nào?
A Buổi sáng
B Giữa trưa
C Buổi chiều
D Đêm trăng
2 Nội dung chính của đoạn trích trên là gì ?
A Miêu tả biển trong ngày giông bão
B Miêu tả biển ngày lặng gió
C Miêu tả cảnh những con thuyền ra khơi
D Miêu tả cảnh những con thuyền trở về
3 Đặc sắc về nghệ thuật của đoạn trích trên là gì ?
A Sử dụng rộng rãi phép so sánh và các từ láy có ý nghĩa gợi tả
B Sử dụng nhiều từ Hán Việt tạo nên giọng điệu trang trọng
C Sử dụng nhiều kiểu câu trần thuật kết hợp với câu cảm thán
D Sử dụng nhiều phép ẩn dụ và hoán dụ
4 Cảnh biển trong đoạn trích trên là cảnh như thế nào ?
A Mênh mông và rực rỡ
B Duyên dáng và tĩnh lặng
C Mịt mùng và huyền ảo
D Dịu dàng và mềm mại
5 Dòng nào sau đây không chứa từ Hán Việt?
A nguy nga, rực rỡ, nhỏ xíu, can trường
B long lanh, vất vả, du ngoạn, ào ào, xa xa
C khăng khít, thon thả, lai láng, mênh mông
D thùm thùm, nô giỡn, trắng hồng, trung thành
6 Từ du ngoạn có nghĩa là gì?
A Công việc phiêu lưu, mạo hiểm
B Cuộc sống lênh đênh, trôi nổi
C Làm ăn vất vả, khó nhọc
D Rong ruổi vui chơi ở những nơi xa
7 Yếu tố võ trong từ nào sau đây không cùng nghĩa với yếu tố võ trong võ sĩ?
A võ bị
B võ trang
C võ vàng
D võ tướng
8 Câu văn nào sau đây không sử dụng phép so sánh?
A Phía sau, chiếc thuyền bạn, trung thành và khăng khít, cũng đang
lướt chồm trên sóng bám sát chúng tôi
B Nhìn từ xa, giữa cảnh mây nước long lanh, mấy chiếc thuyền lưới
Trang 5làm ăn nhiều khi vất vả, trông như những con thuyền du ngoạn.
C Sóng đập vào mũi thùm thùm, chiếc thuyền tựa hồ một tay võ sĩ
can trường giơ ức ra chịu đấm, vẫn lao mình tới
D Mảnh buồm nhỏ xíu phía sau nom như một con chim đang đỗ sau
lái, cổ rướn cao sắp cất lên tiếng hót
9 Dòng nào sau đây chỉ chứa tính từ và cụm tính từ?
A cảnh hừng đông, những đám mây trắng hồng, sắp cất lên tiếng hót
B càng mạnh, càng lai láng mênh mông, trắng hồng, nguy nga, rực rỡ
C chiếc thuyền bạn, đang lướt chồm trên sóng, tay võ sĩ can trường
D đang chạy ra khơi, mời mọc lên đường, cảnh mây nước long lanh
10 Hình ảnh con thuyền tựa hồ một tay võ sĩ can trường giơ ức ra chịu đấm
thể hiện rõ nhất điều gì?
A Sự dữ dội của biển cả
B Sự to lớn của con thuyền
C Sự mạnh mẽ, can đảm của con người
D Sự hăng say, phấn chấn trong lao động
II Tự luận (7, 5 điểm)
11 (2 điểm): Vận dụng quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét của em
để viết 4 câu văn, mỗi câu miêu tả một hình ảnh sau:
- Mặt trời
- Mặt biển
- Những con thuyền
- Những cánh chim
12 (5, 5 điểm): Miêu tả một cảnh đẹp của quê hương em
I Trắc nghiệm khách quan (3 điểm, 12 câu, mỗi câu trả lời đúng được 0,25
điểm)
Trả lời các câu hỏi bằng cách khoanh tròn vàomột chữ cái trước câu trả lời
đúng.
1 “Bài học đường đời đầu tiên” là sáng tác của nhà văn nào ?
A Tạ Duy Anh
B Tô Hoài
C Đoàn Giỏi
D Nguyễn Tuân
2 Câu nào ghi lại chính xác lời Dế Choắt nói với Dế Mèn ?
A Ở đời không được ngông cuồng, dại dột sẽ chuốc vạ vào thân
B Ở đời không cẩn thận nói năng, nếu không sớm muộn cũng sẽ mang vạ vào mình
C Ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ, sớm muộn rồi cũng mang vạ vào mình
D Ở đời phải trung thực, tự tin, nếu không sớm muộn rồi cũng mang vạ vào mình
3 Truyện ngắn “Buổi học cuối cùng” được viết theo phương thức biểu đạt chính
nào?
A Tự sự
Trang 6B Miêu tả
C Biểu cảm
D Nghị luận
4 Nhân vật chính trong truyện ngắn “Buổi học cuối cùng” là ai ?
A Chú bé Phrăng
B Thầy giáo Ha – men
C Chú bé Phrăng và thầy giáo Ha – men
D Chú bé Phrăng, thầy giáo Ha – men, bác phó rèn Oat – tơ và cụ già Hô – de
5 Vị trí quan sát của người miêu tả trong đoạn trích “Sông nước Cà Mau” ở đâu
A Trên con thuyền xuôi theo các kênh rạch
B Từ trên cao bao quát toàn cảnh
C Tại một địa điểm nhất định
D Trên đường bộ bám theo các kênh rạch
6 Cảnh mặt trời mọc trên biển trong văn bản Cô Tô được tả như thế nào ?
A Dịu dàng và bình lặng
B Rực rỡ và tráng lệ
C Duyên dáng và mềm mại
D Hùng vĩ và lẫm liệt
7 Nếu viết: “Nhú lên dần dần rồi nhô lên cho kỳ hết”, câu văn mắc lỗi gì ?
A Thiếu chủ ngữ
B Thiếu vị ngữ
C Thiếu cả chủ ngữ và vị ngữ
D Thiếu bổ ngữ
8 Tác giả sử dụng biện pháp tu từ gì trong câu văn: “Bến cảng lúc nào cũng
đông vui,
tàu mẹ, tàu con đậu đầy mặt nước.” ?
A So sánh
B Nhân hoá
C Ẩn dụ
D Hoán dụ
9 Từ “cứ” trong câu “Chúng cứ bay theo thuyền từng bầy như những đám mây
nhỏ”
thuộc loại phó từ nào ?
A Chỉ quan hệ thời gian
B Chỉ mức độ
C Chỉ sự tiếp diễn tương tự
D Chỉ sự phủ định
10 Tổ hợp từ: “mới biết viết tập toạng” là:
A cụm danh từ
B cụm tính từ
C cụm động từ
D câu trần thuật đơn
11 Muốn tả người cần phải làm gì ?
A Quan sát, lựa chọn và trình bày các chi tiết tiêu biểu về đối tượng cần miêu tả theo thứ tự
Trang 7B Chỉ cần miêu tả dáng vẻ bên ngoài của đối tượng cần tả
C Chỉ cần nói đến những tình cảm của mình về đối tượng cần tả
D Chỉ cần tái hiện được nét tính cách nào đó về đối tượng cần tả
12 Trong các tình huống sau, tình huống nào không phải viết đơn ?
A Gia đình em gặp khó khăn, em muốn xin miễn học phí
B Em bị ốm không đến lớp học được
C Em muốn vào Đoàn Thanh Niên Cộng sản Hồ Chí Minh
D Em mắc khuyết điểm trong lớp học khiến cô giáo không hài lòng
II Tự luận (7 điểm)
Tả cảnh nơi em đang sống
I Trắc nghiệm khách quan (3,5 điểm, từ câu 1 đến câu 9 mỗi câu trả lời đúng
được
0,25 điểm; câu 10 được 1,25 điểm)
Trả lời các câu hỏi bằng cách khoanh tròn vào chữ cái trước câu trả lời đúng.
1 Bài thơ “Đêm nay Bác không ngủ” của tác giả nào ?
A Minh Huệ
B Tố Hữu
C Trần Đăng Khoa
D Tô Hoài
2 Phương thức biểu đạt chính của bài thơ “Đêm nay Bác không ngủ” là gì ?
A Miêu tả có yếu tố biểu cảm
B Biểu cảm có yếu tố tự sự
C Tự sự có yếu tố miêu tả
D Biểu cảm có yếu tố tự sự và miêu tả
3 Dòng nào nêu không đúng ý nghĩa của 3 câu thơ cuối bài “Đêm nay Bác
không
ngủ” ?
Đêm nay Bác không ngủ
Vì một lẽ thường tình
Bác là Hồ Chí Minh
A Đêm nay chỉ là một đêm trong nhiều đêm Bác không ngủ
B Cả cuộc đời Bác dành trọn cho dân, cho nước
C Đó chính là lẽ sống: “Nâng niu tất cả chỉ quên mình” của Bác
D Là Hồ Chí Minh thì không còn thời gian để ngủ
4 Cụm từ “chẳng bao lâu” trong câu: “Chẳng bao lâu tôi đã trở thành một
chàng dế
thanh niên cường tráng” thuộc thành phần nào dưới đây ?
A Chủ ngữ
B Vị ngữ
C Trạng ngữ
D Phụ ngữ
5 Câu “Cây hoa lan nở hoa trắng xoá.” là câu trần thuật đơn theo kiểu nào?
A Định nghĩa
B Miêu tả
Trang 8C Giới thiệu
D Đánh giá
6 Câu nào dưới đây không sử dụng biện pháp tu từ hoán dụ ?
A Áo chàm đưa buổi phân li
B Người Cha mái tóc bạc
C Ngày Huế đổ máu
D Mồ hôi mà đổ xuống đồng
7 Biện pháp tu từ nào được sử dụng trong câu: “Gần mực thì đen, gần đèn thì
sáng” ?
A So sánh
B Nhân hoá
C Ẩn dụ
D Hoán dụ
8 Để miêu tả cảnh mùa thu, câu văn nào dưới đây không phù hợp ?
A Bầu trời trong xanh, cao lồng lộng
B Những chiếc lá vàng bay bay theo chiều gió
C Những bông hoa phượng nở đỏ rực khắp sân trường
D Vầng trăng tròn sáng như gương
9 Trong các tình huống sau, tình huống nào không phải viết đơn ?
A Em mắc khuyết điểm trong lớp học khiến cô giáo không hài lòng
B Em bị ốm không đến lớp học được
C Em muốn vào Đoàn Thanh Niên Cộng sản Hồ Chí Minh
D Gia đình em gặp khó khăn, em muốn xin miễn học phí
10 Hãy điền các từ “Mở bài, thân bài, kết bài, cảnh vật, nhất định, cảm tưởng”
vào
những chố trống trong đoạn văn cho phù hợp (mỗi từ điền đúng được 0,25 điểm):
“Bài văn miêu tả có 3 phần (1)…… … giới thiệu cảnh được miêu tả Thân bài tập trung tả (2)……….… chi tiết theo một thứ tự (3)…………Và (4)
…………
thường phát biểu (5) …… về cảnh sắc đó.”
II Tự luận (6,5 điểm)
Em đã có dịp ngắm một đêm trăng đẹp ở quê mình Hãy tả lại cảnh đó
5 Tác phẩm nào dưới đây nêu lên ý nghĩa: “Phải biết giữ gìn và yêu quý tiếng
mẹ đẻ,
đó là một phương tiện quan trọng để giữ nền độc lập.” ?
A Lao xao
B Lòng yêu nước
C Cây tre Việt Nam
D Buổi học cuối cùng
6 Khổ thơ đầu tiên trong bài “Lượm” có vần chân Nhận xét này đúng hay sai ?
A Đúng B Sai
7 Câu văn: Từ xa nhìn lại, cây gạo sừng sững như một tháp đèn khổng l ồsử dụng
loại so sánh nào ?
Trang 9A Người với người
B Vật với người
C Vật với vật
D Cái cụ thể với cái trừu tượng
8 Dòng nào là vị ngữ của câu: “Tre là cánh tay của người nông dân ” ?
B là cánh tay
C cánh tay của người nông dân
D là cánh tay của người nông dân
9 Câu “Tre là cánh tay của người nông dân” là câu trần thuật đơn theo kiểu nào
A Câu định nghĩa
B Câu giới thiệu
C Câu đánh giá
D Câu miêu tả
10 Tổ hợp từ nào không phải là cụm động từ ?
A Chèo thoát qua kênh Bọ Mắt
B Xuôi về Năm Căn
C Đổ ra sông Cửa Lớn
D Tính nết nhu mì
11 Câu thơ “Người Cha mái tóc bạc” đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì ?
A So sánh
B Ẩn dụ
C Nhân hoá
D Hoán dụ
12 Phần nào dưới đây không nhất thiết phải có trong đơn ?
A Quốc hiệu, tiêu ngữ
B Ai gửi đơn, đơn gửi ai, gửi để làm gì
C Thời gian, địa điểm viết đơn
D Chữ ký của người viết đơn
II Tự luận (7 điểm).
Em hãy tả một người thân của em