- Nhận xét gì về tình hình ruộng đất, chớnh sỏch phỏt triển kinh tế nụng nghiệp thời Lý so với thời Đinh- Tiền Lê - Giải thớch được vỡ sao vua Lý khụng dựng gấm vúc của nhà Tống nữa?. Nh
Trang 1Ngày soan: 7/10/2013
Ngày giảng: 9/10/2013 Bài 12 -Tiết 15
ĐỜI SỐNG KINH TẾ - VĂN HểA I/ Mục tiờu:
1/ Kiến thức
Miờu tă những nột chớnh của bức tranh về kinh tế ( sự chuyển biến của nụng nghiệp, thương nghiệp và thủ cụng nghiệp)
- Nhận xét gì về tình hình ruộng đất, chớnh sỏch phỏt triển kinh tế nụng nghiệp
thời Lý so với thời Đinh- Tiền Lê
- Giải thớch được vỡ sao vua Lý khụng dựng gấm vúc của nhà Tống nữa ? và bỏt men
ngọc thời Lý khụng chỉ cú giỏ trị tiờu dựng mà cũn là tỏc phẩm nghệ thuật? vua Lý khụng dựng gấm vúc của nhà Tống nữa
2/ Kĩ năng :
Quan sỏt tranh ảnh, phương phỏp phõn tớch, lập bảng so sỏnh, đối chiếu
3/ Thỏi độ: Cú lũng tự hào dõn tộc, ý thức vươn lờn trong xõy dựng đất nước độc lập,
tự chủ
II/ Chuẩn bị
Tranh ảnh Đền Đụ, bỏt men ngọc
Tư liệu kinh tế - văn húa thời Lý
III/ Phương phỏp:
Đàm thoại, trực quan, hoạt động nhúm, giảng giải
IV/Tổ chức giờ học:
1/ Ổn định tổ chức: ( 1’)
2/ Kiểm tra đầu giờ: (5’)
3: Bài mới: (1’)
* Khởi động: GV khỏi quỏt vào bài mới
Hoạt động của thầy và trũ Nội dung cơ bản
HĐ1: HDHS tỡm hiểu về sự chuyển biến
của nụng nghiệp (16’)
* Mục tiờu: Trỡnh bày được những chuyển
biến về kinh tế của thời Lý
GV giảng: Dưới thời Lý, đất nước ta bước
vào thời kỡ ổn định lõu dài Nhõn dõn ta cú
điều kiện để xõy dựng một nền kinh tế đầy
đủ, nụng nghiệp là nờn kinh tế chủ yếu và
trọng nhất
HS: đọc sgk từ đầu -> cày tịch điền.
H: Thời Lý ruộng đất thuộc quyền sở
hữu của ai? ( Vua)
GV: Thời Lý ruộng đất thuộc quyền sở
hữu của nhà vua, nhưng thực tế phần lớn
ruộng đất đều do nụng dõn canh tỏc Hằng
I/ Đời sống kinh tế 1/ Sự chuyển biến của nụng nghiệp
Trang 2
-năm, nhân dân các địa phương theo tục lệ
chia ruộng đất công để cày cấy và nộp
thuế cho nhà vua
Các vua nhà Lý thường về các địa phương
cày tịch điền
Gv: giảng phần in chữ nhỏ T44 sgk
-> Vua Lý rất quan tâm đến sản xuất nông
nghiệp
H: Việc cày tịch điền của nhà vua có ý
nghĩa ntn?
( Nhằm khuyến khích, động viên nhân dân
sản xuất)
Các em biết Lễ cày tịch điền bắt đầu diễn
ra từ năm 987 dưới thời vua Lê Đại Hành
và bị xóa bỏ vào thời vua Khải Định và
đến ngày nay Đảng và nhà nước ta đã khôi
phục lại lễ hộ này Năm 2010
Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết thực
hiện đường cày khai hội Tịch Điền ở
Đọi Sơn ( Hà Nam)
Gv: Dưới thời Lý ruộng đất diễn ra khá
mạnh nên vua Lý lấy 1 số đât công làm
nơi thờ phụng, tế lễ hoặc phong cấp cho
con cháu, những người có công, làm đền
chùa ( giáo viên giới thiệu hình 22 sgk)
H: Em biết gì về Đền Đô? Việc nhân
dân lập đền thờ 8 vị vua nhà Lý nói lên
điều gì?
( Đền Đô là nơi thờ 8 vị vua nhà Lý, nên
còn gọi là đền Bát Đế, nằm ở làng Đình
Bảng,huyện Từ Sơn, Bắc Ninh, Đây là 1
quần thể kiến trúc tín ngưỡng được bảo
tồn khá trọn vẹn
Việc nhân dân lập đền thờ ghi lại công
đức to lớn của nhà Lý, thể hiện đạo lý
“uống nước nhớ nguồn” của dân tộc
Lễ hội được tổ chức từ ngày 15 đến 17/3
âm lịch, kỉ niệm ngày Lý Công Uẩn đăng
quang, đây là lễ hội mang tính chất quốc
gia thể hiện lòng thành và nhớ ơn của
người nhân đối với các vua Lý
GV: giảng Nhà Lý cũng khuyến khích
- Nhà nước có nhiều biện pháp quan
tâm sản xuất nông nghiệp:
+Lễ cày tịch điền
+ Khuyến khích khai đất hoang, đào
Trang 3việc khai khẩn đất hoang,tiến hành đào
kờnh mương, khai ngũi, đồng thời cho đắp
đờ phũng lụt
GV: giảng tiếp phần in chữ nhỏ 1 sgkT45
GV: giảng : Nhà Lý cũng ban hành luật
cấm giết hại trõu bũ, để bảo vệ sức kộo
cho nụng nghiệp => ghi chốt
Gv: giảng phần in chữ nhỏ 2 sgk T45
Hs: đọc phần cuối sgk T 45
GV: khỏi quỏt -> ghi chốt
H: Tại sao sản xuất nụng nghiệp thời Lý
lại phỏt triển như vậy?
(- Đất nước được độc lập, nhõn dõn được
hưởng thỏi bỡnh
Nền nông nghiệp thời Lý phát triển là do
cả nhà nước và nhân dân cùng đẩy mạnh,
chăm lo sản xuất, nhà nước cú nhiều biện
phỏp khuyến khớch , động viờn nhõn dõn
sản xuất)
H: Em có nhận xét gì về tình hình ruộng
đất, chớnh sỏch phỏt triển kinh tế nụng
nghiệp thời Lý so với thời Đinh- Tiền Lê
?
( Thời tiền Lờ ruộng đất núi chung thuộc
quyền sở hữu của làng xó trong làng chia
nhau cày cấy và nộp thuế - thời Lý ruộng
đất thuộc quyền sở hữu của nhà vua do
nụng dõn canh tỏc
Cả hai triều đại đều cú biện phỏp khuyến
khớch nhõn dõn phỏt triển như tổ chức lễ
cày tịch điền, khuyến khớch khai hoang,
đào kờnh mương, đắp đờ phũng lụt )
GV: chuyển ý: Song song với việc phỏt
triển nụng ngiệp là sự phỏt triển của TCN
và Thương nghiệp Vậy thương nghiệp và
TCN phỏt triển ntn?
HĐ2: HDHS tỡm hiểu về thủ cụng
nghiệp và thương nghiệp (18’)
* Mục tiờu: trỡnh bày được sự phỏt triển
kinh tờ TCN và TN
Gv: Nụng nghiệp phỏt triển tạo điều kiện
cho cỏc ngành thủ cụng và thương nghiệp
kờnh mương, đắp đờ phũng lụt
+ Cấm giết hại trõu bũ để bảo vệ sức kộo
=> nhiều năm mựa màng bội thu
2/ Thủ cụng nghiệp và thương nghiệp
* Thủ cụng nghiệp
Trang 4phát triển
Gv: giảng phần đầu SGK => chốt
HS: đọc phần in chữ nhỏ sgk T45
H: Vì sao vua Lý không dùng gấm vóc
của nhà Tống nữa?
( Bước đầu nêu lên ý thức dân tộc, chứng
tỏ nhân dân ta có đủ tài sức xây dựng một
nền kinh tế tự chủ, đồng thời nâng cao giá
trị hàng hóa trong nước, để khuyến khích
nghề dệt phát triển, quan lại và nhân dân
đều dùng gấm vóc Đại Việt)
H: Em có nhận xét gì về hàng tơ lụa Đại
Việt thời đó ( Tốt, bền, đẹp không thua gì
hàng tơ lụa và gấm vóc TQ)
GV: Cùng với nghề dệt, nghề gốm cũng
rất phát triển
HS quan sat hình 23
H: Hình dáng và hoa văn của bát thể
hiện trình độ làm gốm của nhân dân ta
ntn?
( bát có màu xanh nhạt, dáng cân đối, hoa
văn là những hoa dây thể hiện sự thanh
nhã và mang đậm tính dân gian => đẹp,
tinh xảo, thể hiện trình độ tay nghề người
thợ thủ công rất cao.)
H: Tại sao nói bát men ngọc thời Lý
không chỉ có giá trị tiêu dùng mà còn là
tác phẩm nghệ thuật?( HĐN2’)
( trong các sản phẩm phổ biến , thông
thường của nghề gốm nước ta thời Lý sản
phẩn gốm không chỉ là hàng tiêu dùng
trong gia đình mà còn là sản phẩm buôn
bán với nước ngoài ( In -đô, Thái Lan =>
chứng tỏ sự phát triển của nghề TC nước
ta thời kì này
HS: đọc SGK: Ngoài ra nghề làm đồ trang
sức -> Nam Định
H: Ngoài nghề TC dân gian dưới thời Lý
còn có những nghề nào khác?
Bên cạnh đó bàn tay người thợ thủ công
còn tạo dựng nên nhiều công trình nổi
tiếng như Chuông Quy Điền, Tháp Báo
- NghÒ dÖt vµ nghÒ gèm, xây dựng đền đài, cung điện, nhà cửa rất ph¸t triÓn
- Các nghề làm đồ trang sức bằng vàng, bạc, làm giấy, đúc đồng, rèn sắt đều được mở rộng
- Nhiều công trình nổi tiếng được xây dựng: chuông Quy Điền, tháp Báo Thiên, vạc Phổ Minh
Trang 5Thiên, Vạc phổ Minh.
GV: sử dụng tranh giới thiệu.
H: Bước phát triển mới của TCN thời Lý
là gì?
( Tạo ra nhiều sản phẩm mới, kĩ thuật
ngày càng cao
Nhờ sự phát triển của TCN làm ra nhiều
sản phẩm đòi hỏi nhu cầu về thị trường,
nhờ đó việc trao đổi buôn bán phát triển
mạnh, vùng biên giới hải đảo giữa 2 nước
được chính quyền cho lập chợ để trao đổi
buôn bán.)
HS: đọc phần in chữ nhỏ
H: kể tên các nước đến buôn bán với
nước ta trong giai đoạn này?
GV: khái quát: Có rất nhiều nước trao
đổi buôn bán với nước ta và việc trao đổi
buôn bán diễn ra rất tấp nập tạo điều kiện
để phát triển kinh tế giữa các nước
GV: Liên hệ ngày nay Tổ chức ASEAN<
APEC
H: Tại sao nhà Lý chỉ cho người nước
ngoài buôn bán ở hải đảo, vùng biên giới
mà không cho họ tự do đi lại ở trong nội
địa?
( cảnh giác, tự vệ đối với nhà Tống)
GV: giảng phần cuối SGK T 46
VĐồn nay thuộc tỉnh Quảng Ninh nằm ở
Đông Bắc ĐViệt đã có lịch sử giao lưu lâu
đời với thuyền buôn nước ngoài do thuyền
bè dễ dàng đi lại)
H: việc thuyền buôn nhiều nước vào trao
đổi buôn bán với ĐViệt đã phản ánh tình
hình thương nghiệp của nước ta thời đó
ntn?( rất phát triển)
Như vậy nền kinh tê ĐViệt rất phát triển
dưới thời Lý
H: Nguyên nhân của sự phát triển đó là
gì?
( Đất nước độc lập, hòa bình và ý thức dân
tộc là động lực to lớn thúc đẩy sự phát
triển
* Thương nghiệp:
- Việc mua bán trong nước và với nước được mở rộng
-Vân Đồn là nơi buôn bán rất sầm uất
* Nguyªn nh©n cña sù ph¸t triÓn
- Đất nước độc lập, hòa bình và ý thức dân tộc là động lực to lớn thúc đẩy sự phát triển
Trang 6GV khái quát:Nhìn chung t/hình đ/nước ta
dưới thời Lý đi vào ổn định, thống nhất có
chính quyền vững chắc Sự phát triển
nông nghiêp, TCN,TN đã chứng tỏ tiềm
lực mạnh mẽ về kinh tế của nhân dân ta
khi đất nước được độc lập, bình yên, nhân
dân có khả năng xây dựng nền kinh tế tự
chủ
4/ Củng cố: (2’) gv hệ thống lại kiến thức
Nhắc lại kt cơ bản
5/ HDHT: ( 2’)về nhà học bài và chuẩn bị bài, đọc và trả lời câu hỏi sgk.