Như tiết trước chúng ta đã biết, các phương tiện để biểu cảm như: Thư từ, thơ, ca dao – dân ca, hay các em đã thấy một bản nhạc, bài hát cũng là phương tiện biểu cảm… Ở HKI chương trình
Trang 2Như tiết trước chúng ta đã biết, các phương tiện để biểu cảm như: Thư từ, thơ, ca dao – dân ca, hay các em đã thấy một bản nhạc, bài hát cũng là phương tiện biểu cảm…
Ở HKI chương trình lớp 7 chúng ta được học Văn biểu cảm (nhưng ở dạng văn) Vậy làm thế nào để có một bài văn biểu cảm đạt kết quả tốt, tiết hôm nay chúng ta đi vào tìm hiểu
Bài hát biểu lộ
hương đất nước…
Bài mới
Trang 3cảm?
? Văn biểu cảm?
* Biểu cảm: Biểu hiện những tình cảm, cảm xúc dâng lên trong lòng cho người khác biết.
* Khi ta có những tình cảm tốt đẹp chất chứa muốn biểu hiện cho người khác thì người ta có nhu cầu biểu cảm (bức thư, bài thơ, văn là phương tiện biểu cảm).
* Văn biểu cảm: Là văn bản viết ra nhằm biểu đạt tình cảm, cảm xúc, sự đánh giá… của con người về thế giới xung quanh và khêu gợi sự đồng cảm nơi người đọc, người nghe.
* Văn biểu cảm còn gọi là văn trữ tình; bao gồm các thể loại văn học như thơ trữ tình, ca dao trữ tình, tùy bút
Trang 4Tiết 28 – Tập làm văn:
LUYỆN TẬP CÁCH LÀM BÀI VĂN BIỂU CẢM
I Ơn tập lý thuyết: ? Đặc điểm của văn biểu cảm?
- Mỗi bài văn biểu cảm tập chung biểu đạt một tình cảm chủ yếu.
- Để biểu đạt tình cảm ấy, người viết cĩ thể chọn một hình ảnh cĩ ý nghĩa ẩn dụ, tượng trưng (là đồ vật, lồi cây hay một hiện tượng nào đĩ) để gửi gắm tình cảm, tư tưởng, hoặc biểu đạt bằng cách thổ lộ trực tiếp những nỗi niềm, cảm xúc trong lịng.
- Tình cảm trong bài phải rõ ràng, trong sáng, chân thực thì bài văn mới cĩ giá trị.
- Biểu cảm gián tiếp: Là thông qua một phong cảnh, một câu chuyện, một sự vật, hay một suy nghĩ nào đó để biểu hiện, gửi gắm tư tưởng, tình cảm, cảm xúc.
- Biểu cảm trực tiếp: Bộc lộ tình cảm, cảm xúc, ý nghĩ thầm kín bằng những từ ngữ trực tiếp gợi ra tình cảm ấy
Trang 5? Bố cục của bài văn biểu cảm gồm cĩ mấy phần?
* Cũng như các thể loại văn khác Văn biểu cảm cũng cĩ bố cục 3 phần:
- Mở bài:
- Thân bài:
- Kết bài:
? Các bước làm bài văn biểu cảm?
1 nh h Đị ướ ng chính xác: Hiểu ý nghĩa từ các từ trong đề để xác định nội
dung, những yêu cầu của đề bài.
2 Xây dựng bố cục (Lập dàn bài):
3 Diễn đạt thành văn:
4 Đọc và sửa chữa:
Trang 6Tiết 28 – Tập làm văn:
LUYỆN TẬP CÁCH LÀM BÀI VĂN BIỂU CẢM
I Ôn tập lý thuyết:
Trang 7II Luyện tập: Đề bài: Loài cây em yêu.
1 Định hướng chính xác:
- Thể loại: văn biểu cảm.
Thể loại của văn bản em chuẩn bị làm?
Đối tượng biểu cảm?
Em thể hiện tình cảm như thế nào đối với cây?
- Đối tượng: Cây nào đó em
thích (cây tre Việt Nam,
phượng, mai, …)
- Định hướng tình cảm: tình
cảm yêu thích loài cây đó.
? Đề yêu cầu viết cho ai?
? Viết về cái gì?
? Viết để làm gì?
? Viết như thế nào?
? Giải thích yêu cầu của đề qua các từ ngữ sau: loài cây, em, yêu
Trang 8? Em có thể lập một dàn bài chung cho dạng đề này không?
Trang 9II Luyện tập: Đề bài: Loài cây em yêu.
1 Định hướng chính xác:
2 Lập dàn ý:
Bây giờ chúng ta chọn đối tượng biểu cảm là cây tre Việt Nam.
Trang 11II Luyện tập: Đề bài: Loài cây em yêu.
Phầm mở bài, vấn đề đầu tiên ta cần trình bày?
? Vì sao em yêu cây này
mà không yêu cây khác?
Trang 12Tiết 28 – Tập làm văn:
LUYỆN TẬP CÁCH LÀM BÀI VĂN BIỂU CẢM
1 Định hướng chính xác:
2 Lập dàn ý:
*) Thân bài.
- Giải thích rõ vì sao em yêu cây tre Việt Nam.
+ Trên đất nước Việt Nam đâu đâu cũng có tre.
+ Tre gắn bó, gần gũi với con người Việt Nam từ bao
đời nay.
+ Trong cuộc sống: Tre làm đồ dùng vật dụng trong
nhà.
+ Trong chiến đấu: tre làm vũ khí, tre còn tạo ra
những nơi để che giấu bộ đội để vây hãm quân thù.
- Tre có những đặc điểm, phẩm chất giống con người
Việt Nam.
+ Tre cần cù, chăm chỉ, vươn lên trong đất cằn.
+ Tre đoàn kết tạo nên những luỹ tre xanh mát bao
bọc làng quê Việt Nam.
+ Tre hiên ngang trước bão táp mưa sa, quân thù.
Thảo luận: Ý cần thiết phải trình bày trong phần thân bài?
Trang 14Tiết 28 – Tập làm văn:
LUYỆN TẬP CÁCH LÀM BÀI VĂN BIỂU CẢM
II Luyện tập: Đề bài: Loài cây em yêu.
1 Định hướng chính xác:
2 Lập dàn ý:
*) Kết bài: Khẳng định lại tình cảm của em với cây tre Việt Nam.
*) Mở bài: Giới thiệu và nêu lí do em yêu thích cây tre Việt Nam.
*) Thân bài.
- Giải thích rõ vì sao em yêu cây tre Việt Nam.
+ Trên đất nước Việt Nam đâu đâu cũng có tre.
+ Tre gắn bó, gần gũi với con người Việt Nam từ bao đời nay.
+ Trong cuộc sống: Tre làm đồ dùng vật dụng trong nhà.
+ Trong chiến đấu: tre làm vũ khí, tre còn tạo ra những nơi để che giấu bộ đội để vây hãm quân thù.
- Tre có những đặc điểm, phẩm chất giống con người Việt Nam.
+ Tre cần cù, chăm chỉ, vươn lên trong đất cằn.
+ Tre đoàn kết tạo nên những luỹ tre xanh mát bao bọc làng quê Việt Nam.
+ Tre hiên ngang trước bão táp mưa sa, quân thù.
Trang 153 Viết thành văn:
*) Thân bài.
- Giải thích rõ vì sao em yêu cây tre Việt Nam.
+ Trên đất nước Việt Nam đâu đâu cũng có tre.
+ Tre gắn bó, gần gũi với con người Việt Nam từ bao đời nay.
+ Trong cuộc sống: Tre làm đồ dùng vật dụng trong nhà.
+ Trong chiến đấu: tre làm vũ khí, tre còn tạo ra những nơi để che giấu bộ đội để vây hãm quân thù.
- Tre có những đặc điểm giống với phẩm chất con người Việt Nam.
*) Mở bài.
- Giới thiệu và nêu lí do em yêu thích cây tre Việt Nam.
Em hãy viết mở bài và kết bài theo dàn ý trên?
Trang 18Mở bài:
Trong đầm gì đẹp bằng sen,
Lá xanh, bông trắng lại chen nhị vàng.
Nhị vàng, bông trắng, lá xanh, Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn.
Đúng như lời ca dao xưa đã nói, cây hoa sen có một vẻ đẹp
bình dị và thanh cao không dễ dàng tìm thấy ở các loài cây, loài hoa khác Có lẽ vì thế, chẳng biết tự bao giờ, cây hoa sen đã là loài cây mà em thích nhất.
Kết bài:
Em yêu hoa sen, một loài hoa giản dị, thanh cao Sen không
có vẻ kiêu sa của hoa hồng, hoa lan, hoa cúc… nhưng sen vẫn được các nhà văn, nhà thơ ca ngợi nhờ nét đẹp hiếm có mà các loài hoa khác không dễ gì có được “gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn”.
Trang 19với Hồng, Minh, Ngọc, thế mà nay Thảo đã theo cha mẹ vào Thành phố Hồ Chí Minh, để bọn mình xiết bao mong nhớ Thảo có nhớ những lần chúng mình dạo Hồ Tây, cùng chơi Thủ Lệ, cùng tham quan Ao Vua? Thảo có nhớ một lần mình ốm dài, Thảo chép bài cho mình?
( Bài tham khảo của học sinh)
? Qua việc miêu tả hình
dáng của bánh trôi, tác
giả muốn ngầm biểu đạt
tình c m nào khác ả ? Tình
cảm đó được bộc lộ gián
Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son.
(Hồ Xuân Hương)
Trang 20BÀI TẬP NHANH
Thảo thương nhớ ơi! Mới ngày nào Thảo còn ngồi chung một bàn với Hồng, Minh, Ngọc, thế mà nay Thảo đã theo cha mẹ vào Thành phố Hồ Chí Minh, để bọn mình xiết bao mong nhớ Thảo có nhớ những lần chúng mình dạo Hồ Tây, cùng chơi Thủ Lệ, cùng tham quan Ao Vua? Thảo có nhớ một lần mình ốm dài, Thảo chép bài cho mình?
( Bài tham khảo của học sinh)
BÁNH TRÔI NƯỚC Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son.
(Hồ Xuân Hương)
Tình cảm bạn bè thắm thiết giữa Thảo, Hồng, Minh, Ngọc, khi Thảo
đã đi xa (Thành phố Hồ Chí Minh)
=> Trực Tiếp.
Trân trọng vẻ đẹp, phẩm chất
trong trắng, son sắt của người phụ
nữ Việt Nam trong xã hội xưa, vừa
cảm thương sâu sắc cho thân phận
chìm nổi của họ
=> Gián tiếp
Trang 212 Lập dàn ý:
1 Định hướng chính xác:
Trang 22DẶN DÒ:
- Hoàn thành bài văn theo đề trên (loài cây em yêu.)
- Xây dựng dàn ý của bài “cây sấu Hà Nội”
- Học bài cũ, xem lại những kiến thức đã học về văn biểu cảm và chuẩn bị giấy để làm bài viết số 2.
rơi trong hương sấu dìu dịu, thơm thơm.
Thân bài:
- Hương vị màu sắc của cây sấu; hương lá dịu dàng, hoa hình sao màu trắng sữa, quả sấu xanh…
- Tình cảm: gợi nhớ gợi thương, đậm đà chất Hà Nội…
- Kỉ niệm: + Thời thơ ấu.
+ Lớn lên, đi xa…
Hà Nội để mà thương mà nhớ.
Dàn bài tham khảo: