- Đối tượng biểu cảm là bài ca dao - một tác phẩm văn häc... Phỏt biểu cảm nghĩ về một TPVH là nờu cảm xỳc tưởng tượng, liờn tưởng, suy ngẫm về: - Tư tưởng của tỏc phẩm.. * L u ý: Khi
Trang 1TaiLieu.VN
Trang 2ThÕ nµo lµ v¨n biÓu c¶m? §èi tưîng cña v¨n biÓu c¶m?
Trang 3TiÕt 50: C¸ch lµm bµi v¨n biÓu c¶m vÒ t¸c phÈm v¨n häc
I- T×m hiÓu c¸ch lµm bµi v¨n biÓu c¶m vÒ t¸c phÈm v¨n häc.
1- VÝ dô: Bµi v¨n C¶m nghÜ vÒ mét bµi ca dao.
2 NhËn xÐt.
* Các yếu tố liên tưởng, tưởng tượng, hồi tưởng, suy ngẫm
+ Đoạn 1: Tưởng tượng hình ảnh người đàn ông (đội khăn, mặc áo
dài, chắp tay sau lưng, quay mặt trông trời; đứng bên cầu rửa ở bờ ao)
+ §o¹n 2: Tưởng tượng cảnh ngóng trông tiếng nấc, tiếng kêu của
người mong ngóng
+ §o¹n 3: Suy ngẫm về sông Ngân Hà gắn liền với hình ảnh Ngưu
Lang - Chức Nữ
+§o¹n 4: Liên tưởng 40 năm sau khi đọc bài ca dao mới được đến
sông Tào Khê
Nguyên văn bài ca dao
Đêm qua ra đứng bờ ao
Trông cá cá lặn, trông sao sao mờ.
Buồn trông con nhện chăng tơ Nhện ơi nhện hỡi, nhện chờ mối ai?
Buồn trông chênh chếch sao Mai Sao ơi sao hỡi nhớ ai sao mờ?
Đêm đêm tưởng dải Ngân Hà Chuôi sao Tinh Đẩu đã ba năm tròn.
Đá mòn nhưng dạ chẳng mòn
Tào Khê nước chảy vẫn còn trơ trơ.
liên tưởng tới người quen đang nhớ quê
tưởng tượng ra tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài ca dao
suy ngẫm về lòng chung thủy của con người
- Đối tượng biểu cảm là bài ca dao - một tác phẩm văn häc
Trang 43. Bài học.
a Phỏt biểu cảm nghĩ về một TPVH là nờu cảm xỳc (tưởng tượng,
liờn tưởng, suy ngẫm) về:
- Tư tưởng của tỏc phẩm.
- Cảnh, người trong tỏc phẩm.
- Tõm hồn con người, số phận nhõn vật trong tỏc phẩm.
- Vẻ đẹp ngôn từ trong tác phẩm
* L u ý: Khi làm bài phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học
- Phải dựa vào tỏc phẩm văn học Xỏc định những cảm nghĩ cần phỏt biểu Hỡnh thành cảm xỳc từ chi tiết, hỡnh ảnh gõy ấn tượng.
- Từ cảm xỳc phỏt huy trớ tưởng tượng, liờn tưởng, hồi tưởng rỳt
ra suy nghĩ về ý nghĩa của tỏc phẩm
- Phải cú cảm xỳc chõn thành, kỹ năng cảm thụ nhõn vật, dựng từ đặt cõu, dựng đoạn
Trang 5- Nêu cảm xúc chung về tác phẩm
- Trình bày những cảm xúc, suy nghĩ do tác phẩm gợi lên
b Bố cục: 3 phần
* Mở bài.
- Giới thiệu tác phẩm: đề tài, thể loại, tác giả …
- Hoàn cảnh tiếp xúc với tác phẩm.
* Thân bài.
+ Cảm nhận, tưởng tượng về cỏc hỡnh ảnh trong tỏc phẩm + Cảm nghĩ về từng chi tiết
+ Cảm nghĩ về tư tưởng, tỡnh cảm của tỏc phẩm.
* Kết bài.
- Nờu ấn tượng chung về tỏc phẩm.
Trang 6* Ghi nhí:
- Phát biểu cảm nghĩ về một tác phẩm văn học là trình bày
những cảm xúc, tưởng tượng, liên tưởng, suy ngẫm của mình về nội dung và hình thức của tác phẩm đó
- Bố cục: 3 phần
+ Mở bài: giới thiệu tác phẩm và hoàn cảnh tiếp xúc với tác
phẩm.
+ Thân bài: những cảm xúc, suy nghĩ do tác phẩm gợi lên.
+ Kết bài: ấn tượng chung về tác phẩm.
Trang 7II Luyện tập
Cỏc em hóy thực hiện cỏc bước tỡm hiểu đề, tỡm ý, lập dàn ý cho
đề văn PBCN về bài thơ Cảnh khuya Hồ Chớ Minh.
1- Tìm hiểu đề, tìm ý
+ Cõu 1: Thớch thỳ trước hỡnh ảnh so sỏnh mới mẻ, hấp dẫn
- Thể loại: Văn biểu cảm
- Đối tượng: Bài thơ Cảnh khuya
- Tìm ý: Cảm nghĩ qua các hình ảnh
+ Câu 2: Hình ảnh bóng trăng, bóng cây, bóng hoa quấn quýt, lung linh, huyền ảo
+ Cõu 3+ 4: Cảm động về tấm lũng yờu thiờn nhiờn, đất
nước của Bỏc.
Trang 82 Dàn ý
- Giới thiệu về tỏc gi Hồ Chí Minh ả Hồ Chí Minh
- Hoàn cảnh sáng tác : Những năm đầu trong cuộc kháng chiến
chống Pháp.
a Mở bài
- ẤN TƯỢNG CHUNG: CẢNH ĐẸP TRONG ĐấM KHUYA Ở
RỪNG VIỆT BẮC VÀ TÂM TRẠNG CỦA BÁC.
b Thân bài
* Câu 1+2: Cảnh đêm trăng rừng êm đềm thơ mộng.
- Giữa không gian tĩnh lặng của đêm, nổi bật tiếng suối chảy róc rách Câu thơ sử dụng nghệ thuật so sánh độc đáo.
- ánh trăng chiếu sáng mặt đất với những mảng sáng tối đan xen hoà quện tạo khung cảnh lung linh huyền ảo.
=> Tạo nờn bức tranh đờm trăng rừng tuyệt đẹp cuốn hỳt người đọc
Trang 9* Câu 3+4 : Tâm trạng của Bác trong đêm khuya.
- Trước khung cảnh lung linh huyền ảo của chốn rừng Việt Bắc, Bỏc say mờ ngắm cảnh.
- Bỏc chưa ngủ một phần vỡ cảnh đờm khuya quỏ đẹp làm say dắm
tõm hồn nghệ sĩ, phần vỡ lo lắng cho đất nước.
=> Tỡnh yờu thiờn nhiờn luụn gắn liền với tỡnh yờu nước tha thiết
trong con người Bỏc.
c) Kết bài.
- Khẳng định lại tỡnh cảm của người viết: Đõy là bài thơ hay thể hiện tõm hồn tinh tế nhạy cảm, tinh thần yờu nước sõu nặng của Bỏc.
Trang 10Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là một nhà cách mạng tài
ba mà còn một nhà thơ lớn của dân tộc Người đã để lại rất
nhiều bài thơ hay, nhưng bài thơ để lại cho em ấn tượng
sâu sắc nhất là bài “Cảnh khuya” Tác phẩm được Bác viết trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp
tại chốn rừng Việt Bắc Qua bài thơ, ta thấy vẻ đẹp huyền
ảo và tâm hồn yêu nước, yêu thiên nhiên tha thiết của
Người
Ca dao, dân ca là viên ngọc quý trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam Ca dao diễn tả sâu sắc đời sống nội tâm của con người Đặc biệt
ca dao chú trọng thể hiện nỗi nhớ, tình cảm thuỷ chung của con người Viết về vấn đề này có rất nhiều bài thể hiện nhưng bài để lại cho em
ấn tượng sâu sắc nhất là: “ Đêm qua ra đứng bờ ao…”
Trang 11H ớng dẫn về nhà:
1 Làm hoàn thiện đề văn trên
2 Chuẩn bị tiết luyện nói: Phát biểu cảm nghĩ về một tác phẩm văn học.