bài giảng bóng đá

TÁC DỤNG CỦA BÓNG ĐÁ: Do yêu cầu khối lượng vận động lớn như vậy của bóng đá nên trong quá trình tập luyện VĐV sẽ đạt được sự phát triển thể lực toàn diện, tiếp thu sử dụng được quá

BÀI GIẢNG

BÓNG ĐÁ*

GIẢNG VIÊN: DOÃN VĂN HƯƠNG

BỘ MÔN: GIÁO DỤC THỂ CHẤT ĐẠI HỌC NHA TRANG

CHƯƠNG I: KHÁI NIỆM CƠ BẢN

VỀ BÓNG ĐÁ

CHƯƠNG II: KĨ THUẬT BÓNG ĐÁ

KĨ THUẬT THỦ MÔN

CHƯƠNG III: CHIẾN THUẬT

CHƯƠNG IV: TỔ CHỨC VÀ THI ĐẤU

LUẬT THI ĐẤU

CHƯƠNG I

I NGUỒN GỐC VÀ SỰ PHÁT TRIỂN CỦA

BÓNG ĐÁ

1 Nguồn gốc bóng đá cổ đại:

- Nguồn gốc bóng đá cổ đại được bắt

nguồn từ Trung Quốc Khoảng thế kỉ

thứ 2 hoặc thứ 3 TCN.

- Đến thời nhà Đường nó đã có thêm

những phát triển mới, đó là: bơm hơi

và cầu môn có treo lưới.

Có thể tóm tắt hoạt động và phát triển

bóng đá cổ đại Trung Quốc bằng những

điểm chủ yếu sau đây:

- Dùng da bọc ngoài quả bóng.

- Bơm hơi vào ruột bóng.

- Tạo cầu môn có lưới treo.

2 Nguồn gốc của bóng đá hiện đại và

sự thành lập của Liên đoàn Bóng đá

bóng đá đầu tiên trên thế giới với tên

gọi tắt là FA Và họ cũng đã tiến hành

thảo luận để thống nhất một số điều

luật cơ bản của môn thể thao này.

- Ngày 21/5/1904 tại thủ đô nước Pháp,

Liên đoàn Bóng đá Quốc tế (gọi tắt là

FIFA) được chính thức thành lập.

- Ngày14/4/1905 Liên đoàn Bóng đá Anh

thừa nhận và xin gia nhập FIFA.

- Tôn chỉ hoạt động của FIFA là: Thúc

đẩy sự phát triển của môn bóng đá trên

trường quốc tế, mở rộng giao lưu giữa

các Liên đoàn các nước với nhau, tăng

cường tình hữu nghị giữa nhân dân và

VĐV các nước trên thế giới.

* Tính tranh đua quyết liệt ( xem )

* Giàu tính nghệ thuật ( xem )

2 TÍNH CHẤT CỦA BÓNG ĐÁ:

- Qúa trình vận động của người chơi

bóng đá rất đa dạng và phức tạp, hành

động ứng biến tùy theo tính chất của

trận đấu, nó bao gồm như sau:

- Trong quá trình thi đấu, VĐV phải

thực hiện chạy đoạn ngắn khoảng

240 - 310 lần; 47 – 78 lần chạy tốc độ

cao; 42 – 62 chạy tăng tốc; 14 – 42 lần

tranh cướp bóng; 15 lần nhảy đánh

đầu Theo thống kê thì mỗi VĐV phải

chạy hơn 10km.

- Nhịp tim có thể tăng từ 130 – 200 lần/

phút

3 TÁC DỤNG CỦA BÓNG ĐÁ:

Do yêu cầu khối lượng vận động

lớn như vậy của bóng đá nên trong

quá trình tập luyện VĐV sẽ đạt được

sự phát triển thể lực toàn diện, tiếp thu

sử dụng được quá trình vận động của

bản thân trong mọi tình huống Trong

môi trường bóng đá con người rèn

luyện được tính tự giác, tính kỉ luật,

cũng như hình thành được thói quen

sinh hoạt tập thể và sự đồng cảm,

thương yêu giúp đỡ lẫn nhau.

4 TÍNH ĐẶC THÙ CỦA BÓNG ĐÁ:

Trong bóng đá, các tiêu chuẩn kĩ

thuật được đòi hỏi rất cao Tất cả những

động tác kĩ thuật đều được thực hiện

trong trong điều kiện đối kháng căng

thẳng, vì thế nó đòi hỏi VĐV bóng đá

những yếu tố sau đây:

- Sự khéo léo đặc biệt.

- Sự nhanh nhẹn và chính xác của động

tác.

- Khả năng phối hợp các yếu tố đó lại

với nhau Và không thể thiếu được

sự điều khiển của hệ thần kinh trung

ương.

Do tính đa dạng trong vận động; khối

lượng- cường độ vận động cao; sự

phối hợp các động tác phức tạp với

nhau cho nên bóng đá yêu cầu sự phát

triển các tố chất thể lực như sau:

Sức mạnh

Sức nhanh

Sức bền

Khéo léo

Đồng thời nâng cao sự phát triển của

một số cơ quan cảm giác trong cơ thể

VĐV( nhìn, cơ quan tiền đình, cảm giác

hoạt động của cơ bắp), cùng với sự

phát triển các tính chất của nhân cách:

- Bản lĩnh (xem )

- Cương quyết

- Dũng cảm

( xem video )

CHƯƠNG II

KĨ THUẬT BÓNG ĐÁ:

Quá trình phát triển kỹ thuật đá bóng được đúc

rút và hình thành trong trong quá trình tập luyện,

thi đấu đầy gian khổ và lâu dài Trong thời kì đầu

tiên, các động tác kĩ thuật vẫn còn hết sức đơn

giản và thô sơ, các cầu thủ chỉ biết đá mạnh về

phía trước Tuy nhiên cho đến hiện nay kĩ thuật đá

bóng đã được các cầu thủ nâng lên tầm nghệ

thuật, các phần như: mu, má, mũi, gót của bàn

chân đều được sử dụng hợp lý, ngoài ra các cầu

thủ còn chú ý tới lực và hướng, điểm tiếp xúc

bóng…

I.NHỮNG ĐỘNG TÁC KĨ THUẬT BÓNG

ĐÁ:

1 Di chuyển trên sân(chạy, nhảy tranh

cướp bóng trên không).

2 Sút bóng(sút mu chính diện, mu

trong, mu ngoài, mũi, gót, má trong, má

ngoài)

3 Đánh đầu( trán, ngiêng cạnh đầu,

2 Kĩ thuật đặc thù – dành riêng cho cầu

thủ của từng tuyến.

Ví dụ: Kĩ thuật của cầu thủ phòng ngự

khác với kĩ thuật của cầu thủ của hàng

tấn công Nói tóm lại, có sự khác nhau

trong hành động của cầu thủ ở vị trí tấn

công và phòng ngự

1 Di chuyển của VĐV, nhảy tranh cướp

bóng:

Về kĩ thuật chạy trong bóng đá khác

với kĩ thuật chạy của môn điền kinh cụ

thể như sau:

 Thay đổi hướng chạy liên tục.

 Bất ngờ thay đổi nhịp độ bước chạy

 Đang chạy dừng đột ngột

 Xuất phát cực nhanh ở mọi tư thế.

( xem video )

Biết đảo từ chân này qua chân khác

trong khi dẫn bóng (xem video)

Biết tiếp cận và sút bóng trong khi

chạy mà không giảm tốc độ( trọng

tâm cơ thể cầu thủ bóng đá luôn

thấp hơn VĐV điền kinh).

( xem video )

* Chuyển động của cánh tay cũng khác

nhau( chuyển động cánh tay trong môn

điền kinh là song song với thân người,

trong khi đó ở môn bóng đá di chuyển

hơi sang ngang để giữ thăng bằng)

2 Đá bóng:

Đây là động tác kĩ thuật cơ bản nhất

của bóng đá, cho nên nắm vững và sử

dụng thành thạo là điều không thể

thiếu được, dùng chân chuyền bóng

cho đồng đội, sút bóng vào khung

được các cầu thủ sử dụng trong tấn

công cầu môn và chuyền bóng cho

đồng đội, phá bóng vv… ( xem video )

* Có thể đá bóng đang bay, đá bóng

nửa nảy, ngả người đá móc bóng, chạy

đà thẳng hướng bóng đến.

Động tác này đòi hỏi sự phán đoán

chính xác của cầu thủ và thường được

các cầu thủ hàng tấn công và phòng

ngự sử dụng.

2.2 Đá má trong:

- Tức là dùng phía trong của mu bàn

chân và ngón chân cái tiếp xúc với

bóng, chân trụ hơi khuỵu ở khớp gối và

đặt hơi lùi về phía sau bên cạnh bóng

cách khoảng 20 – 25cm, hướng chạy đà

chếch một góc 45 độ, chân đá đưa về

phía sau hướng vào trong( thân người

có thể ngiêng về bên trái hoặc bên phải

tùy thuộc vào chân đá bóng).

( xem video)

2.3 Đá má ngoài:

- Được tiến hành bằng đầu mũi chân phía

ngoài, ngón chân út tiếp xúc với bóng

(xem video)

- Chân trụ đặt cạnh bóng khoảng 15-20cm

và hơi lùi về phía sau, chân đá làm động

tác sút, thân người đổ về phía trước, bàn

chân duỗi xuống dưới mũi chân bẻ về

phía trong.

- Độ cao của bóng và hướng bay của

bóng phụ thuộc vào vị trí tiếp xúc của bàn

chân với tâm bóng

2.4 Đá má trong – Đập lòng:

- Đây là động tác đá bóng bằng lòng

bàn chân, ở tư thế này mũi bàn chân

được mở ra ngoài (xem video)

- Chân trụ hơi khuỵu xuống ở khớp gối

và đặt cạnh bóng, chân đá bóng hơi co

ở khớp gối, khớp xương đùi – chậu bể

ra ngoài( mở khớp háng) Động tác này

không vung chân mạnh, nhưng khi tiếp

xúc với bóng phải nhanh và đột ngột

Do diện tích tiếp xúc của bàn chân với

bóng rộng nên độ chính xác cao

( xem video).

2.5 Đá mũi bàn chân:

- Kĩ thuật này ít được áp dụng trong thi

đấu lực bóng bay mạnh nhưng độ

chính xác không cao do diện tích tiếp

xúc nhỏ Thông thường áp dụng khi

trời mưa, sân bãi lầy lội hoặc trong

những trường hợp khẩn cấp…

2.6 Đá bóng bằng gót chân (đánh gót):

Do đặc điểm cấu tạo của cơ thể,

biên độ vung chân hẹp cho nên lực sẽ

yếu Tuy nhiên do kiểu đá này mang

tính bí mật và đột biến cao cho nên các

cầu thủ thường hay vận dụng vào quá

trình thi đấu của mình

3 Đánh đầu:

- Động tác đánh đầu thường sử dụng

vào những trường hợp bóng bay trên

cao không thể dùng chân để đá bóng,

có thể dùng đầu để chuyền bóng cho

đồng đội và bảo vệ khung thành khi

đối phương tấn công Đánh đầu có thể

tiến hành trong khi nhảy hoặc không

nhảy; bằng trán, hoặc trán bên và đỉnh

đầu (xem video)

4.2 Dừng bóng không hoàn toàn Tức

là cách mà hiện nay trong bóng đá

hiện đại thường được các cầu thủ áp

- Dẫn bóng thẳng về phía trước không

có đối phương thường dùng phía

trong và phía ngoài của bàn chân, có

thể đẩy bóng xa ra phía trước khoảng

6 – 8m Nếu có đối phương thì phải

giữ bóng ở cự ly không quá

1-1,5m (xem video)

6 Động tác giả:

- Khi gặp đối phương kèm chặt, tranh

cướp bóng quyết liệt thì phải sử

dụng động tác giả Nó bao gồm

những động tác như sau: thân

người, chân, đầu và ánh mắt Cụ thể

là làm động tác giả di chuyển sang

trái bắt đối phương phải theo ý đồ

của mình để cản phá, ngay lập tức

mình quay người sang phải và vọt

lên ( xemvideo) (xem video )

7 tranh cướp bóng:

7.1 Để cho tranh bóng được hiệu quả

thì cầu thủ cần phải biết tính toán, ước

lượng và sự bình tĩnh tự tin.

7.2 phải áp sát khi đối phương chưa

kịp chỉnh bóng, còn thời điểm mà đối

phương đã khống chế được bóng rồi

thì cầu thủ cần phải chọn vị trí thích

hợp và chờ đợi thời cơ.

7.3 Khi vào tranh cướp bóng, chân

cần phải tăng trương lực cơ( phải lên

gân cứng) Nếu đối phương vượt qua

được thì phải lập tức xoài người để

phá bóng có thể từ phía bên hoặc phía

trước

(xem video)

8 Ném biên:

- Khi quả bóng đi hết đường biên

dọc thì cầu thủ được quyền ném biên

Khi ném biên, cầu thủ ở tư thế thuận

lợi nhất, có thể chân trước chân sau,

có thể hai chân bằng nhau, có thể

chạy đà để ném Khi ném hai tay song

song với nhau và cao hơn đầu, không

được nhấc chân khi bóng chưa vào

cuộc.

Động tác ném biên (xem video)

Football! football!

Oh!!! My God!!!

Football funny 1

Football funny 2

II KĨ THUẬT THỦ MÔN:

Kĩ thuật thủ môn khác xa so với kĩ

thuật các cầu thủ trên sân Nó bao

gồm các động tác cơ bản như sau:

- bắt bóng

- Đẩy, đấm bóng bằng tay

- Ném bóng

- Phát bóng bằng chân

Tư thế bắt bóng sệt (xem video)

CHƯƠNG III CHIẾN THUẬT

Chiến thuật trong bóng đá khác với

chiến thuật một số môn thể thao khác

bởi tính đa dạng của nó Nguyên lí cơ

bản của chiên thuật bóng đá hiện đại là:

Luôn di chuyển vị trí của các cầu thủ tạo

ra điều kiện thuận lợi để tấn công khung

thành đối phương.

- Bóng đá thể hiện một lối chơi đồng đội,

cũng như sự sáng tạo của một số cầu

thủ riêng biệt có khả năng tạo đột biến

trong lối chơi cũng như kết quả trận

đấu

II NHỮNG HÀNH ĐỘNG CHIẾN THUẬT

TRONG TẤN CÔNG:

A CHIẾN THUẬT CÁ NHÂN.

- Cầu thủ phải biết nhận định tình

huống, diễn biên trên sân để qua đó có

thể áp dụng các hành động chiến thuật.

( xem video )

* Các động tác chiến thuật cá nhân

1 Chiến thuật trong tấn công cá nhân:

- Kịp thời thoát ra khỏi sự kèm cặp của đối

phương, di chuyển đến chỗ trống thuận

lợi để nhận đường chuyền của đồng đội.

- Luôn quan sát đồng đội của mình ở

những vị trí thuận lợi trên sân.

- Có khả năng dẫn bóng qua 1 hoặc 2 cầu

thủ đối phương ( xem video )

- Khả năng phán đoán tình thế và hướng

phát triển của bóng trong trận đấu.

- Chọn chỗ thuận lợi và chớp thời cơ

trong pha tấn công ghi bàn ( xem video)

a Lối chơi của tiền đạo cánh:

- Tiền đạo cánh hoạt động chủ yếu ở

khu vực dọc theo hai biên và đảm nhận

chức năng tấn công và phòng thủ biên

- Khi tấn công lợi dụng khoảng trống ở

biên rộng và số lượng cầu thủ ít… để

thực hiện các động tác kĩ thuật như: đột

phá chuyền bóng vào trung lộ, thọc

sườn sút cầu môn hoặc tạo điều kiện

cho đồng đội ghi bàn, cũng như sẵn

sàng lui về hỗ trợ tiền vệ, hậu vệ trong

phòng ngự… ( xem video )

b Lối chơi của trung phong:

- Nhiệm vụ chủ yếu của trung phong là

đột phá sút cầu môn và tạo cơ hội thuận

lợi cho đồng đội sút cầu môn

- Khi tấn công trung phong thường xuyên

thay đổi vị trí với tiền đạo cánh và tiền vệ

nhằm làm rối loạn hàng phòng ngự đối

phương (xem video)

- Khi chuyển từ tấn công sang phòng ngự

thì trung phong phải đảm nhiệm tuyến

phòng thủ thứ nhất để cản phá hoặc làm

B CHIẾN THUẬT PHỐI HỢP NHÓM

TRONG TẤN CÔNG:

- Để tấn công đạt được hiệu quả thì cần

sự phối hợp của 2 hoặc 3 cầu thủ với

nhau.

- Kiểu phối hợp đơn giản nhất là

chuyền bóng của 2 cầu thủ hoặc hơn.

Theo hướng chuyền bóng có thể hiểu

như sau:

- Chuyền dọc sân.

- Chuyền chéo sân.

- Chuyền ngang sân.

Các đường chuyền có thể sệt hoặc

bổng và đương nhiên đường chuyền sệt

bao giờ cũng lợi hơn với các lí do sau:

- Tạo điều kiện cho đồng đội mình dễ

dàng nhận bóng hơn khi đang di chuyển

và bị kèm.

- Bóng đến đích nhanh hơn bóng bổng

Tuy nhiên, trong mỗi trận đấu những

đường chuyền bổng thường được áp

dụng khi cần chuyền đi xa, khi mà

những đường chuyền sệt có thể bị đối

C CHIẾN THUẬT TOÀN ĐỘI:

- Chiến thuật toàn đội trong tấn công và

phòng ngự là một hình thái chiến thuật

có hệ thống trong trận đấu Nó được

hình thành bởi việc bố trí các cầu thủ

trên sân.

- Nó luôn được thay đổi không ngừng

với xu hướng bổ sung cho hàng phòng

ngự dư 1và tăng cường hỗ trợ cho hàng

tấn công nhờ sự tham gia của hàng tiền

vệ, hậu vệ biên, trung vệ…

Sự phối hợp chiến thuật trên diện tích

tương đối rộng, số người tham gia

tương đối nhiều, cho nên lối đá vô cùng

biến hóa Tuy nhiên ta có thể chia ra

thành 2 loại cơ bản đó là:

- Tấn công biên.

- Tấn công trung lộ.

Và các đợt tấn công thường bao gồm 3

giai đoạn: phát động, phát triển và kết

thúc Tuy nhiên trong thi đấu, không

phải lúc nào cũng tuần tự, mà có thể ít

hơn (xem video)

1 Chiến thuật toàn đội trong tấn công:

- Hành động chiến thuật trong bóng đá

hiện đại là luôn mở rộng phạm vi hoạt

động.

- Điều kiện để cầu thủ tấn công hoàn

thành nhiệm vụ đó là:

- Tính cơ động.

- Tăng nhanh nhịp độ tấn công.

- Sự thay đổi cầu thủ 2

tuyến(tiền đạo và tiền vệ).

Chiến thuật tấn công hiện nay dựa

Những biện pháp hửu hiệu tăng cường

cho tấn công:

- Bất ngờ chuyển hướng tấn công từ

khu vực này sang khu vực khác trên

sân.

- Sự di chuyển của các tiền đạo áp sát

Trung vệ tự do.

- Tranh thủ chiều sâu của sân bằng

những đường chuyền đa dạng.

2 Không vội vàng,

từ từ tiến lên và tìm

sơ hở, và điểm yếu

của đối phương,

chuyền bóng thuận

lợi tạo điều kiện cho

cầu thủ tấn công ghi

bàn Phương pháp này gọi là tấn công

khu vực.

a.Tấn công biên:

- Là phát động và thực hiện hoạt động

tấn công dọc theo 2 biên.

- Nó được thực hiện thông qua các

tiền đạo cánh, trung phong, tiền vệ

hoặc hậu vệ biên bằng cách vận

dụng phối hợp để chuyền bóng hoặc

dẫn bóng qua người xuyên thủng

hàng phòng ngự đối phương.

Yêu cầu chiến thuật tấn công biên:

- Phải kết hợp tấn công biên với tấn

công trung lộ để tăng tối đa hiệu quả

tấn công, khiến đối phương phải hết

sức đề phòng.

b Tấn công trung lộ:

Hoạt động tấn công ở phần giữa sân

trước cầu môn của đối phương được

gọi là tấn công trung lộ.

Nó bao gồm các bước sau:

- Đột phá cá nhân.

- Đột phá “2 đánh1”.

- Lợi dụng khoảng trống dẫn bóng đột

phá.

- Tranh đánh đầu và chiếm vị trí sút cầu

môn khi bóng được đưa từ ngoài vào

Yêu cầu chiến thuật tấn công trung lộ:

- Động tác phải đơn giản, thành thục và

nhanh chóng, sút cầu môn phải dứt

khoát, quyết đoán, bất ngờ.

- Lợi dụng Luật để đột phá.

- Không chỉ nắm vững và thuần thục các

phương án tấn công trung lộ cơ bản mà

phải vận dụng linh hoạt trong từng trận

đấu.( xem video )

II NHỮNG HÀNH ĐỘNG CHIẾN THUẬT

TRONG PHÒNG NGỰ:

- Nhiệm vụ chính của phòng ngự là cản

trở sự phát triển tấn công của đối

phương, ngăn chặn những cú sút bóng

không cho đối phương ghi bàn.

1 Chiến thuật phòng thủ cá nhân:

a Lựa chọn vị trí:

- Đứng trên đường thẳng giũa cầu thủ

tấn công của đối phương và trung tâm

cầu môn của đội mình.

- Phải căn cứ tình hình trên sân, vị trí

của bóng và cầu thủ đối phương để

giữ khoảng cách hợp lí.

- Chiếm vị trí thuận lợi có thể quan sát

được tất cả các tình huống xảy ra trên

sân để có thể tham gia hỗ trợ

Và phải luôn nhớ rằng, nếu bóng càng

gần cầu môn thì càng phải cương quyết

kèm chặt đối phương hơn ( xem video )

b kèm người:

Là sự di chuyển vị trí của các cầu thủ

phòng ngự nhằm hạn chế khả năng hoạt

động của các cầu thủ đối phương Kèm

người có thể chia làm 2 loại như sau:

1 Kèm chặt(tức là đeo bám đối phương

không cho đối phương cơ hội xử lý

bóng).

2 Kèm lỏng(là kèm người theo khu vực,

vừa kèm đối thủ vừa bọc lót cho đồng

đội).