Lịch Sử 7 chuẩn

- Nắm đợc những nét chủ yếu về tình hình kinh tế Trung Quốc qua các triều đạiphong kiến - Trình bày đợc những thành tựu tiêu biểu nhất về văn hoá của Trung Quốc quacác thời kì phong kiế

Trang 1

Ngày 21 tháng 8 năm 2011

Phần I: Khái quát lịch sử trung đại

Tiết 1: Sự hình thành và phát triển của xã hội

phong kiến châu âu

(Thời sơ - trung kì trung đại)

A- Mục tiêu cần đạt:

- Trình bày đợc sự ra đời xã hội phong kiến ở châu Âu

- Hiểu biết một số nét cơ bản về thành thị trung đại

- Biết đợc nguyên nhân, trình bày đựơc những cuộc phát kiến địa lí lớn và ýnghĩa của chúng: trình bày đợc sự hình thành của chủ nghĩa bản ở châu Âu

- Hiểu đợc nguyên nhân, trình bày đợc khái niệm,nội dung và ý nghĩa củaphong trào Văn hoá Phục hng

B- Chuẩn bị:

1- Giáo viên: -Giáo án,tranh ảnh về lãnh địa phong kiến.

2- Học sinh: -Sách giáo khoa, vở ghi.

C- Tiến trình lên lớp:

1- Bài cũ:

? Dựa vào kiến thức đã học ở lớp 6 em hãy cho biết có mấy quốc gia cổ đại?Đó

là những quốc gia cổ đại nào?

2- Bài mới: Giáo viên giới thiệu bài

Hoạt động của giáo viên - học sinh Nội dung cần đạt

- Giáo viên hớng dẫn học sinh tìm hiêu

thông tin sách giáo khoa

? Khi tràn vào lãnh thổ của đế quốc

Rô-ma ngời Giéc - man đã làm gì?

? Những việc làm của ngời Giéc –

? Quan sát tranh ‘Lâu đài và thành

quách của lãnh chúa’’ trong SGK,

miêu tả lãnh địa và cuộc sống của lãnh

chúa trong lãnh địa?

1- Sự hình thành xã hội phong kiến ở châu Âu.

- Cuối thế kỉ V, ngời Giéc- man xâmchiếm, tiêu diệt các quốc gia cổ đại ph-

ơng Tây, thành lập nhiều vơng quốcmới:Ăng-glô, Xắc xông,Phơ- răng, TâyGốt, Đông Gốt

+ Chiếm ruộng đất của chủ nô đem chianhau

+ Phong cho các tớng lĩnh, quý tộc cáctớc vị nh: công tớc, hầu tớc…

- Hình thanh các tầng lớp mới:

+ Lãnh chúa phong kiến: là các tớnglĩnh và quí tộc có nhiều ruộng đất và tớcvị,có quyền thế và rất giàu có

+ Nông nô; là những nô lệ đợc giảiphóng và nông dân, không có ruộng đất

và làm thuê, phụ thuộc vào lãnh chúa

- Xã hội phong kiến châu Âu đợc hìnhthành

2- Lãnh địa phong kiến:

- Là khu đất rộng,trở thành vùng đấtriêng của lãnh chúa

- Tổ chức và hoạt động của lãnh địa:+ Lãnh địa bao gồm đât đai,dinh thự,với tờng cao hào sâu,kho tàng,đồngcỏ,đâm lầy…của lãnh chúa

+ Nông nô nhận canh tác của lãnh chúa

và nộp tô thuế, ngoài ra còn phải nộpnhiều thứ thuế khác

+ Lãnh chúa bóc lột nông nô, họ khôngphải lao động, sống sung sớng, xa hoa

- Là đơn vị kinh tế, chính trị độc lập

Trang 2

? Nguyên nhân nào dẫn đến sự ra đời

của thành thị trung đại?

? Những ai sống ở thành thị?Họ làm

nghề gì?

? Hoạt động của thành thị đóng vai trò

gì?

? Quan sát bức tranh ‘Hội chợ Đức’’

trong SGK và nêu nhận xét về hoạt

động của hội chợ thời trung đại?

mang tính tự cung tự cấp,đóng kín củamột lãnh chúa

- HS thảo luận trả lời

3 - Sự xuất hiện thành thị trung đại.

a- Nguyên nhân:

+ Thời kì phong kiến phân quyền cáclãnh địa đều đóng kín,không trao đổibuôn ban với bên ngoài

+ Từ cuối thế kỉ XI, do sản xuất thủcông phát triển, thợ thủ công đã đemhàng hoá ra những nơi đông ngời đểtrao đổi,buôn bán, lập xởng sản xuất.+ Từ đây hình các thị trấn, rồi phát triểnthành thành phố, gọi là thành thị

- C dân chủ chủ yếu của thành thị là thợthủ công và thơng nhân,họ lập các ph-ờng hội, thơng hội để cùng nhau sảnxuất và buôn bán

- Vai trò:-Thúc đẩy sản xuất làm cho xãhội phong kiến phát triển

- HS quan sát thảo luận

3- Củng cố: ? Trình bày sự ra đời xã hội phong kiến châu Âu?

? Nêu nguyên nhân ra đời của thành thị trung đại?

4- Hớng dẫn về nhà:

Học bài và làm bài tập ở SGK

==========================

Ngày 21 tháng 8 năm 2011

Tiết 2: Sự suy vong của chế độ phong kiến và

sự hình thành chủ nghĩa t bản ở châu Âu.

1- Bài cũ: ?Trình bày nguyên nhân ra đời của xã hội phong kiến châu Âu?

?Nêu tổ chức và hoạt động của lãnh địa phong kiến?

2- Bà mới: GV giới thiệu bài mới

Hoạt động của gv và học sinh Nội dung cần đạt

Trang 3

GV hớng dẫn HS tìm hiêu mục I SGK.

? Nguyên nhân nào dẫn đến những

cuộc phát kiến địa lí?

? Có những cuộc phát kiến lớn nào về

? Qúi tộc và t sản châu Âu đã làm cách

nào để có đợc tiền vốn và đội ngũ công

nhân làm thuê?

? Giai cấp t sản và vô sản đã đợc hình

thành từ những tầng lớp nào trong xã

hội phong kiến châu Âu?

1- Nhũng cuộc phát kiến về địa lí:

- Do nhu cầu sản xuất phát triển.Tiến bộ

về khoa học kĩ thuật hàng hải:la bàn, hải

đồ, kĩ thuật đóng tàu…

+ Những cuộc phát kiến lớn:

- Năm 1487 B.Đi-a- xơ đến cực Namchâu Phi

- Năm 1498 Va-xcô-đơ Ga-ma đến TâyNam Ân Độ

- Năm 1492 C.Cô-lôm-bô tìm ra châuMĩ

- Năm 1519-1522 Ph Ma-gien-lan đivòng quanh trái đất

b- ý nghĩa:

- Thúc đẩy thơng nghiệp phát triển

- Đem lại nguồn lợi khổng lồ cho giaicấp t sản châu Âu

- Xác định đợc trên lợc đồ những địadanh mà các nhà phát kiến địa lí đã đến

2- Sự hình thành chủ nghĩa t bản ở châu Âu.

- Nhờ cớp bóc của cải và tài nguyên ởcác nớc thuộc địa Mở rộnh sảnxuất,kinh doanh, lập đồn điền,bóc lộtsức lao động ngời làm thuê

- Giai cấp t sản đợc hình thành từ quítộc và thơng nhân giàu có

- Giai cấp vô sản đợc hình thành từnhững ngời nông nô bị cớp bóc ruộng

đất, buộc phải vào làm việc trong các xínghiệp của t sản

- Quan hệ sản xuất t bản chủ nghĩa đợchình thành

3- Củng cố: ? Các cuộc phát kiến địa lí đã tác động nh thế nào trong xã hội phong

kiến châu Âu?

4- Hớng dẫn về nhà: - Làm bài tập cuối bài và tìm hiểu bài 3.

=======================

Tiết 3: Cuộc đấu tranh của giai cấp t sản

phong kiến thời hậu kì trung đại ở châu Âu.

1 - Bài cũ: ? Nguyên nhân nào dẫn đến những cuộc phát kiến địa lí?

?Những cuộc phát kiến đó có ý nghĩa gì?

2- Bài mới: GV giới thiệu bài mới.

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt

Trang 4

? Phong trào đó để lại hệ quả gì?

1- Phong trào Văn hoá Phục h ng:

- Sự kìm hãm, vùi dập của chế độphong kiến đối với các giá trị văn hoá

Sự lớn mạnh của giai cấp t sản có thếlực về kinh tế nhng không có địa vịchính trị,xã hội

- Khôi phục những tinh hoa văn hoá cổ

đại Hi Lạp và Rô-ma, đồng thời pháttriển nó ở tầm cao mới

b- Nội dung:

+ Lên án nghiêm khắc Giáo hội Ki-tô,

đả phá trật tự xã hội phong kiến

+ Đề cao giá trị con ngời,đề cao khoahọc tự nhiên, xây dựng thế giới quanduy vật

+ Cải cách của Can vanh: chịu ảnh ởng nhữnh cải cách của M.Lu-thơ,hìnhthành một giáo phái mới gọi là đạo Tinlành

- Biết đuựơc nổi bật của tình hình chính trị Trung Quốc thời phong kiến

- Nắm đợc những nét chủ yếu về tình hình kinh tế Trung Quốc qua các triều đạiphong kiến

- Trình bày đợc những thành tựu tiêu biểu nhất về văn hoá của Trung Quốc quacác thời kì phong kiến

B- Chuẩn bi:

1- Giáo viên: - Tài liệu về lịch sử Trung Quốc, giáo án, tranh ảnh.

Trang 5

2- Học sinh: - SGK, vở ghi.

1- Bài cũ:? Em hiểu thế nào về khái niệm ‘’Văn hoá phục hng’’?

? Trình bày nguyên nhân và diễn biến của phong trào Cải cách tôngiáo?

2- Bài mới: Giới thiệu bài mới.

? Nêu những chính sách đối nội và đối

ngoại của nhà Đờng?

3- Sự thịnh v ợng của Trung Quốc thời Đ ờng:

- Tổ chức bộ máy đợc hoàn thiện hơn

- Cử ngời thân tín đi cai quản các vùng

- Mở nhiều khoa thi để chọn nhân tài

- Tiến hành mở rộng lãnh thổ bằng cáccuộc chiến tranh xâm lợc

- Thi hành nhiều biện pháp giảm tô,lấyruộng công chia cho nông dân

- Thực hiện chế độ quân điền=>sảnxuất phát triển Kinh tế thời Đờng phồnthịnh

3- Củng cố: GV khái quát lại nội dung bài học.

4- Hớng dẫn về nhà: Làm bài tập cuối bài và xem phần còn lại của bài.

====================

Tiết 5: Trung Quốc thời phong kiến

A- M ục tiêu cần đạt:

- Biết đuựơc nổi bật của tình hình chính trị Trung Quốc thời phong kiến

- Nắm đợc những nét chủ yếu về tình hình kinh tế Trung Quốc qua các triều đạiphong kiến

- Trình bày đợc những thành tựu tiêu biểu nhất về văn hoá của Trung Quốc qua cácthời kì phong kiến

B- Chuẩn bị

1- Giáo viên: -Tài liệu về lịch sử Trung Quốc, giáo án, tranh ảnh.

2- Học sinh: -SGK, vở ghi.

1- Bài cũ: ?Xã hội phong kiến Trung Quốc đã đợc hình thành nh thế nào?

?Sự thịnh vợng của thời Đờng đợc biểu hiện ở những mặt nào?

2- Bài mới:

Trang 6

? Em có nhận xét gì về chính sách đối

nội thời Tống – Nguyên?

? Kinh tế thời Tống – Nguyên có gì

nổi bật?

? Xã hội phong kiến thời cuối

Minh-Thanh đợc biểu hiện nh thế nào?

? Kinh tế thời Minh-Thanh có gì khác?

? Trình bày những thành tựu tiêu biểu

nhất về văn hoá của Trung Quốc trong

thời phong kiến?

? Quan sát hình 9 ‘’cố cung’’ trong

SGK và nhận xét về kiến trúc của

Trung Quốc thời phong kiến

4- Trung Quốc thời Tống – Nguyên:

- Thi hành nhiều biện pháp phân biệt

nh khai mỏ, luyện kim, dệt lụa…

- Phát minh ra la bàn.thuốc sung, nghề

in giấy viết, kĩ thuât đóng thuyền cóbánh lái…

5- Trung Quốc thời Minh –Thanh:

- Lâm vào tình trạng suy thoái:

+ Vua quan chỉ biết đục khoét nhândân để sống xa hoa, truỵ lạc

+ Nông dân và thợ thủ công phải nộptô, thuế, bị bắt đi lính, đi phu…

- Thủ công nghiệp phát triển, xuất hiệnmầm mống chủ nghĩa t bản nh xởngdệt, gốm chuyên môn hoá, có nhiềunhân công làm việc

6- Văn hoá, khoa học-kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến:

a- T tởng: Nho giáo thành hệ t tởng và

đạo đức của giai cấp phong kiến

b- Văn học: Thời Đờng xuất hiện

nhiều nhà thơ nổi tiếng nh: Lí Bạch,

Đỗ Phủ…

-Đến thời Minh- Thanh xuất hiệnnhững bộ tiểu thuyết có giá trị: Tamquốc diễn nghĩa, Tây du kí…

c- Sử học: Có các bộ sử kí,Hán th,

Đ-ờmg th, Minh sử…

d- Nghệ thuật kiến trúc: với nhiều

công trình độc đáo nh Cố cung, nhữngbức tợng phật sinh động…

Tiết 6: ấn Độ thời phong kiến

A- M ục tiêu cần đạt: Giúp HS :

- Biết đợc những trang sử đầu tiên của Ân Độ

- Trình bày đợc trang sử đầu tiên của Ân Độ

- Trình bày đợc những nét chính về Ân Độ thời phong kiến

- Biết đợc Ân Độ có nền văn hoá lâu đời, là một trong những trung tâm văn minhlớn của loài ngời, đạt nhiều thành tựu

Trang 7

? ấn Độ thời phong kiến có những

v-ơng triều nào?

-HS thảo luận

? Sự phát triển của ấn Độ dới Vơng

triều Gúp-ta đợc biểu hiện nh thế nào?

? Em hãy nêu những chính sách cai trị

của ngời Hồi giáo và ngời Mông cổ ở

Ân Độ?

? Hai Vơng triều đó tồn tại đợc trong

thời gian bao lâu ?

- Đến đầu thế kỉ VI,Vơng triều Gúp-ta

bị diệt vong, sau đó ấn Độ luôn luônnớc ngoài xâm lợc, cai trị

b-Vơng triều Hồi giáo Đê-li:

- Thế kỉ XI, ấn Độ bị Thổ Nhĩ Kì xâmlợc, lập ra triều đại Hồi giáo Đê-li, thihành chính sách cớp đoạt ruộng đất vàcấh đoán đạo Hin-đu =>Mâu thuẫn dântộc căng thẳng

c- Vơng triều Môn-gôn:

- Thế kỉ XVI, ngời Mông cổ chiếm

đóng Ân Độ, lập Vơng triều Môn-gônxoá bỏ sự kì thị tôn giáo, khôi phụckinh tế và phát triển văn hoá ấn Đô

- Giữa thế kỉ XIX, trở thành thuộc địacủa nớc Anh

- HS thảo luận-GV bổ sung

3- Văn hoá ấ n Độ:

- Chữ viết:Chữ Phạn là chữ viết riêng,dùng làm ngôn ngữ, văn tự để sáng táccác tác phẩm văn học,thơ ca Đây làngừôn gốc chữ Hin-đu

- Tôn giáo: Đạo Bà-la-môn có bộ kinhVê-ra.Đạo Hin-đu phổ biến ở ấn Độhiện nay

- Nền văn học Hin-đu: với giáo lí, luậtpháp, sử thi, thơ ca có ảnh hởng đến

đời sống xã hội

- Kiến trúc: ảnh hởng sâu sắc của cáctôn giáo với những công trình kiến đểnthờ, ngôi chùa độc còn đợc giữ lại đếnngày nay

3 - Củng cố : ? Lập biểu giai đoạn phát triển lịch sử ấn Độ.

4 - H ớng dẫn về nhà: Làm bài tập và chuẩn bị bài tiếp theo.

======================

Ngày 10 tháng 9 năm 2011

Tiết 7: Các quốc gia phong kiến Đông Nam á

- Trình bày đợc sự hình thành các quốc gia ở Đông Nam á

- Trình bày đợc những nét chính về Vơng quốc Cam-pu-chia ,Vơng quốc Lào

Trang 8

1- Giáo viên: Giáo án, bản đồ khu vực Đông Nam á.

2- Học sinh: SGK, vở, tài liệu về khu vực Đông Nam á.

1- Bài cũ: ? Ngời ấn Độ đã đạt đợc những thành tựu gì về văn hoá?

2-Bài mới: GV giới thiệu vài nét nổi bật của khu vực Đông Nam á.

HS đọc thông tin ở SGK

? Nêu vị trí và đặc điểm chung nổi bật

về điều kiện tự nhiên của các nớc

? Các quốc gia cổ đại phong kiến Đông

Nam á phát triển nhất vào thời gian

nào?

? Biểu hiện của sự phát triển đó?

? Đến thế kỉ XVIII các quốc gia đó nh

- Đặc điểm điều kiện tự nhiên:

+ Chịu ảnh hởng của gió mùa, tạo nênhai mùa rõ rệt: mùa khô và mùa ma.+ Khí hậu nhiệt đới ẩm, ma nhiều thuậnlợi cho việc trồng lúa nớc và các loạirau, củ,quả

+ Ma nhiều, chịu sự tàn phá nặng nềcủa thiên nhiên dẫn đến thiệt hại mùamàng…

- Đến những thế kỉ đầu Công nguyên,

c dân ở đây biết dùng đồ sắt Chính thờigian này các quốc gia đầu tiên ở ĐôngNam á xuất hiện

- Trong 10 thế kỉ đầu Công nguyênhàng loạt các quốc gia nhỏ đợc hìnhthành

2- Sự hình thành và phát triển của các quốc gia cổ phong kiến Đông Nam á

- Từ thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVI, làthời kì phát triển thịnh vợng của cácquốc gia phong kiến Đông Nam á + Là quá trình mở rộng, thống nhấtlãnh thổ và đạt nhiều thành tựu vănhoá

+ Một số quốc gia hình thành và pháttriển

- Đến thế kỉ XIII, do sự tấn công củangời Mông Cổ, ngời Thái Lan phải di cxuống phía Nam, lập nên vơng quốcSu-khô-thay…

-Các quốc gia cổ đại phong kiến ĐôngNam á suy yếu, giũa thế kỉ XIX trởthành thuộc địa của các nớc t bản ph-

ơng Tây

3- Củng cố: Xác định trên lợc đồ vị trí một số vơng quốc cổ ở Đông Nam á 4- H ớng dẫn về nhà: Học bài cũ, tập xác định trên bản đồ vị trí của các vơng quốc

Đông Nam á

Tiết 8: Các quốc gia phong kiến Đông Nam á

Trang 9

- Trình bày đợc sự hình thành các quốc gia ở Đông Nam á.

- Trình bày đợc những nét chính về Vơng quốc Cam-pu-chia ,Vơng quốc Lào

1- Giáo viên: Giáo án, bản đồ khu vực Đông Nam á.

2- Học sinh: SGK, vở, tài liệu về khu vực Đông Nam á.

? Nêu thời gian và hoàn cảnh ra đời của

thời kì Chân Lạp?

? Thời kì phát triển của Vơng quốc

Cam-pu-chia kéo dài đến thế kỉ nào?

? Em có nhận xét gì về thời kì này?

? Sau thời kì Ăng-co,Cam-pu-chia bớc

vào giai đoạn gì?

? Lập niên biểu các giai đoạn phát triển

? Các bộ tộc Lào đợc thống nhất vào

thời gian nào?

? Em có nhận xét gì về chính sách đối

nội và đối ngoại của vua Lạn Xạng?

3- V ơng quốc Cam-pu-chia:

- Thời kì tiền sử trên đát Cam-pu-chia

đã có ngời sinh sống Trong quá trìnhxuất hiện nhà nớc, tộc ngời Khơ-me đ-

ợc hình thành, họ giỏi săn, giỏi đào ao,

đắp hồ chứa nớc…Đến thế kỉ VI, Vơngquốc Chân Lạp ra đời

- Thời kì phát triển của Vơng quốcCam-pu-chia kéo dài từ thế kỉ đến thế

- GV hớng dẫn HS

4- V ơng quốc Lào:

- Tộc ngời đầu tiên trên lãnh thổ Lào làtộc ngời Lào Thơng, về sau có thêmmột nhóm ngời Thái di c đến gọi là LàoLùm

-Trồng lúa nớc, săn bắn và làm một sốnghề thủ công

- Giũa thế kỉ XIV các bộ tộc Lào thốngnhất thành một nớc riêng gọi là LạnXạng.(nghĩa là Triệu Voi)

- Nớc Triệu Voi đạt đợc sự thịnh vợngtrong các thế kỉ XV-XVII

- Chính sách đối nội:

+ Chia đất nớc thành các mờng

+ Đặt quan cai trị, xây dựng quân đội

do nhà vua chỉ huy

- Chính sách đối ngoại:

+ Gĩ quan hệ hoà hiếu với Đại Việt,Cam-pu-chia, nhng kiên quyết chốngquân xâm lợc Miến Điện

- Sang thế kỉ XVI, Lạn Xạng suy yếu bịXiêm thôn tín, tiếp đó đến cuối thế kỉXIX bị thực dân Pháp đô hộ

Trang 10

3- Củng cố: Lập niên biểu các giai đoạn phát triển chính của lịch sử Lào đến giũa

Biết so sánh về quá trình hình thành và phát triển của xã hội phong kiến ở các n

-ớc phơng Tây và phơng Đông để rút ra những điểm khác biệt

- Trình bày đợc nét chung về cơ sở kinh tế- xã hội của chế độ phong kiến

1- Bài cũ: ? Trình bày sự hình thành và phát triển của vơng quốc Lào?

? Cơ sở kinh tế chủ yếu của chế độ

phong kiến là gì?

? Ruộng đất chủ yếu nằm trong tay ai?

? Xã hội gồm có những giai cấp nào?

? Quan hệ giữa các giai cấp ấy ra sao?

? Nhà nớc phong kiên thuộc kiểu nhà

nớc nào?

?Theo em thế nào là chế độ quân chủ?

2- Cơ sở kinh tế xã hội phong kiến:

- Sản xuất nông nghiệp

- Kết hợp chăn nuôi và một số nghề thủcông

- Sản xuất nông nghiệp đóng kín ở cáccông xã nông thôn hay các lãnh địa

- Nằm trong tay lãnh chúa giao chonông dân hay nông nô sản xuất

- Có hai giai cấp cơ bản:

3- Nhà n ớc phong kiến:

- Trong xã hội phong kiến, giai cáp địachủ, lãnh chúa phong kiến là giai cấpthống trị

- Chúng thiết lập bộ máy nhà nớc dovua đứng đầu để bóc lột và đàn áp giaicấp khác

- Thể chế nhà nớc do vua đứng đầu.+ Lúc đầu quyền lực của nhà vua bị hạnchế trong lãnh địa, mãi đến thế kỉ XVkhi các quốc gia phong kiến đợc thôngnhất, quyền lực mới tập trung trong taynhà vua

3- Củng cố : ? Cơ sở kinh tế của xã hội phong kiến là gì?

4- H ớng dẫn về nhà : Hoàn thành bài tập cuối bài.Chuẩn bị bài tiếp theo.

===========================

Trang 11

Ngày 25 tháng 9 năm

2010

Tiết 10: Bài tập lịch sử

A- Mục tiêu cần đạt: Giúp HS:

- Khái quát lại kiến thức cơ bản về sự hình thành và phát triển của xã hội phongkiến

- Nhớ đợc các sự kiện lịch sử

- Biết lập niên biểu các giai đoạn phát triển chính của từng giai đoạn lịch sử

- Biết so sánh sự giông nhau và khác nhau giữa các quốc gia phong kiến

-1487:………(Va xcô Đ Ga-ma đi vòng quanh châu Phi…)

-1519-1522……….(Ma-gien-lăng đi vòng quanh châu Phi)

? Các vơng quốc cổ Đông Nam á Hình thành trong khoảng thời gian nào?

A-Khoảng thế kỉ X sau Công nguyên

-Địa chủ và nông dân lĩnhcanh

XHPK phơng Tây-TK V->TK X-TK XI->TK XIV-TK XIV->TK XV-Nông nghiệp đóng kíntrong lãnh địa phongkiến

-Lãnh chúa nông nô -GV dùng bảng phụ ghi bài tập, hớng dẫn HS làm sau đó nhận xét,tổng kết lạinhững nội dung cơ bản

3- H ớng dẫn về nhà.

- Làm bài tập về nhà

- Xem phần II: Lịch sử Việt Nam từ thế kỉ X đến giữa thế kỉ XIX

Kiểm tra 15 phút.

Trang 12

I- Đề bài: 1- Xã hội phong kiến phơng Đông hình thành vào khoảng thời gian

nào? (5đ)

2- Cơ sở kinh tế chủ yếu của chế độ phong kiến là gì? (5đ)

II- Đáp án và biểu điểm:

Câu 1: Hình thành sớm, vào thời kì trớc Công nguyên, phát triển chậm và mức độ

tập quyền lớn hơn so với phong kiến phơng Tây (5đ)

Câu 2: Cơ sở kinh tế chủ yếu của chế độ phong kiến là sản xuất nông nghiệp Kết

hợp chăn nuôi và một số nghề thủ công Sản xuất nông nghiệp đóng kín ở các côngxã nông thôn hay lãnh địa (5đ)

- Công cuộc dẹp ’’loạn 12 sứ quân’’ và tổ chức bộ máy nhà nớc thời Đinh

- Hiểu và ghi nhớ công lao to lớn của Ngô Quyền, Đinh Bộ Lĩnh trong công cuộccủng cố nền độc lập và bớc đầu xây dựng đất nớc

1- Giáo viên: - Lợc đồ bộ máy nhà nớc thời Ngô, lợc đồ 12 sứ quân…

2- Học sinh: - SGK.vở, tài liệu về Ngô Quyền.

1- Bài cũ: Lồng bài mới.

2- Bài mới: Ngô Quyền- ngòi tổ chức và lãnh đạo quân dân ta làm nên chiến thắng

trên sông Bạch Đằng năm 938 Đó là một chiến thắng vĩ đại của dân tộc ta, kết thúc

ách thống trị hơn một nghìn năm của phong kién phơng Bắc đối với nớc ta, mở ramột kỉ nguyên mới độc lập, tự chủ của Tổ quốc

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt

- Ngô Quyền xng vơng đặt nền móngcho một quốc gia độc lập đã khẳng

định đát nớc ta có giang sơn, bờ cõiriêng, do ngời việt làm chủ và quyết

định vận mệnh của mình

3- Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất n ớc:

- Là ngời Hoa L, con trai của ĐinhCông Trứ

- Thích chơi trò tập trận, khiêng kiệu,lấy bông lau làm cờ

Trang 13

? Khi nhà Ngô sụp đổ Đinh Bộ Lĩnh đã

làm gì?

? Việc làm của Đinh Bộ Lĩnh đã đạt

đ-ợc kết quả và ý nghĩa gì?

- Là ngời có tài, đợc nhân dân ủng hộ

- Đem quân đi dẹp 12 sứ quân

- Liên kết với các sứ quân để tiến đánhcác sứ quân khác

+ Kết quả:

- Đợc tôn làm Vạn Thắng vơng

- Các sứ quân bị đánh bại

- Tình trạng cát cứ chấm dứt, đất nớctrở lại bình yên , thống nhất

+ ý nghĩa:

- Là ngời có công lớn trong việc dẹp

‘’Loạn 12 sứ quân’’, đáp ứng đợcnguyện vọng của nhân dân thống nhấtlực lợng Hoàn thành sứ mệnh lịch sử

3- Củng cố: ? Em hãy trình bày công lao của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh?

4- H ớng dẫn về nhà:

- Học bài cũ,vẽ lại sơ đồ bộ máy nhà nớc thời Ngô

- Xem bài ‘’Nớc Đại Cồ Việt thời Đinh- Tiền- Lê’’

=====================

Ngày 2 tháng 10 năm 2011

A- Mục tiêu cần đạt: Giúp HS:

- Tổ chức bộ máy thời Đinh-Tiền Lê

- Biết đợc những nét lớn về mặt chính trị, kinh tế, văn hoá…của buổi đầu độc lậpthời Đinh- Tiền Lê

- Trình bày theo lợc đồ, ghi nhớ nét chính về diễn biến, ý nghĩa lịch sử cuộc khángchiến chông Tống

Câu 1: Hãy hoàn thành sơ đồ bộ máy nhà nớc thời Ngô?

Câu 2:Tình hình đất nớc cuối thời Ngô nh thế nào? Vì sao loạn 12 sứ quân?

* Đáp án câu 1:

Vua

Trang 14

* Đáp án câu 2:

Ngô Quyền mất => đất nớc rối loạn => Dờng Tam Kha cớp ngôi => đất nớcrối loạn “Loạn 12 sứ quân”

? Sau khi dẹp loạn 12 sứ quân Đinh Bộ

Lĩnh đẫ làm gì?

? Việc nhà Đinh đặt tên nớc không

dùng niên hiệu của Hoàng đế Trung

Quốc nói lên điều gì?

? Nhà Đinh đã làm gì để xây dựng đất

? Hãy mô tả bộ máy chính quyền trung

ơng và địa phơng thời Tiền Lê

HS : Trình bày theo sơ đồ bộ máy nhà

nớc

? Về quân đội, Nhà tiền Lê xây dựng

quân đội nh thế nào?

HS : Đọc phần 3 SGK

? Nhà Tống đem quân xâm lợc nớc Đại

Việt khi nào?

I - Tình hình chính trị , quân sự : 1- Nhà Đinh xây dựng đất n ớc:

- Chứng tỏ nớc ta có giang sơn, bờ cõi

riêng , không phải là nớc phụ thuộc

- Phong vơng cho các con, củ các tớnggiữ các chức vụ chủ chốt, cho đúc tiền

để lu thông trong nớc

2- Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê.

- Cuối năm 979 nội bộ nhà Đinh lục

đục

- Lê Hoàn đợc suy tôn lên làm vua và

đổ niên hiệu là Thiên Phúc lập nên nhàLê

- Cấp trung ơng : Vua, Thái s, Đại S

- Cấp địa phơng: Chia làm các lộ, phủ,châu

- Quân đội: Gồm hai bộ phận : + Cấm quân: Bảo vệ nhà vua

+ Quân địa phơng: Vừa sản xuất, vừaluyện tập

3- Cuộc kháng chiến chống Tống của

Lê Hoàn:

- Năm 981 nhà Tống đem quân xâm lợcnớc ta

* Diễn biến:

Quan võ

Thứ sử các châuQuan văn

Trang 15

? Hãy trình bày diễn biến của trận

đánh?

HS : Trình bày theo sách giáo khoa

GV: (Trình bày lại diễn biến và nhấn

mạnh việc chuẩn bị đánh địch của Lê

GV: Sơ kết nội dung của bài

+ Đầu năm 981, quân Tống chia hai ờng thuỷ bộ tiến đánh nớc ta

đ-+ Lê Hoàn trực tiếp tổ chức và lãnh đạotrận đánh

+ Nhiều trận chiến diễn ra trên sôngBạch Đằng Trên bộ ta chặn đánh quân

địch quyết liệt Quân Tống đại bại

* Kết quả: Cuộc kháng chiến thắng lợihoàn toàn

* ý nghĩa:

+ Chiến thắng biểu thị ý chí quyết tâmchống ngoại xâm của quân và dân ta.+ Chứng tỏ bớc phát triển mới của đấtnớc và khả năng bảo vệ độc lập dân tộccủa Đại Cồ Việt

4- Củng cố: Để tởng nhớ tới công ơn của những ngời dựng nớc và giữ nớc chúng

ta phải làm gì?

- Hệ thống lại nội dung bài

- Hãy cho biết chính sách đối ngoại của Lê Hoàn?

5- Hớng học bài ở nhà: :Học bài và chuẩn bị bài tiếp theo.

- Thời Đinh - Tiền Lê bộ máy nhà nớc đợc xây dựng hoàn chỉnh hơn thời Ngô

- Nhà Đinh - Tiền Lê bớc đầu xây dựng nền kinh tế, văn hoá phát triển

1- Bài cũ: ? Hãy nêu ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn?

- Trả lời: Khẳng định quyền làm chủ của đất nớc, đập tan âm mu xâm lợc của giặcngoại xâm

2- Bài mới:

HS : Đọc mục 1 SGK trang 32

GV: Cho HS điểm qua về tình hình kinh

tế nông nghiệp thời Đinh- Tiền Lê

HS : ( Chú trọng vấn đề thuỷ lợi, nông

nghiệp phát triển Tiêu biểu có nghề

- Nông nghiệp: Có biện pháp khuyến

Trang 16

GV: Dùng bảng phụ gi sơ đồ bộ máy

nhà nớc treo lên bảng

? Bộ máy thống trị thời Lê có gì thay

đổi?

GV: Sơ kết nội dung của bài

? Nhìn trên sơ đồ hãy chô biết cuộc sống

? Hiện nay còn tồn tại những trò chơi đó

không? em thích nhất trò chơi nào?

? Trò chơi đó mang lai cho em điều gì?

HS :( Rèn luyện sức khoẻ, vui vẻ )

GV: Chốt nội dung toàn bài

- Ca hát nhảy múa đợc a chuộng

- Kiến trúc, điêu khắc đều phát triển

3- Củng cố: ?Để tởng nhớ tới công ơn của những ngời dựng nớc và giữ nớc chúng

ta phải làm gì?

4- Hớng học bài ở nhà: Học bài và chuẩn bị bài tiếp theo.

===========================

Chơng II: Nớc đại việt thời lý ( thế kỷ xi- xii)

Tiết 14: Nhà lý đẩy mạnh công cuộc

xây dựng đất nớc

A-Mục tiêu cần đạt:

- Các sự kiện về việc thành lập nhà Lý cùng việc dời đô về Thăng Long

- Việc tổ chức lại bộ máy nhà nớc xây dựng luật pháp và quân đội Chính sách đối

nội, đối ngoại thời Lý

-Trình bày đợc những chuyển biến về kinh tế văn hoá thời Lý

-Rèn thêm kĩ năng phân tích ,nêu ý nghĩa các chính sách xây dựng và bảo vệ tổ

quốc Kỹ năng đánh giá công lao của nhân vật lịch sử

1-Bài cũ: : ?Thời Đinh – Tiền Lê có loại hình văn hoá dân gian nào? em thích

những loại hình văn hoá nào?

- có những loại hình văn hoá nh ca hát, nhảy múa , đua thuyền …

Nôngdân

Ng lam nghề b bán

Trang 17

chầu Ông là một ông vua tàn bạo nhân

dân ai cũng căm ghét, những việc của

ông cho ngời vào cũi thả vào vạc dầu

sôi , dùng dao cùn để xẻo thịt ngời…

?Khi Long Đĩnh chết quan lại trong

? Luật pháp ra đời có tác dụng gì?

?Về quân đội nhà Lý thì thế nào?

Gv: sơ kết nội dung và giải thích chính

về Thăng Long

-Vì ông có đức , có tài nên đợc triềuthần trọng dụng

+Vùng này mặt đất rộng mà bằng

phẳng, thế đất cao mà sáng sủa, dân c không khổ thấp trũng tối tăm, muôn vật hết sức tơi tốt phồn thịnh.Xem khắp đất Việt đó là nơi thắng địa, thực là chỗ hội

tụ quan yếu của bốn phơng.Đúng là nơi thợng đô kinh s mãi muôn đời.

2 Luật pháp và quân đội

- Cấm quân : Bảo vệ vua và kinh thành

- Quân địa phơng : Quân ở phủ, lộ, thựchiện chính sách “ ngụ binh nông”

+ Chính sách đối ngoại:

-Củng cố khối đoàn kết dân tộc-Bình đẳng với các nớc láng giềng

-Kiên quyết bảo vệ lãnh thổ

3-Củng cố: Để tởng nhớ tới công ơn của những ngời dựng nớc và giữ nớc chúng

ta phải làm gì?

- Tại sao nhà Lý lại giao những chức vụ quan trọng cho ngời thân cận nắm giữ?

4-Hớng học bài ở nhà: Học bài và chuẩn bị bài tiếp theo.

Trang 18

Tiết15: Cuộc kháng chiến chống quân xâm lợc tống

( 1075- 1077)

A-Mục tiêu cần đạt: giúp HS:

-Biết đợc âm mu xâm lợc Đại Việt của nhà Tống

-Hiểu đợc nhà Lý đứng trớc âm mu xâm lợc của nhà Tống đã chủ động chuẩn bịkháng chiến ra sao

B-Chuẩn bị:

1- Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa, bản đồ Đại Việt thời Lý- Trần

2- Học sinh: Sách giáo khoa,vở ghi, bút, vở bài tập.

C-Tiến trình lên lớp:

1-Bài cũ: ?Nhà Lý đã làm gì để củng cố đất nớc?

( Kiện toàn bộ máy nhà nớc, ban hành luật pháp, quân đội đợc xây dựng ) 2-Bài mới:

Gvg: Từ sau cuộc kháng chiến chống

Tống do Lê Hoàn lãnh đạo thắng lợi ,

mối quan hệ giao bang giữa Đai Việt

?Trớc khi đánh chiếm Đại Việt nhà

Tống có âm mu đen tối nào?

? Ai là ngời chỉ huy cuộc kháng chiến?

? Em biết gì về Lý Thờng Kiệt?

Gvg : Trích câu nói của Lý Thờng Kiệt

trong SGK và phân tích cho hs hiểu

? Lý Thờng Kiệt tấn công lên đất Tống

vào thời gian nào?

- GV: Quan sát nhận xét ,chuẩn kiến

thức và sơ kết nội dung toàn bài

I Giai đoạn thứ nhất ( 1075)

1 Nhà Tống âm m u xâm l ợc n ớc ta.

- Gặp nhiều khó khăn nh : ngân khố cặnkiệt , tài chính nguy ngập, nội bộ mâuthuẫn=> nhân dân đói khổ , bộ tộcLiêu , Hạ quấy nhiễu

a-Âm mu:

-Xâm lợc Đại Việt

-Xúi giục vua Cham Pa đánh từ phíanam Phía Bắc ngăn cản việc buôn báncủa hai nớc

b-Mục đích:

- Nhà Tống xâm lợc Đại Việt nhằm giảiquyết những khó khăn về tài chính màtrong nớc gặp phải

2 Nhà Lý chủ động tiến công để phòng vệ.

- Thái uý Lý Thờng Kiệt làm tổng chỉhuy Thực hiện chủ trơng táo bạo , sángtạo “ tiến công trớc để tự vệ”

- Kết quả: Hạ đợc thành Ung Châu.

Trang 19

-Biết miêu tả, hiểu đợc tác dụng của phòng tuyến trên sông Nh Nguyệt; ghi nhớ

những nét chính về cuộc tấn công xâm lợc nớc ta của nhà Tống và cuộc khángchiến chống Tống của quân dân nhà lý

- Diễn biến sơ lợc về cuộc kháng chiến chống Tống ở giai đoạn thứ hai và thắng lợi

to lớn của quân và dân Đại Việt

- Rèn thêm kĩ năng phân tích, sử dụng lợc đồ để thuật lại diễn biến

B-Chuẩn bị:

1 Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa,lợc đồ phòng tuyến trên sông Nh Nguyệt

2 Học sinh: Sách giáo khoa,vở ghi, bút, vở bài tập.

C-Tiến trình lên lớp:

1-Bài cũ: ?Việc tấn công trớc của nhà Lý có ý nghĩa nh thế nào?

Hs: Đánh một đòn phủ đầu làm thay đổi kế hoạch và làm chậm lại cuộc tấn côngxâm lợc của nhà Tống

HS: ( Bố trí quân thuỷ , xây dựng phòng

tuyến ở những nơi hiểm yếu, cho quân

mai phục )

Gv: Treo lợc đồ phòng tuyến Nh Nguyệt

lên bảng

Hs: Quan sát

Gv: Giới thiệu về sông Nh Nguyệt là

sông Cầu Thuộc tỉnh Bắc Giang, Bắc

Ninh ngày nay

?Vì sao Lý Thờng Kiệt lại chọn sông

Cầu làm phòng tuyến chủ yếu chống

- Diễn biến :

Sau thất bại bất ngờ ở thành Ung Châuquân Tống liền tiến hành xâm lợc ĐạiViệt

- Cuối năm 1076, nhà Tống cử một đạoquân lớn theo hai đờng thuỷ bộ tiếnhành xâm lợc Đại Việt

- Tháng 1/ 1077 , 10 vạn quân bộ doQuách Quỳ, Triệu Tiết chỉ huy vợt biêngiới qua Lạng Sơn tiến xuống

- Quân đội nhà Lý đã đánh những trận

Trang 20

Hs: (Yếu trả lời) tiến thoái lỡng nan.

Gv: Giải thích về tiến thoái lỡng nan

? Trớc sự thất bại của nhà Tống quân ta

đã làm gì?

?Cuộc kháng chiến chống quân xâm lợc

Tống có ý nghĩa gì?

? Nêu nét độc đáo trong cách đánh giặc

của Lý Thờng Kiệt?

nhỏ cản bớc tiến của chúng => làm chochúng lúng túng

2-Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Nh

Nguyệt:

a-Diễn biến:

-Quân Tống đã nhiều lần tấn công vàophòng tuyến để tiến xuống phía Namphòng tuyến trên sông Nh Nguyệt, nhng

bị quân ta đẩy lùi

-Quân Tống chán nản, chết dần, chếtmòn Cuối 1077, quân ta phản công,quân Tống thua to

-Ta chủ động kết thúc chiến tranh bằng

đề nghị’’giảng hoà ‘’, quân Tống chấpnhận ngay, vội đem quân vè nớc

b- Kết quả: Kháng chiến thắng lợi c- ý nghĩa: Bảo vệ nền độc lập tự chủ

của đất nớc, nêu cao tinh thần yêu nớccủa dân tộc

-Buộc quân Tống phải từ bỏ mộng xâmlợc Đại Việt

-Ta giảng hoà để đảm bảo mối quan hệbang giao hoà hiếu giữa hai nớc sauchiến tranh, không làm tổn thơng danh

dự của nớc lớn, đảm bảo hoà bình lâudài Đó là truyền thống nhân đạo củadân tộc ta

3- Củng cố: Tại sao Lý Thờng Kiệt chọn sông Nh Nguyệt để lập phòng tuyến 4- Hớng học bài ở nhà:

-Vẽ và trình bày theo lợc đồ trận chiến tại phòng tuyến Nh Nguyệt

-Trình bày đợc những chuyển biến về kinh tế và văn hoá thời Lý

-Các nghề thủ công, nông nghiệp có sự chuyển biến và đạt đợc một số thành tựunhất định Việc trao đổi mua bán ngày càng đợc mở rộng

B-Chuẩn bị:

1 Giáo viên: Bảng phụ, tranh mình rồng thời Lý, Tranh Chùa Một Cột.

2 Học sinh: Sách giáo khoa,vở ghi, bút, vở bài tập

Trang 21

?Tình hình nông nghiệp thời Lý nh thế

nào?

? Nhà vua tổ chức lễ cày tịch điền có ý

nghĩa gì ?

?Viêc nhà nớc quan tâm đến đê điều

thuỷ lợi, có ý nghĩa gì?

? Thơng nghiệp thời Lý nh thế nào?

? Nguyên nhân nào dẫn đến sự phát triển

đó?

?Việc thuyền buôn nhiều nớc vào trao

đổi với Đại Việt đã phản ánh tình hình

thơng nghiệp của nớc ta hồi đó thế nào?

1 Sự chuyển biến của nền nông nghiệp.

- Nhà nớc quan tâm đến đời sống nôngnghiệp

-Khuyến khích nhân dân phát triểnnông nghiệp và quan tâm đến đê điềuthuỷ lợi

=>Nông nghiệp ngày càng đợc pháttriển, nhiều năm đợc mùa

2 Thủ công nghiệp và thơng nghiệp:

+ Thủ công nghiệp

- Chăn tằm, ơm tơ, dệt lụa rất pháttriển

-Khẳng định tơ lụa của Đại Việt tangày một đẹp

-Làm đồ trang sức, làm giấy, đúc đồng.-Tạo cơ sở cho việc buôn bán

+Thơng nghiệp: Trao đổi buôn bántrong và ngoài nớc rất mạnh

-Đất nớc độc lập , hoà bình và ý thứcdân tộc là động lực to lớn thúc đẩy sựphát triển

-Nhân dân Đại Việt đã khẳng định có

đủ khả năng để xây dựng nền kinh tế tựchủ

3-Củng cố:?Em có nhận xét gì về tình hình nông nghiệp, thơng nghiệp thời Lý? 4-H ớng dẫn về nhà: Xem mục II: Sinh hoạt xã hội và văn hoá.

1 Giáo viên: Bảng phụ, tranh mình rồng thời Lý, Tranh Chùa Một Cột.

2 Học sinh: Sách giáo khoa,vở ghi, bút, vở bài tập

II Sinh hoạt xã hội và văn hoá.

1-Những thay đổi về mặt xã hội.

-Xã hội chia thành 3 tầng lớp:

-Quan lại, hoàng tử, công chúa, nôngdân, nông dân thờngđợc cấp ruộng trởthành địa chủ

-Nông dân tự do, cày ruộng công làngxã

Trang 22

? Quan sát thời Trần và thời Đinh –

Tiền Lê có gì thay đổi?

?Đời sống trong giai cấp thống trị và bị

trị có gì khác nhau?

Hs: Khuyến khích hs yếu trả lời

? Giáo dục thời kỳ này ra sao?

?Tuy giáo dục có nhiều bớc phát triển

nhng vẫn còn có những hạn chế nào?

Gv: Trong khoa thi đầu tiên ngời đã đỗ

trạng nguyên là Lê Văn Thịnh

Gv: Treo tranh mình rồng thời Lý nói về

thân rồng uyển chuyển nh một ngọn lửa

Thời kỳ này phật giáo ra sao ?

Hs: Quan sát tranh Chùa Một Cột để trả

lời

? Các loại hình nghệ thuật thì thế nào?

Hiện nay còn tồn tại không?

Gvg: Phong cách nghệ thuật đa rạng ,

độc đáo, linh hoạt của nhân dân ta thời

Lý đã đánh giá sự ra đời và nền văn hoá

riêng biệt của Thăng Long

-Nô tì là tầng lớp cuối cùng phục vụtrong cung điện hoặc các nhà quan

-Quan lại địa chủ ngày càng tăng, nôngdân tá điền ngày càng nhiều

-Đời sống trong giai cấp bị trị không cólối thoát

2 Giáo dục và văn hoá.

+ Giáo dục có nhiều bớc tiến:

- 1070 Văn Miếu đợc xây dựng

- Năm 1075 Mở khoa thi đầu tiên

- Năm 1076 Mở trờng Quốc Tử Giám

= > Chủ yếu học chữ Hán và chữ nho-Con nhà giàu mới đợc học

+ Văn hoá:

- Đạo phật phát triển, đợc truyền bá rộngrãi

- Kiến trúc điêu khắc độc đáo

- Có nhiều loại hình nghệ thuật dân gian

đợc a chuộng

3- Củng cố: ? Đời sống kinh tế văn hoá thời Lý nh thế nào?

? Nét đổi mới trong đời sống xã hội?

4- Hớng học bài ở nhà: Học bài, chuẩn bị phần tiếp theo.

=============================

Tiết 19: bài tập lịch sử

A-Mục tiêu cần đạt:

- Giúp học sinh ôn luyện và nắm vững hơn tình hình chính trị, kinh tế từ thế

kỷ X đến thế kỷ XV, tình hình chính trị có nhiều biến động Đại Việt buổi đầu độc

lập còn gặp nhiều khó khăn, nhà Đinh, nhà Tiền Lê, nhà Lý các vơng triều hình

thành và sụp đổ nhanh chóng (Đinh - Tiền Lê)

- Thời Lý cuộc kháng chiến chống Tống thắng lợi có ý nghĩa to lớn trong

? Nhận xột bộ mỏy nhà nước thời

Nôngdân th-ờnGG

Nông dân không có ruộng

Nôngdân tá

điền Quan lại, Hoàng tử, công chúa

ND nghèo

Địa chủ

Trang 23

- Thể hiện tinh thần tự chủ, tự tụn dõn

tộc

? Sau khi Ngụ Quyền mất, tỡnh hỡnh

nước ta như thế nào ?

- Tỡnh hỡnh chớnh trị diễn ra khỏ phức

tạp

? Đinh Bộ Lĩnh đó làm gỡ để dẹp loạn

12 sứ quõn?

? Việc nhà Đinh đặt tờn nước và khụng

dựng niờn hiệu của hoàng đế Trung

Quốc núi lờn điều gỡ?

? Túm tắt những việc Đinh Bộ Lĩnh đó

làm được sau khi dẹp loạn12 sứ quõn?

Tỏc dụng của những việc làm đú?

? Vỡ sao cỏc tướng lĩnh lại suy tụn Lờ

Hoàn lờn làm vua?

? Nguyờn nhõn nào làm cho nền kinh tế

thời Đinh – Tiền Lờ cú bước phỏt triển?

? Em biết gì về Lý Công Uẩn? Vì sao

ông lại đợc nên làm vua?

- HS: Nghiờn cứu cỏ nhõn và trả lời

* Tỡnh hỡnh nước ta sau khi Ngụ Quyềnmất : đất nước bị chia cắt (Loạn 12 sứquõn)

- Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nớc

- Liờn kết với sứ quõn Trần Lóm, PhạmBạch hổ đỏnh dẹp cỏc sứ quõn, chấmdứt tỡnh trạng cỏt cứ, đưa đất nước trởlại yờn bỡnh

2 Thời Đinh.

- Mong muốn và quyết tõm xõy dựngđất nước độc lập, ngang hàng với cỏctriều đại phong kiến Trung Quốc

- Lờn ngụi hoàng đế, đặt niờn hiệu(T.Bỡnh)

- Đặt tờn nước (Đại Cồ Việt)

- Xõy dựng kinh đụ (Hoa Lư – NinhBỡnh)

- Chớnh sỏch ngoại giao với nhà Tống

- Xõy dựng bộ mỏy chớnh quyền

- Chớnh sỏch phỏt triển kinh tế

* í nghĩa: Ổn định đất nước, tạo điều

kiện xõy dựng kinh tế, bảo vệ nền độclập tự chủ

3 Thời Tiền Lờ.

- Lờ Hoàn được suy tụn làm vua, vỡ:

+ Đinh Tiờn Hoàng và con trai là ĐinhLiễn bị ỏm hại

+ Nhà Tống lăm le xõm lược+ Cú cụng trong việc cựng Đinh BộLĩnh đỏnh dẹp “Loạn 12 sứ quõn”, đượcnhõn dõn tin tưởng, yờu mến lập lờn làmvua để tiếp tục ổn định chớnh trị, đối phúvới õm mưu xõm lược của nhà Tống

4 Kinh tế nước ta thời Đinh – Tiền Lờ.

- Nhà Đinh – Tiền Lờ đó thi hành nhiềuchớnh sỏch nhằm khuyến khớch nụngnghiệp, thủ cụng nghiệp và thươngnghiệp phỏt triển

Loạn 12

sứ quõn

Dương Tam Kha tiếm ngụi Năm 965, Ngụ Xương Văn chết

Trang 24

?Nờu sự cần thiết và tỏc dụng của bộ

Hỡnh thư thời Lý?

? Vì sao nhà Tống xâm lợc Đại Việt?

? Việc chủ động tấn cụng để tự vệ của

nhà Lý cú ý nghĩa như thế nào?

- GV: Treo lược đồ trận chiến đấu trờn

phũng tuyến Như Nguyệt và yờu cầu

HS trỡnh bày

- Năm 1010 dời đô về Đại La đặt tên nớclàThăng Long

- Năm 1054 -> đổi tên nớc là Đại Việt

* Luật phỏp: Bộ Hỡnh thư – bộ luật

thành văn đầu tiờn của nước ta

- Giỳp cho việc xử phạt vừa giữ được kỉcương phộp nước, vừa mang tớnh nhõnvăn, gúp phần giỳp nhà Lý ổn định tỡnhhỡnh chớnh trị - xó hội

4 Cuộc kháng chiến chống quân xâm lợc Tống

- Giải quyết tỡnh trạng khú khăn trongnước:

+ Ngõn khố cạn kiệt, tài chớnh nguyngập, nội bộ mõu thuẫn

+ Nhõn dõn đúi khổ, nổi dậy đấu tranh.+ Cỏc nước Liờu – Hạ quấy nhiễu

- Gõy bất ngờ, làm xỏo trộn kế hoạchcủa quõn Tống

- Khai thỏc hoàn cảnh thuận lợi, giành thế chủ động khỏng chiến

- Giải thớch, phõn tớch và tổng hợp và đỏnh giỏ cỏc sự kiện lịch sử

- Tự hào về truyền thống chống giặc và những thành tựu đạt được của dân tộc

? Trỡnh bày cụng lao của Ngụ Quyền,

Đinh Bộ Lĩnh và lờ Hoàn?

- Ngụ Quyền: Người tổ chức và lónh

đạo quõn dõn ta làm nờn chiến thắng

trờn sụng Bạch Đằng năm 938 Đú là

một chiến thắng vĩ đại của dõn tộc ta,

1 Cụng lao của Ngụ Quyền, Đinh Bộ Lĩnh và lờ Hoàn.

- Ngụ Quyền: Đỏnh bại quõn Nam Hỏn

trờn sụng Bạch Đằng năm 938 kết thỳcỏch thống trị hơn một nghỡn năm củaphong kiến phương Bắc đối với nước ta,

Trang 25

kết thúc ách thống trị hơn một nghìn

năm của phong kiến phương Bắc đối với

nước ta, mở ra kỉ nguyên độc lập, tự chủ

của Tổ quốc

- Đinh Bô Lĩnh: Là người có công lớn

trong việc dẹp “Loạn 12 sứ quân” Vì

trước nguy cơ ngoại xâm mới (mưu đồ

xâm lược nước ta của nhà Tống) đòi hỏi

phải nhanh chóng thống nhất lực lượng

để đối phó, đó cũng là nguyện vọng của

nhân dân ta lức bấy giờ Đinh Bộ Lĩnh

đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử đó

- Lê Hoàn: Người tổ chức lãnh đạo

cuộc kháng chiến chống Tống năm 981

giành thắng lợi, có ý nghĩa lịch sử to

lớn

? Vì sao Ngô Quyền lại bãi bỏ bộ máy

cai trị của học Khúc để thiết lập triều

đình mới?

? Vì sao Đinh Tiên Hoàng lại đóng đô ở

Hoa Lư (ninh Bình)?

? Việc Thái hậu Dương Vân Nga trao áo

bào cho Lê Hoàn nói lên điều gì ?

? Vì sao các nhà sư thời Đinh – Tiền Lê

được trọng dụng ?

? Vì sao Lý Công Uẩn dời đô về Đại

La đổi tên là Thăng Long? Ý nghĩa của

việc làm đó ?

? Nêu những nét độc đáo trong cách

mở ra kỉ nguyên độc lập, tự chủ của Tổquốc

- Đinh Bô Lĩnh: Dẹp “Loạn 12 sứ

quân”, thống nhất đất nước

- Lê Hoàn: Người tổ chức lãnh đạo

cuộc kháng chiến chống Tống năm 981giành thắng lợi, có ý nghĩa lịch sử tolớn

-Họ Khúc mới chỉ giành được quyền tựchủ, trên danh nghĩa vẫn phụ thuộc vàonhà Hán

-Là quê hương của Đinh Tiên Hoàng,đất hẹp, nhiều đồi núi, thuận lợi choviệc phòng thủ

2 Thái hậu Dương Vân Nga trao áo bào cho Lê Hoàn.

- Thể hiện sự thông minh, quyết đoán,đặt lợi ích quốc gia lên trên lợi ích dòng

họ, vượt lên quan niệm phong kiến đểbảo vệ lợi ích dân tộc

3 các nhà sư thời Đinh – Tiền Lê được trọng dụng.

- Do đạo Phật phát triển, truyền bá rộngrãi, các nhà sư có học, giỏi chữ Hán.Nhà sư trực tiếp dạy học, làm cố vấntrong ngoại giao nên được trọng dụng

4 Lý Công Uẩn dời đô về Đại La đổi tên là Thăng Long Ý nghĩa

- Địa thế thuận lợi và nơi tụ họp của bốnphương

- Mong muốn xây dựng đất nước giàumạnh và khẳng định ý chí tự cường củadân tộc

5 Những nét độc đáo trong cách đánh

giặc của Lý Thường Kiệt

- Cách tấn công : Tấn công trước để tự

Trang 26

đỏnh giặc của Lý Thường Kiệt ?

vệ

- Cỏch phũng thủ: Xõy dựng phũngtuyến Như Nguyệt

- Cỏch kết thỳc chiến tranh: Đang ở thếthắng nhưng Lý Thường Kiệt của ngườiđến thương lượng giảng hũa với giặc

-Rèn kỹ năng hệ thống hoá kiến thức lịch sử để làm bài.

-Đánh giá chất lợng và sự nhận thức của học sinh

- Ôn tập và biết liên hệ thực tế đa vào bài

Câu 2: Hóy trỡnh bày diễn biến, kết quả và ý nghĩa của cuộc chiến đấu trờn

phũng tuyến Nh Nguyệt Nờu những nột độc đỏo trong cỏch đỏnh giặc của Lý Thường Kiệt?

Câu 3: Nêu những nét phát triển vè sinh hoạt xã hội và văn hoá thời Lý?

II- Đáp án và biểu điểm:

Câu 1: Điền sự kiện lịch sử vào những mốc thời gian sau:

Trang 27

- Năm 968 Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng đế.

- Năm 1009 Lý Công Uẩn lên ngôi, nhà Lý đợc thành lập

- Năm 1010 Lý Công Uẩn dời đô về Thăng Long

- Năm 1054 đổi tên nớc là Đại Việt

Câu 2-Quách Quỳ cho quân vợt sông đánh phòng tuyến của ta nhng bị ta phản côngquyết liệt

- Cuối năm 1077 nhà Lý cho quân vợt sông bất ngờ đánh vào đồn giặc

- Quách Quỳ giảng hoà, rút quân về nớc

- Xem lại nội dung kiểm tra

- Chuẩn bị bài chơng III

========================

Chương III: NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI TRẦN

(Thế kỉ XIII – XIV) Tiết 22: NƯỚC ĐẠI VIỆT Ở THẾ KỈ XIII

I/ NHÀ TRẦN THÀNH LẬP A-Mục tiêu cần đạt:Giúp HS nắm đợc:

- Nguyên nhân làm cho nhà Lý sụp đổ ,và nhà Trần thành lập Việc nhà Trần thànhlập góp phần củng cố chế độ quân chủ trung ơng tập quyền vững mạnh, thông quaviệc sửa đổi pháp luật thời Lý

- Đánh giá các thành tựu xây dựng nhà nớc, pháp luật thời Trần.

- Tự hào về lịch sử dân tộc, về ý thức tự lập tự cờng của ông cha ta thời Trần

? Nhà Lý làm gì đẩy mạnh sản suất nông nghiệp?

?Thay đổi về xã hội thời Lý?

?Thành tựu văn hoá thời Lý?

3 Bài mới

Nhà Lý khi mới thành lập, vua quan rất chăm lo đến việc phỏt triển đấtnước, chăm lo tới đời sống của nhõn dõn Vỡ vậy nhõn dõn hăng hỏi tham gia sảnxuất và đạt nhiều thàh tựu rực rỡ nhưng đến cuối thế kỉ XII, nhà Lý đó đi xuốngđến mức trầm trọng

Trang 28

? Nhà Lý lên ngôi năm nào?

- Gv: Nhà Lý trải qua 8 đời vua, nhng

đến đời vua thứ 9 nhà Lý suy yếu

? Nguyên nhân nào dẫn đến nhà Lý suy

yếu nh vậy?

-Gv: Đời vua thứ 8, Lý Huệ Tông sinh

đợc con gái và mắc bệnh cuồng, nên

phải nhờng ngôi cho con gái Lý Chiêu

Hoàng, nhân cơ hội đó triều đình lục

phương đỏnh giết lẫn nhau, chống lại

triều đỡnh, một số nước phớa nam thỉnh

thoảng đem quõn vào cướp phỏ Đại Việt

nờn nhà Lý càng khú khăn hơn

? Trớc tình hình đó nhà Lý đã làm gì?

-Gv: Nhân cơ hội đó nhà Trần buộc vua

Lý phải nhờng ngôi cho Trần Cảnh (Trần

Cảnh là chồng của Lý Chiêu Hoàng)

? Sau khi lên nắm chính quyền, nhà

? So với bộ máy nhà nớc thời Lý, bộ

máy nhà nớc thời Trần có đặc điểm gì

khác?

- HS: Đại diện các nhóm trình bày ý

kiến

- GV: Bổ sung, nhận xét và hoàn thiện:

(Vua nhờng ngôi cho con xng Thái

Th-ợng Hoàng, cùng con cai quản Chức

quan đại thần do những ngời trong họ

- Cuối thế kỷ XII quan lại ăn chơi sa

đoạ, không chăm lo đời sống của nhândân

- Hạn hán, lụt lội xảy ra liên miên, nhândân khổ cực Kinh tế khủng hoảng

-Nhà Lý buộc phải dựa vào thế lực họTrần để chống lại các lực lợng nổi loạn

- Tháng 12 – 1226 Lý Chiêu Hoàng ờng ngôi cho Trần Cảnh

nh-2 Nhà Trần củng cố chế độ phong kiến tập quyền :

Tổ chức theo chế độ quân chủ trung

-ơng tập quyền: (3 cấp)

- Đặt thêm một số cơ quan: Quốc sửviện, Thái y viện

+ Hà đê sứ: Sửa đắp đê điều

+Khuyến nông sứ: Khuyến khích nôngdân sản xuất

+ Đồn điền sứ: Mộ ngời khai hoang =>Có quy củ và đầy đủ hơn

-Tổ chức bộ máy quan lại và các đôn vịhành chính thời Trầnđợc hoàn chỉnh vàchặt chẽ hơn thời Lý, chế độ tập quyềnthời Trần đợc củng cố hơn

3.Pháp luật thời Trần:

- Ban hành luật mới: Quốc Triều thôngchế, sau bổ sung thành Quốc triều hình luật.

-Luật xác nhận và bảo vệ quyền t hữu tàisản

- Cơ quan pháp luật đợc tăng cờng vàhoàn thiện Thẩm hình viận là cơ quanchuyên việc xét xử kiện cáo

Trang 29

- GV: Bổ sung và kết luận: (Xác định lại

những điều ban dới thời Lý có bổ sung)

4 Củng cố: HS trả lời câu hỏi:

+ Nhà Trần thành lập trong hoàn cảnh nào?

+ Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nớc thời Trần?

+ Bộ máy thời Trần có gì khác so với thời Lý?

5 Hớng dẫn học ở nhà:

+ Học bài theo câu hỏi sgk

+ Chuẩn bị bài 13 tiếp theo

+ Tranh ảnh, t liệu về thủ công nghiệp thời Trần ============================

Trang 30

VÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ A- Mục tiêu cần đạt:

- Thế kỷ XIII nhà Trần thực hiện nhiều biện pháp tích cực, để xây dựng quân đội vàcủng cố Quốc phòng, phục hồi và phát triển kinh tế Do đó quân đội và quốc phòng

Đại Việt thời đó hùng mạnh, kinh tế phát triển

- Bồi dỡng lòng yêu nớc, tự hào dân tộc đối với công cuộc xây dựng củng cố vàPhát triển đất nớc dới thời Trần

B-Chuẩn bị:

- Tranh ảnh t liệu liên quan đến thủ công nghiệp thời Trần

- Bảng phụ ghi bài tập

C-Tiến trình dạy h ọ c :

1- Bài cũ :

? Bộ máy quan lại thời Trần đợc tổ chức nh thế nào?

? Pháp luật thời Trần có đặc điểm gì?

2- Bài mới:

1)Vì sao khi mới thành lập, nhà Trần

rất quan tâm tới việc xây dựng quân đội

và củng cố Quốc phòng?

2) Tổ chức quân đội của nhà Trần nh thế

nào?

3) Vì sao nhà Trần chỉ kén chọn, những

thanh niên khoẻ mạnh ở vùng quê họ

Trần để cho họ vào đội cấm quân?

4) Quân đội nhà Trần tuyển dụng theo

chủ trơng và chính sách nào?

- GV: Phân tích chính sách nhà Lý (vừa

chiến đấu vừa sản suất)

- GV: Giảng thêm vê việc tuyển chọn

binh lính thời Lý (GV sử dụng H.27 sgk

để minh hoạ)

?Nhà Trần làm gì để củng cố Quốc

phòng?

? Việc xây dựng quân đội nhà Trần có gì

khác và giống so với thời Lý?

- HS: Đại diện cỏc nhúm lờn bảng trỡnh

triển nông nghiệp của nhàTrần?

- Giảng: Nông nghiệp phục hồi và phát

+ Chủ trơng: Quõn lớnh cốt tinh khụngcốt đụng

+ Chính sách: “Ngự binh nông”

- Quân đội nhà Trần đợc học binh pháp

và võ nghệ

b:Quốc phòng:

- Cử tớng giỏi giữ vị trí hiểm yếu

- Vua thờng tuần tra việc phòng bị

b-Thủ công nghiệp, thơng nghiệp:

- Xuất hiện nhiều làng thủ công, buônbán với ngời nớc ngoài phát triển

- Làng xã mọc nên nhiều, kinh thành cótới 61 phờng hoạt động tấp nập

- buôn bán nớc ngoài sôi nổi ở cỏc cửa

Trang 31

và thơng nghiệp? biển: Hội Thống, Vân Đồn

4 Củng cố: - Chủ trơng và biện pháp xây dựng quân đội, củng cố Quốc phòng của

nhà Trần?

- Nhà Trần làm gì để phục hồi và phát triển kinh tế?

5 Hớng dẫn học ở nh - Học bài theo câu hỏi sgk

- Chuẩn bị tài liệu về nớc Mông Cổ

- Biết đợc sức mạnh của quân Mông Cổ và âm mu xâm lợc Đại Việt của quânMông Cổ

- Chủ trơng chính sách, và những việc làm của vua quan nhà Trần để đối phó vớiquân Mông Cổ

- Giáo dục cho hs ý chí kiên cờng bất khuất, mu trí, dũng cảm của quân dân vàdân ta trong cuộc kháng chiến

- Giáo dục lòng tự hào về truyền thống của dân tộc

3 vạn quõn Mụng Cổ tràn vào nước ta

Trang 32

- GV: Sử dụng bản đồ thế giới chỉ đất

-Gv: Năm 1258, vua Mụng Cổ mở cuộc

xõm lược Nam Tống để chiếm toàn bộ

Trung Quốc rộng lớn Nhưng để đạt

được tham vọng đú, chỳng cho tướng

Ngột Lương Hợp Thai chỉ huy quõn

xõm chiếm Đại Việt

? Tại sao vua Mông Cổ cho quân đánh

Đại Việt trớc?

- HS: Đại diện các nhóm trình bày

?Trớc khi kéo vào nớc ta tớng Mông Cổ

- GV: Trỡnh bày diễn biến theo lược đồ

- GV: Yờu cầu học sinh khá, giỏi lên

trình bày diễn biến trên lợc đồ

?Vì sao quân ta đánh bại quân Mông

-Quân đội mạnh, có tổ chức, trang bị tốt

- Vua Mông Cổ xâm lợc Đại Việt để

đánh lên phía Nam Trung Quốc, tiêu diệtNam Tống

-Cho quân đa th đe doạ và dụ hàng vuaTrần

-Ra lệnh bắt sứ giả Mông Cổ giam vàongục

2.Nhà Trần chuẩn bị kháng chiến chống quân Mông Cổ:

* Phía ta: Thực hiện v“ ờn không nhà trống” làm cho giặc khó khăn Ta phản

công lớn ở Đông Bộ Đầu

c Kết quả:

- Giặc rút khỏi Thăng Long chạy về nớc.-Vì cách đánh giặc thông minh, chớpthời cơ

-Thế giặc mạnh ta không đối phó ngay,

mà khôn khéo giữ lực lợng để đánh lâudài Khi địch gặp khó khăn ta mới phảncông đó là kế “lấy yếu đánh mạnh, lấy ít

Trang 33

Tiết 25: BA LẦN KHÁNG CHIẾN

CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MễNG – NGUYấN

(Thế kỉ XIII) (Tiếp theo) II/ CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ HAI CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC NGUYấN (1258)

A-Mục tiêu cần đạt :

- Việc chuẩn bị cho cuộc xâm lợc Đại Việt lần II của nhà Nguyên chu đáo hơn sovới lần I

- Nhờ sự chuẩn bị chu đáo, đờng lối đánh giặc đúng đắn và quyết tâm của quân dân

Đại Việt giành thắng lợi vẻ vang

- Rèn kỹ năng sử dụng lợc đồ, để thuật lại sự kiện lịch sử.

- Gv: Sau khi thụn tớnh được nhà Tống,

vua Mụng Cổ lập ra nhà Nguyờn đặt nền

thống trị toàn bộ TQ Vua Nguyờn lỳc

bấy giờ là Hốt Tất Liệt rỏo riết chuẩn bị

xõm lược Chămpa và Đại Việt

1) Hốt Tất Liệt cho quân quân xâm lợc

Champa và Đại Việt nhằm mục

đích gì?

? Nhà Nguyên cho quân xâm lợc

Champa trớc nhằm mục đích gì?

? Sau khi biết tin quân Nguyên có ý định

xâm lợc Đại Việt, Vua Trần đã làm gì?

4) Hội nghị này có ý nghĩa quan trọng,

vì sao? (Vì tập hợp các vơng hầu, quan

lại nhà Trần)

- HS: đọc đoạn in nghiêng sgk Tr.58

- GV: Giảng về hội nghị Diên Hồng

? Hội nghị Diên Hồng có tác dụng gì

đến việc chuận bị kháng chiến?

- GV: Diễn giảng và sử dụng đoạn trích:

Việt của nhà Nguyên

- Sau khi thống trị Trung Quốc, vuaNguyên rỏo riết chuẩn bị xâm lợc ĐạiViệt và Champa

- Làm cầu nối xâm lợc và thôn tính cácnớc phía nam Trung Quốc

- Làm bàn đạp tấn công phía nam ĐạiViệt., phối hợp với cánh quân của ThoátHoan từ Trung Quốc đánh vào phía Bắc

- Năm 1283 Toa Đô cho quân xâm lợcChampa nhng thất bại

-Khơi dậy lòng yêu nớc, khích lệ tinhthần cứu nớc

- Ta chặn đánh địch ở biên giới và rút về

Trang 34

? Không thực hiện đợc âm mu bắt sống

vua Trần và quân chủ lực Thoát Hoan

đã làm gì?

- GV: Tường thuật diễn biến trên lợc đồ

? Kết quả cuộc kháng chiến?

? Nêu cách đánh của quân và dân ta

trong cuộc kháng chiến chông quân

- Toa Đô cho đánh Nghệ An, Thanh Hoá

- Thoát Hoan đánh phía Nam

- Nhân lúc giặc gặp khó khăn, vua Trần

phản công đánh bại giặc ở nhiều nơi

b- Kết quả: Quõn giặc phần bị giết,

phần cũn lại rút chạy về nớc ThoátHoan chui vào ống đồng về nớc, Toa Đô

bị chém đầu

3.Củng cố:

- Trình bày diễn biến cuộc kháng chiến trên lợc đồ?

- HS: Điền vào phiếu học tập: nêu cách đánh của dân tộc ta trong cuộc khángchiến?

5 Hớng dẫn học ở nhà

- Học bài theo câu hỏi sgk

- Chuẩn bị bài 14 (tiếp- phần III)

- Tập trình bày các cuộc kháng chiến bằng lợc đồ và so sánh cách đánh giặc trong

ba lần kháng chiên chống quân xâm lợc Nguyên –Mông

===========================

Tiết 26: BA LẦN KHÁNG CHIẾN

(Thế kỉ XIII) (Tiếp theo) III/ CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ BA CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC NGUYấN ( 1287 – 1288 ) A- Mục tiêu cần đạt: Giúp Hs hiểu đợc

- Âm mu quyết xâm lợc Đại Việt của quân Nguyên

- Vua tôi nhà Trần quyết tâm tiến hành cuộc kháng chiến chống lại nhà Nguyênvới các trận đánh lớn: Vân Đồn, Bạch Đằng và giành thắng lợi

- Kỹ năng sử dụng lợc đồ để tóm tắt sự kiện lịch sử

- Bồi dỡng cho HS lòng căm thù giặc, và niềm tự hào về truyền thống hào hùngcủa dân tộc trong cuộc kháng chiến

- Lợc đồ cuộc kháng chiến lần III chống Mông – Nguyên

- Máy chiếu, giáo án trình chiếu

1- Bài cũ:

? Điền sự kiện chính vào mốc lịch sử trong bảng sau

Trang 35

? Nêu kết quả cuộc kháng chiến chống quân xâm lợc Nguyên lần thứ hai?

- Quân dân nhà Trần đánh bại 50 vạn quân Nguyên và giải phóng kinh thànhThăng Long

2- Bài mới:

Sau hai lần thất bại, vua Nguyên nghe tin con trai là Thoát Hoan phải chui vào ống

đồng trốn về nớc đã quyết tâm xâm lợc Đại Việt lần thứ ba Cuộc chiến này diễn ra

nh thế nào, vua tôi nhà Trần kháng chiến ra sao? Tiết học hôm nay sẽ giúp các emtìm hiểu điều đó

Trang 36

Học sinh tham khảo sgk.

? Sau hai lần thất bại nhà Nguyên đã

làm gì?

? Nêu những điểm chứng tỏ nhà

Nguyên quyết tâm xâm lợc Đại Việt?

Gv chiếu chân dung của Hốt Tất Liệt

? Câu nói ‘’ Không đợc cho Giao Chỉ

là một nớc nhỏ mà khinh’’ thể hiện

điều gì?

? Đứng trớc nguy cơ bị xâm lợc nhà

Trần đã làm gì?

- Gv: Cuộc chiến đấu diễn ra nh thế

nào mời các em quan sat lên lợc đồ

- Gv trình bày diễn biến bằng lợc đồ

Hs tham khảo sgk

Gv dùng lợc đồ trình bày diễn biến

? Kết quả của trận đánh đó nh thế nào?

? Trận Vân Đồn có ý nghĩa và tác dụng

nh thế nào?

Hs tham khảo sgk

Gv giảng: Cuối tháng 1/ 1288 Thoát

Hoan tiến vào Thăng Long, kinh thành

Gv giảng: Nghệ thuật này đã đợc nhân

dân ta phát huy trong cuộc kháng

chiến chống thực dân Pháp Sau khi ra

1 Nhà Nuyên xâm lợc Đại Việt:

a- Âm mu xâm lợc Đại Việt:

- Quyết tâm xâm lợc và thống trị ĐạiViệt

* Phía địch:

- Cuối tháng 12/ 1287 quân Nguyêntiến vào nớc ta theo hai đờng thuỷ bộ.+ Cánh quân bộ do Thoát Hoan chỉhuy vợt biên giới Lạng Sơn, Bắc Giangrồi tiến về Vạn Kiếp

+ Cánh quân thuỷ do Ô Mã Nhi chỉhuy theo đờng biển tiến vào sông Bạch

Đằng rồi tiến về Vạn Kiếp

* Phía ta:

- Sau vài trận đánh nhỏ nhà Trần rútkhỏi Vạn Kiếp về sông Đuống chặngiặc ở Thăng Long

2- Trận Vân Đồn tiêu diệt đoàn thuyền l ơng của Tr ơng Văn Hổ.

a- Diễn biến:

- Tại Vân Đồn Trần Khánh D chỉ huyquân mai phục khi đoàn thuyền lơngcủa Trơng Văn Hổ đến ta đánh dữ dội.b- Kết quả:

- Phần lớn thuyền lơng bị đắm, số cònlại bị quân Trần chiếm đóng

c- ý nghĩa:

- Có ý nghĩa to lớn đối với cuộc khángchiến, tạo cơ hội để nhà Trần mở cuộcphản công tiêu diệt quân xâm lợc

3- Chiến thắng Bạch Đằng:

a- Hoàn cảnh:

- Khó khăn, nhiều nơi bị quân ta chiếm

- Lơng thực cạn kiệt, Thăng Long có bịnguy cơ bị cô lập

- HS thảo kuận trả lời

* Nhà Trần:

- Mở cuộc phản công ở cả hai mặt trậnthuỷ , bộ và bố trí quân mai phục ởsông Bạch Đằng

b- Diễn biến:

Trang 37

lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến ,

năm 1946 Pháp đánh vào Đà Nẵng ta

thực hiện ‘’ Tiêu thổ kháng chiến”

? Trớc tình hình đó nhà Trần đã làm

gì?

Gv trình bày diễn biến bằng lợc đồ

? Cuộc kháng chiến đem lại kết quả

gì?

? Cuộc kháng chiến chống quân xâm

l-ợc Nguyên thắng lợi để lại ý nghĩa gì?

Gv liên hệ bài thơ ‘’ Tụng giá hoàn

kinh s ‘’ của Trần Quang Khải

? Nghệ thuật quân sự trong cuộc chiến

đấu trên sông Bạch Đằng giống với

cuộc chiến đấu nào mà em đã đợc học?

Hs liên hệ

Gv: Sự kế tục truyền thống đánh giặc

cứu nớc của dân tộc ta trong các cuộc

kháng chiến đã cho thấy hào khí yêu

n-ớc, Sự thông minh, sáng tạo trong cách

đánh giặc của cha ông ta

- Tháng 4/ 1288 đoàn thuyền của Ô MãNhi đã lọt vào trận địa bãi cọc ngầmtrên sông Bạch Đằng do quân ta bố trí

từ trớc, cuộc chiến đấu ác liệt diễn ra,

Ô Mã Nhi bị bắt sống

- Trên bộ Thoát Hoan dẫn quân từ VạnKiếp theo hớng Lạng Sơn rút về TrungQuốc, bị ta chặn đánh

Trang 38

Câu 1- Cách đánh giặc của nhà Trần lần thứ ba có gì giống và khác so với 2 lần ớc?

tr-Câu 2- Suy nghĩ của bản thân em sau khi đợc học ba lần nhân dann ta kháng chiếnchống quân xâm lợc chống quân xâm lợc Mông- Nguyên ở thế kỉ XIII?

(Thế kỉ XIII) (Tiếp theo)

IV- Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của

a- Mục tiêu cần đạt:

Hiểu vì sao thế kỷ XIII trong ba lần kháng chiến chống quân xâm lợc Mông Nguyên quân dân Đại Việt đều giành thắng lợi

- ý nghĩa lịch sử của ba lần kháng chiến chống quân Mông – Nguyên

- Phân tích, so sánh sự kiện, nhân vật lịch sử qua ba lần chống giặc

- Bồi dõng niềm tự hào về truyền thống đánh giặc giữ nớc của dân tộc

- Bài học kinh nghiệm về tinh thần đoàn kết dân tộc

? Những nguyên nhân nào làm cho cả ba

lần kháng chiến chống quân Nguyên

đều giành thắng lợi?

- HS: đại diện các nhóm trình bày ý kiến

- GV: Phân tích và bổ sung cho từng

nguyờn nhõn

? Nêu 1 số dẫn chứng về tinh thần đoàn

kết dân tộc?

? Nêu những việc làm của nhà Trần

chuẩn bị cho ba lần kháng chiến?

- Nhà Trần chuẩn bị chu đáo về mọi mặt

- Thắng lợi của nhà Trần trong ba lầnchống Mông - Nguyên gắn liền với tinhthần hy sinh của toàn dân tộc ta, đăc biệtquân đội nhà Trần

- Có chiến lợc, chiến thuật đúng đắn,sáng tạo của những ngời chỉ huy

+ Vua Trần thờng về các địa phơng, tìmhiểu cuộc sống của dân

+ Giải quyết bất hoà trong vơngtriều, Trần tạo nên sự đoàn kết dân tộc

- Nghĩ ra cách đánh độc đáo, sáng tạo,phù hợp với hoàn cảnh từng giai đoạn làtác giả của bài ‘Hịch Tớng Sỹ’’

- Kế hoạch: ‘Vờn không nhà trống’’tránh chỗ mạnh đánh chỗ yếu phát huylợi thế của dân ta, buộc địch thế mạnhchuyển sang thế yếu, ta từ bị động đếnchủ động

Trang 39

nhân thắng lợi của ta.

- HS: đọc sgk mục 2

? ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến?

- HS: Đại diện các nhóm trình bày ý

Một nớc nhỏ luôn phải đơng đầu vớinhững nớc lớn

- Dùng mu trí mà đánh giặc, lấy yếu

đánh mạnh

Kiểm tra 15 phút

I- Đề bài: Câu 1: Trình bày diễn biến trận chiến trên sông Bạch Đằng?

Câu 2: Nêu kết quả và ý nghĩa của cuộc kháng chiến đó?

II- Đáp án và biểu điểm:

Câu 1: - Tháng 4/ 1288 đoàn thuyền của Ô Mã Nhi đã lọt vào trận địa bãi cọcngầm trên sông Bạch Đằng do quân ta bố trí từ trớc, cuộc chiến đấu ác liệt diễn ra,

- Đập tan mộng xâm lợc của nhà Nguyên.

- Thể hiện truyền thống yêu nớc, lòng tự hào dân tộc

- Làm nên hào khí nhà Trần => Hào khí Đông A

4- Hớng dẫn học ở nhà:

+ Học bài theo câu hỏi sgk

+ Chuẩn bị bài 15 tiếp theo

I/ SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ A- Mục tiêu cần đạt :

- Biết đợc một số nét chủ yếu về tình hình kinh tế xã hội của nớc ta sau chiếnthắng chống quân Nguyên lần thứ III

- Biết đợc một số thành tựu phản ánh sự phát triển, của văn hoá giáodục,khoa học, kỹ thuật thời Trần

- Nhận xét ,đánh giá giá thành tựu văn hoá, kinh tế

- So sánh sự phát triển giữa thời lý và thời Trần

- Tự hào về nền văn hoá dân tộc thời Trần

Trang 40

- Bồi dỡng ý thức gìn giữ, và phát huy nền văn hoá dân tộc.

và phỏt triển hơn trước

? Nói tới sự phát triển kinh tế là nói tới

những mặt sản xuất nào?

? Sau chiến tranh nhà Trần đã thực hiện

những chính sách gì để phát triển nông

nghiệp?

- GV: Giảng dựa theo sgk

? So với thời Lý ruộng t dới thời Trần có

nông nghiệp sau chiến tranh?

? Hãy kể tên các nghề thủ công dới thời

Trần?

- GV: Cho hs quan sát hình 35, 36 đối

chiếu hình 23 của bài rồi nhận xét về

trình độ kỹ thuật thời Trần (Thời Trần

? Thời Trần có các tầng lớp xã hội nào?

? So sánh giữa thời Lý và thời Trần về

- Các vơng hầu, quý tộc chiêu tập dânnghèo đi lập điền trang

- Ruộng t có nhiều hình thức: ruộngnông dân, địa chủ, quý tộc

- Nhà Trần thực hiện các biện phápkhuyến nông : đắp đe, khai hoang, lậpấp

- Kinh tế phát triển, cuộc sống nhan dân

ấm no

b Thủ công nghiệp

- Phát triển do nhà nớc quản lý nhiềunghành khác nhau, sản phẩm ngày càngnhiều trình độ kỹ thuật ngày càng cao.+ Làm đồ gốm tráng men, dệt vải, chếtạo vũ khí, đóng thuyền đi biển…

2 Tình hình xã hội sau chiến tranh

- Xã hội ngày càng phân hoá sâu sắc

+ Tầng lớp thống trị gồm:

- Vua, vơng hầu, quý tộc, địa chủ

+ Tầng lớp bị trị gồm:

- Các tầng lớp xã hội nh nhau, nhng

Định dạng
Số trang	109
Dung lượng	1 MB

Lịch Sử 7 chuẩn

Hoạtđộng của nghĩa quân Lam Sơn:

Những cuộc hkởi nghĩa lớn: