giao án lịch su 7

Bài 1 SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI PHONG KIẾN Ở CHÂU ÂU THỜI SƠ- TRUNG KÌ TRUNG ĐẠI.. - Sang thế kỉ XV nền kinh tế hàng hoá phát triển mạnh, họ cần tiêu thụ hàng hoá và muang

PHẦN MỘT: KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI TRUNG ĐẠI.

soạn: 6/8/2011

Bài 1

SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI PHONG KIẾN Ở CHÂU ÂU

( THỜI SƠ- TRUNG KÌ TRUNG ĐẠI).

I- MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1.Kiến thức:

- Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu, cơ cấu xã hội bao gồm 2 giai cấp cơbản < lãnh chúa và nông nô>

- Hiểu khái niệm lãnh địa phong kiến và đặc trưng của nền kinh tế lãnh địa

- Hiểu được thành thị trung đại xuất hiện như thế nào?

- Kinh tế trong thành thị khác với kinh tế lãnh địa ra sao?

2.Tư tưởng:

- Thông qua những sự kiện cụ thể bồi dưỡng nt cho học sinh về sự phát triển hợp quy luậtcủa xã hội loài người từ CHNL sang xã hội phong kiến

3.Kĩ năng:

- Biết sử dụng bản đồ Châu Âu để xác định vị trí các quốc gia phong kiến

- Biết tận dụng phương pháp so sánh đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ XHCHNL sangXHPK

Hoạt động của thầy- trò Nội dung bài học

Hoạt động 1: Tìm hiểu sự ra đời xã hội phong kiến ở châu Âu

? Trên lãnh thổ của Rô-ma, người Giéc-man đã làm gì?

- Chia ruộng đất, phong tước vị cho nhau

1.Sự hình thành xã hội

phong kiến ở Châu Âu.

*Hoàn cảnh lịch sử.

- Cuối thế kỉ V, ngườiGiécman tiêu diệt các quốc gia

cổ đại phương Tây, thành lậpnhiều vương quốc mới:Ăng-glô Xắc-xông, Phơ-răng, Tây

? Những việc làm ấy có tác động như thế nào đến sự biến đổi của

xã hội phong kiến Châu Âu?

- Bộ máy nhà nước CHNL sụp đổ

- Các giai cấp mới xuất hiện (lãnh chúa và nông nô)

? Những người như thế nào được gọi là lãnh chúa phong kiến?

? Nông nô được hình thành từ tầng lớp nào.

? Quan hệ giữa các giai cấp ấy như thế nào?

- Nông nô lệ thuộc lãnh chúa

G:Sơ kết chuyển ý

Hoạt động 2: Tìm hiểu các hoạt động trong lãnh địa và đặc

trưng kinh tế của nó

PP: Vấn đáp, đàm thoại, so sánh, thảo luận, mô tả

G:Giảng theo SGk

H:Đọc ở trong lãnh địa thu tô thuế-> hết

? Em hiểu như thế nào là “lãnh địa”?

(?) Hãy cho biết đời sống của lãnh chúa và nông nô trong lãnh

địa?.

G: So sánh liên hệ với thái ấp, điền trang ở Việt Nam

? Em hãy phân biệt sự khác nhau giữa xã hội cổ đại và xã hội

phong kiến ở Châu Âu.

- Xã hội cổ đại 2 giai cấp: chủ nô - nô lệ

Nô lệ là công cụ biết nói

- Xã hội phong kiến 2 giai cấp lãnh chúa- nông nô

Nông nô nộp tô thuế cho lãnh chúa

H:Quan sát H1 SGk, thảo luận nhóm theo câu hỏi

? Em hãy miêu tả và nhận xét về lãnh địa phong kiến và cuộc sống

của lãnh chúa trong lãnh địa?.

- Lãnh địa là khu vực đất đại khá rộng, trong đó có cả ruộng đất

trồng trọt, rừng núi, ao hồ Bên trong lãnh địa có lâu đài quý tộc,

có nhà thờ và thôn xóm của dân Lâu đài thường nằm ở trung tâm

lãnh địa, được XD trên mỏm đá cao Tất cả các lâu đài đều có hào

sâu và nhiều thành đá dày, cao bao bọc Muốn vào lâu đài, phải

qua cây cầu bằng gỗ treo trên dây xích gang nặng trịch, bắc qua

hào sâu Trong lâu đài có phòng ở của lãnh chúa và gia đình Lãnh

chúa được gọi ông vua con không bao giờ phải lao động

? Đặc trưng kinh tế lãnh địa là gì?

Hoạt động 3: Tìm hiểu một số nét cơ bản về thành thị trung đại

PP: Vấn đáp, đàm thoại, so sánh, mô tả

- Từ thế kỉ V đến X – kt lãnh địa.

- Từ thế kỉ XI xuất hiện kinh tế hàng hoá

→Thành thị xuất hiện-> xã hội thay đổi

H:Đọc sgk từ “nhưng từ thế kỉ ”

? Đặc điểm của thành thị là gì

- Nơi giao lưu, buôn bán, tập trung đông dân cư

? Nguyên nhân nào dẫn đến sự ra đời của thành thị trung đại?

? Cư dân trong thành thị gồm những ai?Họ làm nghề gì?

- Cư dân:Thợ thủ công, thương nhân, sản xuất trao đổi, buôn bán

> lãnh chúa phong kiến

- Nô lệ, nông dân-> nông nô(lệ thuộc lãnh chúa)

-> Xã hội phong kiến hìnhthành

2 Lãnh địa phong kiến.

- Lãnh địa: là vùng đất đairộng lớn do lãnh chúa làmchủ, trong đó có lâu đài, thànhquách

- Lãnh chúa: Sống xa hoa, đầyđủ

- Nông nô: Đói nghèo cựckhổ, chống lãnh chúa

- Đặc trưng: tính chất tự cung,

tự cấp, đóng kín

3.Sự xuất hiện các thành thị trung đại.

- Nguyên nhân ra đời: do nhu

cầu sản xuất và trao đổi, buônbán

- Đặc trưng KT: sản xuất thủ

công và buôn bán, hình thànhcác phường hội, thương hội

? Em hãy miêu tả lại cuộc sống của thành thị qua bức tranh?

- Một bãi đất trống đặt ở trung tâm TP được chọn làm nơi họp chợ

Chợ trở thành nơi náo nhiệt nhất để trao dổi và buôn bán sản

phẩm Những người đến chợ chủ yếu là lái buôn, thợ, thương

nhân Họ mang theo sản phẩm và các loại nông sản như lương

thực, rau quả, thịt cá từ nông thôn ra; cũng có khi hàng hoá đưa

từ nhiều nước châu Âu như Anh, I-ta-li-a, Tiệp Khắc, Hung-ga-ri

sang; thậm trí có hàng hoá xa xỉ từ phương Đông mang đến để trao

đổi như gấm vóc, đá quý, dược liệu, hồ tiêu, quế

? Thành thị ra đời có ý nghĩa gì?(vai trò của thành thị thời trung

đại?)

- Vai trò: thúc đẩy sản xuất và

buôn bán, làm cho xã hộiphong kiến phát triển

4 Củng cố:

- Giáo viên củng cố kiến thức toàn bài

? Xã hội phong kiến Châu Âu được hình thành như thế nào?

? Nền kinh tế lãnh địa và kinh tế thành thị có gì khác nhau?

GV:Nhấn mạnh: xã hội phong kiến Châu Âu ra đời là hợp quy luật.

- Đặc trưng cơ bản của lãnh địa phong kiến là đơn vị chính trị, kinh tế độc quyền, tự cấp, tựtúc đây là biểu hiện của sự phân quyênc Châu Âu khác với xã hội phong kiến tập quyền phươngđông

- Sự xuất hiện thành thị là yếu tố cơ bản thúc đẩy xã hội phong kiến, kinh tế hàng hoá pháttriển đồng thời là nguyên nhân làm cho xã hội phong kiến suy vong

5 Dặn dò:

- Về nhà học bài theo câu hỏi cuối SGK

- Chuẩn bị bài và đọc trước bài 2: Sự suy vong của XHPK và sự hình thành CNTB ở châuÂu

- Sưu tầm tranh ảnh những cuộc phát kiến địa lí lịch sử thế giới trung đại

Bài 2: SỰ SUY VONG CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN

VÀ SỰ HÌNH THÀNH CHỦ NGHĨA TƯ BẢN Ở CHÂU ÂU.

- Thấy được tính tất yếu, tính quy luật của quá trình phát triển từ xã hội phong kiến lên xã hội

tư bản chủ nghĩa ở Châu Âu

- Mở rộng thị trường, giao lưu buôn bán giữa các nước là tất yếu

- Sưu tầm các câu chuyện về các cuộc phát kiến địa lí.

III- TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

2.Kiểm tra bài cũ.

1 ? Xã hội phong kiến Châu Âu hình thành như thế nào? Đặc điểm nền kinh tế lãnh địa?

2 ? Vì sao thành thị trung đại lại xuất hiện? Nền kinh tế lãnh địa có gì khác nền kinh tế thànhthị?

TL: 1.- Tướng lĩnh, quý tộc được chia ruộng đất, phong tước vị-> lãnh chúa phong kiến

- Nô lệ, nông dân-> nông nô (lệ thuộc lãnh chúa)

-> Xã hội phong kiến hình thành

2 - Nguyên nhân ra đời: do nhu cầu sản xuất và trao đổi, buôn bán

- Đặc trưng KT: sản xuất thủ công và buôn bán, hình thành các phường hội, thương hội

3 Bài mới.

- Sang thế kỉ XV nền kinh tế hàng hoá phát triển mạnh, họ cần tiêu thụ hàng hoá và muanguyên liệu nhưng những con đường lục địa đã bị độc chiếm vì vậy người phương Tây đã tiến hànhcác cuộc phát kiến địa lí bắng đường biển, thị trường mở rộng, kinh tế hàng hoá phát triển đã phá vỡchế độ phong kiến hình thành xã hội tư bản Châu Âu

Hoạt động của thầy- trò Nội dung bài học PP: Vấn đáp, trực quan, mô tả

Hoạt động 1: Tìm hiểu nguyên nhân những cuộc phát kiến địa

lí và ý nghĩa của chúng.

H:Đọc SGk

G:Sơ lược SGk

? Vì sao lại có những cuộc phát kiến địa lí (nguyên nhân) ?

? Các cuộc phát kiến địa lí được thực hiện nhờ có điều kiện

nào?

- Khoa học phát triển, đóng tàu lớn, có la bàn

H:Quan sát H3 SGk

? Em hãy mô tả con tàu Ca ra ven.

- Đây là loại tàu có bánh lái, được lắp những cột buồm lớn Cánh

buồm của tàu hình vuông hoặc hình tam giác màu trắng Trên

boong tàu thường đặt những khẩu đại bác lớn để sử dụng khi có

cướp biển Phía đuôi tàu có 1 trục giữ bánh lái Do nhẹ và dễ

điều khiển, loại tàu này có thể lướt nhanh khi có những luồng gió

ngược Trên tàu có la bàn định hướng, đồng hồ cát bằng thuỷ

tinh được chế tạo ở Vơ-ni-dơ để đo thời gian và ước lượng kinh

độ

GV giới thiệu H4: Đây là ảnh Cô-lôm-bô người đã tìm kiếm và

phát hiện ra châu Mĩ vào cuối năm 1429 Trong ảnh ông đầu đội

mũ vải đen, khoác áo đen giản dị, mái tóc màu bạch kim, sỗng

mũi thẳng, đôi mắt sáng ánh lên niềm khát khao khám phá những

điều mới mẻ ở thế giới bên ngoài với 1 nghị lực phi thường

? Em hãy kể tên các cuộc phát kiến địa lí lớn và nêu sơ lược về

- Các cuộc phát kiến địa lí tiêu biểu.

+ 1487 Bắc-tơ-mi Đi-a-xơ đivòng qua cực Nam Châu Phi.+ 1498 Va-xcô đơ Ga-ma đến

Ấn Độ

+ 1492 Crít-xtốp Cô-lôm-bô tìm

ra Châu Mĩ

+ 1519-1522 Ma-gien-lăng đivòng quanh trái đất

- Ý nghĩa+ Thúc đẩy thương nghiệp pháttriển, đem lại nguồn lợi khổng

lồ cho giai cấp tư sản châu Âu

- 1415 Hoàng tử Hen ri <người Bồ> sáng lập ra trường đại học

hàng hải thiên văn, địa lí, từ 1416 năm nào cũng có 1 đoàn thám

hiểm ra đi họ mất 82 năm mới tìm ra ấn Độ

- 8/1487 Nhà thám hiểm Báctơmi Điaxơ đã đến được mũi cực

Nam Châu Phi gặp bão bất ngờ thổi bật xuống cực Nam <Mũi

bão táp, mũi Hảo Vọng> Thuỷ thủ nổi loạn trở về

- 1498 Vaxcôđơ Gama (người Bồ) ông hoàn thành con đường

sang Ấn Độ lúc đó ông mới 28 tuổi, với 160 thuỷ thủ khi trở về

mang hàng trị giá 60 lần số tiền dùng cho chuyến đi từ đó họ

độc chiếm con đường ấn Độ 18 năm liền-> sang Trung Quốc,

Nhật

- Cũng thời gian này Crit Xốp Cô-lôm-bô (người Bồ) ông là nhà

buôn, nhà nghiên cứu thiên văn, địa lí, hoạ đồ Nảy ra ý định

sang Đông Nam á qua đại tây dương ông trình kế hoạch lên quốc

vương Bồ không được chấp nhận ông sang Tây Ban Nha thực

hiện 4 chuyến đi sang Châu Mĩ nhưng ông tưởng đó là ấn Độ

Sau này Amêri Gô khẳng định đó là châu lục mới vì vậy châu lục

này mang tên Amê Rica

- Ma-gien-lăng 1519-1522, đi vòng quanh trái đất làm rạng rỡ

tên tuổi ông, nó hoàn chỉnh những thành tựu của các nhà thám

hiểm, nó chứng minh quả đất hình tròn vì thế chiến công của ông

vượt lên tất cả mọi chiến công

GDHS: “ Đi một ngày đàng học một sàng khôn”

? Hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí đó là gì?

? Ý nghĩa của các cuộc phát kiến địa lí.

G:Như vậy các cuộc phát kiến địa lí đã đem lại một nguồn lợi

nhuận khổng lồ cho giai cấp tư sản Châu Âu và thúc đẩy quá

trình tích luỹ tư bản nguyên thuỷ làm cho chế độ phong kiến suy

vong, tạo điều kiện cho tư bản chủ nghĩa ra đời phát triển

Hoạt động 2: Tìm hiểu sự hình thành CNTB ở châu Âu.

G:Các cuộc phát kiến địa lí đã làm cho việc giao lưu kinh tế hàng

hoá, văn hoá được đẩy mạnh quá trình tích luỹ tư bản nguyên

thuỷ hình thành, đó là quá trình tạo ra vốn và người làm thuê

? Quý tộc và thương nhân Châu Âu đã dùng tiền vốn đó vào SX

Sau các cuộc phát kiến địa lí, giai cấp tư sản Châu Âu giàu lên

nhanh chóng họ cướp bóc ruộng đất, thuộc địa, tài nguyên mở

rộng kinh doanh, lập trang trại, công trường thủ công, kinh tế

hàng hoá phát triển, đây là tiền đề cần thiết cho kinh tế hàng hoá

phát triển cho một nền sản xuất mới-> Chủ nghĩa tư bản ra đời

nagy trong lòng xã hội phong kiến Giai cấp tư sản>< phong kiến

họ đã đấu tranh chống quý tộc phong kiến, tạo điều kiện cho Q

sản xuất tư bản chủ nghĩa phát triển

+ Tìm ra những con đường nốiliền châu lục

2.Sự hình thành chủ nghĩa tư bản ở Châu Âu.

- Tích luỹ tư bản nguyên thuỷtạo ra số vốn ban đầu và ngườilàm thuê

- Quý tộc, thương nhân tạođược số tiền vốn để mở rộng

SX, kinh doanh, lập đồn điền,bóc lột sức LĐ của người làmthuê, trở nên giàu có -> giai cấpT.Sản

- Những người làm thuê bị bóclột kiệt quệ -> giai cấp vô sản

-> Quan hệ sản xuất tư bản chủnghĩa được hình thành

4 Củng cố:

G: Hệ thống kiến thức toàn bài.

? Kể tên các cuộc phát kiến địa lí tiêu biểu?

Ý nghĩa cuộc phát kiến

? Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa Châu Âu được hình thành như thế nào?

5.Chuẩn bị:

- Về nhà học bài và xác định các cuộc phát kiến địa lí trên lược đồ

- Chuẩn bị và đọc trước bài 3 Cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống phong kiến thời hậu

kì trung đại ở châu Âu

Bài 3: CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN CHỐNG PHONG KIẾN THỜI HẬU KÌ TRUNG ĐẠI Ở CHÂU ÂU.

I- MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1.Kiến thức:

- Nguyên nhân xuất hiện và nội dung tư tưởng của phong trào Văn hoá Phục hưng

- Nguyên nhân dẫn đến phong trào cải cách tôn giáo và những tác động trực tiếp của phongtrào này đến xã hội phong kiến Châu Âu lúc bấy giờ

2.Tư tưởng:

- Tiếp tục bồi dưỡng cho học sinh nhận thức về sự phát triển hợp quy luật của xã hội loàingười, về vai trò của giai cấp tư sản đồng thời qua bài này giúp học sinh thấy được loài người đangđứng trước một bước ngoặt lớn, sự sụp đổ của chế độ phong kiến một chế độ độc đoán, lạc hậu lỗithời

3 Kĩ năng:

- Biết cách phân tích cơ cấu giai cấp để chỉ ra những >< xã hội từ đó thấy được nguyên nhânsâu xa của cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống chế độ phong kiến

II- CHUẨN BỊ

- Chuẩn bị bản đồ thế giới và bản đồ Châu Âu

- Tranh ảnh về thời kì văn hoáphục hưng

- Tranh ảnh, tư liệu danh nhân Văn hoá Phục hưng

III- TIẾN TRÌNH BÀI DẠY

2 Kiểm tra bài cũ.

? Các cuộc phát kiến địa lí đã tác động như thế nào đến xã hội Châu Âu?

TL: + Thúc đẩy thương nghiệp phát triển, đem lại nguồn lợi khổng lồ cho giai cấp tư sảnchâu Âu

+ Tìm ra những con đường nối liền châu lục

? Quan hệ sản xuất Châu Âu được hình thành như thế nào?

của họ cho nên giai cấp tư sản đã tiến hành các cuộc chiến tranh chống phong kiến trên các lĩnh vực,vậy cuộc đấu tranh diễn ra như thế nào.

Hoạt động của thầy- trò Nội dung bài học PP: Vấn đáp, trực quan, kể chuyện, thảo luận

Hoạt động 1: Tìm hiểu nguyên nhân, khái niệm, nội dung và ý

nghĩa của phong trào Văn hóa Phục hưng.

H:Đọc SGk

G: Sơ lược về sự ra đời chế độ phong kiến

? Chế độ phong kiến ở Châu Âu tồn tại bao lâu?

<Thế kỉ V- XV- 10 thế kỉ 1000 năm>

G: Trong suốt 1000 năm đêm trường trung cổ chế độ phong kiến đã

kìm hãm sự phát triển của xã hội Xã hội chỉ có trường học để đào tạo

giáo sĩ, nền văn hoá cổ đại bị phá huỷ hoàn toàn trừ nhà thờ và tư

viện

- Đến thế kỉ XV giai cấp tư sản Châu Âu ra đời đại diện cho một

phương thức sản xuất mới tiến bộ, giàu có, có vốn và có cn song

không có quyền lợi về chính trị và địa vị xã hội, họ bị chế độ phong

kiến đóng gim, ràng buộc, họ muốn tự do kinh doanh-> đấu tranh

? Vì sao giai cấp tư sản đấu tranh chống giai cấp quý tộc phong kiến.

? Phục hưng là gì?( Là khôi phục những tinh hoa văn hóa cổ đại Hi

lạp, Rô-ma, đồng thời phát triển nó ở tầm cao mới.)

Thảo luận: ? Tại sao giai cấp tư sản lại chọn văn hoá làm cuộc mở

đầu cho phương thức đấu tranh chống phong kiến?

- Giai cấp tư sản đấu tranh chống phong kiến trên nhiều lĩnh vực, bắt

đầu là lĩnh vực văn hoá Những giá trị văn hoá cổ đại là tinh hoa nhân

loại, việc khôi phục nó sẽ tập hợp được đông đảo lực lượng chống lại

chế độ phong kiến

? Em hãy kể tên các nhà văn hoá khoa học tiêu biểu mà em biết.

- CôPécNich người Ba Lan, gốc Đức, từng học luật, y khoa, giữ chức

tu giáo trong nhà thờ ông đã bác bỏ giả thuyết quả đất là trung tâm vũ

trụ ông chứng minh quả đất quay quanh trục của nó và vận động xung

quanh mặt trời như những hành tinh khác Học thuyết của ông lật đổ

giáo lí thần thánh của nhà thờ cơ đốc giáo Về sau sách của ông bị

cấm Sau này Crunô <1548- 1600> tiếp thu phát triển học thuyết của

ông Côpécních và bị giam 7 năm tại toà án của giáo hoàng và đã bị xử

hoả hình tại La Mã

GT tranh Rapha En <1506-1510> Lịch sử văn minh thế giới

“ Người làm vườn xinh đẹp”- “Nàng trinh nữ, trẻ thơ và nữ thánh

An”

G: Ông đã cống hiến những chân dung nổi tiếng thế giới, không chỉ vì

bố cục vững chắc mà còn thể hiện nội tâm phong phú của nhân vật

Các tác phẩm của ông đạt trình độ hoàn thiện hoàn mĩ “tranh LaGiô

Công Đơ”

G: Giới thiệu H 6 sgk

- Lê-ô-na đơ Vanh-xi (1452-1519) người I-ta-li-a Ô là 1 hoạ sĩ lỗi lạc

của thời kì phục hưng Bức tranh trong SGK lấy chủ đề về cảnh sinh

hoạt đời thường diễn tả tình mẫu tử sâu nặng Người mẹ hiện lên với

khuôn mặt khả ái, những lọn tóc được vấn gọn lên cao để lộ cái cổ

cao, tròn đầy Đó là chiếc váy mềm mại, đôi mắt dịu dàng toát lên vẻ

đẹp đôn hậu của người mẹ đang ngắm nhìn đứa con yêu dấu của mình

Tất cả đều được gói gọn trong 1 không gian nhỏ hẹp cạnh cửa sổ,

1.Phong trào Văn hoá Phục hưng( thế kỉ XIV- XVII:

- Nguyên nhân:

+ Sự kìm hãm, vùi dập củachế độ phong kiến đối vớicác giá trị văn hóa

tự xã hội phong kiến.+ Đề cao giá trị con người,

đề cao khoa học tự nhiên,xây dựng thế giới quanduy vật

- Ý nghĩa:

+ Phát động quần chúngđấu tranh chống lại XHphong kiến

+ Mở đường cho sự pháttriển của văn hóa châu Âu

và nhân loại

trông ra xa là khung cảnh thiên nhiên tươi đẹp.

? Theo em thành tựu nổi bật của phong trào văn hoá Phục Hưng là

gì

- Khoa học- kĩ thuật tiến bộ vượt bậc, văn hoá phong phú, thành công

trong lĩnh vực nghệ thuật-> có giá trị đến ngày nay

? Qua các tác phẩm của mình các tác giả VH Phục hưng muốn nói

lên điều gì.

? Vai trò của VH Phục hưng là gì?

- Phát động quần chúng đấu tranh chống phong kiến mở đường cho

VH nhân loại phát triển

G:Sơ kết chuyển ý

Hoạt động 2: Trình bày được phong trào Cải cách tôn giáo

H: Đọc SGK

? Nguyên nhân của cuộc cải cách tôn giáo

? Người khởi xướng phong trào cải cách tôn giáo là ai

GV kết hợp SD kênh hình SGK (H7): Đầu XVI sự căm thù giáo hội

của mọi tầng lớp nhân dân đã trở thành phổ biếnvà lan rộng một mục

sư là Mác tin Lu Thơ tiến hành cuộc vận động cải cách Tôn giáo.Ông

xuất thân từ gia đình nông dân đã từng học luật và trở thành tu sĩ làm

giáo sĩ triết học và thần học tại trường ĐH Vin-tem-béc Ông nhận

thức sâu sắc sự đồi bại của chế độ phong kiến và giáo hội Ông viết

“Tín đồ cơ đốc giáo ngày càng đến gần La Mã thì càng xấu đi Lần

đầu đến La Mã anh ta còn đi tìm thằng lừa đảo, lần thứ hai nhiễm thói

xấu lần thứ ba anh ta biến thành thằng lừa đảo thực sự “Ông phê

phán các giáo sĩ bán thẻ miễn tội” Khi đồng tiền của các ngươi leng

keng trong túi của ta thì mọi tội lỗi của các ngươi bị xoá sạch “ hành

động đó của Lu thơ đã trở thành tư tưởng chỉ đạo phong trào cải cách

tôn giáo,được nhân dân hoan nghênh”.

? Tác dụng của phong trào cải cách tôn giáo?

GDHS: lên án những bất công trong XH và kế thừa và phát huy

những tiến bộ trong xã hội

? Hạn chế của phong trào cải cách tôn giáo

G/C TS không thể xoá bỏ tôn giáo mà chỉ thay đổi cho phù hợp

Học sinh học theo câu hỏi cuối bài, chuẩn bị bài 4“Trung Quốc thời phong kiến”

Sưu tầm tranh ảnh: Vạn lí trường thành, ……

Bài 4 TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN

I- MỤC TIÊU BÀI HỌC

1.Kiến thức

- Xã hội phong kiến Trung Quốc được hình thành như thế nào

- Tên gọi và thứ tự của các triều đại phong kiến Trung Quốc

3.Kĩ năng

- Biết lập bảng niên biểu các triều đại phong kiến TQ

- Bước đầu biết vận dụng tư duy để phân tích và hiểu giá trị của các chính sách xã hội củamỗi triều đại cùng những thành tựu về văn hoá, từ đó rút ra bài học lịch sử

II- CHUẨN BỊ

- Bản đồ TQ thời PK

- Tranh ảnh về một số công trình kiến trúc thời PK

- Một số tư liệu thành văn về các chính sách của nhà nước PK TQ

III- TIẾN TRÌNH BÀI DẠY

2.Kiểm tra bài cũ.

? Phong trào cải cách tôn giáo đã có tác động trực tiếp ntn đến xã hội Châu Âu thời bấy giờ.TL: + Đạo Ki tô phân hoá thành hai giáo phái:

Đạo Ki tô giáo <cũ>

Đạo tin lành <Tân giáo>

+ Bùng nổ chiến tranh nông dân Đức

3 Bài mới.

- Ở lớp 6 các em đã tìm hiểu về sự ra đời của các quốc gia cổ đại phương Đông trong đó nhànước cổ đại TQ là một trong những quốc gia ra đời sớm và phát triển rất nhanh TQ đã đạt nhiềuthành tựu trên mọi lĩnh vực Khác với các nhà nước phong kiến châu Âu thời phong kiến TQ bắtđầu sớm và kết thúc muộn

Hoạt động của thầy-trò Nội dung bài học PP: Vấn dáp, trực quan, mô tả, thảo luận, so sánh,

Hoạt động 1: Tìm hiểu sự hình thành xã hội phong kiến Trung

Quốc.

G: Dùng bản đồ TQ g/t

Từ 2000 <TCN> người TQ đã xây dựng Nhà nước trên lưu vực

sông Hoàng Hà với những thành tựu văn minh rực rỡ thời cổ đại,

đóng góp to lớn vào sự phát triển nhân loại

H: Đọc SGK

? Sản xuất thời Xuân Thu chiến quốc có gì mới?

? Những biến đổi đó tác động ntn đến sự phát triển của xã hội?

? Quan hệ sản xuất PK hình thành từ khi nào?

(Gsử dụng bảng niên biểu khắc sâu thời gian các triều đại cho H)

1.Sự hình thành xã hội phong kiến Trung Quốc.

- Sự ra đời của nhà nước ở

TQ diễn ra sớm (từ năm 2000TCN)

- Những biến đổi trong sảnxuất

+ Công cụ= sắt-> tăng S, tăngnăng xuất

- Những biến đổi trong xãhội

G: Sơ kết chuyển ý.

Hoạt động 2: Tìm hiểu những nét nổi bật về tình hình chính trị,

kinh tế Trung Quốc thời Tần – Hán.

H: Đọc SGK

? Em hãy trình bày các chính sách đối nội của nhà Tần.

? Em hãy kể tên một số công trình kiến trúc dưới thời Tần.

H: Xem H8 SGK

? Em có nhận xét gì về tượng gốm trong lăng Li Sơn?

GV giới thiệu: Lang Li Sơn là ngôi mộ của Tần Thuỷ Hoàng được

xây dựng ngay khi ông mới lên ngôi Ở núi Li Sơn phía đông Hàm

Dương, dài 2,5 km, cao150m đỉnh lăng trạm đủ các vì sao ttên trời

dưới lăng bố trí sông biển,hàng ngàn binh mã bằng đất nung, châu

báu, vật quí vô kể, xung quanh có máy bắn tên, đổ thuỷ ngân tạo

thành 100 con sông, biển ở dưới

.- Trong mộ gồm 6500 pho tượng tướng sĩ bằng đất nung Các pho

tượng có kích thước bằng kích thước người thật và đều được tô

màu: quần áo màu phấn hồng, phấn lục và xanh lam; chân tay và

mặt màu phấn trắng; con ngươi của mắt, lông mày và râu được vẽ

bằng mực nho; tóc bôi màu đỏ sẫm hoặc xanh xám Để hoàn thành

những bức tượng này Tần Thuỷ Hoàng đã huy động hàng vạn thợ

điêu khắc Khi công việc hoàn tất TTH đã chôn sống những người

làm việc ở đây vì sợ họ tiết lộ bí mật của mình hình dáng khác

nhau- thể hiện uy quyền của nhà Tần,

- Vạn Lí Trường Thành dài 3000 km từ Lâm Thao đến Liêu Đông

đây là công trình phòng thủ huy động 2 tr người trong vòng 10

năm trời khổ cực thiếu thốn có đi không trở về “tiếng khóc nàng

Mạnh Khương ”- Tần Thuỷ Hoàng là kẻ độc tài, tàn ác, thích

? Em hãy so sánh thời gian tồn tại của nhà Tần và nhà Hán

? Vì sao nhà Hán tồn tại trong thời gian lâu dài

G: Sơ kết chuyển ý

Hoạt động 3: Tìm hiểu những nét nổi bật về tình hình chính trị,

kinh tế Trung Quốc thời Đường

H: Đọc SGK

? Chính sách đối nội của nhà Đường có gì đáng lưu ý?

? Tác dụng của các chính sách ấy?

G: Vua Đường thái Tông <599- 649> giỏi võ nghệ, cung kiếm từ

nhỏ dũng khí, cứng dắn, quả đoán, tính cách hào phóng ông coi

trọng việc dùng người giỏi, tài đức kiêm toàn, coi trọng tình

vua-dân Ông nói: “Vua như thuyền, dân như nước Nước có thể trở

thuyền mà cũng có thể lật thuyền”, vì thế ông thi hành chính sách

nhượng bộ nhân dân.nhờ chính sách của ông mà kinh tế phát triển

được các sử gia ca ngợi là thời kì “Trịnh Quan thịnh trị” <Trịnh

Quan là niên hiệu của Đường thái Tông>

? Em hãy trình bày những chính sách đối ngoại của nhà Đường

+ Địa chủ: quan lại, nông dângiàu

+ Nông dân bị phân hoá:nông dân giàu, nông dân lĩnhcanh, nông dân bình thường

 Xã hội phong kiến TrungQuốc hình thành từ TK IIItcn, thời Tần

2.Xã hội Trung Quốc thời Tần- Hán.

a.Thời Tần

- Chia đất nước thành cácquận, huyện và trực tiếp quanlại đến cai trị

- Ban hành chế độ đo lường,tiền tệ

+ Giảm tô, thuế, sưu, dịch.+ Khuyến khích sản xuất

=> Kinh tế, xã hội ổn định,thế nước vững vàng

3.Sự thịnh vượng của Trung Quốc dưới thời nhà Đường.

=>Đất nước phồn vinh, kinh

tế phát triển, quân sự, vănhoá

- Chính sách đối ngoại, gâychiến tranh xâm lược mởrộng bờ cõi, trở thành đất

? Vì sao nhà đường lại đạt được kết quả đó?

Tiết 2

Hoạt động 4: Tìm hiểu những nét nổi bật về tình hình chính trị,

kinh tế Trung Quốc thời Tống - Nguyên

GV: Sau loạn An Lộc Sơn nhà đường suy yếu, tiết độ sứ các trấn

nổi lên chống nhà Đường, cướp ngôi lập ra nhà Hậu Lương, Hậu

Đường, Hậu Hán, Hậu Tấn, Hậu Chu Tổng 53 năm, 5 đời, 13 vua

sử gọi là thời Ngũ đại đến thời Hậu Chu Triệu Khuông Dẫn cướp

ngôi lập ra nhà Tống <Tống Thái Tổ> TQ được thống nhất nhưng

không mạnh

H:Đọc SGK

? Nhà Tống đã thi hành chính sách gì?

GV: - Tiền giấy giao tử <thứ tiền giấy cổ nhất>

- Nghệ thuật Tống phát triển quang vinh nhất đồ gốm <men đẹp>

? Chính sách của nhà Tống có tác dụng gì?

GV: Nửa thế kỉ đầu nhà Tống thịnh vượng sau đó suy yếu.Trong

lúc Tống suy yếu >< với nhà Kim, Liêu, thì người Mông Cổ nổi lên

do Thành Cát Tư Hãn cầm đầu thành lập nhà nước đại Mông Cổ,

lần lượt dệt Kim, Liêu, Tống chiếm toàn bộ Trung Quốc thành lập

ra nhà Nguyên

? Thời Nguyên ở Trung Quốc được thành lập như thế nào?

- Đến thời Mông Kha: Hốt Tất Liệt nhà Tống bị diệt nhà Nguyên

thành lập ở Trung Quốc

- Quân Mông Cổ tràn ngập lãnh thổ Châu Âu, Châu Á

? Dưới thời Nguyên các ông vua đã thi hành những chính sách gì?

? Chính sách đó đã dẫn đến hậu quả gì?

Hoạt động 5: Tìm hiểu những nét nổi bật về tình hình chính trị,

kinh tế Trung Quốc thời Minh – Thanh.

H:Đọc sgk

G:Sơ lược

? Em hãy cho biết những chính sách cai trị của nhà Minh- Thanh.

? Chính sách đó ảnh hưởng như thế nào đến xã hội Trung Quốc?

G:Trong thời gian đó mầm mống tư bản chủ nghĩa xuất hiện

G:Thời Minh- Thanh tồn tại trong khoảng 500 năm, tuy còn nhiều

hạn chế song Trung Quốc thời kì này cũng đạt những thành tựu trên

các lĩnh vực

Hoạt động 6: Trình bày những thành tựu tiêu biểu nhất về văn

hóa của Trung Quốc thời kì phong kiến.

H:Đọc sgk

? Em hãy trình bày nét nổi bật về thành tựu văn hoá Trung Quốc.

? Em hãy kể tên các tác phẩm văn học lớn mà em biết.

- Tây du kí, tam quốc diễn nghĩa, Đông Chu liệt quốc, Hồng Lâu

Mộng

? Em hãy kể tên một số công trình kiến trúc nổi tiếng của Trung

Quốc phong kiến.

- Cố cung, vạn lí trường thành, lăng tẩm

GV y/c HS quan sát H9:

- Cố cung là 1 quần thể kiến trúc có quy mô lớn, có giá trị nghệ

nước cường thịnh nhất ChâuÁ

4.Trung Quốc thời Nguyên.

Tống-a.Thời Tống

- Miễn giảm thuế, sưu dịch

- Mở mang thuỷ lợi

- Khuyến khích phát triển thủcông nghiệp khai mỏ, dệt,luyện kim, rèn vũ khí

- Có nhiều phát minh mới: In,

la bàn, làm giấy, thuốc súng,làm tiền giấy, đồ gốm đẹpnhất

=>Ổn định đời sống, pháttriển kinh tế đất nước

+ 1644, nhà Thanh lật đổ nhàMinh

- Xã hội:

+ Vua quan đục khoét để dânđói khổ, tô thuế nặng nề.+ Lao dịch vất vả

-> Đất nước suy thoái

- Kinh tế:

+ Mầm mống tư bản chủnghĩa xuất hiện

+ Buôn bán với nước ngoàiđược mở rộng

6.Văn hoá, khoa học, kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến.

thuật và kiến trúc cao, được bảo tồn tốt nhất ở Bắc Kinh Khuôn

viên Cố cung được XD trên 1 khu đất rộng hình chữ nhật, diện tích

720.000 m2, xung quanh có tường thành màu đỏ tía, coa tới 10 m

Ven ngoài tường có hào rộng, 4 góc thành có 4 cửa ra vào đối diện

với nhau: Ngọ môn, Tây hoa môn, Thần ngọ môn và Đường hoa

môn, trong đó Ngọ môn là cửa chính để vào cố cung

H:Quan sát H10 <thảo luận>

? Em có nhận xét gì về trình độ sản xuất đồ gốm?

-Đạt trình độ cao, trang trí tinh xảo, nét vẽ điêu luyện-> tác phẩm

nghệ thuật

GV giới thiệu về PP làm đồ gốm thời Minh: Nguyên liệu ban đầu là

đất sét cao lanh, người ta sử dụng PP tẩy trừ những tạp chất như đá

vôi, hạt sạn để có được cao lanh thuần chất mà chế tạo ra màu

trắng của gốm Sau khi dùng các cao lanh tạo thành "thai gốm",

người ta phủ 1 lớp men gốm ngoài, rồi đem nung, sản phẩm có

nước men ngoài bóng sáng như pha lê và có màu xanh mực rất đẹp

gọi là xứ xanh

- Hoa văn nổi bật trên sản phẩm bao gồm những vòng tròn nhỏ xếp

đều nhau, trông như những đồng tiền xu màu xanh ở vành miệng

ngoài Mặt ngoài liễn được trang trí hình rồng ẩn trong mây, thân

rồng nhơ 1 ngọn lửa bay lượn giữa sóng nước mây trời, tượng trưng

cho nguồn nước và mây mưa; hình rồng rất uy nghiêm, có vẩy to,

có chân với 5 móng quặp trông rất dữ tợn, trở thành hình ảnh

tượng trưng cho uy quyền phong kiến của nhà vua

? Em hãy trình bày hiểu biết của em về khoa học- kĩ thuật của

Trung Quốc phong kiến.

GV: Đọc tư liệu về 4 phát minh lớn (STK - 27)

Giáo dục hs biết ơn những người đi trước

Liên hệ sự ảnh hưởng của nho giáo đến Việt Nam

+ Về tư tưởng: Nho giáo trởthành hệ tư tưởng đạo đứcphong kiến

+ Về văn học: Nhiều nhà thơnhà văn nổi tiếng như LíBạch, Đỗ Phủ, Thi Nại Am

G: Hệ thống kiến thức toàn bài

? Em hãy trình bày sự thịnh vượng của TQ dưới thời nhà Đường

? Em hãy trình bày sự thay đổi của xã hội Trung Quốc thời Minh- Thanh

? Em hãy nêu những thành tựu lớn về văn hóa, khoa học – kĩ thuật của nhân dân Trung Quốcthời PK

5 Dặn dò :

- Về nhà học bài phần 1,3,4,5,6 và xem trước bài 5 : Ấn Độ thời phong kiến

- Sưu tầm những thành tựu về văn hóa : chữ Phạn, các đền đài

8/2011

Bài 5.ẤN ĐỘ THỜI PHONG KIẾN

I- MỤC TIÊU BÀI HỌC.

1.Kiến thức:

Giúp học sinh nắm được nội dung chính sau:

- Các giai đoạn lớn của lịch sử Ấn Độ từ thời cổ đại đến giữa XIX

- Những chính sách cai trị của các vương triều và những biểu hiện của sự phát triển thịnh đạtcủa Ấn Độ thời phong kiến.

- Một số thành tựu của văn hoá Ấn Độ thời cổ trung đại

Hoạt động của thầy- trò Nội dung bài học PP: Vấn đáp, trực quan, mô tả, so sánh.

Hoạt động 1: Tìm hiểu những trang sử đầu tiên của Ấn Độ.

G:Dùng bản đồ Đông Nam Á giới thiệu:

? Tên gọi đất nước Ấn Độ bắt nguồn từ đâu?

G: Tên gọi đất nước Ấn Độ bắt nguồn từ một dòng sông từ Tây

Tạng-> qua dãy Hi-ma-lay-a-> đổ ra biển A Ráp đó là sông Ấn

? Các vương quốc đầu tiên của Ấn Độ được hình thành ở đâu

và vào thời gian nào?

H: Xác định trên lược đồ

G: Từ thế kỉ IV Ấn Độ phát triển bước vào thời kì phong kiến

Hoạt động 2: Tìm hiểu những nét chính về Ấn Độ thời

phong kiến.

H: Đọc sgk

? Sự phát triển của Ấn Độ dưới vương triều Gúp-ta được biểu

hiện như thế nào?

? Vương triều hồi giáo Đê-li thành lập như thế nào? Thi hành

những chính sách cai trị như thế nào?

? Vương triều Mô-gôn ông vua A-cơ-ba đã thi hành những

chính sách gì?

1.Những trang sử đầu tiên.

- Khoảng 2500 năm TCN →1500TCN, dọc theo 2 bờ sông

Ấn, Hằng xuất hiện thành thị củangười Ấn Độ

- Những thành thị này liên kết vớinhau hình thành nhà nước Ma-ga-

đa ở hạ lưu sông Hằng ( TKVITCN)

- Sau thế kỉ III TCN - Ấn Độ bịchia thành nhiều quốc gia nhỏ.Đầu thế kỉ IV, Ấn Độ thống nhấtdưới vương triều Gúp-ta

2.Ấn Độ thời phong kiến.

* Vương triều Gúp-ta: (TK VI)

IV Phát triển thịnh vượng, công cụsắt sử dụng rộng rãi, kinh tế, xãhội và văn hóa phát triển

- Đầu thế kỉ VI bị diệt vong

* Vương quốc Hồi giáo Đê-li (XII-XVI)

- Thế kỉ XII, Thổ Nhĩ Kì xâmlược  Vương triều Hồi giáo Đê-

? So sánh sự giống và khác nhau giữa Vươn triều Hồi giáo

Đê-li và Vương triều Mô-gôn?

? Hãy kể tên các tác phẩm văn học nổi tiếng của Ấn Độ.

GV: Sơ-kun-tơ-la là tác phẩm bất hủ tiêu biểu cho nền văn học

nghệ thuật của Ấn Độ

H: Xem H11 kiến trúc Ấn Độ và kiến trúc các nước khác

GV GT: Đền hang A-jan-ta được kiến tạo từ TK thứ II TCN

đến TK thứ VI SCN Nét đặc sắc của đền hang này là những

bức hoạ trên vách đá và trên trần hang, tổng cộng có đến 5ô

bức Toàn bộ các bức hoạ đều tập trung mô tả những con vật,

những nhà quý tộc hoặc những người bình dân Vì thế, tuy gắn

với CS người tu hành nhưng đền hang cũng thể hiện cả TG

rộng lớn, 1 XH muôn màu, muôn vẻ Có thể nói tác phẩm trong

hang động A-jan-ta "là những bông hoa rực rỡ nhất, tiêu biểu

nhất của NT ấn Độ" Đền hang A-jan-ta xứng đáng là niềm tự

hào của nhân dân ấn Độ nói riêng và nhân loại nói chung

? Em có nhận xét gì về kiểu dáng các công trình kiến trúc này?

- Nét giống nhau nhờ ảnh hưởng của kiến trúc Ấn Độ

Liên hệ giáo dục: văn hoá Ấn Độ ảnh hưởng đến văn hoá Việt

Nam qua các công trình kiến trúc

li thi hành chính sách cướp đoạtruộng đất, cấm đạo Hin-đu =>mâu thuẫn dân tộc

* Vương triều Ấn Độ Mô-gôn (XVI- giữa TK XIX)

- Thế kỉ XVI, người Mông Cổchiếm đóng, lập Vương triều Mô-gôn, xóa bỏ sự kì thị chủng tộc,khôi phục kinh tế, phát triển vănhóa Ấn Độ

? Em hãy kể tên các tác phẩm văn học tiêu biểu của Ấn Độ mà em biết

? Em hãy lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử của Ấn Độ

G: Kể về KaLi Đasa mồ côi cha mẹ từ nhỏ được người chăn bò nuôi nấng lớn lên khoẻmạnh, đần độn được nàng công chúa yêu mến xin vua cha cho lấy Kaliđasa được sống trong thời đạihoàng kim được tiếp súc với những tác phẩm những nguồn cảm hứng ông viết Sơkuntơla

5 Dặn dò

Học theo câu hỏi trong SGK, làm bài tập

Xem trước bài 6 “Các quốc gia phong kiến Đông Nam Á”

Duyệt ngày tháng 9 năm 2011

Bài 6.

CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á.

I- MỤC TIÊU BÀI DẠY

- Biết xác định vị trí các quốc gia cổ Đông Nam Á và quốc gia phong kiến Đông Nam Á

- Lập niên biểu các giai đoạn phá triển chủ yếu của lịch sử khu vực Đông Nam Á

II- CHUẨN BỊ

- Bản đồ Đông Nam Á, tư liệu về Lào, CPC

- Tranh ảnh, tư liệu về các công trình kiến trúc Đông Nam Á

III- TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

2.Kiểm tra bài cũ.

? Nêu những thành tựu văn hoá trung đại mà Ấn Độ đạt được

TL: - Chữ viết: chữ Phạn.

- Tôn giáo: đạo Bà La Môn, đạo Hin-đu

- Văn học Hin-đu: giáo lí, luật pháp, sử thi, thơ ca

- Kiến trúc: Hin đu, kiến trúc phật giáo

3 Bài mới.:

- Đông Nam Á từ lâu đời được coi là khu vực có bề dày văn hoá lịch sử, ngay từ những thế kỉđầu công nguyên các quốc gia đầu tiên ở Đông Nam Á đã bắt đầu xuất hiện, trải qua hàng ngàn nămlịch sử các quốc gia đó đã có nhiều chuyển biến, trong bài 6 chúng ta sẽ cùng tìm hiểu

Hoạt động của thầy- trò Nội dung bài học Pp: Diễn giảng vấn đáp, từơng thuật, mô tả…

Hoạt động 1: Tìm hiểu những điều kiện tự nhiên của ĐNA

G:Dùng lược đồ Đông Nam Á xác định vị trí các nước đó trên lược

? Các quốc gia cổ đại ở Đông Nam Á ra đời từ khi nào?

? Hãy kể tên một số quốc gia Đông Nam Á cổ và xác định vị trí bản

đồ.

- Chăm Pa, Phù Nam, Chân Lạp, CPC, Văn Lang

GV GT H12: Bô-rô-bu-dua là ngôi đền phật giáo lớn nhất ở miền

trung Gia-va (In-đô-nê-xi-a) Đền có chiều cao 42 m, chiều dài mỗi

1.Sự hình thành các vương quốc ở Đông Nam Á.

- Các quốc gia Đông Nam Á:

11 nước

* Điều kiện tự nhiên:

- Chịu ảnh hưởng gió mùa,chia 2 mùa rõ rệt: Khô- mưa

+ Thuận lợi cho việc trồnglúa nước và các loại rau, củ,quả

+ Khó khăn: có nhiều thiêntai

cạnh ở chân đền là 123 m, gồm 2 phần: phần tròn ở phía trên và

phần vuông ở phía dưới Phần tròn gồm tháp trung tâm hình vuông

và 3 tầng bậc tròn đồng tâm bao quanh Khối chính hình vuông bên

dưới bao gồm nhiều tầng và các hành lang Điểm đặc sắc là tất cả

các bậc thềm từ tầng 1 đến tầng 9 đều được phủ kín bởi các bức

phù điêu Những bức phù điêu được chạm trổ rất công phu, mô tả

về cuộc đời đức phật, về sự tích trong các sách phật, về thiên đàng

và địa ngục Có thể nói, Bô-rô-bu-đua là "bài ca trong đá" vô cùng

kì vĩ, độc đáo của nền văn hoá In-đô

Hoạt động 2: Tìm hiểu sự hình thành và phát triển của các

quốc gia phong kiến ĐNA.

G: Các quốc gia phong kiến Đông Nam Á cũng trải qua các giai

đoạn: Hình thành, hưng thịnh và suy vong Ở mỗi nước quá trình đó

diễn ra trong thời gian khác nhau, nhưng nhìn chung từ nửa sau thế

kỉ X-> XVIII

Là thời kì thịnh vượng nhất của các quốc gia Đông Nam Á

G: Dùng lược đồ giới thiệu

? Hãy trình bày sự hình thành của các quốc gia phong kiến

Inđônêxia.

- Cuối thế kỉ XIII dòng vua Giava mạnh lên, chinh phục các tiểu

quốc ở hai đảo Xu-ma-tơ-ra và Gia-va Lập nên vương triều

Mô-đô-pa-hít hùng mạnh trong 3 thế kỉ

? Hãy kể tên các quốc gia phong kiến Đông Nam Á khác và thời

điểm hình thành của các quốc gia đó.

Pa-gam <XI>

Xu-khô-thay <XIII>

Lạn Xạng <XIV>

Chân Lạp <VI>

H: Xem H13 tư liệu cuối bài

? Em có nhận xét gì về kiến trúc ở Đông Nam Á?

- Hình vòm kiểu bát úp, tháp nhọn đồ sộ với hình ảnh sinh động

giống kiểu Ấn Độ

“Ở Mi-an-ma chỉ riêng khu di tích Pa-gan hiện còn 5000 ngôi chùa

lớn nhỏ nằm rải rác dọc hai bờ sông”

- I-ra-oađi ngôi chùa Su-ê-đa-gôn

<Chùa vàng> đồ sộ được xây dựng 1 năm rưỡi <1372- 1373>

chứng tỏ sức lực tài năng của cả nước được huy động rất lớn, chùa

có đỉnh cao 10 m gồm 7 vành đai bằng vàng 1 cái, trụ bạc, đỉnh

chóp là một quả cầu= vàng <đường kính 25 m> trên có cắm cờ gió

bằng vàng và cả 3 phần trụ, quả cầu và lá cờ gió đều được khảm

bằng 5448 viên kim cương to nhỏ khác nhau, toàn bộ phần thân của

tháp được phủ bởi 8300 lá vàng kích thước 30x 30cm, bên trong

treo 1065 chuông vàng 421 chuông bạc, chùa vàng xứng đáng là

biểu tượng của đất nước Mianma giàu đẹp với những con người vị

tha, yêu đời, giàu ước mơ ”

G: Hệ thống kiến thức chuyển ý

Tiết 8 Hoạt động 3: Tìm hiểu những nét chính về Vương quốc Cam-

pu-chia.

G: Giới thiệu lược đồ

? Em hãy cho biết các giai đoạn lịch sử và đặc điểm của mỗi giai

đoạn ấy.

* Sự hình thành các quốc giacổ

- Trong10 thế kỉ đầu côngnguyên, có hàng loạt cácquốc gia nhỏ được hìnhthành

2.Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á.

- Từ thế kỉ X-> đầu TKXVIIIthời kì phát triển thịnhvượng In-đô-nê-xi - a, ĐạiViệt, Chăm pa

- Nửa sau thế kỷ XVIII các

quốc gia phong kiến suy yếu,giữa TK XIX trở thành thuộcđịa của CNTB phương Tây

3.Vương quốc chia.

- Thời kì Ăng-co ( TK

IX-GV: - GT từ Ăng-co là kinh đô có nhiều đền tháp được xây dựng

trong thời kì này

- Ăng-co Vát xây dựng thế kỉ XII

- Ăng-co Thom được xây dựng trong suốt 7 thế kỉ của thế kì phát

triển IX-> XV

H: Xem H14 khu đền tháp SGK mô tả

GV: Kinh đô Ăng-co thuộc vùng Xiêm Riệp ngày nay ở đây người

Khơ Me đã xây dựng nhiều công trình nổi tiếng là Ăng-co Vát,

Ăng-co Thom

Ăng Co Vát là khu đền có 5 ngôi tháp cao, đỉnh cao nhất là 63 m

Xung quanh có hồ nước rộng 200 m, chu vi 5,5 km hai bên bờ lát

cầu đá với 18 bậc cao Những lối đi rộng có lát đá, hai bên có hình

điêu khắc, chạm trổ tinh vi dẫn tới khu cung điện, tạo vẻ đẹp trang

nghiêm và hùng vĩ

Khu đền tháp Ăng-co là một cống hiến độc đáo của người Khơ Me

vào kho tàng văn hoá Đông Nam Á và thế giới

? Em có nhận xét gì về khu đền Ăng-co Vát?

- Quy mô đồ sộ, kiến trúc độc đáo thể hiện óc thẩm mĩ và trình độ

kiến trúc rất cao của người Khơ Me

G: Tiểu kết chuyển ý

Hoạt động 4: Tìm hiểu những nét chính về Vương quốc Lào.

G: Dùng lược đồ giới thiệu

- Chủ nhân đầu tiên của người Lào là Lào Thơng- họ là chủ nhân

của những chum đá khổng lồ “cánh đồng chum”-Xiêng Khoảng

- Thế kỉ XIII người Thái di cư -> Lào Lùm

- 1353 Tộc trưởng Pha Ngừm đã thống nhất các bộ lạc lại lập ra nhà

nước riêng “Lạn Xạng” triệu voi

- XV-XVII là thời kì thịnh vượng

- XVIII Lạn Xạng suy yếu bị người Xiêm chiếm-> Pháp biến Lào

thành thuộc địa cuối XIX

? Lịch sử Lào có những mốc quan trọng nào?

? Em hãy nêu các chính sách đối nội và đối ngoại của vua Lạn

Xạng.

- Chia nước cai trị, xây dựng quân đội

- Quan hệ hoà hiếu, kiên quyết chống xâm lược

? Nguyên nhân nào dẫn đến sự suy yếu của nhà nước Lạn Xạng.

- Tranh giành quyền lực

GV GT H15: Thạt Luổng được XD năm 1566, dưới triều vua

Xẹt-thả-thi-lạt, nằm cách thủ đô Viêng Chăn 2 Km Thạt Luổng là 1

công trình đồ sộ gồm 1 tháp lớn hình qủ bầu, đặt trên 1 đài sen hình

vuông, với những cánh sen nở tung, dưới là bệ bán cầu phổng lồ

hình bán cầu tạo thành 4 múi có đáy vuông Trên miệng quả bầu đỡ

1 ngọn tháp, chóp nhọn của ngọn tháp được dát vàng và 4 mặt cong

của tháp được quét sợn màu trắng; vì vậy trông ngọn tháp rất rực

rỡ Tất cả đều nằm trên 1 nền cao 3 bậc, có tường bao quanh

XV) + Nông nghiệp phát triển.+ Lãnh thổ mở rộng

+ Văn hóa độc đáo: Ăng-coVát, Ăng-co Thom

- Giai đoạn suy yếu kéodài,từ TK XV đến 1863 thì bịPháp xâm lược

4.Vương quốc Lào.

- Chủ nhân đần tiên là ngườiLào Thơng

- Sau thế kỉ XIII người

Thái-> Lào Lùm

- Giữa TK XIV, các bộ tộcLào thống nhất thành nướcLạn Xạng ( Triệu Voi)

- XV- XVII là thời kì thịnhvượng

+ Kiên quyết chống xâm lược

- XVIII Lạn Xạng suy yếu bịngười Xiêm chiếm

- Cuối XIX ,biến thành thuộcđịa của Pháp

4 Củng cố:

? Em hãy trình bày những chính sách đối nội và đối ngoại của các vua Lạn Xạng

? Sự phát triển của vương quốc CPC thời kì Ăng-co như thế nào?

5 Dặn dò:

- Xác định vị trí các quốc gia cổ ĐNA trên lược đò , học bài phần 1,2 làm bài tập cuối mục3,4.

- Xem trước bài 7 NHỮNG NÉT CHUNG VỀ XÃ HỘI PHONG KIẾN

Duyệt ngày tháng 9 năm 2011

Bài 7 NHỮNG NÉT CHUNG VỀ XÃ HỘI PHONG KIẾN.

I- MUC TIÊU BÀI HỌC:

1.Kiến thức:

- Thời gian hình thành và tồn tại của xã hội phong kiến

- Nền tảng kĩ thuật và giai cấp cơ bản trong xã hội

- Thể chế chính trị nhà nước phong kiến

- Bản đồ thế giới <Châu Âu, Châu Á>

- Tư liệu về xã hội phong kiến phương đông và phương Tây

III- TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

2.Kiểm tra bài cũ.

(?) Em hãy trình bày những chính sách đối nội, đối ngoại của các vua Lạn Xạng

TL: * Đối nội:

+ Chia đất nước để cai trị

+ XD quân đội

* Đối ngoại:

+ Giữ quan hệ hoà hiếu với các nước láng giềng

+ Kiên quyết chống xâm lược

3 Bài mới.

- Qua các bài học trước các em đã được tìm hiểu về sự hình thành và phát triển của chế độphong kiến ở phương Đông và Châu Âu, xã hội phong kiến là một giai đoạn quan trọng trong quátrình phát triển của lịch sử loài người

Hôm nay chúng ta hay tìm hiểu những nét chung về xã hội phong kiến

Hoạt động của thầy- trò Nội dung bài học

GV: Gọi HS đọc SGK mục 1

? Xã hội phong kiến phương Đông và Châu Âu

hình thành từ khi nào?

- Phương Đông: Tcn <Trung Quốc> đầu cn

1.Sự hình thành và phát triển của xã hội

phong kiến.

-

- Phương Tây: Thế kỉ V

? Em có nhận xét gì về thời gian hình thành xã hội

phong kiến của hai khu vực trên?

- Phương Đông- hình thành rất sớm

- Phương Tây- muộn hơn

? Sự phát triển của xã hội phong kiến ở phương

Đông và Châu Âu kéo dài trong bao lâu?

- Phương Đông xã hội phát triển chậm chạp

- Trung Quốc <VII-XVI>

Đông Nam Á <X-XIV>

- Châu Âu:

Thế kỉ <XI- XIV>

? Thời kì khủng hoảng của chế độ phong kiến ở

phương Đông và Châu Âu như thế nào?

- PĐ: kéo dài suốt 3 TK (XVI- giữa TK XIX)

- CÂ: rất nhanh (XV-XVI)

G: Sơ kết chuyển ý

H: Đọc sgk

? Cơ sở kinh tế của xã hội phong kiến phương

Đông và Châu Âu có điểm gì giống và khác nhau?

- Phương Đông: Bó hẹp trong công xã nông thôn

- Châu Âu: Đóng kín trong lãnh địa phong kiến

? Các giai cấp trong xã hội phong kiến?

? Hình thức bóc lột chủ yếu trong XHPK là gì?

?Giai cấp địa chủ, lãnh chúa bóc lột bằng địa tô

ntn?

- Giao ruộng đất- thu thuế nặng

? Nền kinh tế ở Châu Âu và phương Đông còn

khác nhau ở điểm nào?

- Phương Tây xuất hiện thành thị trung đại->

thương nhân, thủ công nghiệp phát triển-> chủ

nghĩa tư bản

G: Kết luận chuyển ý

? Trong xã hội phong kiến ai là người nắm quyền?

- Vua- hoàng đế đứng đầu bộ máy nhà nước PK

? Chế độ phong kiến phương Đông và Châu Âu có

gì khác biệt.

- PĐ: vua có rất nhiều quyền lực -> hoàng đế

- CÂ: lúc đầu hạn chế trong các lãnh địa -> TK XV

quyền lực mới tập trung vào tay vua

phươngĐông phương TâyThời kì hình

thànhThời kì phát triển

Thời kì khủng hoảng và suy vong

Từ TK IIITCN→TKX

Từ TK X →XV

Từ TK XVI

→ TK XIX

Từ TK V→X

+ Phương Đông: Địa chủ- nông dân

+ Châu Âu: Lãnh chúa- nông nô

- Phương thức bóc lột: địa tô

3.Nhà nước phong kiến.

- Thể chế nhà nước: Vua đứng đầu -> Chế độquân chủ

- Chế độ quân chủ phương Đông và châu Âu

có sự khác biệt:

+ Mức độ+ Thời gian

4 Củng cố:

G: Củng cố kiến thức toàn bài

? Em hãy lập bảng so sánh chế độ phong kiến phương Đông và Châu Âu

5.Dặn dò:

- Giao bài tập cho học sinh

- Ôn tập, làm bài tập lịch sử thế giới

- Chuẩn bị kiểm tra 15 phút

Duyệt ngày tháng 9 năm 2011

Bồi dưỡng kỹ năng so sánh nhận xét

Biết cách lập biểu đồ, niên biểu

2 Kiểm tra bài cũ

Câu 1: Nền tảng kinh tế xã hội phong kiến

phương Đông và phương Tây có đặc điểm gì?

Câu 2: Xã hội phong kiến phương Đông và

phương Tây gồm mấy giai cấp:

Hoạt động của thầy- trò Nội dung bài học

PP: Vấn đáp, gợi mở, thảo luận, so sánh,

Vì sao thành thị trung đại xuất hiện? Nền kinh tế

trong thành thị có điểm gì giống và khác với nền

kinh tế trong lãnh địa?

Bài tập 4

Lập niên biểu về sự hình thành và phát triển của

xã hội phong kiến ở Trung Quốc, Ấn Độ và

Đông Nam Á ( Bảng 1)

Bài tập 5:

Lập bảng tóm tắt những đặc điểm cơ bản của chế

độ phong kiến phương Đông và châu Âu theo

mẫu sau

Bài tập 1:

Phương Tây: Thế kỷ V người GiécMan tiêu diệtcác quốc gia cổ đại, quý tộc tướng lĩnh đượcphân phong ruộng đất, nông dân,nô lệ không córuộng đất trở thành nông nô phụ thuộc vào lãnhchúa  quan hệ xản xuất phong kiến hình thành.Bài tập 2:

Những tiến bộ trong sản xuất sự biến đổi trong

xã hội:

Xuất hiện giai cấp địa chủ và nông dân lĩnh canh

 quan hệ sản xuất phong kiến hình thành.Bài tập 3:

Do sản xuất dư thừa, hàng hoá đem đi bánthành thị ra đời

Kinh tế thành thị: trao đổi buôn bánKinh tế lãnh địa: đóng kín trong lãnh địa phongkiến, tự cấp, tự túc

Thời gian phát triển Thời gian suy vong

Trung Quốc Thế kỉ III tcn thời

Tần- Hán Thế kỉ VII- ĐườngXIII- Tống XIV- XX thời Minh Thanh.

Ấn Độ IV-VI vương triều

Gúp-Ta XVII- XIX vươngtriều Mô-gô

XVIII suy yếu XIX Pháp xâmlược

In-đô-nê-xi-a I-X Thành lập XIII-XVI hùng mạnh XVIII suy yếu-Pháp xâm lượcMi-an-ma I-X Thành lập XI-XVIII phát triển

mạnh

XIX suy yếu- Anh xâm lược

Thái Lan I-X Thành lập XIII hùng mạnh XVIII suy yếu Anh, Mĩ khống

chế

Bảng 2

Những đặc điểm cơ bản X hội phong kiến phương

Đông X hội phong kiến phương Tây

Thời kì hình thành Từ TK III TCN → khoảng TK

Thời kì khủng hoảng và

suy vong

Cơ sở kinh tế Nông nghiệp đóng kín trong

công xã nông thôn

Nông nghiệp đóng kín trong cáclãnh địa phong kiến

Các giai cấp cơ bản Địa chủ và nông dân lĩnh canh Lãnh chúa và nông nô

PHẦN HAI:

LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ THẾ KỈ X ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX.

Chương I

BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP THỜI NGÔ- ĐINH- TIỀN LÊ

Bài 8: NƯỚC TA BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP.

I MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1.Kiến thức:

HS hiểu rõ

- Ngô Quyền xây dựng nền độc lập tự chủ

- Nắm được quá trình thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh

- Một số tranh ảnh, tư liệu về di tích có liên quan đến thời Ngô, Đinh, Tiền Lê

III- TIẾN TRÌNH DẠY- HỌC.

Pp: trực quan, vấn đáp, mô tả, thuyết trình….

Hoạt động 1: Tìm hiểu những nét lớn về mặt chính

trị của buổi đầu độc lập thời Ngô

G: Sơ lược sgk

? Sau thắng lợi Ngô Quyền đã làm gì?

? Vì sao phải bãi bỏ bộ máy nhà nước cũ để xây dựng

bộ máy nhà nước mới.

- Cũ lệ thuộc vào Trung Quốc

? Em hãy vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Ngô Quyền.

? Em có nhận xét gì về tổ chức nhà nước thời Ngô

Quyền?

- Nhà nước đơn giản, sơ sài nhưng đã thể hiện ý thức

độc lập tự chủ có vua đứng đầu, đất nước bình yên ổn

G: Dương Tam Kha cướp ngôi 950 Ngô Xương Văn

giành lại ngôi vua song uy tín của nhà Ngô đã giảm

1.Ngô quyền dựng nền độc lập, tự chủ.

- 939, Ngô Quyền lên ngôi vua đóng đô ở

Cổ Loa, xây dựng bộ máy nhà nước mới

- Sơ đồ bộ máy nhà nước:

- Đất nước yên bình

2.Tình hình chính trị cuối thời Ngô.

- 944: Ngô Quyền mất -> Dương Tam Khacướp ngôi -> triều đình lục đục

- 950: Ngô Xương Văn lật đổ Dương TamKha nhưng song uy tín của nhà Ngô đãgiảm sút

- 965: Ngô Xương Văn chết -> loạn 12 sứ

Vua

Quan VõQuan văn

Thứ sử các châu

- Gây loạn lạc, chia cắt đất nước làm cho đất nước suy

yếu, đời sống nhân dân lầm than, cơ cực, kẻ thù lợi

dụng, tấn công

G: Việc thống nhất, đoàn kết toàn dân là một yêu cầu

cấp thiết hơn bao giờ hết, vậy ai là người đáp ứng yêu

cầu này?

Hoạt động 3: Tìm hiểu công cuộc dẹp loạn 12 sứ

quân thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh.

H: Đọc sgk

? Em hãy nêu sự hiểu biết của mình về Đinh Bộ Lĩnh.

G: Ông cùng trẻ chăn trâu tập trận cờ lau rước kiệu,

mổ trâu của chú để khao quân xây dựng lực lượng, rèn

đúc vũ khí xây dựng căn cứ Hoa Lư

- Loạn 12 sứ quân đất nứoc bị chia cắt

- Nhà Tống có âm mưu xâm lược

* Quá trình thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh

- Đinh Bộ Lĩnh lập căn cứ ở Hoa Lư

- Liên kết với các sứ quân khác: Trần lãm,Phạm Bạch Hổ…

- Học, trả lời câu hỏi sgk

- Đọc trước bài 9: Nước Đại Việt thời Đinh – Tiền Lê

Duyệt ngày tháng 9 năm 2011

Tuần 6,7 Ngày soạn: 25/ 9

Bài 9: NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH- TIỀN LÊ.

I- MỤC TIÊU BÀI HỌC

1.Kiến thức:

Giúp học sinh hiểu và nắm vững một số điểm sau đây:

- Thời Đinh Tiền Lê bộ máy nhà nước được xây dựng, hoàn chỉnh hơn, không còn đơn giảnnhư thời Ngô Quyền

- Nhà Tống xâm lược nước ta như bị nhân dân ta đánh cho đại bại

- Thời Đinh Tiền Lê bước đầu xây dựng được nền kinh tế, văn hoá phát triển

2.Tư tưởng:

- Giáo dục lòng tự hào, tự tôn dân tộc

- Biết ơn các vị anh hùng có công xây dựng và bảo vệ tổ quốc

3.Kĩ năng:

- Bồi dưỡng kĩ năng vẽ sơ đồ, lập biểu đồ trong học tập

II- CHUẨN BỊ

- Lược đồ cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn

- Sưu tầm tranh ảnh, di tích các công trình kiến trúc, văn hoá

- Tư liệu thành văn về các triều đại Ngô- Đinh- Tiền Lê

III- TIẾN TRÌNH BÀI DẠY

1.Ổn định lớp KTSS:

7A3

7A4

2.Kiểm tra bài cũ.

? Tình hình nước ta cuối thời Ngô và quá trình thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh

Đáp án: * Tình hình đất nước:

- Loạn 12 sứ quân đất nứoc bị chia cắt

- Nhà Tống có âm mưu xâm lược

* Quá trình thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh

- Đinh Bộ Lĩnh lập căn cứ ở Hoa Lư

- Liên kết với các sứ quân khác: Trần lãm, Phạm Bạch Hổ…

Nội dung bài học Nội dung bài học

PP: Vấn đáp, trực quan, mô tả, tường thuật, so sánh, thảo

- 968, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng

đế đặt tên nước là Đại Cồ Việt, đóng

đô ở Hoa Lư- Ninh Bình

- 970, đặt niên hiệu Thái Bình, sai sứsang giao hảo với nhà Tống

- Quê hương ông, đất hẹp nhiều đồi núi đá vôi- tiện phòng

thủ

? Việc nhà Đinh đặt tên nước và không dùng niên hiệu

hoàng đế Trung Quốc nói lên điều gì?

- Tiếp tục xây dựng nền độc lập tự chủ có ý sánh ngang

hàng với Trung Quốc

GV giải thích khái niệm "vương" và "đế": Vương là tước

hiệu vua dùng cho nước nhỏ Đế là tước hiệu vua nước lớn.

Lớn mạnh có nhiều nước thần phục Vua là đứng đầu nước

trị, quân sự thời Tiền Lê

GV: Cuối năm 979 cho con Đinh Tiên Hoàng+ Đinh Liễu

bị ám hại nội bộ lục đục Quân Tống lăm le đe doạ

-> Lê Hoàn được suy tôn làm vua

H: Đọc chữ nhỏ sgk

? Nhà Lê được thành lập trong hoàn cảnh nào?

H: Thảo luận.

? Vì sao Lê Hoàn được suy tôn lên làm vua.

- Ông là người có tài, có chí lớn, mưu lược lại đang giữ

chức Thập đạo tướng quân thống lĩnh quân đội -> lòng

người quy phục

? Việc Thái Hậu Dương Vân Nga khoác áo ngự bào cho Lê

Hoàn nói lên điều gì?

- Thể hiện sự thông minh, quyết đoán, đặt lợi ích quốc gia,

dân tộc lên trên lợi ích dòng họ, việc làm này vượt lên

quyền lợi phong kiến để bảo vệ lợi ích dân tộc

G: Giải thích Tiền Lê- Hậu Lê XV

H: Đọc “triều đình trung ương-> hết”

? Em hãy vẽ sơ đồ tổ chức bộ máy triều đình trung ương

Tiền Lê.

? Đơn vị hành chính.

? Quân đội thời Tiền Lê được tổ chức như thế nào?

? Bộ máy nhà nước thời Lê Sơ so với thời Ngô Quyền như

thế nào?Quy củ, chặt chẽ, có hệ thống

Hoạt động 3: Nêu được nguyên nhân, diễn biến cuộc

kháng hiến chống Tống của Lê Hoàn

G: Sơ lược sgk+ bản đồ

? Quân Tống xâm lược nước ta trong hoàn cảnh nào?

Gv theo lược đồ cuộc kháng chiến chống quân xâm lược

Tống để tường thuật

? Tường thuật diễn biến của trận đánh.

? Tại sao Lê Hoàn lại chọn sông Bạch Đằng làm căn cứ

tiêu diệt quân Tống?

Liên hệ cuộc kháng chiến chống quân Nam Hán của Ngô

Quyền (938)

?Kết quả? Ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến.

Giáo dục HS lòng biết ơn Lê Hoàn và tinh thần căm thù

bọn cướp nước

- Phong vương cho các con

- Cử tướng lĩnh nắm chức vụ quantrọng

- Dựng cung điện, đúc tiền

Phủ Châu Phủ Châu Phủ Châu

* Quân đội:10 đạo (2 bộ phận)

- Cấm quân <triều đình>

- Quân địa phương <các lộ>

3.Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn.

- Diễn biến:

* Địch: Đầu năm 981, quân Tốngtheo 2 đường thủy bộ tến đánh nướcta

* Ta: Lê Hoàn trực tiếp tổ chức vàlãnh đạo cuộc kháng chiến

- Nhiều trận diễn ra trên sông BạchĐằng Trên bộ quân ta chặn đánh địchquyết liệt Quân Tống đại bại

Vua

Quan VõQuan Văn

QuanThái Sư- Đại Sư

Tiết 13

Pp: Vấn đáp, tường thuật, đàm thoại….

Hoạt động 1: Tìm hiểu sự phát triển kinh tế tự chủ dưới

thời Đinh - Tiền Lê

G: Sơ lược qua tình hình kinh tế

? Tình hình kinh tế nông nghiệp thời Ngô- Đinh- Tiên Lê có

những nét gì đáng lưu ý?

G: Tả về buổi lễ cày tịnh điền <Sau khi làm lễ vua sắn quần

lội xuống ruộng cày, tiếng trống, tiếng hò reo vang dậy

Nông dân xuống đồng>

? Vì sao Vua Lê lại tổ chức lễ cày tịnh điền.

- Quan tâm, khuyến khích sản xuất

? Tình hình thủ công nghiệp thời Đinh- Tiền Lê ntn?

? Nguyên nhân nào làm cho nền kinh tế thủ công nghiệp

phát triển mạnh?

Vì đất nước độc lập các nghề được tự do phát triển, không

bị kìm hãn như thời kỳ trước Các thợ không phải cống nạp

sang Trung Quốc.976 người nước ngoài đến dâng nhiều sản

vật quý cho vua Đinh xin trao đổi buôn bán  thủ công

nghiệp phát triển về chất lượng và số lượng.

? Em hãy miêu tả lại đôi nét về cung điện Hoa Lư để thấy

rõ sự phát triển của nước ta thời Lê.

- Cột dát= vàng, lợp ngói bạc có điện đài tế lễ, chùa chiền

kho vũ khí, kho thóc, kho đồ dùng

-> Quy mô cung điện hoành tráng nguy nga, lộng lẫy

H: Quan sát H20 sgk

? Kinh tế thương nghiệp có gì lưu ý?

? Việc quan hệ trong bang giao với nhà Tống có ý nghĩa

gì? Củng cố nền độc lập, tạo điều kiện phát triển ngoại

thương

Hoạt động 2: Tìm hiểu sự phân hóa trong đời sống xã

hội

? Trong xã hội thời Đinh Tiền Lê có các tầng lớp nào?

? Hãy phân tích địa vị của các tầng lớp trong xã hội?

? Tại sao các nhà sư thời kì này được trọng dụng?

- Các nhà sư có học, giỏi chữ nghĩa một số nhà sư mở lớp

dạy học hoặc làm cố vấn ngoại giao với các sứ thần

-> Họ rất được trọng dụng, làm cho sứ thần Trung Quốc

thán phục

G: Dẫn tư liệu <Sư Đỗ Thuận>

Thảo luận nhóm.? Em có nhận xét gì về các loại hình văn

hoá dân gian?

- Bình dị, tinh thần đoàn kết, tinh thần dân tộc

? Ngày nay các loại hình văn hoá dân gian có còn không?

Vào những ngày vui, vua cũng thích đi chân đất, cầm chiếc

xiên lội ao đâm cá Cử chỉ này chứng tỏ điều gì?

Thời này sự phân biệt giàu – nghèo, sang – hèn chưa sâu

sắc, quan hệ vua – tôi chưa có khoảng cách.

Gd Hs biết giữ gìn phát huy bản sắc văn hoá dân tộc.

- Giáo dục chưa phát triển

- Đạo Phật truyền bá rộng rãi

- Chùa chiền được xây dựng

- Văn hóa dân gian phát triển

4 Củng cố:

Chính quyền nhà Lê xây dựng như thế nào?

Diễn biến, ý nghĩa cuộc kháng chiến chống quân xâm lựoc Tống lần thứ nhất (981)

VuaQuan văn, võ, nhà sư

Nhân dân, thợ tc, thương nhân, địa chủ

giai cấp thống trị

giai cấp

bị trị

Nô tì

Nêu những nét chính về sự phát triển kinh tế,xã hội, văn hoá thời Đinh-Tiền Lê.

5 Dặn dò

Hs học theo câu hỏi cuối bài, xem trước bài 10: Nước Đại Việt thời Lý

Chương II:

NƯỚC ĐAI VIỆT THỜI LÝ <THẾ KỈ XI- XII>

Bài 10: NHÀ LÝ ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC

I- MỤC TIÊU:

1 Kiến thức.Học sinh cần nắm được.

- Các chính sách của nhà Lý để xây dựng đất nước, dời đô về Thăng Long, đặt tên nước ĐạiViệt, chia lại khu vực hành chính, tổ chức bộ máy chính quyền trung ương và địa phương- xây dựngluật phát, xây dựng quân đội

2 Tư tưởng.

- Giáo dục cho các em lòng tự hào và tình thần yêu nước

- Giáo dục học sinh bước đầu hiểu rằng, pháp luật nhà nước là cơ sở cho việc xây dựng vàbảo vệ đất nước

3 Kĩ năng.

- Phân tích và nêu các ý nghĩa, các chính sách xây dựng và bảo vệ đất nước của nhà Lý

- Rèn luyện kĩ năng đánh giá công lao của nhân vật lịch sử tiêu biểu thời Lý

2 Kiểm tra bài cũ.

? Nêu những nét phát triển của nền kinh tế tự chủ Đinh- Tiền Lê

? Tai sao dưới thời Đinh-Tiền Lê các nhà sư được trọng dụng

3 Bài mới:

- Sau một thời gian trị vì đất nước ổn định, kinh tế vững vàng, nhưng đến cuối thời Lê <thế

kỉ X> tình hình không còn như trước nữa sự suy yếu đã làm cho nhà Lê sụp đổ

Hoạt động của thầy- trò Nội dung bài học

PP: Vấn đáp, trực quan, so sánh, phân tích

Gv nói sơ qua tình hình rối loạn cuối thời Tiền Lê

? Nêu vài nét về vua Lê Long Đĩnh, tại sao gọi là vua Lê ngọa

triều?

G:1005 Lê Long Đĩnh lên ngôi vua <ngoạ triều> tàn ác-> nhân

dân oán ghét

- Cho người vào cũi thả trôi sông

- Róc mía trên đầu sư

- Dùng dao cùn xẻ thịt người

- Ăn chơi sa đoạ- mắc bệnh

? Khi Long Đĩnh chết, quan lại trong triều đã suy tôn ai lên làm

G:Kể về Lý Công Uẩn.

Lý Công Uẩn làm con nuôi của nhà sư Vạn Hạnh, là người

khảng khái, có chữ lớn chữ nhỏ, làm quan cho nhà Tiền Lê được

thăng đến chức Điện Tiền chỉ huy sứ, khi Lê Ngoạ Triều mất

11/1009, vua Kế Tự còn nhỏ Chị Hậu Đào Cam Mộc nói “mới

đây chúa thượng là người mờ tối, tàn bạo, lòng trời ghét bỏ, con

trẻ thơ không cáng đáng nổi lúc nước nhà lâm hoạn nạn dân tình

đâu đây nhao nhao cũng muốn kiếm được một vị chân chúa ”

các quan đồng lòng suy tôn Lý Công Uẩn lên làm vua

? Lý Công Uẩn là người như thế nào?Vì sao ôngđược suy tôn

làm vua?

- Có học, có đức, có uy tín, được triều thần nhà Lê quý trọng

? Tai sao Lý Công Uẩn quyết định dời đô về Thăng Long?

- Địa thế thuận lợi, nơi hội tụ 4 phương.Thế kỉ XI Thăng Long

vừa là kinh đô vừa là nơi hội tụ của thành thị có quy mô lớn của

? Em hãy mô tả lại kinh thành Thăng Long.

- Vòng thành được đắp năm 1010 có 4 cửa Đông- Tây-

Nam-Bắc

<Long thành hay hoàng thành có nhiều cung điện làm nơi ở nơi

làm việc của vua, quan, quý tộc bên trong hoành thành có cấm

thành- vua- hoàng hậu

Bên ngoài hoàng thành là nơi ở của cư dân với hệ thống chợ,

bến, phố phường, cung cho hoàng thái tử ở ngoài >

? So sánh bộ máy nhà nước thời Lý và thời Tiền Lê?

? Vì sao vua Lý giao chức vụ quan trọng cho những người thân

cận nắm giữ?

- Sự chuyên quyền của chế độ phong kiến nhưng khoảng cách

chưa xa lắm <Vua- Cha>

G:Sơ kết chuyển ý

H:Đọc chữ nhỏ sgk

? Bộ luật hình thư bảo vệ ai, bảo vệ những gì?

? Theo em có cần thiết phải có luật và tác dụng của luật hình thư

thời Lý như thế nào?

- Sự quy củ thống nhất, tránh tuỳ tiện, mọi người đều phân biệt

được phải trái cần làm và cần tránh hoặc kêu oan

?LHGD Ngày nay cần có luật pháp không “sống và làm việc

theo hiến pháp và pháp luật”

? Quân đội thời Lý được xây dựng như thế nào?

?Em có nhận xét gì về quân đội thời Lý?

H:Thảo luận

? Để xây dựng khối đoàn kết dân tộc nhà Lý có chủ trương gì?

? Với những chính sách ấy tình hình đất nước ta như thế nào?

*Tổ chức chính quyền trungương

+ Đứng đầu nhà nước là vua, nắmmọi quyền hành

+ Dưới có quan đại thần và cácquan ở 2 ban văn võ

*Tổ chức chính quyền địaphương

- Cả nước chia thành 24 lộ , dưới

lộ là phủ, huyện, hương xã

2.Luật pháp và quân đội.

- 1042 Nhà Lý ban hành bộ luậtHình thư- bộ luật thành văn đầutiên nước ta

- Bảo vệ vua, kinh thành, trật tự

xã hội, sản xuất nông nghiệp

- Quân đội: Gồm 2 bộ phận (cấmquân và quân địa phương)

- Chính sách “ngụ binh ư nông”

- Nhiều binh chủng: thuỷ binh,tượng binh và bộ binh, kị binh

- Xây dựng khối đoàn kết dân tộc:

Gả công chúa, ban chức tước,quan hệ láng giềng hoà hiếu

4 Củng cố:

? Em hãy đánh giá công lao của Lý Công Uẩn

- Có công xây dựng kinh đô Thăng Long, củng cố xây dựng đất nước, quân đội, pháp luật,xây dựng tình đoàn kết

5.Dặn dò:

- Học và làm bài tập xem trước bài 11

Bài 11: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN TỐNG XÂM LƯỢC

(1075- 1077)

I- MỤC TIÊU.

1 Kiến thức.Học sinh hiểu rõ:

- Âm mưu xâm lược nước ta là nhằm bành trướng lãnh thổ đồng thời để giải quyết nhữngkhó khăn về tài chính và xã hội

- Cuộc tiến công tập kích song đất Tống của Lý Thường Kiệt là hành động tự vệ chính đáng

2 Tư tưởng.

- Giáo dục học sinh lòng tự hào dân tộc, biết ơn người anh hùng dân tộc Lý Thường Kiệt

- Bồi dưỡng lòng dũng cảm, nhân ái, tình đoàn kết dân tộc

3 Kĩ năng.

- Rèn cho học sinh kĩ năng sử dụng bản đồ để tường thuật cuộc kháng chiến

- Phân tích nhận xét nhân vật, đánh giá các sự kiện lịch sử

II- CHUẨN BỊ

- Bản đồ Đại Việt thời Lý-Trần

III- TIẾN TRÌNH DẠY HỌC.

1.Ổn định lớp.- KTSS:

7A3

7A4

2.Kiểm tra bài cũ.

? Em hãy vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền trung ương và địa phương thời Lê

Hoạt động của thầy- trò Nội dung bài học

Pp: Vấn đáp, trực quan, tường thuật……

G:Sơ lược theo bản đồ

? Tình hình nhà Tống trước khi xâm lược Đại Việt như thế nào?

- Khó khăn tài chính

- Nội bộ mâu thuẫn

- Nhân dân nổi dậy, Liêu, Ha quấy phá

? Để giải quyết tình hình khó khăn đó nhà Tống đã có âm mưu

gì?

? Để chuẩn bị cho cuộc xâm lược nhà Tống đã làm gì?

? Vì sao nhà Tống chuẩn bị xâm lược Đại Việt vào thời gian

- Âm mưu: Xâm lược Đại Việt

để giải quyết tình hình khó khăntrong nước

? Lý Thường Kiệt là người như thế nào?

-6/1105 mất, thọ 86 tuổi, trước khi mất 1 năm ông vẫn là 1 vị

tướng:

Là người trung quân, ái quốc, ý chí, phẩm chất

Xây dựng bộ máy nhà nước, đoàn kết dân tộc-> sức mạnh

Đập tan âm mưu xâm lược Tống, Chăm Pa

? Lý Thường Kiệt đã làm gì để chuẩn bị kháng chiến?

G:Quân Tống ráo riết chuẩn bị xâm lược

Chúng xây dựng kho binh lương- tập kết

Lý Thường Kiệt chủ trương “tiên phát chế nhân”

? Em có suy nghĩ gì về chủ trương của Lý Thường Kiệt.

- Táo bạo, độc đáo, sáng tạo, diệt giặc từ đầu-> Tống không kịp

trở tay

? Mục tiêu tiến công của Lý Thường Kiệt là ở những địa điểm

nào?

H:Thảo luận nhóm

Thảo luận: Tại sao nói đây là cuộc tấn công để tự vệ không

phải là xâm lược?

( Cuộc tiến công diễn ra rất nhanh chỉ nhằm vào kho lương

thảo, căn cứ quân sự, kho tàng Nơi nhà Tống dựa vào đó để

tiến hành xâm lựơc nước ta Ta treo bảng nói rõ mục đích cuộc

tấn công sau khi thực hiện mục đích của mình, quân ta

nhanh chóng rút về nước)

Tấn công trước để tự vệ có ý nghĩa gì?

GDHS: Ý thức bảo vệ độc lập dân tộc trước nguy cơ xâm lược

? Vì sao ta xác định được các kho quân sự? công tác tình báo

G:Với thắng lợi trong cuộc kháng chiến chống Tống, Lý

Thường Kiệt là lừng danh nhất ở thế kỉ XI

-Sau khi Lý Thánh Tông mất, Lý Nhân Tông mới 7 tuổi, vương

phi Ỷ Lan nhiếp chính cùng với sự tài giỏi độc đáo của Lý

Thường Kiệt Đã huy động cả nước vào trận tạo cho thế nước

ở đỉnh cao ngàn trượng đè bẹp quân thù

Đại Việt ra khỏi chiến tranh với hào quang chiến thắng quanh

vương miện để đất nước bước nhanh trên con đường cường

thịnh, văn hiến

? Kết quả?.

TIẾT 16

Pp: Tường thuật, mô tả, vấn đáp, trực quan …

G:Dùng lược đồ giới thiệu “kí hiệu”

? Sau khi rút quân khỏi Ung châu, LTK đã làm gì?

GV giảng: Dự kiến địch kéo vào theo 2 hướng, LTK đã bố trí:

+ 1 đạo chặn quân giặc ở vùng biển Quảng Ninh, không cho

thuỷ quân địch vượt qua

+ Đường bộ bố trí dọc chiến tuyến sông Cầu qua đoạn Như

Nguyệt và XD chiến tuyến Như Nguyệt không cho giặc vào sâu

2.Nhà Lý chủ động tiến công

để tự vệ.

a) Chủ trương:

- Cử Lý Thường Kiệt làm tổngchỉ huy quân đội

+ Đánh bại ý đồ tiến công phốihợp của Tống+ Chăm Pa

- Thực hiện chủ trương “ tiếncông trước để tự vệ”

b) Diễn biến:

- Tháng 10-1075, Lý ThườngKiệt đem 10 vạn quân chia quânlàm hai đạo tấn công sang đấtTống:

- Quân bộ: Thân Cảnh Phúc,Tông Đản chỉ huy đánh vàochâu Ung

-Quân thuỷ: Lý Thường Kiệt chỉhuy đánh vào Châu Khâm,Châu Liêm và bao vây thànhUng Châu

II Giai đoạn thứ hai 1077>

<1076-1.Kháng chiến bùng nổ.

- Chuẩn bị bố phòng, cho quânmai phục những vị trí chiếnlược

+ Ngoài ra các tù trưởng dân tộc ít người ở gần biên giới đã cho

quân mai phục những vị trí chiến lược quan trọng

?Tại sao Lý Thường Kiệt lại chọn sông Như Nguyệt làm phòng

tuyến chống xâm lược Tống?

- Vì đây là vị trí chặn ngang các hướng tiến công của giặc từ

phía Bắc-> Thăng Long

- Nó được ví như một chiến hào tự nhiên giặc khó có thể vượt

qua

?Phòng tuyến trên sông Như Nguyệt được xây dựng như thế

nào? Đắp bằng đất cao, vững chắc, cắm cọc tre, dậu tre dày đặc

dài 100 km

? Sau thất bại ở Ung Châu nhà Tống đã làm gì?

?Kho binh lương của giặc đã bị phá mà quân Tống vẫn tức tốc

sang xâm lược thì chúng sẽ gặp khó khăn gì?

- Sự chuẩn bị thiếu kĩ càng-> thất bại> Quân Lý đánh cản

?Vì sao chúng đóng trại tại bờ Bắc Sông Như Nguyệt?

- Bị cản bởi sông và phòng tuyến

?Em thấy tình thế của giặc lúc này ra sao? Lúng túng, bị động,

khó tiến

? Quân thuỷ của giặc gặp khó khăn gì?

G:Chuyển ý

G:Thuật sgk+ lược đồ

? Quân Tống gặp khó khăn gì bên bờ sông Như Nguyệt?

- Quách Quỳ cố thủ, thất vọng, lúng túng ra lệnh: “Ai bàn đến

đánh sẽ chém đầu”

- Quân sĩ, chán nản, thất vọng, mệt mỏi, thiếu thốn, bị phục kích

tiêu hao lực lượng

- Lý Thường Kiệt cho người vào đền thờ ngâm bài thơ “Nam

quốc sơn hà”

? Theo em tình thế quân giặc lúc này ra sao?

- Chán nản, sợ hãi, bạc nhược

G:Tống thất bại quá lớn sau một đêm 3,4 vạn quân chết, 5,6/10

doanh trại giặc biến thành bãi chiến trường, hàng vạn xác giặc

ngổn ngang khắp cánh đồng <cánh đồng xác, gò xác>

? Tại sao đang ở thế thắng mà Lý Thường Kiệt lại chủ động

giảng hoà?

- Nhân đạo, tránh đổ máu cho nhân dân và giảm >< giữa hai

nước, đây là việc làm cao cả, sáng suốt mà sau này ở một số

cuộc kháng chiến ta vẫn duy trì

GDHS: Tính nhân đạo trong cuộc sống.

? Em hãy nêu những nét độc đáo trong cách đánh giặc của Lý

Thường Kiệt?

-Tấn công trước để tự vệ

-Chặn giặc bằng phòng tuyến

-Đề nghị giảng hoà khi giặc thua

-Ngâm thơ đánh vào tinh thần chúng

?Ý nghĩa lịch sử.

- Chọn sông Như Nguyệt làmphòng tuyến

a) Diễn biến:

- Cuối năm 1076 quân Tống ồ

ạt kéo vào nước ta

- Ta đánh nhiều trận nhỏ lẻ

- Lý Kế Nguyên đánh 10 trận liên tiếp ngăn cản thuỷ binh của địch

bị phản công quyết liệt

- Cuối xuân 1077, Lý ThườngKiệt bất ngờ đánh sang doanhtrại địch

b) Kết quả

- Tống thua to, khó khăn, tuyệtvọng

- Lí Thường Kiệt chủ độnggiảng hoà Tống rút về nước,chiến tranh kết thúc

c) Ý nghĩa lịch sử:

+ Là chiến thắng tuyệt vời tronglịch sử chống xâm lược

+ Tống từ bỏ mộng xâm lược.+ Củng cố nền độc lập tự chủdân tộc

4 Củng cố

Nêu diễn biến trận chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt

Y nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến này

5 Dặn dò

Học bài và làm bài tập trong sách giáo khoa, ôn lại các bài chuẩn bị ôn tập, làm bài tập lịchsử

LÀM BÀI TẬP LỊCH SỬ CHƯƠNG I- II.

2.Kiểm tra bài cũ:

? Em hãy nêu những nét độc đáo trong cách đánh giặc của Lý Thường Kiệt

TL: -Tấn công trước để tự vệ

-Chặn giặc bằng phòng tuyến

-Đề nghị giảng hoà khi giặc thua

-Ngâm thơ đánh vào tinh thần chúng

Em hãy điền vào sơ đồ tổ chức bộ

máy Nhà nước dưới thời nhà Tiền Lê

Bài tập 1: Lập bảng thống kê các sự kiện lịch sử Việt Nam

c Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng đế

d Lê Hoàn lên ngôi vua, lập ra nhà Tiền Lê

đ Lê Hoàn đánh bại quân xâm lược Tống

e Lý Công Uẩn lên ngôi, lập ra nhà Lý

f Nhà Lý dời đô về Đại La, đổi tên là Thăng Long

g Nhà Lý ban hành bộ luật Hình thư

h Nhà Lý đổi tên nước là Đại Việt

i Lý Thường Kiệt lãnh đạo cuộc khángchiến chống Tống thắng lợi

? Những nguyên nhân nào khiến tất

cả các cuộc tiến công vượt sông Như

Nguyệt của quân Tống đều bị quân ta

đẩy lùi

Bài tập 2: Em hãy điền vào sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước

thời Tiền Lê theo mẫu sau

- Tổ chức bộ máy cai trị được hoàn thiện hơn ( so với thờiĐinh)

+ Ở trung ương: vua nắm mọi quyền hành, giúp vua có thái

sư, đại sư và quan lại → hầu hết các quan lại đều là võtướng

+ Ở địa phương: Cả nước được chia làm 10 lộ, dưới lộ làphủ và châu

A Tầng lớp nông dân B Tầng lớp thợ thủ công

B Tầng lớp công nhân D Tầng lớp nô tì

3 Lý Thường Kiệt chủ động kết thúc chiến tranh bằng cáchnào?

A Thương lượng, đề nghị “ giảng hòa”

B Tổng tiến công, truy kích kẻ thù đến cùng

C Kí hòa ước kết thúc chiến tranh

D Đề nghị “giảng hòa” củng cố lực lượng, chờ thời cơ

Bài tập 4 Nguyên nhân:

- Quân nhà Lý đã xây dựng được tuyến phòng thủ rất vữngchắc dọc theo bờ sông Như Nguyệt

- Sức mạnh của quân Tống bị giảm sút vì quân thủy vàquân bộ của chúng không liên kết được với nhau

- Lý Thường Kiệt tài tình đã có cách đánh giặc độc đáo đẩygiặc vào thế bị động và mở cuộc tổng tiến công khi có thờicơ

- Lý Thường Kiệt đã biết cách động viên tinh thần chiếnđấu của quân ta và làm khiếp đảo tinh thần quân địch vớibài thơ thần” Nam quốc sơn hà”

4 Củng cố

- Em hãy trình bày diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống của nhà Lý năm 1075 trên lượcđồ

5 Dặn dò

- Về nhà ôn từ bài 8 → 11 tiết sau ôn tập chuẩn bị kiểm tra một tiết

Đã duyệt, ngày tháng 10 năm 2012

Tuần 9 Ngày soạn: 12/10

I- MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

1.Kiến thức

Giúp học sinh:

- Hệ thống kiến thức lịch sử thế giới trung đại và lịch sử Việt Nam X- XI

- Khắc sâu kiến thức cơ bản, trọng tâm cho học sinh

- Giúp học sinh nhận biết được quá trình lịch sử dân tộc, tự hào dân tộc, tự tôn dân tộc trong

buổi đầu xây dựng

- Giáo dục tinh thần yêu nước, ý thức bảo vệ độc lập trước nguy cơ tổ quốc bị xâm lăng

cơ bản của chế độ phong kiến

phương Đông, và châu Âu theo

mẫu ( Bảng 1)

? Nền kinh tế trong các thành thị

có đểm gì khác với nền kinh tế

lãnh địa?

Vì sao trong thời kì trung đại ở

châu Âu, giai cấp tư sản đứng lên

đấu tranh chống lại quý tộc

phong kiến?

Nội dung của phong trào Văn

hóa Phục hưng là gì? Ý nghĩa

của phong trào Văn hóa Phục

1 Sự hình thành và phát tiển của xã hội phong kiến ở châu

Âu và phương Đông ( Bảng 1)

2 - Nền kinh tế trong thành thị là nền kinh tế sản xuất và buôn

- Ý nghĩa: Phát động quần chúng đấu tranh chống lại xã hộiphong kiến, là “ cuộc cách mạng tiến bộ vĩ đại”, mở đường cho

sự phát triển cao hơn của văn hóa châu Au và văn hóa nhânloại

II Lịch sử Việt Nam ( năm 938 đến 1077)

1 Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn.:

* Địch: Tiến vào nước ta theo hai đường

- Đường thuỷ: theo đường sông Bạch Đằng

- Đường bộ: theo đường Lạng Sơn

máy nhà nước thời Tiền Lê.

Trình bày diễn biến, kết qủa,ý

nghĩa cuộc kháng chiến chống

quân xâm lược Tống của Lê

Hoàn?

HS tường thuật trên lược đồ

Vẽ sơ đồ bộ chính quyền trung

ương và địa phương thời Lý?

Hs tự lên bảng vẽ

Trình bày diễn biến, kết quả cuộc

chiến đấu trên phòng tuyến Như

Nguyệt?

Nêu kết quả ý nghĩa cuộc chiến

đấu trên phòng tuyến Như

Nguyệt?

Tại sao khi quân ta chiến thắng

nhưng Lý Thường Kiệt vẫn chủ

động giảng hòa với giăc?

LHGD: Ý thức bảo vệ độc lập

dân tộc trước nguy cơ xâm lược

* Ta: chặn ở sông Bạch Đằng, tiêu diệt cánh quân bộ ở biêngiới phía Bắc thắng lợi

* Ý nghĩa: khẳng định quyền làm chủ đất nước

- Đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ thù, củng cố nền độc lập

2 Vẽ sơ đồ tổ chức nhà nước thời Lý.

Chính quyền trung ương

Chính quyền địa phương

3 Cuộc kháng chiến chống Tống trên sông Như Nguyệt:

*Diễn biếnQuách Quỳ cho quân đóng bè vượt sông đánhvào phòng tuyếncủa ta nhưng bị phản công quân Tống chán nản mệt mỏikhông nghĩ đến vượt sông nữa

Một đêm cuối xuân 1077, Lý Thường Kiệt bất ngờ vượt sôngđánh vào đồn giặc giặc thua to

*Kết quả:

- Quân giặc 10 phần chết 5,6 phấn

- Quách Quỳ chấp nhận giảng hòa rút quân về nước

4 Khi quân ta chiến thắng nhưng Lý Thường Kiệt vẫn chủđộng giảng hòa với gặc, bởi vì: Đây là một cách kết thúc chiếntranh độc đáo của Lý Thường Kiệt Lý Thường Kiệt chủtrương không tiêu diệt quân thù khi chúng đã ở sức cùng, lựckiệt mà kết thúc chiến tranh bằng cách giảng hòa để bảo đảmmối quan hệ bang giao hòa hiếu giữa hai nước sau chiến tranh;không làm tổn thương danh dự của nước lớn, đảm bảo một nềnhòa bình lâu dài Đó là tính nhân đạo của dân tộc ta

Thời kì hình thành Từ TK III TCN → khoảng TK X Từ TK V → X

Thời kì khủng hoảng và suy

vong

Cơ sở kinh tế Nông nghiệp đóng kín trong công Nông nghiệp đóng kín trong

Vua, Quan đại thần

24 lộ, phủ

Huyện

XãHương

g

xã nông thôn các lãnh địa phong kiếnCác giai cấp cơ bản Địa chủ và nông dân lĩnh canh Lãnh chúa và nông nô

KIỂM TRA MỘT TIẾT

I- MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

1 Kiến thức

- Đánh giá đúng việc học bài và tiếp thu kiến thức của học sinh qua kiểm tra

2 Kĩ năng

- Rèn luyện kĩ năng tư duy, kĩ năng viết bài của học sinh

- Giáo dục ý thức tự giác, tích cực, chủ động trong khi làm bài

2 Kiểm tra bài cũ

3 Bài mới: GV phát đề kiểm tra

4 Củng cố: GV thu bài và nhận xét tiết kiểm tra.

5 Dặn dò.

Về nhà chuẩn bị bài 12 ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HÓA

MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA MỘT TIẾT – Bài số 1

- Hiểu được nguyên nhân, nội dung và ý nghĩa của Phong trào Văn hóa Phục hưng.

- Trình bày được nét chính

hội Trung Quốc thời phong kiến.

về cơ sở kinh tế -

xã hội của chế

độ phong kiến.

- Biết được chủ trương tiến công trước để tự vệ của

Lý Thường Kiệt

- Trình bày được diễn biến

và kết quả cuộc kháng chiến chống Tống của Lý Thường Kiệt trên sông Như Nguyệt

- Nhận xét được cách kết thúc chiến tranh rất độc đáo của Lý Thường Kiệt

TSĐ 10

ĐỀ BÀI

I PHẦN TRẮC NGHIỆM ( 5 Đ)

Câu I: (3đ) Hãy khoanh tròn vào chữ cái đầu câu mà em cho là đúng nhất.

1 Bộ tộc Giéc man tràn xuống xâm chiếm các quốc gia cổ đại phương Tây vào khoảng thời giannào?

2 Nông dân bị mất ruộng đất, trở nên nghèo túng, phải nhận ruộng đất của địa chủ cày gọi là:

3 Công trình phòng ngự nổi tiếng của nhân dân Trung Quốc được xây dựng dưới thời nhà Tần cótên gọi là:

4 Dưới thời Đinh Bộ Lĩnh quốc hiệu nước ta có tên là:

5 Trong thời Đinh – Tiền Lê, tầng lớp nào dưới cùng của xã hội?

A Tầng lớp nông dân B Tầng lớp nô tì

C Tầng lớp thương nhân D Tầng lớp thợ thủ công

6 “ Ngồi yên đợi giặc không bằng đem quân đánh trước để chặn thế mạnh của giặc” Đó là câu nóicủa ai?

Câu II (1đ) Hãy điền vào chỗ trống những cụm từ thích hợp để có câu trả lời đúng nhất về cơ sở kinh tế của chế độ phong kiến.

“ Cơ sở kinh tế chủ yếu của chế độ phong kiến là sản xuất ., kết hợp

với chăn nuôi và một số nghề Sản xuất nông nghiệp đóng kín trong các ( phương Đông) hay các ( phương Tây)”

Câu III ( 1 đ) ) Nối các mốc thời gian ( A) với sự kiện ( B) cho phù hợp.

1 Năm 1009 a Nhà Lý đổi tên nước là Đại Việt 1

3 Năm 1042 c Lý Công Uẩn dời đô về Đại La 3

e Nhà Lý ban hành bộ “ Hình thư”

B PHẦN TỰ LUẬN( 5 Đ)

Câu 1 ( 2đ) Nguyên nhân xuất hiện phong trào Văn hoá Phục hưng Nội dung tư tưởng và ý nghĩa

của phong trào Văn hoá Phục hưng là gì?

Câu 2 ( 3 đ) Trình bày cuộc kháng chiến chống Tống trên sông Như Nguyệt của Lý Thường Kiệt

(1077).Tại sao khi quân ta chiến thắng nhưng Lý Thường Kiệt vẫn chủ động “giảng hòa” với giặc?

+ Chế độ phong kiến kìm hãm sự phát triển của xã hội

+ Giai cấp tư sản có thế lực về kinh tế nhưng không có địa vị xãhội → đấu tranh giành địa vị xã hội mở đầu trên lĩnh vực văn

0,5 0,5

* Nội dung+ Phê phán chế độ phong kiến và giáo hội

+ Đề cao giá trị của con người, tự nhiên xã hội.

*Ý nghĩa: Phát động quần chúng đấu tranh chống lại xã hộiphong kiến, là “ cuộc cách mạng tiến bộ vĩ đại”, mở đường cho

sự phát triển cao hơn của văn hóa châu Au và văn hóa nhân loại

0,25 0,25 0,5

- Một đêm cuối xuân 1077, Lý Thường Kiệt bất ngờ vượt sôngđánh vào đồn giặc giặc thua to

*Kết quả:

- Quân giặc 10 phần chết 5,6 phấn

- Quách Quỳ chấp nhận giảng hòa rút quân về nước

b Khi quân ta chiến thắng nhưng Lý Thường Kiệt vẫn chủ động giảng hòa với gặc, bởi vì:

+ Đây là một cách kết thúc chiến tranh độc đáo của Lý ThườngKiệt Lý Thường Kiệt chủ trương không tiêu diệt quân thù khichúng đã ở sức cùng, lực kiệt mà kết thúc chiến tranh bằng cáchgiảng hòa để bảo đảm mối quan hệ bang giao hòa hiếu giữa hainước sau chiến tranh; không làm tổn thương danh dự của nướclớn, đảm bảo một nền hòa bình lâu dài Đó là tính nhân đạo củadân tộc ta

0.5

0.5

0.5 0.5