1. Trang chủ
  2. » Giáo án - Bài giảng

Van 9 moi

393 90 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 393
Dung lượng 3,55 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật trong việc viết văn bản về một vấn đề thuộc lĩnh vực văn hóa, lối sống.. Đọc văn bản phải “Phong cách Hồ Chí Minh” là một phần trong bài viết Phong cá

Trang 1

- Nắm bắt nội dung văn bản nhật dụng thuộc chủ đề hội nhập với thế giới và bảo

vệ bản sắc văn hóa dân tộc

- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật trong việc viết văn bản về một vấn đề thuộc lĩnh vực văn hóa, lối sống

3 Thái độ.

Từ lòng kính yêu, tự hào về Bác, có ý thức tu dưỡng rèn luyện theo gương Bác

* Một số kĩ năng sống cơ bản đợc giáo dục trong bài

- Giao tiếp: học sinh trao đổi, thảo luận đa ra vấn đề chính của văn bản

- Ra quyết định: Học sinh bày tỏ quan điểm của bản thân, đa ra quyết định của mình

Hoạt động 2 Đọc – hiểu văn bản

GV hướng dẫn học sinh đọc: đây là

văn bản nhật dụng Đọc văn bản phải

“Phong cách Hồ Chí Minh” là một phần trong

bài viết Phong cách Hồ Chí Minh, cái vĩ đại

gắn với cái giản dị của tác giả Lê Anh Trà.

2 Đọc 3.Từ khó: (SGK)

4 Bố cục của văn bản

Trường PTDT Bán trú Na Mèo-Quan Sơn-Thanh Hoá

1

Trang 2

Giáo án : Ngữ Văn 9

HS trao đổi thảo luận

GV: Tinh hoa văn hóa nhân loại đến

với Hồ Chí Minh trong hoàn cảnh

nào?

(GV có thể nói thêm vài nét về quá

trình hoạt động cách mạng của Chủ

tịch Hồ Chí Minh trong khoảng thời

gian Người hoạt động ở nước ngoài)

GV: Điều gì khiến Hồ Chí Minh ra đi

tìm đường cứu nước?

HS thảo luận trả lời

GV: Hồ Chí Minh đã làm cách nào để

khám phá và biến kho tàng tri thức

văn hóa nhân loại sâu rộng thành vốn

tri thức của riêng mình? Tìm những

chi tiết để minh họa.

Tiết 2.

GV: Phong cách sống giản dị của Bác

được thể hiện như thế nào?

HS thảo luận, trả lời.

Văn bản có thể chia làm 2 phần:

- Từ đầu đến “rất hiện đại”: Hồ Chí Minh với

sự tiếp thu văn hóa dân tộc nhân loại

- Phần còn lại: Những nét đẹp trong lối sống

Hồ Chí Minh

II

.Tìm hiểu chi tiết:

1.Hồ Chí Minh với sự tiếp thu tinh hoa văn hóa

- Hoàn cảnh: Cuộc đời hoạt động cách mạng đầy truân chuyên

- Đi nhiều nước, tiếp xúc với văn hóa nhiều vùng trên thế giới

- Biết nhiều ngoại ngữ, làm nhiều nghề

- Học tập miệt mài, sâu sắc đến mức uyên thâm

*Những ảnh hưởng quốc tế sâu đậm đã nhào nặn với cái gốc văn hóa dân tộc, để hình thành một nhân cách của Hồ Chí Minh rất Việt Nam.

2 Vẻ đẹp của phong cách Hồ Chí Minh

- Nơi ở và làm việc thì đơn sơ: chiếc nhà sàn nhỏ vừa là nơi tiếp khách vừa là nơi làm việc đồng thời cũng là nơi ở của Bác

-Trang phục giản dị: bộ quần áo bà ba, chiếc

áo trấn thủ, đôi dép lốp…

- Ăn uống đạm bạc: cá kho, rau luộc, cà muối, cháo hoa…

Biểu hiện của đời sống thanh cao:

- Đây không phải là lối sống khắc khổ của những con người tự vui trong nghèo khó

- Đây cũng không phải là cách tự thần thánh hóa, tự làm cho khác đời, hơn đời

- Đây là cách sống có văn hóa, thể hiện 1 quan

Trường PTDT Bán trú Na Mèo-Quan Sơn-Thanh Hoá

2

Trang 3

GV: Viết về cách sống của Bác, tác

giả liên tưởng đến những nhân vật nổi

tiếng nào?

GV: Để làm nổi bật những vẻ đẹp

trong phong cách sống của Hồ Chí

Minh, tác giả đã sử dụng những biện

pháp nào?

HS thảo luận nhóm, trả lời

Hoạt động 3 Tổng kết, luyện tập

GV hướng dẫn học sinh tổng kết

GV: Em hãy nêu nghệ thuật đặc sắc

và nội dung chính của tác phẩm?

niệm thẩm mỹ: cái đẹp gắn liền với sự giản dị,

- Nguyễn Bỉnh Khiêm: làm quan, ở ẩn

*Phong cách của Hồ Chí Minh là một cách

sống có văn hóa đã trở thành một quan niệm thẩm mĩ : cái đẹp là sự giản dị tự nhiên.

3 Những biện pháp nghệ thuật trong văn bản làm nổi bật vẻ đẹp trong cách sống của

Hồ Chí Minh

- Kết hợp giữa kể và bình luận Đan xen những lời kể là những lời bình luận rất tự nhiên: “Có thể nói ít vị lãnh tụ nào lại am hiểu nhiều về các dân tộc và nhân dân thế giới, văn hóa thế giới sâu sắc như chủ tịch Hồ Chí Minh”…

- Chọn lọc những chi tiết tiêu biểu

- Đan xen thơ của các vị hiền triết, cách sử dụng từ Hán Việt gợi cho người đọc thấy sự gần gũi giữa chủ tịch Hồ Chí Minh với các vị hiền triết của dân tộc

* Sử dụng nghệ thuật đối lập: vĩ nhân mà

hết sức giản dị, gần gũi, am hiểu mọi nền văn hóa nhân loại, hiệu đại mà hết sức dân tộc, hết sức Việt Nam,…

Trang 4

* Một số kĩ năng sống cơ bản được giáo dục trong bài

- Giao tiếp: học sinh trao đổi, thảo luận đưa ra vấn đề chính của văn bản

- Ra quyết định: Học sinh bày tỏ quan điểm của bản thân, đưa ra quyết định

HS đọc đoạn đối thoại trong SGK

GV: Khi An hỏi: “Học bơi ở đâu?”,

ý muốn hỏi điều gì? Ba trả lời:…

“Ở dưới nước” Câu trả lời có

-GV kể một câu chuyện để dẫn dắt vào bài

I/ Phương châm về lượng

1.Ví dụ:

(SGK)

- Không mang đủ nội dung ý nghĩa mà An cần hỏi (vì bơi là đã bao hàm ở dưới nước – Trong khi đó điều An cần biết là địa điểm cụ

Trường PTDT Bán trú Na Mèo-Quan Sơn-Thanh Hoá

4

Trang 5

mang đầy đủ nội dung, ý nghĩa mà

An cần hỏi không?

GV: Em rút ra nhận xét gì về giao

tiếp?

HS thảo luận, nêu nhận xét

GV nêu vấn đề: Đọc truyện cười

“Lợn cưới áo mới” trong SGK

GV: Tại sao truyện lại gây cười? Lẽ

ra anh có “lợn cưới” và anh có “áo

mới” phải hỏi và trả lời như thế

nào?

HS nêu các phương án hỏi và trả lời

GV : Như vậy, cần phải tuân thủ

yêu cầu nào khi giao tiếp?

GV yêu cầu HS đọc mẩu chuyện

trong SGK và hỏi: Truyện cười phê

2 Nhận xét: truyện cười này phê phán

những người nói khoác, những điều không

có thật

3 Ghi nhớ: Trong giao tiếp, không nên nói

những điều mà mình không tin là đúng và không có bằng chứng xác thực

III Luyện tập

Bài tập 1: phân tích lỗi

- Trâu là một loài gia súc

- Én là một loài chim

Bài tập 2:Chọn từ ngữ thích hợp

a Nói có căn cứ chắc chắn là nói có sách,

mách có chứng.

b Nói sai sự thật một cách cố ý, nhằm che

giấu điều gì đó là nói dối.

c Nói một cách hú họa, không có căn cứ là

Trang 6

Bài tập3 :Nhận xét truyện cười

- Thừa câu cuối – Vi phạm phương châm về lượng

Bài tập4: Giải thích dùng cách diễn đạt

a Thể hiện người nói thông tin họ nói chưa chắc chắn

- Nhận ra các biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật khi viết văn thuyết minh.

3 Giáo dục: Giáo dục ý thức sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn

bản thuyết minh

* Một số kĩ năng sống cơ bản được giáo dục trong bài

- Giao tiếp: học sinh trao đổi, thảo luận đưa ra vấn đề chính của văn bản

- Ra quyết định: Học sinh bày tỏ quan điểm của bản thân, đưa ra quyết định của mình

B CHUẨN BỊ

Bảng phụ ghi bài tập 2 trong sgk

C.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

Hoạt động của giáo viên và học sinh Yêu cầu cần đạt

Hoạt động 1 khởi động: Ôn tập văn

bản thuyết minh và các phương

I Ôn tập văn bản thuyết minh và các phương pháp thuyết minh

Trường PTDT Bán trú Na Mèo-Quan Sơn-Thanh Hoá

6

Trang 7

pháp thuyết minh.

GV nêu câu hỏi:

- Văn bản thuyết minh là gì?

- Văn bản thuyết minh nhằm mục đích

GV : Đây là một bài văn thuyết minh

GV: Theo em, bài văn này thuyết minh

đặc điểm gì của đối tượng?.

GV : Hãy tìm trong trong văn bản :

tác giả có sử dụng phương pháp liệt

kê về số lượng và quy mô của đối

HS thảo luận, trả lời.

- Đặc điểm văn bản thuyết minh: Là loại văn bản thông dụng, phổ biến

- Nhằm cung cấp tri thức về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân của các hiện tượng và

sự vật trong tự nhiên, xã hội bằng phương pháp trình bày, giới thiệu

- Có 6 phương pháp thuyết minh thông dụng: định nghĩa; liệt kê; ví dụ; số liệu; phân loại; so sánh

II.Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh.

- Để thuyết minh sự kỳ lạ của Hạ Long, tác giả tưởng tượng khả năng di chuyển của nước:

+ Có thể để mặc cho con thuyền… bập bềnh lên xuống theo con triều

+ Có thể thả trôi thưo chiều gió…

+ Có thể bơi nhanh hơn…

- Câu văn: “chính nước đã làm cho Đá sống dậy, làm cho Đá vốn bất động và vô tri bỗng trở nên linh hoạt, có thể động đến

vô tận, bà có tri giác, có tâm hồn” là câu

Trường PTDT Bán trú Na Mèo-Quan Sơn-Thanh Hoá

7

Trang 8

GV: Nêu các biện pháp nghệ thuật

khái quát về sự kỳ lạ của Hạ Long

-Tác giả đã sử dụng các biện pháp nghệ thuật:

-Nhờ việc sử dụng các biện pháp nghệ thuật, đối tượng trong văn bản thuyết minh được thể hiện nổi bật, bài văn thuyết minh trở nên hấp dẫn hơn

3.Ghi nhớ : sgk III Luyện tập 1.Nhận xét văn bản: Ngọc Hoàng xử tội rồi xanh

a Văn bản có tính chất thuyết minh thể hiện ở chổ giới thiệu loài ruồi rất có hệ thống

- Những tính chất chung về họ, giống, loài

- Tập tính sinh sống, sinh đẻ, đặc điểm cơ thể

- Thức tỉnh ý thức giữ gìn vệ sinh phòng bệnh

b Về hình thức: giống như văn bản tường thuật một phiên tòa

- Về cấu trúc: giống như biên bản một cuộc tranh luận về mặt pháp lí

- Về nội dung: giống như một câu chuyện

kể về loài ruồi

- Kể chuyện, nhân hóa, ẩn dụ, miêu tả,

c Các biện pháp nghệ thuật đã làm cho văn bản trở nên sinh động hấp dẫn, gây hứng thú cho bạn đọc

2 Nhận xét các biện pháp nghệ thuật trong văn bản:

- Các biện pháp nghệ thuật chính là lấy ngộ nhận hồi còn nhỏ làm đầu mối câu

Trường PTDT Bán trú Na Mèo-Quan Sơn-Thanh Hoá

8

Trang 9

- Xác định yêu cầu của đề bài thuyết minh về một thứ đồ dung cụ thể.

- Lập dàn ý chi tiết và viết phận mở bài cho bài văn thuyết minh về một đồ dùng.

3 Giáo dục : Giáo dục ý thức tìm hiểu, quan sát các vật xung quanh cuộc

sống

* Một số kĩ năng sống cơ bản được giáo dục trong bài

- Giao tiếp: học sinh trao đổi, thảo luận đưa ra vấn đề chính của văn bản

- Ra quyết định: Học sinh bày tỏ quan điểm của bản thân, đưa ra quyết định của mình

HS đọc lại yêu cầu của đề bài

GV :Đề yêu cầu thuyết minh vấn đề

gì?

GV : Em dự kiến thuyết minh vấn

* HS nhắc lại lí thuyết I.Đề bài

- Đề bài: Thuyết minh một trong các đồ dùng sau: cái quạt, cái bút, cái kéo, chiếc nón

- Tìm hiểu đề bài:

+ Yêu cầu : Thuyết minh một trong các đồ dùng sau: cái quạt, cái bút, cái kéo, cái nón.Lập dàn ý (Cho bài thuyết trình cái nón):

Trường PTDT Bán trú Na Mèo-Quan Sơn-Thanh Hoá

9

Trang 10

Giáo án : Ngữ Văn 9

đề gì?

Hãy lập dàn ý cho bài viết

HS thực hành viết nháp, trao đổi và

* Thân bài:

Giới thiệu về hình dáng, cấu tạo , đặc điểm,… của cái nón (Nếu có thể, nêu thêm: cái nón được ra đời nhờ bàn tay khéo léo của người thợ như thế nào) Cái nón gắn với những kỷ niệm học trò và sinh hoạt hằng ngày của em,

Chiếc nón đã đi vào ca dao “ Qua đình ” Vì sao chiếc nón lại được người Việt Nam nói chung, phụ nữ Việt Nam nói riêng yêu quí và trân trọng như vậy? Xin mời các bạn hãy cùng tôi thử tìm hiểu về lịch sử, cấu tạo và công dụng của chiếc nón lá nhé

Hoạt động 4:Củng cố dặn dò

-Về nhà lập dàn ý cho đề bài sau:

Thuyết minh cái quạt

-Soạn bài “Đấu tranh cho một thế giới hòa bình”

Trang 12

Giáo án : Ngữ Văn 9

Trường PTDT Bán trú Na Mèo-Quan Sơn-Thanh Hoá

Hoạt động của giáo viên và học

GV: Lập luận của văn bản là gì?

Trong văn bản có bao nhiêu luận

điểm?

Hoạt động 2 Đọc- hiểu văn

bản

GV hướng dẫn và gọi HS đọc bài

GV: Tìm bố cục và nêu nội dung

chính cho mỗi đoạn?

GV: Tác giả đưa ra nguy cơ hạt

nhân bằng cách nào?

HS thảo luận, trả lời

GV: Để thấy rõ hơn sự tàn phá

khủng khiếp của vũ khí hạt nhân,

tác giả đã đưa ra những lý lẽ nào?

GV: Nguy hại của vũ khí hạt nhân

có thể gây ra như thế nào?

- Luận điểm 2: Đấu tranh để loại bỏ nguy cơ

ấy cho một thế giới hòa bình là nhiệm vụ cấp bách của toàn thể nhân loại

- Phần 2: Tiếp theo xuất phát của nó: thể

hiện sự nguy hiểm của chiến tranh hạt nhân

- Phần còn lại: Nhiệm vụ của chúng ta vavf

đề nghị của tác giả

II Tìm hiểu chi tiết:

1 Nguy cơ chiến tranh hạt nhân

- Xác định cụ thể thời gian: “Hôm nay ngày 8-8-1986”

- Đưa ra những tính toán lý thuyết để chứng

minh: con người đang đối mặt với nguy cơ

chiến tranh hạt nhân.

Dẫn chứng:

- “Nói nôm na ra, điều đó có nghĩa là tất cả mọi người, không trừ trẻ con, đang ngồi trên một thùng bốn tấn thuốc nổ - tất cả chỗ đó

nổ tung sẽ làm biến hết thảy, không phải là một lần mà là mười hai lần, mọi dấu vết của

sự sống trên trái đất”

* Kho vũ khí ấy có thể tiêu diệt tất cả các hành tinh xoay quanh mặt trời, cộng thêm bốn hành tinh nữa và phá hủy thế thăng bằng của hệ mặt trời.

2 Tác động của cuộc đua chiến tranh hạt

12

Trang 13

1 Kiến thức : Học sinh nắm đợc nội dung hệ thống các phơng châm hội thoại.

2 Kĩ năng : Rèn luyện kĩ năng sử dụng , phân tích hiệu quả của các phơng châm

hội thoại trong giao tiếp

3 Giáo dục : Giáo dục ý thức tham gia hội thoại

Hoạt động 2 Hỡnh thành kiến

thức

GV: Cõu thành ngữ “ễng núi gà,

bà núi vịt” dựng để chỉ tỡnh huống

hội thoại nào?

HS thảo luận, trả lời

GV: Điều gỡ xảy ra khi xuất hiện

tỡnh huống trong hội thoại như vậy?.

GV: Từ đú em cú thể rỳt ra nhận xột

gỡ trong giao tiếp?

HS đọc phần ghi nhớ trong SGK

GV: Thành ngữ cú cõu “Dõy cà ra

dõy muống”, thành ngữ này dựng để

chỉ cỏch núi như thế nào?

Bài cũ: Kể và nờu cỏch thực hiện cỏc

phương chõm hội thoại đó học? Cho vớ dụ?

I Phương chõm quan hệ.

1 Vớ dụ: (SGK)

*Nhận xột: dựng chỉ tỡnh huống hội thoại:

mỗi người núi một đằng, khụng khớp nhau, khụng hiểu nhau

- Khi đú, con người sẽ khụng giao tiếp với nhau được, khụng hiểu nhau

Trang 14

Giáo án : Ngữ Văn 9

GV: Có thể hiểu câu sau theo mấy

cách?

GV: Để người nghe không hiểu lầm

thì phải nói như thế nào?

HS đọc phần ghi nhớ trong SGK

GV cho HS đọc mẩu chuyện trong

SGK

GV: Vì sao ông lão ăn xin và cậu bé

trong câu chuyện đều cảm thấy như

mình đã nhận được từ người kia một

Ví dụ 2: Hiểu theo hai cách:

- Tôi đồng ý với những nhận định của ông ấy

về truyện ngắn

- Tôi đồng ý với những nhận định của 1 người nào đó về truyện ngắn của ông ấy sáng tác

* Trong giao tiếp người đối thoại dù ở địa vị nào, dù có thấp kém hơn mình nhưng mình phải tôn trọng và dùng những lời lẽ lịch sự

2 Ghi nhớ : (SGK)

IV Luyện tập 1.Nhận xét:

Khẳng định vai trò của ngôn ngữ trong đ/s: khuyên ta dùng từ phải lịch sự nhã nhặn

-Chim khôn kêu tiếng , người khôn

-Vàng thì thử lửa , người ngoan

2 (HS Tự làm)

3 Chọn từ thích hợp điền vào chổ trống

a Nói mát d Nói leo

b Nói hớt e Nói ra đầu ra đũa c.Nói móc

Trang 15

2 KÜ n¨ng : RÌn luyÖn kÜ n¨ng sö dông yÕu tè miªu t¶ trong v¨n b¶n thuyÕt minh.

3 Gi¸o dôc : Gi¸o dôc ý thøc t¹o lËp v¨n b¶n cã sö dông nhiÒu ph¬ng thøc biÓu

Hoạt động 2 : Hình thành kiến

thức

HS đọc văn bản “Cây chuối trong

đời sống Việt Nam”, các HS khác

Học sinh thảo luận trả lời

GV: Tác giả đã thuyết minh bằng

những phương pháp nào?

GV: Trong văn bản trên, hãy chỉ ra

các câu thuyết minh về đặc điểm

tiêu biểu của cây chuối.

HS tìm các câu thuyết minh về đặc

-Bài cũ: Để văn bản thuyết minh sinh động

hấp dẫn thì người viết phải ntn?

I Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

1.Ví dụ:

Cây chuối trong đời sống Việt Nam

- Đối tượng thuyết minh: Cây chuối trong đời sống con người Việt Nam

- Nội dung thuyết minh: Vị trí sự phân bố; công dụng của cây chuối, giá trị của quả chuối trong đời sống sinh hoạt vật chất, tinh thần

* Phương phát thuyết minh:

Thuyết minh kết hợp với miêu tả cụ thể sinh động

*Các câu thuyết minh trong văn bản:

- Đoạn 1: các câu 1,3,4, giới thiệu về cây

chuối với những đặc tính cơ bản: loài cây ưu nước, phát triển rất nhanh…

Trường PTDT Bán trú Na Mèo-Quan Sơn-Thanh Hoá

15

Trang 16

GV: Bổ sung yếu tố miêu tả vào các

chi tiết thuyết minh?

GV: Chỉ ra yếu tố miêu tả trong

Những yếu tố miêu tả về cây chuối:

Đoạn 1: thân mềm, vươn lên như những trụ

cột nhẵn bóng; chuối mọc thành rừng, bạt ngàn vô tận…

Đoạn 3: khi quả chín có vị ngọt và hương

thơm hấp dẫn; chuối trứng cuốc khi chín có những vệt lốm đốm như vỏ trứng cuốc; những buồng chuối dài từ ngọn cây uốn trĩu xuống tận gốc cây; chuối xanhh có vị chát…

* Trong các câu văn thuyết minh trên, yếu tố miêu tả có tác dụng làm cho các đối tượng thuyết minh thêm nổi bật

2 Ghi nhớ: (SGK)

II Luyện tập

1 Bổ sung yếu tố miêu tả

- Thân thẳng đứng tròn như những chiếc cột nhà sơn màu xanh

- Lá chuối tươi như chiếc quạt phẩy nhẹ theo làn gió Những ngày nóng bức đứng dưới những chiếc quạt ấy thật là mát

- Lá chuối khô để dùng gói bánh gai rất thơm

2 Yếu tố miêu tả trong đoạn văn

-“Tách là loại chén của Tây mà mời”

Bác vừa cười vừa làm động tác

Hoạt động 4: Củng cố dặn dò

-Về nhà làm những phần còn lại của bài tập 1.3 sgk trang 26

- Xem bài mới

Trang 17

TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

1 KiÕn thøc : Häc sinh «n tËp cñng cè v¨n b¶n thuyÕt minh, cã n©ng cao th«ng

qua viÖc kÕt hîp yÕu tè miªu t¶

2 KÜ n¨ng : RÌn luyÖn kÜ n¨ng tæng hîp vÒ v¨n b¶n thuyÕt minh.

3 Gi¸o dôc : Gi¸o dôc ý thøc t¹o lËp v¨n b¶n thuyÕt minh

Hoạt động 2: Luyện tập

HS đọc và nêu yêu cầu của đề bài

trong SGK

GV: Theo em với vấn đề này cần

phải trình bày những ý gì? Nên sắp

xếp bố cục của bài như thế nào?

Nội dung từng phần gồm những gì?

HS suy nghĩ, trả lời

Hoạt động 3 Viết bài

HS đọc bài thuyết minh khoa hoặc

về con trâu(SGK)

-Bài cũ: Yếu tố miêu tả có tác dụng ntn

trong văn bản thuyết minh?

I Tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý.

Đề bài: Con trâu ở làng quê Việt Nam.

1.Tìm hiểu đề.

- Thể loại: Thuyết minh

- Nội dung thuyết minh: Con trâu ở làng quê Việt Nam

- Con trâu trong đời sống vật chất:

+ Là tài sản lớn của người nông dân (“Con trâu là đầu cơ nghiệp”): kéo xe, cày, bừa…+ Là công cụ lao động quan trọng…+ Là nguồn cung cấp thực phẩm, đồ mỹ nghệ

- Con trâu trong đời sống tinh thần:

+ Gắn bó với người nông dân như người bạn thân thiết, gắn bó với tuổi thơ

Trang 18

Giáo án : Ngữ Văn 9

GV yêu cầu HS nhận xét cách

thuyết minh?

GV: Em hãy viết phần mở bài?

(GV gợi ý để HS có thể đưa yếu tố

miêu tả vào bài văn thuyết minh, ví

dụ: Hãy vận dụng yếu tố miêu tả

trong việc giới thiệu con trâu).

2 Xây dựng bài văn thuyết minh có sử dụng yếu tố miêu tả.

* Mở bài:

Hình ảnh con trâu ở làng quê Việt Nam: đến bất kỳ miền nông thôn nào đều thấy hình bóng con trâu có mặt sớm hôm trên đồng ruộng, nó đóng vai trò quan trọng trong đời sống nông thôn Việt Nam

* Thân bài:

- Con trâu trong nghề làm ruộng: Trâu cày bừa, kéo xe, chở lúa, trục lúa…(cần giới thiệu từng loại việc và có sự miêu tả con trâu trong từng việc đó, vận dụng tri thức về sức kéo - sức cày ở bài thuyết minh về con trâu)

- Con trâu trong một số lễ hội: có thể giới thiệu lễ hội “Chọi trâu” (Đồ Sơn - Hải Phòng)

- Con trâu với tuổi thơ ở nông thôn (Tả lại cảnh trẻ ngồi ung dung tren lưng trâu đang gặm cỏ trên cánh đồng, nơi triền sông…)

- Tạo ra một hình ảnh đẹp, cảnh thanh bình ở làng quê Việt Nam

* Kết bài:

- Nêu những ý khái quát về con trâu trong đời sống của người Việt Nam Tình cảm của người nông dân, của cá nhân mình đối với con trâu

Trang 19

TUYấN BỐ THẾ GIỚI VỀ SỰ SỐNG CềN, QUYỀN ĐƯỢC BẢO VỆ VÀ PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ EM

A MỤC TIấU CẦN ĐẠT

1 Kiến thức : Học sinh nắm đợc phần nào thực trạng cuộc sống của trẻ em trên

thế giới hiện nay và tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ chăm sóc trẻ em Sự quan tâm của cộng đồng quốc tế đối với vấn đề này Nghệ thuật nghị luận chính trị xã hội trong văn bản nhật dụng

2 Kĩ năng : Rèn luyện kĩ năng đọc, tìm hiểu và phân tích văn bản nhật dụng nghị

Hoạt động 2 Tỡm hiểu văn bản

GV: Nờu xuất xứ của văn bản?

GV nờu một số từ khú hiểu trong

phần chỳ thớch, yờu cầu HS tỡm cỏch

giải thớch, GV điều chỉnh

GV hướng dẫn và gọi HS đọc bài

GV: Văn bản chia làm mấy phần?

Nờu nội dung từng phần?

GV: Bản tuyờn bố đó nờu ra những

thực tế gỡ về cuộc sống của trẻ em

-Bài cũ: Nờu nguy cơ của chiến tranh hạt

nhõn và nhiệm vụ của chỳng ta?

hiểm họa của trẻ em

b Cơ hội: Khẳng định những điều kiện

thuận lợi để bảo vệ chăm súc trẻ em

c.Nhiệm vụ: Xỏc định những nhiệm vụ cụ

thể mà từng quốc gia và cả cộng đồng quốc

tế cần làm vỡ sự sống cũn, sự phỏt triển của trẻ em

II Tỡm hiểu chi tiết

Trang 20

Giáo án : Ngữ Văn 9

trên thế giới?

GV: Những nguyên nhân trên đã

dẫn đến cuộc sống của các em như

thế nào?

Tiết 2

HS thảo luận

GV nêu yêu cầu: Hãy đọc phần 2

(cơ hội) để chỉ ra những thuận lợi

trong việc cải thiện cuộc sống của

trẻ em.

GV: Sự hợp tác quốc tế và công ước

về quyền trẻ em có ý nghĩa như thế

- Đây là thách thức lớn với toàn thế giới

*Trẻ em trên thế giới hiện nay đang phải

chịu nhiều nguyên nhân làm ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống khổ cực của các em.

+ Sự liên kết của các quốc gia cũng như ý

thức cao của cộng đồng quốc tế có Công

ước về quyền của trẻ em tạo ra một cơ hội

mới

+ Sự hợp tác và đoàn kết quốc tế ngày càng hiệu quả trên nhiều lĩnh vực, phong trào giải trừ quân bị, tăng cường phúc lợi xã hội

*Sự hợp tác quốc tế và công ước về quyền trẻ em đã tạo ra một cơ hội mới

để bảo vệ và chăm sóc trẻ em.

- Phát triển giáo dục cho trẻ em

- khuyến khích trẻ em tham gia vào sinh

Trường PTDT Bán trú Na Mèo-Quan Sơn-Thanh Hoá

20

Trang 21

nêu ra trong bản tuyên ngôn là gì?

GV: Những nhiệm vụ đó có cấp

thiết với trẻ em không?

Hoạt động 3 Tổng kết

GV : Em nhận xét gì về nội dung, bố

cục bài viết và cách trình bày các ý

trong văn bản tuyên bố?

HS nêu các ý tổng kết

hoạt văn hóa xã hội

*Đó là những nhiệm vụ cấp thiết của cộng đồng quốc tế đối với việc chăm sóc bảo vệ trẻ em.

III Tổng kết.

- Bảo vệ quyền lợi, chăm lo đến phát triển

của trẻ em là một trong những vấn đề cấp bách có ý nghĩa toàn cầu hiện nay

- Bố cục mạch lạc, hợp lý; các ý trong văn bản tuyên ngôn có mối quan hệ chặt chẽ với nhau

3 Thái độ:

Trường PTDT Bán trú Na Mèo-Quan Sơn-Thanh Hoá

21

Trang 22

GV: Vì sao trong tình huống này, cách

ứng xử của chàng rể lại gây phiền hà

cho người khác?

HS đọc phần Ghi nhớ trong SGK.

GV: Các ví dụ đã học về phương châm

hội thoại, có ví dụ nào không tuân thủ

phương châm hội thoại?

GV: Điều mà mình không biết chính xác

thì phải trả lời như thế nào?

GV: Lời nói của Bác sĩ khi biết bệnh

nhân có bệnh nan y thì phương châm

nào không được tuân thủ, vậy có chấp

nhận không?

GV: Người nói có tuân thủ phương

châm về lượng không? Câu nói có ý

*Nhận xét: Trong tình huống này, cách

ứng xử của chàng rể gây phiền hà cho người khác vì người được hỏi bị chàng rể gọi xuống từ trên cao trong khi đang làm việc

2 Ghi nhớ sgk

II Những trường hợp không tuân thủ phương châm hội thoại.

1.Ví dụ.

a Ngoại trừ tình huống về phương châm

lịch sự, tất cả các tình huống còn lại đều không tuân thủ phương châm hội thoại

b Người nói không biết chính xác chiếc

máy bay đầu tiên trên thế giới được chế tạo năm nào nên trả lời một cách chung chung

c Bác sĩ nói với bệnh nhân về chứng

bệnh nan y thì phương châm về chất không được tuân thủ nhưng vẫn được chấp nhận

d Người nói tuân thủ phương châm về

lượng Câu nói có ý răn dạy người ta không nên chạy theo tiền bạc mà quên đi nhiều thứ khác quan trọng hơn, thiêng

Trường PTDT Bán trú Na Mèo-Quan Sơn-Thanh Hoá

22

Trang 23

Gọi HS đọc ghi nhớ sgk

Hoạt động 3 : Hướng dẫn luyện tập

HS Thảo luận nhóm

Làm bài tập 1 sgk?

GV: Thái độ của Chân, Tay, Tai, Mắt

đã vi phạm phương châm hội thoại

nào? Việc không tuân thủ ấy có chấp

2 Nhận xét

- Thái độ của Chân, Tay ,Tai, Mắt vi phạm phương châm lịch sự Các nhân vật nổi giận vô cớ

VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 1

(Văn thuyết minh)

Cấp độ thấp

Cấp độ cao

Nội dung thuyết minh

Trường PTDT Bán trú Na Mèo-Quan Sơn-Thanh Hoá

23

Trang 24

Giáo án : Ngữ Văn 9

pháp thuyết minh

Số câu:

Số điểm:

Tỉ lệ %:

2 câu 0,5 điểm 5%

1 câu 0,25 điểm 2,5%

3 c â u 0 , 7

5 đ i ể m 7 , 5

thuyết minh và các kiểu văn bản khác

Các yếu

tố phụ trợ cho bài văn

thuyết minh

Viết được những câu văn thuyết minh vận dụng kết hợp các phương pháp

Viết được bài văn thuyết minh có vận dụng kết hợp các

phương pháp

Số câu:

Số điểm:

Tỉ lệ %:

4 câu 1,0 điểm 10%

5 câu 1,25 điểm 12,5%

1 câu 2,5 điểm 25%

1 câu 4,5 điểm 45%

1

1 c â u 9 , 2

5 đ i

Trường PTDT Bán trú Na Mèo-Quan Sơn-Thanh Hoá

24

Trang 25

ể m 9 2 , 5

6 câu 1,5 điểm 15%

1 câu 2,5 điểm 25%

1 câu 4,5 điểm 45%

1

4 c â u 1

0 đ i ể m 1 0 0

%

D BIÊN SOẠN ĐỀ KIỂM TRA

PHẦN TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN (3,0 điểm, mỗi câu đúng hoặc ý đúng được 0,25 điểm)

1 Hãy khoanh tròn vào chữ cái ở đầu mỗi câu trả lời đúng trong các câu sau (từ câu 1 đến câu 5)

Câu 1: Thuyết minh nghĩa là gì?

A Tả đối tượng B Kể về đối tượng

C Biểu cảm về đối tượng D Giới thiệu rõ về đối tượng

Câu 2: Có những phương pháp thuyết minh thường dùng nào?

A Định nghĩa, phân loại, liệt kê, số

liệu,

B Chứng minh

C Giải thích D Phân tích

Câu 3: Trong văn bản thuyết minh, người ta có thể vận dụng những cách nói nào?

A Nói giảm nói tránh B Nói quá

C Ẩn dụ, nhân hoá D Chơi chữ

Trường PTDT Bán trú Na Mèo-Quan Sơn-Thanh Hoá

25

Trang 26

Giáo án : Ngữ Văn 9

Câu 4: Khi thuyết minh, người ta sử dụng biện pháp nghệ thuật để làm gì?

A Để phân biệt văn bản thuyết minh với văn bản khác

B Để đối tượng thuyết minh thêm nổi bật, gây hứng thú cho người đọc

C Để nói lên suy nghĩ chủ quan của mình

D Để tránh hiểu rõ về đối tượng

Câu 5: Khi sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh cần phải chú ý điều gì?

A Tả đối tượng một cách cụ thể

B Kết hợp với so sánh, nhân hoá, ẩn dụ

C Tả chỉ là phụ trợ

D Tuỳ theo cảm xúc

2 Điền vào chỗ trống trong các câu sau:

Câu 1: Văn bản thuyết minh nhằm cung cấp những tri thức , về đối tượng

Câu 2: Muốn cho văn bản thuyết minh được sinh động, hấp dẫn, người ta vận dụng

thêm các biện pháp như

Câu 3: Để góp phần làm nổi bật đối tượng thuyết minh, bài thuyết minh có thể kết

hợp sử dụng thêm yếu tố bên cạnh các biện pháp nghệ thuật và các biện pháp thông thường khác, tuy nhiên không được

3 Nối các ý ở cột A với các ý ở cột B sao cho phù hợp:

2) Yếu tố biểu cảm là chính Các

yếu tố khác là phụ trợ b) Văn miêu tả

3) Yếu tố kể là chủ đạo Yếu tố

khác không phải đặc trưng

c) Văn biểu cảm

4) Yếu tố miêu tả hay biện pháp

nghệ thuật chỉ là phụ; giới thiệu,

cung cấp tri thức khách quan,

chính xác về đối tượng mới là

Trang 27

Câu 1 (2,5 điểm): Bổ sung yếu tố miêu tả vào các chi tiết thuyết minh sau:

- Thân cây chuối có hình dáng

- Lá chuối tươi

- Nõn chuối

- Bắp chuối

- Quả chuối

Câu 2 (4,5 điểm): Cây lúa ở quê em.

E HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ THANG ĐIỂM

miêu tả lạm dụng (tuỳ tiện)

3

PHẦN TỰ LUẬN

Câu 1: Có thể bổ sung yếu tố miêu tả cho các chi tiết thuyết minh

- Thân cây chuối có hình dáng thẳng tròn như một cái cột trụ mọng nước gợi ra cảm giác mát mẻ dễ chịu

- Lá chuối tươi xanh rờn ưỡn cong cong dưới ánh trăng, thỉnh thoảng lại vẫy lên phần phật như mời gọi ai đó trong đêm khuya thanh vắng

- Nõn chuối màu xanh non cuốn tròn như một bức thư còn phong kín đang đợi gió mở ra

- Lá chuối khô lót ổ nằm vừa mềm mại, vừa thoang thoảng mùi thơm dân dã cứ

ám ảnh tâm trí những kẻ tha hương

- Bắp chuối màu phơn phớt hồng đung đưa trong gió chiều nom giống như một cái búp lửa của thiên nhiên kỳ diệu

- Quả chuối chín vàng vừa bắt mắt vừa dậy lên một mùi thơm ngọt ngào quyến rũ

Trang 28

Giáo án : Ngữ Văn 9

1.Mở bài: 0,5 điểm

Giới thiệu chung về cây lúa Việt Nam

2.Thân bài: 3,5 điểm

Thuyết minh cụ thể các mặt sau:

- Đặc điểm bên ngoài (rễ, thân, lá,…)

- Quá trình phát triển của cây lúa

- Phân loại: lúa nếp, lúa tẻ

- Cách chăm bón

- Ích lợi:

+ Cung cấp lương thực (bánh chưng bánh dày trong Truyền thuyết Lang Liêu

cũng được làm từ nguyên liệu lúa gạo)

+ Mặt hàng xuất khẩu (nước ta là một trong những nước xuất khẩu gạo lớn trên thế giới), góp phần phát triển kinh tế đất nước

3 Kết bài: 0,5 điểm

Sức sống và sự gắn bó của cây lúa với con người Việt Nam

Lưu ý:

1) Bài làm đạt yêu cầu và chấm điểm tối đa khi:

- Có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật và yếu tố miêu tả

- Đủ ý, diễn đạt lưu loát

Trang 29

TUẦN 4 Ngày soạn: 01/09/2012

- Cốt truyện nhân vật, sự kiện trong một tác phẩm truyền kì

- Hiện thực về người phụ nữ việt nam dưới chế độ cũ và vẻ đẹp truyền thống của họ

- Sự thành công của tác giả về nghệ thuật kể truyện

- Mối liên hệ với tác phẩm và Vợ chàng Trương

2 Kỹ năng:

- Vận dung kiến thức đã học để đọc và hiểu tác phẩm viết theo thể loại truyền kì.

- Cảm nhận được những chi tiết nghệ thuật độc đáo trong tác phẩm tự sự có nguồn

GV bổ sung thêm, nhấn mạnh những chi

Bài cũ :- Có những cơ hội và nhiệm vụ gì

để bảo vệ chăm sóc trẻ em?

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả:

Nguyễn Dữ(?-?)

- Là con của Nguyễn Tướng Phiên (Tiến

sĩ năm Hồng Đức thứ 27, đời vua Lê Thánh Tông 1496) Theo các tài liệu để lại, ông còn là học trò của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Trường PTDT Bán trú Na Mèo-Quan Sơn-Thanh Hoá

29

Trang 30

Giáo án : Ngữ Văn 9

tiết chính

GV : Qua phần chuẩn bị ở nhà, em hãy

giới thiệu về tác phẩm Truyền kỳ mạn

lục.

GV : Em hãy nêu những hiểu biết của

mình về tên truyện.

Hs thảo luận, trả lời.

GV hướng dẫn HS giới thiệu Chuyện

người con gái Nam Xương.

GV yêu cầu HS đọc phần chú thích trong

sgk và hướng dẫn tìm hiểu nhanh

GV: Em hãy tóm tắt “Chuyện người con

gái Nam Xương”?

Yêu cầu tóm tắt đảm bảo những chi tiết

- Truyền kỳ: là những truyện thần kỳ với

các yếu tố tiên phật, ma quỷ vốn được lưu truyền rộng rãi trong dân gian

- Chuyện người con gái Nam Xương kể

về cuộc đời và nỗi oan khuất của người phụ nữ Vũ Nương, là một trong số 11 truyện viết về phụ nữ

- Truyện có nguồn gốc từ truyện cổ dân gian “Vợ chàng Trương” tại huyện Nam Xương (Lý Nhân - Hà Nam ngày nay)

b Đọc:

c Từ khó: (SGK)

d Tóm tắt truyện

- Vũ Nương là người con gái thuỳ mị nết

na, lấy Trương Sinh (người ít học, tính hay đa nghi)

- Trương Sinh phải đi lính chống giặc Chiêm Vũ Nương sinh con, chăm sóc mẹ chồng chu đáo Mẹ chồng ốm rồi mất

- Trương Sinh trở về, nghe câu nói của con và nghi ngờ vợ Vũ Nương bị oan nhưng không thể minh oan, đã tự tử ở bến Hoàng Giang, được Linh Phi cứu giúp

- Ở dưới thuỷ cung, Vũ Nương gặp Phan Lang (người cùng làng) Phan Lang được Linh Phi giúp trở về trần gian - gặp

Trường PTDT Bán trú Na Mèo-Quan Sơn-Thanh Hoá

30

Trang 31

Hoạt động 3: Tìm hiểu chi tiết

GV: Biết chồng hay ghen Vũ Nương như

thế nào?

GV: Khi xa chồng, Vũ Nương đã chứng

tỏ phẩm hạnh của mình như thế nào?

HS thảo luận trả lời

GV: Qua đó em thấy Vũ Nương là người

như thế nào?

Tiết 2

GV : Khi Trương Sinh trở về, điều gì

khiến anh ta nghi ngời vợ?

HS tìm các chi tiết để trả lời

GV: Lời nói ngây thơ của Đản tác động

như thế nào đối với Trương Sinh?

GV: Tại sao câu nói của trẻ lại gây nghi

ngờ sâu sắc như vậy?

- Xa chồng

+ Vũ Nương là người vợ chung thuỷ, yêu chồng tha thiết, một người mẹ hiền, dâu thảo

+ Trương Sinh nghi ngờ lòng chung thuỷ của vợ chàng

- Câu nói phản ánh đúng ý nghĩ ngây thơ

của trẻ em: nín thin thít, đi cũng đi, ngồi

cũng ngồi (đúng như sự thực, giống như

một câu đố giấu đi lời giải Người cha nghi ngờ, người đọc cũng không đoán được)

- Nghệ thuật: Tài kể chuyện ( dùng cái bóng để thắt nút mở nút) khiến câu chuyện đột ngột, căng thẳng, mâu thuẫn xuất hiện

- La um lên, giấu không kể lời con nói Mắng nhiếc, đuổi đánh vợ đi Hậu quả là

Vũ Nương tự vẫn

Trường PTDT Bán trú Na Mèo-Quan Sơn-Thanh Hoá

31

Trang 32

Giáo án : Ngữ Văn 9

GV: Tin lời con trẻ mối nghi ngờ ngày

càng sâu, Trương Sinh đã xử sự như thế

nào? Hậu quả ra sao?

GV: Trước cách cư xử của chồng Vũ

Nương giải quyết như thế nào?

GV: Em có nhận xét gì về cuộc sống dưới

thuỷ cung?

HS thảo luận, trả lời

GV: Tác giả miêu tả cuộc sống dưới thuỷ

cung đối lập với cuộc sống bạc bẽo nơi

trần thế nhằm mục đích gì?

GV: Trương Sinh được tác giả giới thiệu

là con người như thế nào?

- Cuộc sống dưới thuỷ cung đẹp, có tình người

- Tác giả miêu tả cuộc sống dưới thuỷ cung đối lập với cuộc sống bạc bẽo nơi trần thế nhằm mục đích tố cáo hiện thực

- Thể hiện thái độ dứt khoát từ bỏ cuộc sống đầy oan ức Điều đó cho thấy cái nhìn nhân đạo của

* Thể hiện ước mơ khát vọng một xã

hội công bằng tốt đẹp hơn, phù hợp với tâm lý người đọc, tăng giá trị tố cáo.

2 Nhân vật Trương Sinh

- Con nhà giàu, ít học, có tính hay đa nghi

- Cuộc hôn nhân với Vũ Nương là cuộc hôn nhân không bình đẳng

- Tâm trạng Trương Sinh nặng nề, buồn đau vì mẹ mất

- Lời nói của Đản kích động tính ghen tuông, đa nghi của chàng

- Mắng nhiếc vợ thậm tệ, không nghe lời phân trần

* Xử sự hồ đồ, độc đoán, vũ phu thô bạo, đẩy vợ đến cái chêt oan nghiệt III Tổng kết

1 Về nghệ thuật

- Kết cấu độc đáo, sáng tạo

- Nhân vật: diễn biến tâm lý nhân vật

Trường PTDT Bán trú Na Mèo-Quan Sơn-Thanh Hoá

32

Trang 33

thuật của truyện?

GV: Nội dung chớnh của truyện là gỡ?

được khắc hoạ rừ nột

- Xõy dựng tỡnh huống truyện đặc sắc kết hợp tự sự + trữ tỡnh + kịch

- Yếu tố truyền kỳ: Kỳ ảo, hoang đường

- Nghệ thuật viết truyện điờu luyện

2 Về nội dung

Qua cõu chuyện về cuộc đời và cỏi chết

thương tõm của Vũ Nương, Chuyện

người con gỏi Nam Xương thể hiện niềm

cảm thương đối với số phận oan nghiệt cua người của người phụ nữ Việt Nam dưới chế độ phong kiến, đồng thời khẳng định vẻ đẹp truyền thống của họ

- Hệ thống từ ngữ xng hô trong tiếng viêt

- Đặc điểm sử dụng từ ngữ xng hô trong tiếng Việt

2 Kỹ năng :

- Phân tích để thấy rõ mối quan hệ giữa việc sử dụng từ ngữ trong văn cảnh cụ thể

- Sử dụng thícg hợp từ ngữ xng hô trong giao tiếp

- Bài cũ: Nờu những nguyờn nhõn dẫn

đến việc khụng tuõn thủ cỏc phương chõm hội thoại?

I Từ ngữ xưng hụ và việc sử dụng từ

Trường PTDT Bỏn trỳ Na Mốo-Quan Sơn-Thanh Hoỏ

33

Trang 34

Giáo án : Ngữ Văn 9

GV: Nêu một số từ ngữ xưng hô trong

tiếng Việt và cho biết cách dùng những

từ đó?

HS đọc ví dụ trong SGK

GV nêu yêu cầu: Xác định các từ ngữ

xưng hô trong hai đoạn trích.

GV: Phân tích sự thay đổi về cách xưng

hô của Dế mèn và Dế Choắt trong đoạn

trích a và b? Giải thích sự thay đổi đó.

- Ngôi thứ nhất : tôi, ta, chúng ta…

- Ngôi thứ hai: anh, các anh…

- Ngôi thứ ba: nó, họ, chúng nó…

(Số ít - số nhiều)

b.Đoạn 1):

-Dế Choắt xưng hô :em-anh;

-Dế Mèn xưng hô: ta-chú mày

- Chúng em: không bao gồm người nghe

* Cô học viên có sự nhầm lẫn vì người Châu Âu nói theo tiếng Anh : we có nghĩa chúng ta, chúng em, chúng mình, 2.Nhận xét cách xưng hô

- Khi một người xưng hô chúng tôi, mà không xưng tôi là để thể hiện tính khách quan và sự khiêm tốn

Trang 35

- Cách dẫn trực tiếp và lời dẫn trực tiếp.

- Cách dẫngián tiếp và lời dẫn gián tiếp

2 Kỹ năng :

- Nhận ra đợc cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp

- Sử dụng cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp trong quá trình tạo lập văn bản

Trang 36

GV: Trong đoạn trích a), bộ phận in đậm

là lời nói hay ý nghĩ của nhân vật? nó

được ngăn cách với bộ phận đứng đằng

trước bằng dấu gì?

HS thảo luận, trả lời

GV: Trong đoạn trích b) phần câu in đậm

là lời nói hay ý nghĩ? Nó được ngăn cách

với bộ phận đứng đằng trước bằng dấu

“là” vào chỗ từ đó được không?

HS thảo luận, trả lời.

GV: Cách trích ở hai ví dụ trên gọi là lời

dẫn gián tiếp Vậy thế nào là lời dẫn gián

tiếp?

HS đọc phần Ghi nhớ trong SGK.

-Bài cũ: Việc sử dụng từ ngữ xưng hô

trong hội thoại như thế nào?

I Cách dẫn trực tiếp

1 Ví dụ

- Phần câu in đậm ở ví dụ a) là lời nói, vì

trước đó có từ nói trong phần lời của

người dẫn Nó được ngăn cách khỏi phần câu đứng trước bằng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép

- Phần in đậm ở ví dụ b) là ý nghĩ vì

trước đó có từ nghĩ Nó cũng được ngăn

cách bởi dấu hai chấm và dấu ngoặc kép

- Có thể thay đổi vị trí của hai bộ phận Khi đó, hai bộ phận sẽ ngăn cách với nhau bằng dấu ngoặc kép và dấu gạch ngang

2.Ghi nhớ

- Dẫn trực tiếp là nhắc lại nguyên văn lời nói hay ý nghĩ của người hoặc nhân vật Lời dẫn trực tiếp được đặt trong dấu ngoặc kép

II Cách dẫn gián tiếp

2 Ghi nhớ

- Dẫn gián tiếp, tức là thuật lại lời nói hay ý nghĩ của người hoặc vật, có điều chỉnh cho thích hợp Lời dẫn gián tiếp không đặt trong dấu ngoặc kép

Trường PTDT Bán trú Na Mèo-Quan Sơn-Thanh Hoá

36

Trang 37

Hoạt động 3 : Hướng dẫn luyện tập

Trang 38

GV: Qua ba tình huống trên, em hãy nêu

vai trò của việc tóm tắt tác phẩm tự sự?

HS phát biểu ý kiến

GV: Khi tóm tắt cần chú ý những điểm

gì?

HS đọc yêu cầu của bài tập 1

Tóm tắt tác phẩm Chuyện người con gái

Nam Xương.

GV nêu các câu hỏi, các HS khác nhận

xét bản tóm tắt của bạn

(Bản tóm tắt của bạn có còn thiếu sự việc

gì quan trọng không? Nếu có đó là sự

việc gì? Tại sao đó lại là việc quan trọng

cần phải nêu?…)

-Bài cũ:Thế nào là văn bản tự sự?

I Sự cần thiết của việc tóm tắt văn bản

tự sự

1 Một số tình huống.

a.Tình huống 1: Do bị ốm, em không

được xem bộ phim Chiếc lá cuối cùng

(dựa theo truyện ngắn cùng tên của nhà văn Ô.Hen-ri) và muốn nhờ bạn kể lại

b.Tình huống 2: Để nắm chắc nội dung Chuyện người con gái Nam Xương, cô

giao yêu cầu tất cả học sinh phải đọc và tóm tắt truyện trước khi đến lớp

c.Tình huống 3: Em được phân công giới

thiệu về một tác phẩm văn học mà mình yêu thích trong buổi sinh hoạt câu lạc bộ văn học

2 Kết luận

- Tóm tắt văn bản tự sự là cách làm giúp cho người đọc, người nghe nắm được nội dung chính của văn bản đó

- Yêu cầu:

Văn bản tóm tắt tác phẩm tự sự phải ngắn gọn, nêu được nhân vật và các sự việc chính một cách đầy đủ và hợp lý

II Thực hành tóm tắt một văn bản tự sự.

Các sự việc chính “Chuyện người con gái Nam Xương”

-Bổ sung: Trương Sinh nghe con kể về người cha và cái bóng Sau đó cũng từ cái bóng mà Trương Sinh hiểu ra nỗi oan của vợ

- Như vậy sự việc thứ 5 là chưa hợp lí

Trường PTDT Bán trú Na Mèo-Quan Sơn-Thanh Hoá

38

Trang 39

Hoạt động 3 : Hướng dẫn luyện tập

HS Thảo luận nhóm

Hãy viết bản tóm tắt văn bản “Lão Hạc”?

Giữ nguyên sự việc 1 đến 4, thêm sự việc thứ 5 mới đến sự việc 6,7,8

- Lão xin Binh Tư 1 ít bả chó

- Lão đột ngột qua đời không ai hiểu vì sao?

- Chỉ có ông Giáo hiểu và buồn cho lão

Trang 40

-Phân biệt các phương thức tạo nghĩa mới với các phép tu từ khác.

3.Thái độ: -Nghiêm túc-Cầu thị-Khoa học.

Ngày đăng: 06/02/2015, 12:00

Xem thêm

HÌNH ẢNH LIÊN QUAN

Sơ đồ trận đánh đồn Hạ Hồi, Ngọc Hồi. - Van 9 moi
Sơ đồ tr ận đánh đồn Hạ Hồi, Ngọc Hồi (Trang 44)
2. Hình ảnh bọn xâm lược và lũ tay sai   bán nước. - Van 9 moi
2. Hình ảnh bọn xâm lược và lũ tay sai bán nước (Trang 46)
Hình dung điều gì sẽ đến với nàng? - Van 9 moi
Hình dung điều gì sẽ đến với nàng? (Trang 64)
1. Hình ảnh quê hương - Van 9 moi
1. Hình ảnh quê hương (Trang 82)
6. Hình ảnh người anh hùng dân tộc Quang Trung - Nguyễn Huệ thể hiện lên  trong Hồi thứ 14 của Hoàng Lê Nhất Thống Chí: - Van 9 moi
6. Hình ảnh người anh hùng dân tộc Quang Trung - Nguyễn Huệ thể hiện lên trong Hồi thứ 14 của Hoàng Lê Nhất Thống Chí: (Trang 99)
1. Hình ảnh người mẹ Tà Ôi - Van 9 moi
1. Hình ảnh người mẹ Tà Ôi (Trang 121)
Hình ảnh đối lập thể hiện sự thay đổi ghê  gớm, thay đổi hoàn toàn trở thành một con  người khác hẳn, tham lam, ích kỷ, đanh đá. - Van 9 moi
nh ảnh đối lập thể hiện sự thay đổi ghê gớm, thay đổi hoàn toàn trở thành một con người khác hẳn, tham lam, ích kỷ, đanh đá (Trang 173)
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức - Van 9 moi
o ạt động 2: Hình thành kiến thức (Trang 201)
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức - Van 9 moi
o ạt động 2: Hình thành kiến thức (Trang 216)
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức - Van 9 moi
o ạt động 2: Hình thành kiến thức (Trang 286)
Hình ảnh thơ giàu  sức gợi cảm - Van 9 moi
nh ảnh thơ giàu sức gợi cảm (Trang 300)
Bảng hệ thống kiến thức, sgk và giáo án. - Van 9 moi
Bảng h ệ thống kiến thức, sgk và giáo án (Trang 339)
Hình ảnh thơ tráng - Van 9 moi
nh ảnh thơ tráng (Trang 364)
Hình tượng đẹp lẫm liệt, ngang tàng của  người  anh  hùng   cứu   nước  dù   gặp   gian  nguy - Van 9 moi
Hình t ượng đẹp lẫm liệt, ngang tàng của người anh hùng cứu nước dù gặp gian nguy (Trang 382)
Hình ảnh Bác Hồ không ngủ, lo cho bộ  đội và dân công. Niềm vui của người đội  viên trong đêm không ngủ cùng Bác. - Van 9 moi
nh ảnh Bác Hồ không ngủ, lo cho bộ đội và dân công. Niềm vui của người đội viên trong đêm không ngủ cùng Bác (Trang 383)

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

w