Các cách chữa lại câu thiếu cả chủ ngữ và vị ngữ:Thêm chủ ngữ và vị ngữ - Mỗi khi đi qua cầu Long Biên, tôi lại nhớ về những ngày tháng hào hùng của dân tộc.. Cho biết mỗi bộ phận in đậm
Trang 1TiÕt 128
Ch÷a lçi vÒ chñ ng÷ vµ vÞ ng÷
( TiÕp theo)
Trang 2Vị ngữ
Khái
niệm Nêu lên điểm, trạnghành động, đặc thái, của sự
vật hiện t ợng đ ợc nêu ở chủ ngữ
Đặc
điểm - Khả năng kết hợp: từ chỉ thời gian (đã, đang, phó
vừa, mới, sẽ, )
- Trả lời câu hỏi : Làm gì?
Làm sao? Thế nào?
Cấu tạo -Th ờng là: động từ, cụm
động từ, tính từ, cụm tính từ
- Câu có thể có 1 hoặc nhiều Vị ngữ
Chủ ngữ
Nêu lên sự vật, hiện t ợng có hành
động, đặc điểm, trạng thái, đ ợc miêu tả ở vị ngữ
-Khả năng kết hợp: Số từ, l ợng
từ( những, các, mọi, mấy )
- Trả lời câu hỏi : Ai? Cái gì? Con gì?
-Th ờng là: Danh từ, đại từ, cụm danh từ Có những tr ờng hợp là
động từ, tính từ hoặc cụm động từ, cụm tính từ
-Câu có thể có 1 hoặc nhiều CN
Trang 3Tìm chủ ngữ, vị ngữ của mỗi câu sau:
a Mỗi khi đi qua cầu Long Biên.
a Mỗi khi đi qua cầu Long Biên.
TN
Câu thiếu cả chủ ngữ và vị ngữ.
b Bằng khối óc sáng tạo và bàn tay lao động của mình, chỉ trong vòng sáu tháng
b Bằng khối óc sáng tạo và bàn tay lao động của mình, chỉ trong vòng TN
sáu tháng.
Câu thiếu cả chủ ngữ và vị ngữ
Nguyên nhân: Nhầm trạng ngữ là chủ ngữ, vị ngữ
Trang 4Các cách chữa lại câu thiếu cả chủ ngữ và vị ngữ:
Thêm chủ ngữ và vị ngữ
- Mỗi khi đi qua cầu Long Biên, tôi lại nhớ về những ngày tháng hào hùng của dân tộc.
C V
- Bằng khối óc sáng tạo và bàn tay lao động của mình, chỉ trong vòng sáu tháng,
TN
những ng ời công nhân đã xây dựng xong ngôi nhà cao tầng đó.
C V
//
//
Trang 5Cho biết mỗi bộ phận in đậm trong câu sau nói về ai?
Hai hàm răng cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa, ta thấy d ợng H ơng Th ghì trên ngọn sào giống nh một hiệp sĩ của Tr ờng Sơn oai linh, hùng vĩ
- Mỗi bộ phận in đậm trong câu nói về d ợng H ơng Th
- Viết câu nh vậy, ng òi đọc sẽ t ởng phần in đậm là miêu tả hành động của
ta chứ không phải của d ợng H ơng Th
Câu sai về nghĩa giữa thành phần trạng ngữ chỉ cách thức với thành phần chủ ngữ của câu
Nguyên nhân:
+ Ng òi viết ch a có kĩ năng viết câu có trạng ngữ chỉ cách thức
+ Ng òi viết không rành mạch trong t duy
Trang 6Hai hàm răng cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa, ta thấy d ợng H
ơng
Th ghì trên ngọn sào giống nh một hiệp sĩ của Tr ờng Sơn oai linh, hùng vĩ.
- Cách sửa:
+ Cách 1 : Bỏ bớt từ ta thấy để chủ thể trong nòng cốt câu và trong
trạng ngữ đồng nhất với nhau.
Hai hàm răng cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa, thấy
d ợng H ơng Th ghì trên ngọn sào giống nh một hiệp sĩ của Tr ờng
Sơn oai linh, hùng vĩ.
+ Cách 2: Bỏ bớt từ ngữ nào đó trong câu sắp xếp lại một số bộ phận
trong câu để biểu đạt đúng quan hệ ngữ nghĩa giữa các thành phần câu.
D ợng H ơng Th ghì trên ngọn sào hai hàm răng cắn chặt, quai
hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa giống nh một hiệp sĩ của Tr ờng
Sơn oai linh, hùng vĩ.
ta
Trang 7+ Cách 3: đ a cụm từ ta thấy lên đầu câu, đảo thành phần trạng ngữ ra phía sau cụm từ D ợng H ơng Th ghì trên ngọn sào:
Ta thấy d ợng H ơng Th ghì trên ngọn sào hai hàm răng cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa, giống nh một hiệp sĩ của Tr ờng Sơn oai linh, hùng vĩ.
Trang 8Xác đinh chủ ngữ, vị ngữ trong những câu sau:
a, Năm 1945, cầu đ ợc đổi tên thành cầu Long Biên.
( Theo Thuý Lan)
b …Cứ mỗi lần ngẩng đầu lên nhìn bầu trời Hà Nội trong xanh, lòng tôi lại nhớ những năm tháng chống đế quốc Mĩ oanh liệt và oai
hùng.
( Theo Thuý Lan)
c Đứng trên cầu, nhìn dòng sông Hồng đỏ rực n ớc cuồn cuộn
chảy với sức mạnh không gì ngăn nổi, nhấn chìm bao màu xanh thân th ơng, bao làng mạc trù phú đôi bờ, tôi cảm thấy chiếc cầu
nh chiếc võng đung đ a, nh ng vẫn dẻo dai, vững chắc.
( Theo Thuý Lan)
Trang 9a, Năm 1945, cầu// đ ợc đổi tên thành cầu Long Biên.
C V
b …Cứ mỗi lần ngẩng đầu lên nhìn bầu trời Hà Nội trong xanh, lòng tôi//lại nhớ những năm tháng chống đế quốc Mĩ oanh liệt
và
C V
oai hùng.
c Đứng trên cầu, nhìn dòng sông Hồng đỏ rực n ớc cuồn cuộn chảy với sức mạnh không gì ngăn nổi, nhấn chìm bao màu xanh thân th ơng, bao làng mạc trù phú đôi bờ, tôi //cảm thấy chiếc cầu
nh chiếc võng đung đ a, nh ng vẫn dẻo dai, vững chắc.
Trang 10Bài 2: Hãy viết thêm chủ ngữ và vị ngữ phù hợp vào những chỗ trống d ới đây để tạo thành những câu hoàn chỉnh:
a Mỗi khi tan tr ờng,………
b Ngoài cánh đồng,………
c Giữa cánh đồng lúa chín,………
d Khi chiếc ô tô về đến đầu làng,………
tôi lại đi xe đạp về nhà.
các bác nông dân đang gặt lúa lúa đang trổ bông.
Trang 11Bài 3: Hãy chỉ ra chỗ sai và nêu cách chữa các câu sau đây:
a Giữa hồ, nơi có một toà tháp cổ kính
b Trải qua mấy nghìn năm đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc ta, một dân tộc anh hùng
c Nhằm ghi lại những chiến công lịch sử của quân và dân Hà Nội bảo vệ cây cầu trong những năm tháng chiến tranh ác liệt
Các câu thiếu cả chủ ngữ và vị ngữ( chỉ có trạng ngữ)
Cách chữa: thêm chủ ngữ và vị ngữ.
cỏ mọc xanh rì
chúng ta đã bảo vệ đ ợc nền độc lập
ng ời ta đã đ a hình ảnh cây cầu Long Biên vào bảo tàng lịch sử
Trang 12Các câu sau sai ở chỗ nào? Nên chữa nh thế nào?
a Cây cầu đ a những chiếc xe vận tải nặng nề v ợt qua
sông và bóp còi rộn vang cả dòng sông yên tĩnh.
b Vừa đi học về, mẹ đã bảo Thuý sang đón em Thuý cất vội cặp sách rồi đi ngay.
c Khi em đến cổng tr ờng thì Tuấn gọi em và đ ợc bạn ấy cho một cây bút mới.
Trang 13H ớng dẫn :
- Xác đinh chủ ngữ và vị ngữ của câu.
câu.
Cây cầu//đ a những chiếc xe vận tải nặng nề v ợt qua sông
C V1
và bóp còi rộn vang cả dòng sông yên tĩnh.
V2
hợp với vị ngữ thứ hai( nếu viết nh vậy, ng ời đọc sẽ hiểu cây cầu bóp còi rộn vang cả dòng sông)
Trang 14Cây cầu//đ a những chiếc xe vận tải nặng nề v ợt qua sông
và bóp còi rộn vang cả dòng sông yên tĩnh
Cách sửa
- Biến câu đã cho thành một câu ghép
Cây cầu//đ a những chiếc xe vận tải nặng nề v ợt qua sông,
còi xe// rộn vang cả dòng sông yên tĩnh.
- Biến câu đã cho thành hai câu đơn với hai chủ ngữ khác nhau
Cây cầu đ a những chiếc xe vận tải nặng nề v ợt qua
sông Còi xe rộn vang cả dòng sông yên tĩnh.
Trang 15
H ớng dẫn tự học
-Nhớ đ ợc cách chữa lỗi do đặt câu thiếu cả chủ ngữ và vị ngữ, câu sai quan hệ ngữ nghĩa.
- Ôn tập lại về dấu câu( đã học ở tiểu học)