Đề cương môn học : Luật tài chính

Học phần Luật tài chính được thiết kế là môn học bắt buộc trong chương trình đào tạo cử nhân luật của Trường Đại học Luật Hà Nội. Học phần này cung cấp những kiến thức cơ bản về pháp luật về tài chính công như pháp luật về ngân sách nhà nước và pháp luật về thuế. Qua môn học này, người học sẽ được trang bị những kiến thức nền tảng về chính sách tài chính công cũng như nội dung pháp luật hiện hành điều chỉnh hoạt động tài chính công của Việt Nam.Nhằm mục tiêu trên, môn học được thiết kế thành 2 phần với 14 nội dung cụ thể, bao gồm:

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

HÀ NỘI – 2015

BẢNG TỪ VIẾT TẮT

GTGT Giá trị gia tăng

KTĐG Kiểm tra đánh giá

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA PHÁP LUẬT KINH TẾ

BỘ MÔN LUẬT TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG

Tên học phần: Luật tài chính

Số tín chỉ: 03

Loại môn học: Bắt buộc

1 THÔNG TIN VỀ BỘ MÔN LUẬT TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG

1 PGS.TS Phạm Thị Giang Thu - Trưởng Bộ môn

Văn phòng Bộ môn Luật Tài chính - Ngân hàng

Phòng 306 - Nhà K4 - Trường Đại học Luật Hà Nội

Số 87, đường Nguyễn Chí Thanh, Đống Đa, Hà Nội

Điện thoại: 04.37738316

Email: luattaichinhnganhang@yahoo.com.vn

Giờ làm việc: 7h30 - 16h30 hàng ngày (trừ các ngày nghỉ)

2 MÔN HỌC TIÊN QUYẾT

- Luật hành chính

- Luật thương mại

3 TÓM TẮT NỘI DUNG MÔN HỌC

Học phần Luật tài chính được thiết kế là môn học bắt buộc trong chương trình đào tạo cử nhân luật của Trường Đại học Luật Hà Nội Học phần này cung cấp những kiến thức cơ bản về pháp luật về tài chính công như pháp luật về ngân sách nhà nước và pháp luật về thuế Qua môn học này, người học sẽ được trang bị những kiến thức nền tảng về chính sách tài chính công cũng như nội dung pháp luật hiện hành điều chỉnh hoạt động tài chính công của Việt Nam

Nhằm mục tiêu trên, môn học được thiết kế thành 2 phần với 14 nội dung cụ thể, bao gồm:

Phần 1: Pháp luật về NSNN (gồm 6 vấn đề)

Phần 2: Pháp luật về thuế (gồm 8 vấn đề)

4 MỤC TIÊU KHÁI QUÁT CỦA MÔN HỌC

- Người học sẽ nắm được các kiến thức cơ bản của lĩnh vực tài chính công và pháp luật tài chính công như NSNN và pháp luật NSNN; thuế

và pháp luật thuế

- Người học có khả năng vận dụng những kiến thức về tài chính công trong công việc như tham gia xây dựng, chấp hành, quyết toán ngân sách, thực hiện việc quản lý thuế hoặc chấp hành pháp luật thuế

- Người học có khả năng đưa ra được quan điểm để đánh giá, bình luận các quy định pháp luật hiện hành, từ đó tham gia xây dựng chính sách

và pháp luật về tài chính công

5 NỘI DUNG CHI TIẾT CỦA MÔN HỌC

5.1 Khái niệm và phân loại chi NSNN

5.2 Chế độ chi thường xuyên

5.3 Chế độ chi ngân sách cho đầu tư phát triển

Vấn đề 6 Pháp luật về quản lí quỹ NSNN

6.1 Khái niệm quỹ NSNN và quản lí quỹ NSNN

6.2 Pháp luật về quản lí quỹ NSNN

Vấn đề 7 Những vấn đề lí luận về thuế và pháp luật thuế

7.1 Những vấn đề lí luận về thuế

7.2 Quyền thu thuế của nhà nước và các nguyên tắc đánh thuế

7.3 Tổng quan về pháp luật thuế Việt Nam

Vấn đề 8 Pháp luật thuế XK, thuế NK

8.1 Khái niệm thuế XK, thuế NK

8.2 Nội dung pháp lí về thuế XK, thuế NK

Vấn đề 9 Pháp luật thuế TTĐB

9.1 Khái niệm thuế TTĐB

9.2 Nội dung pháp lí về thuế TTĐB

Vấn đề 10 Pháp luật thuế GTGT

10.1 Khái niệm thuế GTGT

10.2 Nội dung pháp lí về thuế GTGT

Vấn đề 11 Pháp luật thuế thu nhập

11.1 Khái niệm thuế thu nhập

11.2 Nội dung pháp lí về thuế

11.3 Nội dung pháp lí về thuế TNCN

Vấn đề 12 Pháp luật về thuế liên quan đến đất đai

12.1 Khái niệm thuế liên quan đến đất đai

12.2 Nội dung pháp lí về thuế sử dụng đất nông nghiệp

12.3 Nội dung pháp lí về thuế sử dụng đất phi nông nghiệp

Vấn đề 13 Pháp luật về các loại thuế khác

13.1 Pháp luật thuế tài nguyên

13.2 Pháp luật thuế môn bài

13.3 Pháp luật về thuế bảo vệ môi trường

Vấn đề 14 Pháp luật về quản lí thuế

14.1 Khái niệm pháp luật về quản lí thuế

14.2 Những nội dung chủ yếu trong pháp luật về quản lí thuế

6 MỤC TIÊU NHẬN THỨC CHI TIẾT

của luật ngân sách

1A5 Nêu được 3

đặc trưng của luật

1B2 Hiểu được

sự khác biệt giữa NSNN so với các loại hình ngân sách khác

1B3 Phân tích

được nội dung

và ý nghĩa của từng nguyên tắc của NSNN

1B4 Phân tích

được lí do vì sao cần có pháp luật ngân sách

1B5 Phân tích

được bản chất của luật ngân sách

1C1 Đưa ra được

ý kiến đánh giá của cá nhân về ý nghĩa của NSNN đối với hoạt động của Nhà nước

1C2 Đưa ra được

ý kiến bình luận về

sự thể hiện các nguyên tắc cơ bản của NSNN trong Luật NSNN ở Việt Nam

1C3 Đưa ra được

ý kiến bình luận của cá nhân về các thuật ngữ “pháp luật tài chính công” và “pháp luật ngân sách”

1C4 Phân tích

được mối quan hệ giữa các bộ phận cấu thành luật ngân sách

2B2 Giải thích

2C1 Bình luận

được vai trò của ngân sách trung ương trong hệ thống NSNN

2A3 Nêu được các

nguyên tắc tổ chức

NSNN

2A4 Nêu được khái

niệm phân cấp quản

lí NSNN

2A5 Nêu được 2 nội

dung cơ bản của chế

2B5 Giải thích

được vì sao pháp luật phải có sự quy định khác nhau về nguồn thu và nhiệm vụ chi giữa các cấp ngân sách

2C2 Nhận xét

được về mối quan

hệ giữa các khoản thu và các khoản chi của NSNN

2C3 Bình luận

được về cơ chế phân quyền hiện nay trong quản lí NSNN ở Việt Nam

3A2 Nêu được 3

giai đoạn của quá

3B2 Phân tích

được sự khác biệt về thẩm quyền và thủ tục giữa hoạt động

3C1 Đưa ra được

ý kiến đánh giá của cá nhân về tính hiệu quả của hoạt động lập dự toán NSNN ở Việt Nam hiện nay

3C2 Bình luận

được về khía cạnh bản chất của thủ

3A3 Nêu được ý

nghĩa của việc lập

dự toán NSNN

3A4 Nêu được khái

niệm chấp hành dự

toán NSNN

3A5 Nêu được 2 nội

dung cơ bản của chế

3A7 Nêu được khái

niệm quyết toán

NSNN

3A8 Nêu được hai

giai đoạn của quá

trình quyết toán

NSNN (lập báo cáo

quyết toán và phê

chuẩn báo cáo quyết

toán)

xây dựng ngân sách với hoạt động phê chuẩn NSNN

3B3 Phân tích

được bản chất pháp lí của hoạt động chấp hành

dự toán NSNN

3B4 Phân tích

được các nội dung pháp lí cơ bản của quá trình chấp hành dự toán thu và dự toán chi NSNN

3B5 Phân tích

được bản chất của mối quan hệ phân quyền giữa các cơ quan nhà nước trong giai đoạn chấp hành ngân sách

tục phê chuẩn NSNN của Quốc hội

3C3 Bình luận

được về việc tuân thủ nguyên tắc thăng bằng ngân sách trong quá trình chấp hành NSNN

3C4 Bình luận

được về khả năng giám sát của Quốc hội đối với hoạt động chấp hành NSNN ở Việt Nam

3C5 Bình luận

được về ý nghĩa pháp lí và ý nghĩa kinh tế của việc phê chuẩn quyết toán NSNN

3C6 Bình luận

được về mối tương quan quyền lực giữa Quốc hội và Chính phủ trong giai đoạn quyết toán ngân sách

toán ngân sách theo Luật NSNN.

4A2 Nêu được 4

tiêu chí phân loại thu

NSNN

4A3 Nêu được 3

nhóm thu cơ bản của

4A5 Nêu được khái

quát các khoản thu

4B2 Phân tích

được ý nghĩa pháp lí của việc phân loại các khoản thu NSNN

4B3 Phân tích

được bản chất pháp lí của quan

hệ thu thuế, lệ phí và phí

4B4 Phân tích

được các nội dung cơ bản của pháp luật thuế (xét từ khía cạnh pháp luật về nội dung và pháp luật

4C1 Bình luận

được về vai trò của pháp luật trong việc thiết kế các cơ chế thực hiện thu nộp NSNN (cơ chế bắt buộc và cơ chế thoả thuận)

4C2 Bình luận

được nguyên tắc: Quốc hội là cơ quan duy nhất có quyền lập thuế, sửa đổi, bổ sung và bãi bỏ các thứ thuế

4C3 Bình luận

được nguyên tắc: Các khoản thu từ vay nợ phải được

ưu tiên dùng để chi đầu tư phát triển

5A2 Nêu được tiêu

chí phân loại chi

ngân sách và ý nghĩa

của việc phân loại

chi ngân sách

5A3 Nêu được khái

niệm chi thường

5A5 Nêu được khái

niệm chi đầu tư phát

5B2 Phân tích

được mối tương quan giữa chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển trong cơ cấu chi NSNN

5B3 Phân tích

được bản chất của các khoản chi thường xuyên từ NSNN

5B4 Phân tích

được những nội dung pháp lí cơ bản của các khoản chi thường xuyên theo pháp luật hiện hành

5B5 Phân tích

được bản chất và đặc trưng của các khoản chi đầu tư phát triển

từ NSNN

5B6 Phân tích

được những nội dung cơ bản của

5C1 Bình luận

được nguyên tắc quy định tại Điều 8 Luật NSNN

5C2 Bình luận

được về tính hợp pháp và tính hợp lí của cơ chế khoán chi hành chính - sự nghiệp và đánh giá được khả năng áp dụng cơ chế này ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

5C3 Bình luận

được thực tiễn áp dụng pháp luật trong lĩnh vực chi đầu tư phát triển ở Việt Nam thời gian qua

các khoản chi đầu tư phát triển theo pháp luật hiện hành.

và các yếu tố cấu thành quỹ NSNN

6B2 Phân tích

được địa vị pháp

lí của kho bạc Nhà nước trong hoạt động quản

lí quỹ NSNN

6B3 Giải thích

được ý nghĩa của

hệ thống kho bạc nhà nước thống nhất trong hoạt động quản lí NSNN

6B4 Phân tích

được nội dung thẩm quyền của các cơ quan nhà nước trong quản

lí quỹ ngân sách theo Luật NSNN

6C1 So sánh được

những điểm giống

và khác nhau giữa quỹ NSNN với các quỹ công khác do nhà nước quản lí

6C2 Bình luận

được về tính hiệu quả của việc áp dụng các phương thức kiểm soát chi của kho bạc nhà nước ở Việt Nam theo pháp luật hiện hành

7C1 Bình luận

được về khái niệm

và đặc điểm của

7A2 Nêu được các

tiêu chí phân loại

thuế

7A3 Nêu được các

nguyên tắc đánh

thuế theo quan điểm

phổ biến hiện nay

7A4 Nêu được 2

quyền thu thuế của

thuế (trình bày chi

tiết pháp luật về nội

7B3 Phân tích

được ý nghĩa của từng tiêu chí phân loại thuế

7B4 Phân tích

được các nguyên tắc đánh thuế

7B5 Phân tích

được ý nghĩa của việc khẳng định quyền thu thuế của Nhà nước

7B6 Phân tích

được các đặc điểm của pháp luật thuế

7B7 Phân tích

được các đặc trưng của quan

7C3 Bình luận

được về các nguyên tắc đánh thuế ở nước ta hiện nay

7C4 Bình luận

được về việc vận dụng các quyền thu thuế của Việt Nam hiện nay

7C5 Bình luận

được về cấu trúc pháp luật thuế ở nước ta hiện nay

8.A2 Hiểu được

những khái niệm cơ

8B1 Phân tích

được sự khác biệt về mục tiêu đánh thuế NK so với thuế XK

8C1 Bình luận

được về vai trò bảo

hộ của thuế NK trong giai đoạn Việt Nam hội nhập

thuế

NK

bản: Khu phi thuế

quan, cửa khẩu, biên

8A5 Nêu được hệ

thống thuế suất thuế

NK đối với hàng hoá ra, vào khu phi thuế quan

8B3 Phân tích

được sự khác biệt trong việc xác định giá tính thuế XK với giá tính thuế NK

8B4 Lí giải

được tại sao phải quy định nhiều loại thuế suất thuế NK

kinh tế quốc tế hiện nay

8C2 Phân tích

được những tác động từ các cam kết quốc tế của Việt Nam về thuế

XK, thuế NK

8C3 Bình luận

được về những điểm mới của Luật thuế XK, thuế NK năm 2005 so với Luật thuế XK, thuế

NK năm 1991 (sửa đổi, bổ sung năm

1993 và 1998)

8C4 Bình luận

được về tính khả thi trong việc xác định giá tính thuế

NK theo GATT

8C5 Bình luận được

về việc áp dụng thuế tuyệt đối

8C6 Bình luận được

về xu hướng phát triển của thuế XK, thuế NK hiện nay

9B2 Phân tích

được những lí do

để nhà làm luật quy định các trường hợp không thuộc diện chịu thuế

9B3 Đánh giá

được về thuế suất thuế TTĐB

9B4 So sánh

được hoàn thuế TTĐB với hoàn thuế GTGT

với thuế GTGT

9C2 So sánh được

phạm vi áp dụng của thuế TTĐB với phạm vi áp dụng của thuế GTGT

9C3 Bình luận

được về các cơ sở

để xác định thuế suất cao hoặc thấp

10B2 Phân tích

được bản chất gián thu của thuế GTGT

10B3 Giải thích

được về những trường hợp cá biệt trong xác định giá tính thuế GTGT

10B4 Giải thích

được về cách tiếp cận của nhà

10C1 Bình luận

được các nhược điểm của thuế GTGT

10C2 Bình luận

được về một vài trường hợp cá biệt không thể hiện bản chất gián thu của thuế GTGT

10C3 Bình luận

được về sự khác biệt giữa nghĩa vụ thuế GTGT của chủ thể kinh doanh hàng hoá chịu thuế GTGT mức 0% và chủ thể kinh doanh

10B5 Giải thích

được tại sao lại quy định hai phương pháp tính thuế

10B6 Phân tích

được bản chất của hoàn thuế GTGT

hàng hoá không thuộc diện chịu thuế GTGT

10C4 Bình luận

được về hiệu quả và

sự chính xác trong hai phương pháp tính thuế GTGT

10C5 Lí giải được

tại sao trong hoàn thuế GTGT lại hay xảy ra gian lận và

đề xuất các biện pháp phòng, chống

11A2 Nêu được 2

loại thuế thu nhập

11B2 Hiểu được

những nội dung

cơ bản trong hiệp định tránh đánh thuế hai lần

11B3 Làm rõ

được các dấu hiệu để xác định đối tượng nộp thuế

11B4 Phân tích

được các căn cứ tính thuế

11C3 Bình luận

được về thực tiễn áp dụng các hiệp định tránh đánh thuế hai lần ở Việt Nam

11A6 Nêu được các

nguyên tắc và các

trường hợp ưu đãi,

miễn, giảm thuế

11A7 Nêu được

11B6 So sánh

được đối tượng nộp thuế TNCN với đối tượng nộp chịu thuế

11B7 Phân biệt

được thu nhập chịu thuế và thu nhập tính thuế

TNCN

11B8 Phân tích

được lí do của việc quy định các đặc thù trong tính thuế TNCN

về ưu đãi, miễn, giảm thuế ở Việt Nam

11C7 Bình luận

được về phạm vi

áp dụng luật thuế TNCN So sánh nó với thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao

11C8 Bình luận

được về căn cứ tính thuế TNCN theo quy định hiện hành

11C9 Bình luận

được về các quy định đặc thù trong tính thuế TNCN

12A1 Nêu được

khái niệm thuế sử

dụng đất

12A2 Nêu được các

đặc điểm của thuế sử

dụng đất

12A3 Mô tả được

các loại thuế sử dụng

đất

12A4 Nêu được

khái niệm pháp luật

so với các loại thuế khác

12B2 Hiểu được

sự khác biệt giữa thuế sử dụng đất nông nghiệp, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp

sử dụng đất

12C2 So sánh

được phạm vi áp dụng của các loại thuế sử dụng đất

12C3 Bình luận

được khái niệm pháp luật thuế sử dụng đất qua các thời kì

12A9 Nêu được các

căn cứ tính thuế của

12B5 Phân tích

được những điểm đặc thù trong căn cứ tính thuế sử dụng đất nông nghiệp so với các loại thuế đất khác

12B6 Phân tích

được lí do tại sao pháp luật lại đưa

ra các trường hợp miễn, giảm thuế sử dụng đất nông nghiệp

12B7 Phân tích

được dấu hiệu xác định đối tượng nộp thuế

sử dụng đất phi nông nghiệp

12B8 Phân tích

được căn cứ tính thuế sử dụng đất phi nông nghiệp

12B9 Lí giải

được các trường

12C4 Bình luận

được phạm vi áp dụng Luật thuế sử dụng đất nông nghiệp

12C5 Nêu được

quan điểm cá nhân các căn cứ tính thuế sử dụng đất nông nghiệp theo quy định pháp luật hiện hành

12C6 Nêu được

quan điểm cá nhân

về việc bổ sung hoặc giảm bớt các trường hợp thuộc diện miễn, giảm thuế sử dụng đất nông nghiệp

12C7 So sánh

được phạm vi áp dụng thuế sử dụng đất phi nông nghiệp với thuế sử dụng đất nông nghiệp

12C8 Bình luận

được về căn cứ tính thuế sử dụng đất phi nông nghiệp

hợp miễn, giảm thuế sử dụng đất phi nông nghiệp.

13A1 Nêu được

khái niệm, đặc điểm

thuế tài nguyên

13A2 Nêu được phạm

vi áp dụng pháp luật

thuế tài nguyên

13A3 Chỉ ra được

các căn cứ tính thuế

của thuế tài nguyên

13A4 Nêu được quy

định phạm vi áp

dụng thuế bảo vệ

môi trường

13A5 Chỉ ra được

căn cứ tính thuế của

thuế bảo vệ môi

trường

13A6 Nêu được đối

tượng nộp thuế môn

bài và các mức thuế

môn bài

13B1 Phân tích

được các đặc điểm cơ bản của thuế tài nguyên

13B2 Phân tích

được các căn cứ tính thuế tài nguyên

13B3 Giải thích

được một số trường hợp thuộc diện miễn, giảm thuế tài nguyên

13B4 Phân tích

được các căn cứ tính thuế của thuế bảo vệ môi trường

13B5 Giải thích

được tại sao trong thuế môn bài lại quy định các mức thuế

13C1 Bình luận

được về phạm vi

áp dụng pháp luật thuế tài nguyên

13C2 Bình luận

được về các điều kiện của một sự kiện pháp lí là căn

cứ phát sinh quan

hệ pháp luật thuế tài nguyên

13C3 Bình luận

được về mục đích của Nhà nước khi xây dựng và áp dụng thuế bảo vệ môi trường

14A1 Nêu được

khái niệm quản lí

14B2 Phân tích

được các nguyên tắc trong quản lí

14C1 Bình luận

được về các nguyên tắc trong quản lí thuế theo pháp luật Việt Nam

14C2 Bình luận