TÓM TẮT NỘI DUNG MÔN HỌCHọc phần luật tài chắnh được thiết kế là môn học bắt buộc trongchương trình đào tạo cử nhân luật của Trường Đại học Luật Hà Nội.Học phần này cung cấp những kiến t
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
KHOA PH¸P LUËT KINH TÕ
Bé M¤N LUËT TµI CHÝNH - NG¢N HµNG
HÀ NỘI – 2017
Trang 2BẢNG TỪ VIẾT TẮT
GTGT Giá trị gia tãngKTĐG Kiểm tra đánh giá
Trang 3TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA PHÁP LUẬT KINH TẾ
BỘ MÔN LUẬT TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
Hệ đào tạo: Chính quy – Cử nhân Luật
Tên học phần: Luật tài chính
Số tín chỉ: 03
Loại môn học: Bắt buộc
1 THÔNG TIN VỀ GIẢNG VIÊN
1 PGS.TS Phạm Thị Giang Thu - Trưởng Bộ môn
Văn phòng Bộ môn luật tài chính-ngân hàng
Phòng 306 nhà K4 - Trường Đại học Luật Hà Nội
Số 87, đường Nguyễn Chí Thanh, Đống Đa, Hà Nội
Điện thoại: 04.37736538
Giờ làm việc: 7h30 - 16h30 hàng ngày (trừ các ngày nghỉ)
Trang 42 TÓM TẮT NỘI DUNG MÔN HỌC
Học phần luật tài chắnh được thiết kế là môn học bắt buộc trongchương trình đào tạo cử nhân luật của Trường Đại học Luật Hà Nội.Học phần này cung cấp những kiến thức cơ bản về pháp luật về tàichắnh công như pháp luật về ngân sách nhà nýớc và pháp luật về thuế.Qua môn học này, người học sẽ đýợc trang bị những kiến thức nềntảng về chắnh sách tài chắnh công cũng như nội dung pháp luật hiệnhành điều chỉnh hoạt động tài chắnh công của Việt Nam
Nhằm mục tiêu trên, môn học được thiết kế thành 2 phần với 14 nộidung cụ thể, bao gồm:
Phần 1: Pháp luật về NSNN (gồm 6 vấn đề)
Phần 2: Pháp luật về thuế (gồm 8 vấn đề)
Học phần luật tài chắnh đýợc giảng dạy sau khi học viên, sinh viên đãhọc các môn học luật hành chắnh
3 MỤC TIÊU KHÁI QUÁT CỦA MÔN HỌC
- Ngýời học sẽ nắm đýợc các kiến thức cơ bản của lĩnh vực tài chắnhcông và pháp luật tài chắnh công như NSNN và pháp luật NSNN; thuế
và pháp luật thuế
- Ngýời học có khả nãng vận dụng những kiến thức về tài chắnh côngtrong công việc nhý tham gia xây dựng, chấp hành, quyết toán ngânsách, thực hiện việc quản lắ thuế hoặc chấp hành pháp luật thuế
- Ngýời học có khả nãng đýa ra được quan điểm để đánh giá, bình luậncác quy định pháp luật hiện hành, từ đó tham gia xây dựng chắnh sách
và pháp luật về tài chắnh công
4 NỘI DUNG CHI TIẾT CỦA MÔN HỌC
Trang 55.1 Khái niệm và phân loại chi NSNN
5.2 Chế độ chi thường xuyên
5.3 Chế độ chi ngân sách cho đầu tư phát triển
Vấn đề 6 Pháp luật về quản lí quỹ NSNN
6.1 Khái niệm quỹ NSNN và quản lí quỹ NSNN
6.2 Pháp luật về quản lí quỹ NSNN
Vấn đề 7 Những vấn đề lí luận về thuế và pháp luật thuế
7.1 Những vấn đề lí luận về thuế
7.2 Quyền thu thuế của nhà nước và các nguyên tắc đánh thuế7.3 Tổng quan về pháp luật thuế Việt Nam
Vấn đề 8 Pháp luật thuế XK, thuế NK
8.1 Khái niệm thuế XK, thuế NK
8.2 Nội dung pháp lí về thuế XK, thuế NK
Vấn đề 9 Pháp luật thuế TTĐB
9.1 Khái niệm thuế TTĐB
9.2 Nội dung pháp lí về thuế TTĐB
Vấn đề 10 Pháp luật thuế GTGT
10.1 Khái niệm thuế GTGT
10.2 Nội dung pháp lí về thuế GTGT
Trang 6Vấn đề 11 Pháp luật thuế thu nhập
11.1 Khái niệm thuế thu nhập
11.2 Nội dung pháp lí về thuế
11.3 Nội dung pháp lí về thuế TNCN
Vấn đề 12 Pháp luật về thuế liên quan đến đất đai
12.1 Khái niệm thuế liên quan đến đất đai
12.2 Nội dung pháp lí về thuế sử dụng đất nông nghiệp
12.3 Nội dung pháp lí về thuế sử dụng đất phi nông nghiệp
Vấn đề 13 Pháp luật về các loại thuế khác
13.1 Pháp luật thuế tài nguyên
13.2 Pháp luật thuế môn bài
13.3 Pháp luật về thuế bảo vệ môi trường
Vấn đề 14 Pháp luật về quản lí thuế
14.1 Khái niệm pháp luật về quản lí thuế
14.2 Những nội dung chủ yếu trong pháp luật về quản lí thuế
5 MỤC TIÊU NHẬN THỨC CHI TIẾT
của luật ngân sách
1A5 Nêu được 3
đặc trưng của luật
1B1 Phân tích
được bản chấtcủa NSNN
1B2 Hiểu được
sự khác biệt giữaNSNN so vớicác loại hìnhngân sách khác
1B3 Phân tích
được nội dung
và ý nghĩa củatừng nguyên tắccủa NSNN
1C1 Đưa ra được
đánh giá của cánhân về ý nghĩacủa NSNN ðối vớihoạt ðộng của Nhànýớc
1C2 Đưa ra được
ý kiến bình luận về
sự thể hiện cácnguyên tắc cơ bảncủa NSNN trongLuật NSNN ở ViệtNam
Trang 71B5 Phân tích
được bản chấtcủa luật ngânsách
1C3 Đưa ra được
ý kiến bình luậncủa cá nhân về cácthuật ngữ “phápluật tài chínhcông” và “phápluật ngân sách”
1C4 Phân tích
được mối quan hệgiữa các bộ phậncấu thành luậtngân sách
2A4 Nêu được khái
niệm phân cấp quản
lí NSNN
2A5 Nêu được 2 nội
dung cơ bản của chế
2B2 Giải thích
được lí do vì saophải thiết kế hệthống NSNNtheo mô hình hệthống chínhquyền
2C1 Bình luận
được vai trò củangân sách trungương trong hệthống NSNN
2C2 Nhận xét
ðýợc về mối quan
hệ giữa các khoảnthu và các khoảnchi của NSNN
2C3 Bình luận
ðýợc về cơ chếphân quyền hiệnnay trong quản líNSNN ở ViệtNam
Trang 82B5 Giải thích
được vì sao phápluật phải có sựquy định khácnhau về nguồnthu và nhiệm vụchi giữa các cấpngân sách
3A2 Nêu được 3
giai đoạn của quá
3A3 Nêu được ý
nghĩa của việc lập
dự toán NSNN
3A4 Nêu được khái
niệm chấp hành dự
toán NSNN
3A5 Nêu được 2 nội
dung cơ bản của chế
3B2 Phân tích
được sự khácbiệt về thẩmquyền và thủ tụcgiữa hoạt ðộngxây dựng ngânsách với hoạtðộng phê chuẩnNSNN
3B3 Phân tích
được bản chấtpháp lí của hoạtđộng chấp hành
dự toán NSNN
3B4 Phân tích
được các nộidung pháp lí cơbản của quátrình chấp hành
3C1 Đưa ra được
đánh giá của cánhân về tính hiệuquả của hoạt độnglập dự toán NSNN
ở Việt Nam hiệnnay
3C2 Bình luận
ðýợc về khía cạnhbản chất của thủtục phê chuẩnNSNN của Quốchội
3C3 Bình luận
ðýợc về việc tuânthủ nguyên tắcthăng bằng ngânsách trong quátrình chấp hànhNSNN
3C4 Bình luận
ðýợc về khả nănggiám sát của Quốchội đối với hoạt
Trang 9thẩm quyền của các
cơ quan nhà nước
trong quá trình chấp
hành ngân sách
3A7 Nêu được khái
niệm quyết toán
NSNN
3A8 Nêu được hai
giai đoạn của quá
trình quyết toán
NSNN (lập báo cáo
quyết toán và phê
chuẩn báo cáo quyết
toán)
dự toán thu và
dự toán chiNSNN
3B5 Phân tích
được bản chấtcủa mối quan hệphân quyền giữacác cơ quan nhànước trong giaiđoạn chấp hànhngân sách
3B6 Phân tích
được ý nghĩapháp lí của thủtục quyết toánNSNN
3B7 Phân tích
được các quyđịnh cơ bản vềthủ tục quyếttoán ngân sáchtheo Luật NSNN
động chấp hànhNSNN ở ViệtNam
3C5 Bình luận
ðýợc về ý nghĩapháp lí và ý nghĩakinh tế của việcphê chuẩn quyếttoán NSNN
3C6 Bình luận
ðýợc về mối tươngquan quyền lựcgiữa Quốc hội vàChính phủ tronggiai đoạn quyếttoán ngân sách
4A2 Nêu được 4
tiêu chí phân loại thu
NSNN
4A3 Nêu được 3
nhóm thu cơ bản của
4B2 Phân tích
được ý nghĩapháp lí của việcphân loại các
4C1 Bình luận
ðýợc về vai trò củapháp luật trongviệc thiết kế các cơchế thực hiện thunộp NSNN (cơ chếbắt buộc và cơ chếthoả thuận)
4C2 Bình luận
ðýợc nguyên tắc:
Trang 104A5 Nêu ðýợc khái
quát các khoản thu
hệ thu thuế, lệphí và phí
4B4 Phân tích
được các nộidung cơ bản củapháp luật thuế(xét từ khía cạnhpháp luật về nộidung và pháp luật
Quốc hội là cơquan duy nhất cóquyền lập thuế,sửa đổi, bổ sung
và bãi bỏ các thứthuế
4C3 Bình luận
ðýợc nguyên tắc:Các khoản thu từvay nợ phải được
ưu tiên dùng đểchi đầu tư pháttriển
5A2 Nêu được tiêu
chí phân loại chi
ngân sách và ý nghĩa
của việc phân loại
chi ngân sách
5A3 Nêu được khái
niệm chi thường
xuyên từ NSNN
5A4 Liệt kê được
5B1 Phân tích
được bản chấtcủa công phí vàcác loại côngphí
5B2 Phân tích
được mối tươngquan giữa chithường xuyên vàchi đầu tư pháttriển trong cơ
5C1 Bình luận
ðýợc nguyên tắcquy ðịnh tại Điều
8 Luật NSNN
5C2 Bình luận
ðýợc về tính hợppháp và tính hợp lícủa cơ chế khoánchi hành chính - sựnghiệp và đánh giáðýợc khả năng áp
Trang 11các khoản chi cụ thể
thuộc nhóm chi
thường xuyên từ
NSNN
5A5 Nêu được khái
niệm chi đầu tư phát
5B4 Phân tích
được những nộidung pháp lí cơbản của các
thường xuyêntheo pháp luậthiện hành
5B5 Phân tích
được bản chất vàđặc trưng củacác khoản chiđầu tư phát triển
từ NSNN
5B6 Phân tích
được những nộidung cơ bản củacác khoản chiđầu tư phát triểntheo pháp luậthiện hành
dụng cơ chế này ởViệt Nam tronggiai đoạn hiện nay
5C3 Bình luận
ðýợc thực tiễn ápdụng pháp luậttrong lĩnh vực chiđầu tư phát triển ởViệt Nam thời gianqua
Trang 12lí quỹ NSNN.
6B3 Giải thích
ðýợc ý nghĩa của
hệ thống kho bạcnhà nước thốngnhất trong hoạtðộng quản líNSNN
6B4 Phân tích
được nội dungthẩm quyền củacác cơ quan nhànước trong quản
điểm của thuế
7A2 Nêu được các
tiêu chí phân loại
thuế
7A3 Nêu được các
nguyên tắc đánh
thuế theo quan ðiểm
phổ biến hiện nay
7B1 Phân tích
được từng đặcđiểm của thuế
7B2 So sánh
được thuế vớicác khoản thukhác của NSNN
7C2 Nhận xét,
đánh giá ðýợc vềtiêu chí phân loạithuế, đề xuất ýkiến cá nhân vềtiêu chí phân loại
Trang 137A4 Nêu được 2
quyền thu thuế của
thuế (trình bày chi
tiết pháp luật về nội
7B5 Phân tích
được ý nghĩa củaviệc khẳng địnhquyền thu thuếcủa Nhà nước
7B6 Phân tích
được các đặcđiểm của phápluật thuế
7B7 Phân tích
được các đặctrưng của quan
hệ pháp luậtthuế
7C4 Bình luận
ðýợc về việc vậndụng các quyềnthu thuế của ViệtNam hiện nay
7C5 Bình luận
ðýợc về cấu trúcpháp luật thuế ởnước ta hiện nay
8.A2 Hiểu được
những khái niệm cơ
bản: Khu phi thuế
quan, cửa khẩu, biên
8B2 Lí giải
được quy chếthuế XK, thuế
NK đối với hànghoá ra, vào khuphi thuế quan
8C1 Bình luận
ðýợc về vai trò bảo
hộ của thuế NKtrong giai đoạnViệt Nam hội nhậpkinh tế quốc tế hiệnnay
8C2 Phân tích
được những tácđộng từ các camkết quốc tế của
Trang 148A5 Nêu được hệ
thống thuế suất thuế
8B4 Lí giải
ðýợc tại sao phảiquy định nhiềuloại thuế suấtthuế NK
Việt Nam về thuế
XK, thuế NK
8C3 Bình luận
ðýợc về nhữngđiểm mới của Luậtthuế XK, thuế NKnãm 2005 so vớiLuật thuế XK,thuế NK năm 1991(sửa đổi, bổ sungnăm 1993 và 1998)
8C4 Bình luận
ðýợc về tính khảthi trong việc xácđịnh giá tính thuế
NK theo GATT
8C5 Bình luận ðýợc
về việc áp dụngthuế tuyệt đối
8C6 Bình luận ðýợc
về xu hướng pháttriển của thuế XK,thuế NK hiện nay
9B2 Phân tích
được những lí do
để nhà làm luậtquy định các
9C1 Bình luận
ðýợc về mục tiêucủa thuế TTĐB sovới thuế GTGT
9C2 So sánh ðýợc
phạm vi áp dụngcủa thuế TTĐBvới phạm vi ápdụng của thuế
Trang 15định về hoàn thuế
TTĐB
trường hợpkhông thuộcdiện chịu thuế
9B3 Đánh giá
ðýợc về thuếsuất thuế TTĐB
9B4 So sánh
ðýợc hoàn thuếTTĐB với hoànthuế GTGT
GTGT
9C3 Bình luận
ðýợc về các cơ sở
để xác định thuếsuất cao hoặc thấp
10B2 Phân tích
ðýợc bản chấtgián thu của thuếGTGT
10B3 Giải thích
được về nhữngtrường hợp cábiệt trong xácđịnh giá tínhthuế GTGT
10B4 Giải thích
được về cáchtiếp cận của nhàlàm luật trongviệc xác địnhthuế suất
10B5 Giải thích
được tại sao lại
10C1 Bình luận
ðýợc các nhượcđiểm của thuế GTGT
10C2 Bình luận
ðýợc về một vàitrường hợp cá biệtkhông thể hiện bảnchất gián thu củathuế GTGT
10C3 Bình luận
ðýợc về sự khácbiệt giữa nghĩa vụthuế GTGT củachủ thể kinh doanhhàng hoá chịu thuếGTGT mức 0% vàchủ thể kinh doanhhàng hoá khôngthuộc diện chịuthuế GTGT
10C4 Bình luận
ðýợc về hiệu quả và
Trang 16thuế GTGT quy định hai
phương pháptính thuế
10B6 Phân tích
được bản chấtcủa hoàn thuếGTGT
sự chính xác tronghai phương pháptính thuế GTGT
10C5 Lí giải ðýợc
tại sao trong hoànthuế GTGT lại hayxảy ra gian lận và
đề xuất các biệnpháp phòng, chống
11A2 Nêu được 2
loại thuế thu nhập
trường hợp ưu đãi,
miễn, giảm thuế
11B1 Phân tích
được bản chấtcủa thuế thunhập
11B2 Hiểu được
những nội dung
cơ bản tronghiệp định tránhđánh thuế hailần
11B3 Làm rõ
được các dấuhiệu để xác địnhđối tượng nộpthuế
11B4 Phân tích
được các căn cứtính thuế
11B5 Phân tích
được các điềukiện ưu đãi,miễn, giảm thuế
11B6 So sánh
11C1 Phân biệt
ðýợc thuế thu nhậpvới các loại thuếkhác
11C2 So sánh
ðýợc thuế thu nhập
ở Việt Nam và ởmột số nước
11C3 Bình luận
ðýợc về thực tiễn ápdụng các hiệp địnhtránh đánh thuế hailần ở Việt Nam
11C4 Bình luận
ðýợc về đối tượngkhông phải nộpthuế
Trang 1711A7 Nêu được
11B7 Phân biệt
được thu nhậpchịu thuế và thunhập tính thuế
TNCN
11B8 Phân tích
được lí do củaviệc quy địnhcác đặc thù trongtính thuế TNCN
Nam
11C7 Bình luận
ðýợc về phạm vi
áp dụng luật thuếTNCN So sánh nóvới thuế thu nhậpđối với người cóthu nhập cao
11C8 Bình luận
ðýợc về căn cứtính thuế TNCNtheo quy định hiệnhành
11C9 Bình luận
ðýợc về các quyđịnh đặc thù trongtính thuế TNCN
12A1 Nêu được
khái niệm thuế sử
dụng đất
12A2 Nêu được các
đặc điểm của thuế sử
dụng đất
12A3 Mô tả được
các loại thuế sử
dụng đất
12A4 Nêu được
khái niệm pháp luật
so với các loạithuế khác
12B2 Hiểu được
sự khác biệt giữathuế sử dụng đấtnông nghiệp,thuế sử dụng đấtphi nông nghiệp
12B3 Phân tích
ðýợc vai trò củapháp luật thuế sửdụng đất
12C1 Bình luận
ðýợc về khái niệm
và bản chất pháp lícủa các loại thuế
sử dụng đất
12C2 So sánh
ðýợc phạm vi ápdụng của các loạithuế sử dụng đất
12C3 Bình luận
ðýợc khái niệmpháp luật thuế sửdụng đất qua cácthời kì
12C4 Bình luận
Trang 1812B5 Phân tích
được nhữngđiểm đặc thùtrong căn cứ tínhthuế sử dụng đấtnông nghiệp sovới các loại thuếđất khác
12B6 Phân tích
được lí do tạisao pháp luật lạiđưa ra các
miễn, giảm thuế
sử dụng đấtnông nghiệp
12B7 Phân tích
ðýợc dấu hiệuxác định đốitượng nộp thuế
sử dụng đất phinông nghiệp
12B8 Phân tích
ðýợc căn cứ tínhthuế sử dụng đấtphi nông nghiệp
12B9 Lí giải
ðýợc các trường
ðýợc phạm vi ápdụng Luật thuế sửdụng đất nông nghiệp
12C5 Nêu ðýợc
quan điểm cá nhâncác căn cứ tínhthuế sử dụng đấtnông nghiệp theoquy định pháp luậthiện hành
12C6 Nêu ðýợc
quan điểm cá nhân
về việc bổ sunghoặc giảm bớt cáctrường hợp thuộcdiện miễn, giảmthuế sử dụng đấtnông nghiệp
12C7 So sánh
ðýợc phạm vi ápdụng thuế sử dụngđất phi nôngnghiệp với thuế sửdụng đất nôngnghiệp
12C8 Bình luận
ðýợc về căn cứ tínhthuế sử dụng đấtphi nông nghiệp
Trang 19hợp miễn, giảmthuế sử dụng đấtphi nông nghiệp.
13A1 Nêu được
khái niệm, đặc điểm
thuế tài nguyên
13A2 Nêu được
của thuế tài nguyên
13A4 Nêu được quy
định phạm vi áp
dụng thuế bảo vệ
môi trýờng
13A5 Chỉ ra được
căn cứ tính thuế của
thuế bảo vệ môi
trường
13A6 Nêu được đối
tượng nộp thuế môn
bài và các mức thuế
môn bài
13B1 Phân tích
được các đặcđiểm cơ bản củathuế tài nguyên
13B2 Phân tích
được các căn cứtính thuế tàinguyên
13B4 Phân tích
được các căn cứtính thuế của thuếbảo vệ môitrường
13B5 Giải thích
ðýợc tại saotrong thuế mônbài lại quy địnhcác mức thuế
13C1 Bình luận
ðýợc về phạm vi
áp dụng pháp luậtthuế tài nguyên
13C2 Bình luận
ðýợc về các điềukiện của một sựkiện pháp lí là căn
cứ phát sinh quan
hệ pháp luật thuếtài nguyên
13C3 Bình luận
ðýợc về mục đíchcủa Nhà nước khixây dựng và ápdụng thuế bảo vệmôi trường
14A1 Nêu được
khái niệm quản lí
14B2 Phân tích
14C1 Bình luận
ðýợc về cácnguyên tắc trongquản lí thuế theopháp luật Việt
Trang 20thuế nguyên tắc trong
quản lí thuế
14A3 Nêu được
quyền và nghĩa vụ
cơ bản của các chủ
thể trong quản lí thuế
14A4 Nêu được các
thủ tục hành chính
liên quan đến thu,
nộp thuế
14A5 Nêu được các
nội dung trong quản
lí thông tin về người
nộp thuế
14A6 Nêu được
khái niệm và các
nguyên tắc kiểm tra,
thanh tra thuế
14A7 Nêu được các
trong khiếu nại, tố
cáo và giải quyết các
tranh chấp về thuế
được các nguyêntắc trong quản líthuế
14B3 Phân tích
được quyền vànghĩa vụ củangười nộp thuế
và cơ quan quản
lí thuế
14B4 Phân tích
được nội dungtrong các thủ tụchành chính liênquan đến thu,nộp thuế
14B5 Giải thích
ðýợc tầm quantrọng của việcxây dựng, thuthập và quản líthông tin vềngười nộp thuế
14B6 Phân biệt
được giữa kiểmtra với thanh trathuế
14B7 Phân tích
được các hành
vi vi phạm phápluật thuế đối vớingười nộp thuế
14C3 Bình luận
ðýợc các quy địnhcủa pháp luật vềthủ tục hành chínhliên quan đến thu,nộp thuế ở nước tahiện nay
14C4 Bình luận
ðýợc về công táckiểm tra, thanh trathuế ở Việt Namhiện nay
14C5 Bình luận
ðýợc về các biệnpháp cưỡng chế thihành quyết địnhhành chính thuế ởViệt Nam hiệnnay
14C6 Bình luận
ðýợc về các quyđịnh xử lí vi phạmpháp luật thuế ởViệt Nam