Đề cương môn học luật tài chính ngân hàng (đh luật HN)

MỤC TIÊU CỦA MÔN HỌC - Nắm được các khái niệm cơ bản của lĩnh vực tài chính công và pháp luật tài chính công như NSNN và pháp luật NSNN; thuế và pháp luật thuế; nhận diện được bản chất,

Trang 1

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA PHÁP LUẬT KINH TẾ

BỘ MÔN LUẬT TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG

Trang 2

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA PHÁP LUẬT KINH TẾ

BỘ MÔN LUẬT TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG

Hệ đào tạo: Cử nhân luật (chính quy)

Tên môn học: Luật tài chính

Loại môn học: Bắt buộc

1 THÔNG TIN VỀ GIẢNG VIÊN

1 TS Phạm Thị Giang Thu - GVC, Trưởng bộ môn

Văn phòng Bộ môn luật tài chính - ngân hàng

Phòng 505 - K4 - Trường Đại học Luật Hà Nội

Số 87, đường Nguyễn Chí Thanh, Đống Đa, Hà Nội Điện thoại: 04.37738316

Email: luattaichinhnganhang@yahoo.com.vn Giờ làm việc: 7h00 - 17h00 hàng ngày (trừ thứ bảy, chủ nhật và ngày lễ)

2 CÁC MÔN HỌC TIÊN QUYẾT: Không có

3 TÓM TẮT NỘI DUNG MÔN HỌC

Luật tài chính được thiết kế là môn học bắt buộc trong chương trình đào tạo cử nhân luật của Trường Đại học Luật Hà Nội Môn học này cung cấp những kiến thức cơ bản về lĩnh vực tài chính công và pháp luật về tài chính công như NSNN và pháp luật về NSNN, thuế và pháp luật về thuế Việc nghiên cứu, giảng dạy môn học này nhằm giúp người học tiếp cận và nâng cao nhận thức về các vấn đề liên quan đến chính sách công cũng như mối quan hệ giữa các thành phần của hệ thống chính sách công của Chính phủ trong nền kinh tế thị trường Nhằm mục tiêu trên, môn học được thiết kế thành 2 phần với 14 nội dung cụ thể như sau:

6 Pháp luật về quản lí quỹ NSNN

Phần 2 Thuế và pháp luật thuế

7 Những vấn đề lí luận về thuế và pháp luật thuế

8 Pháp luật về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu

Trang 3

9 Pháp luật thuế TTĐB

10 Pháp luật thuế GTGT

11 Pháp luật thuế thu nhập

12 Pháp luật thuế liên quan đến đất đai

13 Pháp luật thuế khác

14 Pháp luật quản lí thuế

4 NỘI DUNG CHI TIẾT CỦA MÔN HỌC

1 Khái niệm và phân loại chi NSNN

2 Chế độ chi thường xuyên

3 Chế độ chi ngân sách cho đầu tư phát triển

Vấn đề 6 Pháp luật về quản lí quỹ NSNN

1 Khái niệm quỹ NSNN và quản lí quỹ NSNN

2 Pháp luật về quản lí quỹ NSNN

Vấn đề 7 Những vấn đề lí luận về thuế và pháp luật thuế

1 Những vấn đề lí luận về thuế

2 Các nguyên tắc đánh thuế và quyền thu thuế của Nhà nước

3 Tổng quan về pháp luật thuế

Vấn đề 8 Pháp luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu

1 Khái niệm thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu

2 Nội dung pháp lí về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu

Vấn đề 9 Pháp luật thuế TTĐB

1 Khái niệm thuế TTĐB

2 Nội dung pháp lí về thuế TTĐB

Vấn đề 10 Pháp luật thuế GTGT

1 Khái niệm thuế GTGT

2 Nội dung pháp lí về thuế GTGT

Vấn đề 11 Pháp luật thuế thu nhập

1 Khái niệm thuế thu nhập

2 Nội dung pháp lí về thuế thu nhập doanh nghiệp

3 Nội dung pháp lí về thuế thu nhập cá nhân

Vấn đề 12 Pháp luật về thuế liên quan đến đất đai

1 Khái niệm thuế liên quan đến đất đai

2 Nội dung pháp lí về thuế sử dụng đất nông nghiệp

3 Nội dung pháp lí về thuế nhà đất

Vấn đề 13 Pháp luật về các loại thuế khác

1 Pháp luật thuế tài nguyên

2 Pháp luật thuế môn bài

Vấn đề 14 Pháp luật về quản lí thuế

1 Khái niệm pháp luật về quản lí thuế

2 Những nội dung chủ yếu trong pháp luật về quản lí thuế 2.1 Các thủ tục hành chính thuế

2.2 Xây dựng, quản lí, sử dụng thông tin trong quản lí thuế

Trang 4

2.3 Thanh tra, kiểm tra thuế

2.4 Cưỡng chế thi hành các quyết định hành chính thuế

2.5 Xử lí vi phạm pháp luật thuế

2.6 Khiếu nại và giải quyết các tranh chấp về thuế

5 MỤC TIÊU CỦA MÔN HỌC

- Nắm được các khái niệm cơ bản của lĩnh vực tài chính công và

pháp luật tài chính công như NSNN và pháp luật NSNN; thuế và

pháp luật thuế; nhận diện được bản chất, đặc thù của NSNN

cũng như bản chất, đặc thù của mỗi loại thuế trong hệ thống

thuế quốc gia;

- Nắm được cơ sở khoa học của việc ban hành các quy phạm pháp

luật về NSNN và thuế; nội dung pháp lí của các quy định pháp luật

về NSNN và pháp luật thuế;

- Đưa ra được các quan điểm đánh giá, bình luận về tính hợp lí và

những bất cập của các quy định pháp luật hiện hành về NSNN

1B2 Hiểu được

sự khác biệt giữa NSNN so với các loại hình ngân sách khác

1B3 Phân tích

được nội dung và

1C1 Đưa ra được

ý kiến đánh giá của cá nhân về diễn trình phát triển của NSNN

ý kiến bình luận về

sự thể hiện các nguyên tắc cơ bản của NSNN trong Luật

của luật ngân sách

1A5 Nêu được 3

đặc trưng của luật ngân sách

bộ phận cấu thành (chế định) của luật ngân sách

ý nghĩa của từng nguyên tắc của NSNN

Nam

ý kiến bình luận của cá nhân về các thuật ngữ “luật tài chính công” và

“luật ngân sách”

1C4 Phân tích

được mối quan hệ tương hỗ giữa các chế định cấu thành luật ngân sách

2

Pháp luật về

tổ chức NSNN

2A1 Nêu được

khái niệm tổ chức NSNN

2A2 Nêu được mô

NSNN và cơ cấu các khoản thu, chi của NSNN

2A3 Nêu được các

nguyên tắc tổ chức NSNN

khái niệm phân cấp quản lí NSNN

2A5 Nêu được hai

nội dung cơ bản của chế độ phân cấp quản lí NSNN

2B1 Phân tích

được nguyên lí cơ bản trong tổ chức NSNN

2B2 Giải thích

được lí do vì sao phải thiết kế hệ thống NSNN theo

mô hình hệ thống chính quyền

2B3 Phân tích

được ý nghĩa của từng nguyên tắc tổ chức NSNN

được lí do vì sao phải có sự phân cấp quản lí NSNN

hệ giữa các khoản thu và các khoản chi của NSNN

2C3 Bình luận

được về cơ chế phân quyền hiện nay trong quản lí

Nam

Trang 5

2A6 Nêu được ý

giai đoạn của quá

trình lập dự toán

NSNN (soạn thảo

ngân sách và thông

qua ngân sách)

3A3 Nêu được ý

nghĩa của việc lập

nội dung cơ bản

3B2 Phân tích

được sự khác biệt

về thẩm quyền và thủ tục giữa giai đoạn soạn thảo ngân sách với giai đoạn thông qua NSNN

3B3 Phân tích

pháp lí của hoạt động chấp hành

dự toán NSNN

3B4 Phân tích

được các nội dung pháp lí cơ bản của quá trình chấp hành dự toán thu

và dự toán chi NSNN

ý kiến đánh giá của cá nhân về tính hiệu quả của hoạt động lập dự toán NSNN ở Việt Nam hiện nay

được về khía cạnh bản chất của thủ

NSNN tại Quốc hội

được về khả năng giám sát của Quốc hội đối với hoạt

thẩm quyền của các

cơ quan nhà nước trong quá trình chấp hành ngân sách

khái niệm quyết toán NSNN

giai đoạn của quá trình quyết toán NSNN (lập báo cáo quyết toán và phê

quyết toán)

3B5 Phân tích

được bản chất của mối quan hệ phân quyền giữa các cơ quan nhà nước trong giai đoạn chấp hành ngân sách

3B6 Phân tích

được ý nghĩa pháp

lí của thủ tục quyết toán NSNN

3B7 Phân tích

được các quy định

cơ bản về thủ tục quyết toán ngân sách theo Luật NSNN

được về mối tương quan quyền lực giữa Quốc hội và Chính phủ trong giai đoạn quyết toán ngân sách

4

Pháp luật về thu NSNN

NSNN

tiêu chí phân loại thu NSNN

nhóm thu cơ bản của NSNN từ thuế,

lệ phí và phí

vấn đề cơ bản mà pháp luật cần quy định khi điều chỉnh quan hệ thu thuế, lệ

4B1 Phân tích

được 3 yếu tố cấu thành của quan hệ pháp luật thu NSNN

4B2 Phân tích

được ý nghĩa pháp

lí của việc phân loại các khoản thu NSNN

được nguyên tắc: Quốc hội là cơ quan duy nhất có quyền lập thuế, sửa đổi, bổ sung

và bãi bỏ các thứ

Trang 6

4B5 Phân tích

được nội dung cơ bản của chế độ thu ngân sách từ vay

nợ, viện trợ và các khoản thu khác

thuế

được nguyên tắc:

Các khoản thu từ vay nợ phải được

ưu tiên dùng để chi đầu tư phát triển

NSNN

5A2 Nêu được tiêu

chí phân loại chi

ngân sách và ý

phân loại chi ngân

sách

5B2 Phân tích

được mối tương

thường xuyên và chi đầu tư phát triển trong cơ cấu chi NSNN

5B3 Phân tích

được bản chất của các khoản chi thường xuyên từ NSNN

5B4 Phân tích

được những nội dung pháp lí cơ bản của các khoản

được nguyên tắc quy định tại Điều

8 Luật NSNN

được về tính hợp pháp và tính hợp lí của cơ chế khoán chi hành chính - sự nghiệp và đánh giá được khả năng áp dụng cơ chế này ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

được thực tiễn áp dụng pháp luật trong lĩnh vực chi đầu tư phát triển ở

khái niệm chi đầu

tư phát triển từ NSNN

5A6 Liệt kê được

các khoản chi cụ thể thuộc nhóm chi đầu tư phát triển từ NSNN

chi thường xuyên theo pháp luật hiện hành

5B5 Phân tích

được bản chất và đặc trưng của các khoản chi đầu tư phát triển từ NSNN

5B6 Phân tích

được những nội dung cơ bản của các khoản chi đầu

tư phát triển theo pháp luật hiện hành

gian qua

6

Pháp luật về quản lí quỹ

khái quát phạm vi

pháp luật về quản lí quỹ NSNN

6B1 Phân tích

được bản chất của quỹ NSNN và các yếu tố cấu thành quỹ NSNN

6B2 Phân tích và

luận giải được bản chất pháp lí của hoạt động quản lí quỹ NSNN (là hoạt động quản lí nhà nước về tài chính hay là hoạt động quản trị công tài)

quỹ”

được về tính hiệu quả của việc áp dụng các phương thức kiểm soát chi của Kho bạc nhà nước ở Việt Nam theo pháp luật hiện hành

Trang 7

điểm của thuế

tiêu chí phân loại

thuế

nguyên tắc đánh

thuế

quyền thu thuế của

Nhà nước

những đặc điểm

của pháp luật thuế

đặc trưng cơ bản

trong quan hệ pháp

7B1 Phân tích

được từng đặc điểm của thuế

7B2 So sánh được thuế với các khoản thu khác của NSNN

7B3 Phân tích

được ý nghĩa của từng tiêu chí phân loại thuế

7B4 Phân tích

được các nguyên tắc đánh thuế

7B5 Phân tích

được ý nghĩa của việc khẳng định quyền thu thuế của Nhà nước

được về khái niệm

và đặc điểm của thuế

7C2 Nhận xét,

đánh giá được về tiêu chí phân loại thuế, đề xuất ý kiến cá nhân về tiêu chí phân loại thuế

nguyên tắc đánh thuế ở nước ta hiện nay

được về việc vận dụng các quyền

luật thuế

7A7 Nêu được cấu

trúc của pháp luật thuế (trình bày chi tiết pháp luật về nội dung và pháp luật về quản lí thuế)

7A8 Nêu được vai

trò của pháp luật thuế

7B6 Phân tích

được các đặc điểm của pháp luật thuế

8

Pháp luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu

khái niệm và đặc

khẩu, thuế nhập khẩu

8.A2 Hiểu được

những khái niệm

cơ bản: Khu phi

khẩu, biên giới

8A3 Nêu được căn

cứ tính thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và thuật ngữ

“trị giá hải quan”

phương pháp xác định giá tính thuế xuất khẩu, giá tính thuế nhập khẩu

8B1 Phân tích

được sự khác biệt

về mục tiêu đánh thuế nhập khẩu so

khẩu

8B2 Lí giải được

quy chế thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu đối với hàng hoá ra, vào khu phi thuế quan

8B3 Phân tích

được sự khác biệt trong việc xác định giá tính thuế xuất khẩu với giá tính thuế nhập khẩu

8B4 Lí giải được

được về vai trò bảo hộ của thuế nhập khẩu trong giai đoạn Việt Nam hội nhập kinh

tế quốc tế hiện nay

8C2 Phân tích

được những tác động từ các cam kết quốc tế của Việt Nam về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu

được về những điểm mới của Luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu năm 2005 so với

Trang 8

8A5 Nêu được hệ

Luật năm 1991 (sửa đổi, bổ sung năm 1993 và 1998)

được về tính khả thi trong việc xác định giá tính thuế nhập khẩu theo GATT

8C5 Bình luận được

về việc áp dụng thuế tuyệt đối

8C6 Bình luận được

về xu hướng phát triển của thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu hiện nay

9B2 Phân tích

được những lí do

để nhà làm luật quy định các trường hợp không thuộc diện chịu thuế

9C2 So sánh được

phạm vi áp dụng của thuế TTĐB với phạm vi áp

9B4 So sánh được hoàn thuế TTĐB với hoàn thuế GTGT

10

Pháp luật thuế GTGT

khái niệm và đặc điểm thuế GTGT

10A2 Xác định

được phạm vi áp

GTGT theo quy định hiện hành

cách xác định giá tính thuế GTGT theo quy định của pháp luật

quy định về thuế suất thuế GTGT

các phương pháp tính thuế GTGT và đối tượng áp dụng

được về cách tiếp cận của nhà làm luật trong việc xác định thuế suất

được tại sao lại

phương pháp tính thuế

10B6 Phân tích

được bản chất của hoàn thuế GTGT

được các nhược điểm của thuế GTGT

được về một vài trường hợp cá biệt không thể hiện bản chất gián thu của thuế GTGT

được về sự khác biệt giữa nghĩa vụ thuế GTGT của chủ thể kinh doanh hàng hoá chịu thuế GTGT mức 0% và chủ thể kinh doanh hàng hoá không thuộc diện chịu thuế GTGT

được về hiệu quả và

sự chính xác trong hai phương pháp tính thuế GTGT

10C5 Lí giải được

Trang 9

tại sao trong hoàn thuế GTGT lại hay xảy ra gian lận và

đề xuất các biện pháp phòng, chống

loại thuế thu nhập

những nội dung

cơ bản trong hiệp định tránh đánh thuế hai lần

11B3 Làm rõ được các dấu hiệu

để xác định đối tượng nộp thuế thu nhập doanh nghiệp

được các căn cứ tính thuế

ở Việt Nam và ở một số nước

được về thực tiễn áp dụng các hiệp định tránh đánh thuế hai lần ở Việt Nam

được về đối tượng không phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp

phạm vi áp dụng của Luật thuế thu nhập cá nhân

căn cứ tính thuế

11B9 Nêu được

trường hợp đặc thù trong tính thuế thu nhập cá nhân

được lí do của việc quy định các đặc thù trong tính thuế thu nhập cá nhân

được về phạm vi

áp dụng luật thuế thu nhập cá nhân

So sánh nó với thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao

được về căn cứ tính thuế thu nhập

cá nhân theo quy định hiện hành

được về các quy định đặc thù trong tính thuế thu nhập

cá nhân

12

Pháp luật về thuế liên quan đến đất đai

khái niệm thuế sử dụng đất

các đặc điểm của thuế sử dụng đất

12A3 Mô tả được

các loại thuế sử dụng đất

khái niệm pháp luật thuế sử dụng đất

bản chất của thuế

sử dụng đất so với các loại thuế khác

sự khác biệt giữa thuế sử dụng đất nông nghiệp, thuế nhà đất và thuế chuyển quyền sử dụng đất

sử dụng đất

12C2 So sánh được phạm vi áp dụng của các loại thuế sử dụng đất

được khái niệm pháp luật thuế sử dụng đất qua các

Trang 10

12B4 Chỉ ra được

các dấu hiệu chủ thể nộp thuế sử dụng đất nông nghiệp

được những điểm đặc thù trong căn

cứ tính thuế sử dụng đất nông nghiệp so với các loại thuế đất khác

được lí do tại sao pháp luật lại đưa

ra các trường hợp miễn, giảm thuế

sử dụng đất nông nghiệp

được dấu hiệu xác định đối tượng nộp thuế nhà đất

được căn cứ tính thuế nhà đất

12B9 Lí giải được các trường hợp miễn, giảm thuế nhà đất

thời kì

được phạm vi áp dụng Luật thuế sử dụng đất nông nghiệp

12C5 Nêu được

quan điểm cá nhân các căn cứ tính thuế sử dụng đất nông nghiệp theo quy định pháp luật hiện hành

12C6 Nêu được

quan điểm cá nhân

về việc bổ sung hoặc giảm bớt các trường hợp thuộc diện miễn, giảm thuế sử dụng đất nông nghiệp

12C7 So sánh được phạm vi áp dụng thuế nhà đất với thuế sử dụng đất nông nghiệp

được về sự liên hệ giữa căn cứ tính thuế nhà đất với căn cứ tính thuế sử dụng đất nông nghiệp

13

Pháp luật

về các loại thuế khác

điểm thuế tài nguyên

phạm vi áp dụng pháp luật thuế tài nguyên

13A3 Chỉ ra được

các căn cứ tính thuế của thuế tài nguyên

quy định về miễn, giảm thuế tài nguyên

điểm thuế môn bài

đối tượng nộp thuế môn bài và các mức thuế môn bài

trường hợp thuộc diện miễn, giảm thuế tài nguyên

được đặc điểm của thuế môn bài so với các loại thuế khác

được tại sao trong thuế môn bài lại quy định các mức thuế

được về phạm vi

áp dụng pháp luật thuế tài nguyên

được về các điều kiện của một sự kiện pháp lí là căn

cứ phát sinh quan

hệ pháp luật thuế tài nguyên

được về mục đích của Nhà nước khi xây dựng và áp dụng thuế môn bài

14

Pháp luật

về quản lí thuế

khái niệm quản lí thuế và pháp luật quản lí thuế

nguyên tắc trong quản lí thuế

quyền và nghĩa vụ

được khái niệm pháp luật quản lí thuế

được các nguyên tắc trong quản lí thuế

nguyên tắc trong quản lí thuế theo

Nam

được về vấn đề xã hội hoá trong công

Trang 11

cơ bản của các chủ

thể trong quản lí thuế

các thủ tục hành

chính liên quan đến

thu, nộp thuế

các nội dung trong

quản lí thông tin về

người nộp thuế

khái niệm và các

nguyên tắc kiểm

tra, thanh tra thuế

chung trong khiếu

nại, tố cáo và giải

được tầm quan trọng của việc xây dựng, thu thập và quản lí thông tin

về người nộp thuế

14B6 Phân biệt

được giữa kiểm tra với thanh tra thuế

tác quản lí thuế ở Việt Nam

được các quy định của pháp luật về thủ tục hành chính liên quan đến thu, nộp thuế ở nước ta hiện nay

được về công tác kiểm tra, thanh tra thuế ở Việt Nam hiện nay

được về các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế ở

nay

được về các quy định xử lí vi phạm pháp luật thuế ở Việt Nam

7 TỔNG HỢP MỤC TIÊU NHẬN THỨC Mục tiêu

1 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật ngân sách nhà nước,

Nxb Công an nhân dân, Hà Nội, 2009

Định dạng
Số trang	22
Dung lượng	5,22 MB