tập bài giảng điện tử

+Nêu ph ơng án loại sắt ra khỏi hỗn hợp sắt, gỗ, nhôm, đồng, nhựa xốp *Yêu cầu nhóm tiến hành thí nghiệm C1 + Đề xuất và thực hiện 1 thí nghiệm để phát hiện xem 1 thanh kim loại có phả

Tæ : to¸n lý

Tr êng THCS : kú ninh

Các mục tiêu ch ơng II / 57 sgk

-Nam châm điện có đặc điểm gì giống và khác nam châm vĩnh cửu?

-Từ tr ờng tồn tại ở đâu? Làm thế nào nhận biết đ ợc từ tr ờng?

Biểu diễn từ tr ờng bằng hình vẽ nh thế nào?

-Lực điện từ do từ tr ờng tác dụng lên dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng có đặc điểm gì?

-Trong điều kiện nào thì xuất hiện dòng điện cảm ứng?

-Máy phát điện xoay chiều có cấu tạo và hoạt động nh thế nào? -Vì sao ở hai đầuđ ờng dây tải điện phải đặt máy biến thế?

Máy biến thế đặt ngoài trời

Nhiệm vụ 1: Nhớ lại kiến thức ở lớp 5, lớp 7

về từ tính của nam châm

*Yêu cầu tập thể lớp thảo luận đ a ra

ph ơng án đúng:

+Nam châm có đặc điểm gì?

+Nêu ph ơng án loại sắt ra khỏi hỗn hợp

(sắt, gỗ, nhôm, đồng, nhựa xốp)

*Yêu cầu nhóm tiến hành thí nghiệm C1

+ Đề xuất và thực hiện 1 thí nghiệm để phát hiện xem 1 thanh kim loại có phải là nam châm không?

Nhiệm vụ 2: Phát hiện thêm tính chất từ của nam châm:

*Cá nhân đọc và nắm vững yêu cầu ,thực hiện nhóm từng yêu cầu để rút ra kết luận:

C2

Đáp án:

-Khi đã đứng cân bằng kim nam châm nằm dọc theo h ớng Nam-Bắc.

-Khi đã đứng cân bằng trở lại, nam châm vẫn chỉ h ớng Nam- Bắc nh cũ.

Kết luận:

Bất kì nam châm nào cũng có 2 từ cực Khi để tự do, cực luôn chỉ h ớng Bắc gọi là cực Bắc, còn cực luôn chỉ h ớng

Nam gọi là cực Nam.

C2 Đặt kim nam châm trên giá thẳng đứng nh H21.1:

+Khi đã đứng cân bằng, kim nam châm nằm dọc theo h ớng nào? +Xoay cho kim nam châm lẹch khỏi h ớng vừa xác định, buông tay Khi đã đứng cân bằng trở lại, kim nam châm còn chỉ h ớng

nh lúc đầu nữa không? Làm lại thí nghiệm 2 lần và cho nhận xét.

*H·y quan s¸t h×nh 21.2 vµ nam ch©m

ë bé thÝ nghiÖm nhãm: +Gäi tªn c¸c lo¹i nam ch©m.

H×nh 21.2

Hình 21.3

*Nhóm thí nghiệm theo yêu cầu ghi trong ,

và thảo luận rút ra kết quả thí nghiệm:

C3 C4

Đáp án:

Cực Bắc của kim nam châm bị hút về cực Nam của thanh

nam châm.

C3

Các cực cùng tên của 2 nam châm đẩy nhau, các cực khác tên hút nhau.

C4

Kết luận:

Khi đặt 2 nam châm gần nhau, các từ cực cùng tên đẩy nhau, các từ cực khác tên hút nhau.

Nhiệm vụ 3: Tìm hiểu sự t ơng tác giữa 2 nam châm:

C3 Đ a từ cực của 2 nam châm lại gần nhau H21.3 quan sát hiện t

ợng, cho nhận xét.

C4 Đổi đầu của 1 trong 2 nam châm rồi đ a lại gần nhau Có hiện t ợng

gì xảy ra đối với các nam châm.

Nhiệm vụ 4:

+Hãy nêu các đặc điểm của nam châm ta đã tìm hiểu

và

hệ thống lại qua tiết học hôm nay?

Hình 21.4

+Hoàn thành : Ng ời ta dùng la bàn (H21.4) để xác định h ớng Bắc, Nam Tìm hiểu cấu tạo của la bàn Hãy cho biết bộ phận nào của la bàn có tác dụng chỉ h ớng Giải thích Biết rằng mặt số của la bàn có thể quay độc lập với kim nam châm.

*Yêu cầu hoạt động cá nhân :Nêu cấu tạo và hoạt động tác dụng của

la bàn.

C6

Đáp án:

trên Trái đất (trừ ở 2 địa cực) kim nam châm luôn chỉ h ớng Nam-Bắc

địa lí  la bàn dùng để xác định ph ơng h ớng, dùng cho ng ời đI biển,

đI rừng, xác định h ớng nhà…

+Hoạt động nhóm: Hoàn thành : -Xác định cực từ của các nam châm trong bộ thí nghiệm Với kim nam châm (không ghi tên cực) phải xác định

cực từ nh thế nào?

C7

Đáp án:

Đầu nào của nam châm có ghi chữ N là cực Bắc

Đầu ghi chữ S là cực Nam.

Với kim nam châm: phải dựa vào màu sắc hoặc kiểm tra để xác định tên cực (đặt kim nam châm

tự do  kim nam châm định h ớng Nam-Bắc).

Hình 21.5

Đáp án:

Sát với cực có ghi chữ N (cực Bắc) của thanh nam châm

treo trên dây là cực Nam ( S) của thanh nam châm.

+Hoạt động nhóm : Xác định tên các từ cực của thanh nam châm trên hình 21.5.

C8

Bài tập trắc nghiệm

*Có 2 thanh kim loại A và B giống hệt nhau, 1 thanh có từ tính, 1 thanh không Không dùng 1 vật nào khác, làm thế nào để phân biệt thanh kim loại có từ tính

Hãy chọn ph ơng án đúng.

A Cầm 2 thanh lên và ớc l ợng khối l ợng của chúng:

thanh nào nặng hơn thì có từ tính.

B Đ a 1 đầu thanh A lại gần 1 đầu thanh B, nếu thanh B

bị hút thì thanh A bị nhiễm từ, còn thanh B không bị nhiễm từ.

C Lần l ợt đ a đầu của thanh A lại gần giữa thanh B và

đầu của thanh B lại gần giữa thanh A; Tr ờng hợp nào hút mạnh hơn thì thanh đã đ a lại đó chính là thanh có

từ tính.

D Các ph ơng án A,B,C đều đúng.

H íng dÉn vÒ nhµ

*§äc phÇn “Cã thÓ em ch a biÕt”

*Häc kÜ bµi 21.

*Lµm bµi tËp 21 SGK

(William Gilbert, 1540-1603)