Bài giảng viêm vòm mũi họng

Tài liệu này dành cho sinh viên, giảng viên viên khối ngành y dược tham khảo và học tập để có những bài học bổ ích hơn, bổ trợ cho việc tìm kiếm tài liệu, giáo án, giáo trình, bài giảng các môn học khối ngành y dược

VIÊM V.A

Trần Hải Yến

Bộ môn Tai Mũi Họng

MỤC TIÊU

1 Trình bày vị trí và vai trò của V.A

2 Nêu các triệu chứng lâm sàng của viêm V.A

3 Kể các biến chứng của viêm V.A

4 Liệt kê các chỉ định và chống chỉ định của

nao V.A

MỞ ĐẦU

V.A ( Végetation Adénoides) gồm

VA vòm và VA vòi là tổ chức

lympho nằm trong vòng Waldayer,

sản xuất các tế bào lympho B và T,

đóng vai trò miễn dịch tại chỗ của

đường hô hấp trên

Viêm V.A là bệnh đứng hàng đầu

trong bệnh lý Tai Mũi Họng ở trẻ

em

Viêm V.A có thể cấp tính, mạn

tính, hay tái phát và có thể gây ra

các biến chứng

GIẢI PHẪU VÀ SINH LÝ

VA là đám lympho ở nóc và

thành sau vòm dày khoảng

dày vài mm, nhiều khe rãnh

và múi, VA tăng trưởng về

khối lượng và chức năng

miễn dịch từ 1-8 tuổi, sau đó

thoái triển dần

Quá trình viêm nhiễm tái

diễn làm tăng dần số lượng

và khối lượng của tổ chức

lympho→ VA quá phát

NGUYÊN NHÂN

1.Virus là nguyên nhân thường gặp nhất: Adenovirus, Rhinovirus, virus cúm, virus hợp bào đường thở

2.Vi khuẩn: thường gặp

* liên cầu: đặc biệt nguy hiểm β tan huyết nhóm A *Phế cầu

*Hemophilus Ìnluenzae

3 Yếu tố nguy cơ: thời tiết, môi trường, cơ địa tạng tân, suy dinh dưỡng, giảm sức đề kháng

TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG VIÊM V.A CẤP TÍNH

Hay gặp ở trẻ từ 6 tháng đến 3-4 tuổi

1.Toàn thân

- Sốt cao 38- 39°C

- Quấy khóc, bỏ bú, biếng ăn

- Có thể nôn trớ, ỉa chảy

2 Cơ năng

- Chảy mũi nhày hoặc mũi mủ

- Ngạt tắc mũi

- Ho

3 Thực thể:

- Mũi: nhiều mủ hoặc nhày, niêm mạc xung huyết phù nề

-Họng: thấy mủ hoặc nhày chảy từ vòm xuống thành sau họng

- Tai: màng nhĩ mất bóng sáng, hơi lõm do tắc vòi nhĩ

TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG VIÊM V.A MẠN TÍNH

Là hiện tượng viêm quá phát, xơ hóa tổ chức VA sau nhiều lần viêm cấp tính

1.Toàn thân

- Không sốt cao nhưng hay sốt vặt, ốm vặt

- Cơ thể chậm phát triển, kém nhanh nhẹn

- Đãng trí, kém tập trung tư tưởng do thiếu oxy não kéo dài

2 Cơ năng:

- Ngat mũi là triệu chứng chính , hai bên, tăng dần làm trẻ phải

há miệng để thở, đêm ngủ không yên giấc, ngáy to

- Chảy mũi nhày kéo daì hàng tháng “thò lò mũi”

TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG VIÊM V.A MẠN TÍNH

3 Thực thể

*Soi mũi trước: hốc mũi đầymủ

nhày, niêm mạc phù nề

*Soi mũi sau thấy tổ chức VA lùi

sùi như quả dâu, có thể che kín

cửa mũi sau

*Họng: mủ chảy từ vòm xuống

thành sau hong

* Tai: màng nhĩ lõm

*Bộ mặt VA: hiện nay hiếm gặp

BIẾN CHỨNG CỦA VIÊM VA

1.Biến chứng viêm nhiễm

*Viêm thanh khí phế quản

*Viêm tai giữa

*Viêm mũi xoang

*Viêm hạch Gillette gây áp xe thành sau họng

*Viêm màng tiếp hợp, viêm mí mắt, ổ mắt

*Viêm thận

* Viêm đường tiêu hóa

2 Biến chứng về sự phát triển thể xác và tinh thần

* Trẻ thường xanh xao, còi cọc suy dinh dưỡng hoặc béo bệu

* Có thể có bộ mặt VA

* Kém thông minh, không tập trung tư tưởng, học tập kém do thở kém, nghe kém và thiếu oxy não mạn tính

ĐIỀU TRỊ

1.Điều trị viêm VA cấp

* Hạ sốt, an thần nếu có sốt cao

* Làm sạch và thông thoáng mũi, sử dụng các thuốc co mạch như Ephedrin 1%, adrenalin 0,1% Thuốc sát trùng nhẹ như Argyrol %

*Dùng kháng sinh khi có bội nhiễm hoặc đe dọa biến chứng

2.Điều trị viêm VA mạn tính

Điều trị nội khoa ít kết quả, điều trị ngoại khoa là chính

CHỈ ĐỊNH VÀ CHỐNG CHỈ ĐỊNH NẠO VA

1 Chỉ định nạo VA

VA quá phát cản VA hay bị viêm:

trở đường thở

VA gây biến chứng viêm kế cận: viêm mũi xoang, viêm tai giữa, viêm

thanh quản

2 Chống chỉ định nạo VA

Chống chỉ định tuyệt đối trong các bệnh về máu

Chống chỉ định tạm thời

- Đang có viêm, nhiễm khuẩn cấp tính

- Có bệnh viêm mạn tính chưa ổn định, lưu ý lao sơ nhiễm

- Trẻ hở hàm ếch

- Địa phương đang có dịch nhiễm khuẩn hô hấp cấp

- Trẻ đang uống hay tiêm phòng dịch, lưu ý với BCG trong thời gian 6 tháng

PHÒNG BỆNH

Vệ sinh mũi họng

Giữ ấm khi mùa đông hoặc thời tiết thay đổi Tăng cường sức đề kháng

Tiêm chủng mở rộng đầy đủ