Tài liệu này dành cho sinh viên, giảng viên viên khối ngành y dược tham khảo và học tập để có những bài học bổ ích hơn, bổ trợ cho việc tìm kiếm tài liệu, giáo án, giáo trình, bài giảng các môn học khối ngành y dược
Trang 1CHÈN ®O¸N BÖNH UNG TH
Trang 2MễC TIêU
1 Trình bày đ ợc các triệu chứng báo động và
triệu chứng rõ rệt bệnh ung th
2 Trình bày đ ợc các triệu chứng cận lâm sàng
bệnh ung th
3 Trình bày đ ợc chẩn đoán các giai đoạn bệnh
ung th theo phân loại TNM
Trang 3ĐẠI CƯƠNG
- Đa số bệnh UT có thể điều trị khỏi nếu đ ợc phát hiện sớm
- CĐ định h ớng lâm sàng: quan trọng, không bỏ sót nếu BS nghĩ đến
- Giải phẫu bệnh: Chẩn đoán xác định bệnh
- Chẩn đoán giai đoạn bệnh: giúp xác định mục tiêu và xây dựng kế hoạch điều trị
- Các xét nghiệm khác: đánh giá toàn trạng,
Trang 4TRIệU CHỉNG LâM SàNG
A Các triệu chứng báo động bệnh ung th
1 Ho kéo dài
2 Cháy máu, dịch bất th ờng
3 Thay đổi thói quen đại, tiểu tiện
4 Rối loạn tiêu hoá kéo dài
5 Đau đầu, ù tai 1 bên
6 Khàn tiếng kéo dài, nuốt khó.
7 Nổi u, cục cứng phát triển nhanh.
8 Vết loét dai dẳng khó liền
9 Thay đổi tính chất, kích th ớc nốt ruồi
10 Nổi hạch bất th ờng, cứng, ít đau
Trang 5TRIệU CHỉNG LâM SàNG
B Các triệu chứng rõ rệt
1 Sụt cân: nhanh, 5 -10 kg trong vòng vài tháng
2 Đau
3 Hội chứng bít tắc: tắc ruột, bí đái,
4 Triệu chứng chèn ép: phù áo khoác
5 Triệu chứng xâm lấn, di căn: hạch, tạng
Trang 11TRIÖU CHØNG L©M SµNG
C Các hội chứng cận ung thư
Hội chứng B: sốt kéo dài không do
nguyên nhân nhiễm khuẩn, ngứa, ra mồ hôi đêm.
Ngón tay dùi trống (to viễn cực):
Trang 12CHÈN ®O¸N CËN L©M
SµNG
2 Chẩn đoỏn điện quang
X quang thường quy
Chụp tuyến vỳ (mammography) Chụp khung đại tràng, dạ dày, đối
quang kộp
Chụp mạch, bạch mạch
Chụp cắt lớp vi tớnh (CTscanner)
Trang 15CHÈN ®O¸N CËN L©M
SµNG
2 Chẩn đoán điện quang
X quang thường quy
Trang 18MAMMOGRAPHY TUYẾN VÚ
Trang 21CHÈN ®O¸N CËN L©M SµNG
3 Chẩn đoán siêu âm
Siêu âm thường quy:
Siêu âm nội soi
4 Chụp đồng vị phóng xạ:
Xạ hình tuyến giáp bằng I 131.
Chụp SPECT, PET
Trang 22SIÊU ÂM NỘI SOI
Trang 26CHÈN ®O¸N CËN L©M
SµNG
PET:
- Chụp cắt lớp vi tính bằng bức xạ positron (Positron Emission Tomography, PET)
- Sử dụng chất phóng xạ có đời sống cực ngắn gắn kết các chất tham gia vào chuyến hóa của TB (18 FGD ), tế bào ung thư hấp thụ nhiều hơn 18F-6-Fluorodeoxy
Glucose (FDG) và giữ lại chuyển thành FDG-6-F04 giữ lại trong tế bào, làm cho ghi hình dễ dàng
- Giúp đánh giá giai đoạn bệnh, ổ tái phát và những ổ di căn rất nhỏ.
Trang 28m¸y PET ct
Trang 29CHÈN ®O¸N CËN L©M SµNG
5 Các chất chỉ điểm khối u
Chỉ điểm tế bào: thụ thể ER, PR
Chỉ điểm dịch thể: CEA, PSA, CA 125, CA 153,
6 Chẩn đoán tế bào học
Xét nghiệm tế bào học thông thường
Xét nghiệm Test PAP trong sàng lọc UT CTC
Trang 32CHÈN ®O¸N CËN L©M SµNG
8 Chẩn đoán giải phẫu bệnh
Tiêu chuẩn vàng chẩn đoán ung thư
Phân biệt độ ác tính, biệt hoá
Đánh giá chính xác vi thể độ xâm lấn, di căn ung thư.
Trang 35CHÈN ®O¸N GIAI ®O¹N BÖNH
Ph©n lo¹i giai ®o¹n TNM
- T: U nguyªn ph¸t Tx,is,0,1,2,3,4
- N: h¹ch vïng Nx,0,1,2,3
- M: di c¨n xa Mx,0,1.
Trang 36CHÈN ®O¸N GIAI ®O¹N BÖNH
2 Các hệ thống phân loại khác
- Phân loại giai đoạn theo FIGO: UT phụ khoa
- Phân loại Dukes: các ung thư ống tiêu hoá
- Phân loại giai đoạn của Ann Arbor: Bệnh lý ác tính hệ thống hạch
Trang 37KÕT LUËN
Chẩn đoán sơ bộ: lâm sàng (quan trọng).
Chẩn đoán xác định: Giải phẫu bệnh.
Chẩn đoán giai đoạn bệnh: TNM, Dukes, FIGO,
Trang 38TR¢N TRäNG C¶M ¥N