Công nghệ sinh học trong bảo tồn
Trang 1Công nghệ sinh học
trong bảo tồn
GVHD: PHAN KIM NGỌC Nhóm thực hiện:
Trang 31 Giới thiệu
Nguy cơ tuyệt chủng
CNSH
Con
người
Động vật
Thiên
tai
Trang 4Hình thức:
vườn thú, viện nghiên cứu…
Trang 5In – situ
• Môi trường sống tự nhiên
đảm bảo cho sự sinh trưởng,
phát triển, quá trình tiến hoá
và thích nghi của động vật
• Đơn giản, không yêu cầu kỹ
thuật cao, chi phí ít trong
giai đoạn ban đầu
Ex – situ
• Tránh được những rủi ro trong thiên nhiên
• Tránh được sự suy thoái cận huyết các giống
• Giữ nguyên liệu di truyển được nguyên dạng như lúc thu thập và bảo quản thời gian dài trong tương lai
• Phức tạp,kỹ thuật cao,chi phí giai đoạn sau rẻ.
Trang 74.CNSH trong bảo tồn
Trang 8In – situ
Trang 9Ex – situ
• Trung tâm quốc gia Giống thủy
sản nước ngọt Nam Bộ đã lai tạo thành công loài cá Hô, có trong Sách Đỏ thế giới
• Với phương pháp lai tạo, Trung tâm đang nuôi giữ 40 con cá Hô trưởng thành và đã lai tạo thành công đến thế hệ cá F1
• Trung tâm còn có một ngân hàng tinh trùng của các loại cá, lưu giữ gene của 30 loài cá nước ngọt ĐBSCL, trong đó có nhiều loại cá
đã nằm trong Sách đỏ Việt Nam hoặc thế giới
Trang 10Ngân hàng đa dạng sinh học mini, đặt tại Phòng
công nghệ Phôi thuộc
Viện Công nghệ sinh học
(Viện Khoa học và Công nghệ VN) đã lưu trữ tế
bào của nhiều loài vật quý hiếm như sao la, mang
lớn, gấu, hổ…
Ex – situ
Trang 11Ex – situ
• Một số vật nuôi được bảo tồn
– Lợn ỉ (4 cái và 2 đực - nuôi tại Hà Nội)
– Gà Đông tảo (nuôi tại Trung tâm nghiên cứu Gia cầm Vạn phúc)
– Gà ác, Gà Tè, Hmông (tại Viện Chăn Nuôi)
– Lợn Vân Pa (Quảng trị) nuôi tại Trường Trung học Nông nghiệp
Quảng Trị
– Vịt quý (Bầu quì, Bầu bên, Kì lừa)
– Gà đặc sản (Gà H’mông thịt đen, trắng, gà Okê và gà Tè)
• Nguyên liệu di truyền được bảo tồn
– Tinh bò: Bò U đầu rìu, Bò H’mông
– ADN: Các giống Lợn Móng Cái (20 mẫu), Lợn ỉ (12 mẫu), Lợn Cỏ Nghệ An (8 mẫu); Gà Hồ (25 mẫu), Gà Mía (35 mẫu), Gà Ri (20 mẫu), Gà Đông Tảo (15 mẫu), Gà ác (20 mẫu), Bò Vàng (20 mẫu), bò Cóc (15 mẫu) và Hươu Sao (18 mẫu)
Trang 12chân đen đang đứng
trước nguy cơ tuyệt
chủng
• 18 con chồn chân đen
cuối cùng được đưa
khỏi môi trường
– Hơn 380 con được gây giống tự nhiên
– 130 con được sinh ra từ thụ tinh nhân tạo với tinh trùng tươi.
– 3 con được sinh ra từ thụ tinh nhân tạo với tinh trùng đông lạnh.
Ex – situ
Trang 13• San Diego Zoo dẫn đầu trong
công tác cứu loài Kền Kền
California (Condor California)
khỏi nguy cơ tuyệt chủng (do
săn bắt, trộm trứng, nhiễm độc
chì, môi trường sống bị phá
hủy…)
• Với kế hoạch bảo tồn, 22 con
Condor cuối cùng được bắt nhốt
Tận dụng lợi thế hành vi sinh
sản, các nhà khoa học đã lấy đi
trứng đầu tiên, vì thế, tỷ lệ sinh
sản tăng gấp đôi
• Tính đến 11/2010 có 381 cá thể bao gồm 192 trong tự nhiên và
số còn lại trong San Diego Wild Animal Park, Los Angeles
Zoo…
Ex – situ
Trang 14Frozen zoo • Hội bảo vệ động vật San
Diego đã thành lập “ Frozen zoo ” (1972), sử dụng kỹ thuật bảo quản lạnh hiện đại, lưu trữ DNA của các loài nguy cấp cho việc nghiên cứu và duy trì loài, góp phần dẫn đến thành công trong việc cứu các loài kền kền California khỏi tuyệt chủng.
• Dự án nghiên cứu bảo tồn của vườn thú San Diego, đã bảo quản hơn 8400 mẫu mô của hơn 800 loài/ phân loài.
Trang 15Frozen zoo
The Animal Gene Storage and Resource Centre of Australia (AGSRCA), thành lập năm 1995 Đây là ngân hàng gene động vật đầu tiên trên Thế Giới, thu thập tinh hoàn, buồng trứng, các mảnh da và những phần khác của cơ thể của hơn 100 loài (tê giác, voi, chuột túi…)
Viện thiên nhiên Audubon ở New Orleans, lưu trữ vật liệu di truyền trong nitơ lỏng ở -1960C của hàng ngàn loài động vật từ hổ, tê giác đến những con ếch
Trang 16• Tháng 2/ 1993 một con bò cái ‘Lady’ (loài bò hiếm) còn lại ở
Enderby Island được đưa về đất liền (New Zealand)
• Năm 2002, con bê đực ‘Derby’ được tạo ra bằng cách sử dụng tinh dịch thu được từ con bò đực Enderby Island(đã chết) để thụ tinh và cấy truyền phôi vào con bò cái trên
• Cũng trong 2002, có ba bê cái được nhân bản từ con ‘Lady’
Trang 184.Triển vọng • Các nhà khoa học thuộc ĐH Melbourne (Úc) và ĐH Texas (Mỹ) đã trích mẫu ADN từ túi của một con hổ Tasmanian
hơn 100 năm tuổi, tiêm vào phôi chuột để nghiên cứu sự phát triển của sụn.
• Kết quả: phát hiện gene Col2A1 của hổ Tasmanian có chức năng tương tự trong việc phát triển sụn và xương khi nằm trong cơ thể chuột
• Đây là lần đầu tiên ADN của một động vật tuyệt chủng có thể thực hiện chức năng bên trong một cơ thể sống Kỹ thuật này có thể giúp chúng ta khám phá thêm về khủng long hay người cổ Neanderthal
• Bước đột phá này mở ra khả năng tái sinh các loài sinh vật
đã tuyệt chủng từ lâu, tương tự như việc loài khủng long được tái sinh trong bộ phim Công viên kỷ Jura
Trang 19• Các nhà khoa học trường Đại học
Murdoch (Tây Australia) sử dụng một số
hóa chất trong phòng thí nghiệm và công
nghệ in di dấu di truyền để tách ADN từ
lớp vỏ trứng hóa thạch (đà điểu châu Phi,
cú Australia, vịt New Zealand)
• Các nhà khoa học cho biết dù số cặp
AND được tách ra chỉ chiếm 1% trong
bộ gen của loài chim tuyệt chủng, song
kết quả trên về nguyên tắc có thể giúp
con người lập bộ gen loài chim này
• Từ trước đến nay, các nhà khoa học chỉ
tách được ADN từ xương hoặc tóc, đây
là lần đầu tiên họ tách được ADN từ vỏ
trứng hóa thạch
4.Triển vọng
Trang 205.Kết luận
CNSH đem lại nhiều công cụ để
nâng cao hiểu biết của chúng ta và tăng cường công tác quản lý các
nguồn tài nguyên di truyền động
vật Các công cụ này đã đóng góp cho các chương trình chọn giống và bảo tồn giống vật nuôi và trợ giúp trong chuẩn đoán, điều trị, và phòng ngừa các bệnh ở động vật
Trang 216.Tài liệu tham khảo
• http://www.sandiegozoo.org/conservation/animals/birds/t hree_decades_of_the_condor/
• http://www.vcn.vnn.vn/PrintPreview.aspx?ID=2543
• http://www.rarebreeds.co.nz/enderby.html
• http://www.auduboninstitute.org/
• http://www.vietlinh.com.vn/dbase/VLTTShowContent.as p?ID=6428
• http://en.wikipedia.org/wiki/Frozen_zoo.
Trang 22Thanks for listening!