SKKN 2011-2012

Chính vì thế, ngành giáo dục đã không ngừng phát động những phong trào thi đua như “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” và cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo

“Có tài mà không có đức là người vô dụng

Có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó”

Vâng, đạo đức là một mặt quan trọng trong nhân cách của mỗi con người,

nó nói lên mối quan hệ giữa con người với nhau trong xã hội, là kết quả của mộtquá trình giáo dục, của một quá trình tự tu dưỡng và rèn luyện bản thân

Trong thời gian gần đây, báo chí và những thông tin đại chúng đã và đangbáo động những trường hợp thanh thiếu niên học sinh phạm pháp, vi phạm kỷluật của nhà trường, vô lễ với thầy cô, cha mẹ,…làm ảnh hưởng đến những chuẩnmực đạo đức tốt đẹp của dân tộc ta

Chính vì thế, ngành giáo dục đã không ngừng phát động những phong trào

thi đua như “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” và cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” với mong muốn

qua đó giúp giáo viên định hướng trong việc giáo dục học sinh Làm công tác chủnhiệm trong nhiều năm, tôi cũng không ít trăn trở về những lệch lạc trong nhâncách của một số học sinh mà theo tôi những người làm công tác trong ngành giáo

dục phải có một phần trách nhiệm nên tôi chọn đề tài “Một số biện pháp giáo dục

học sinh thực hiện tốt các phong trào thi đua và các cuộc vận động”.

2 Mục đích của đề tài:

Tìm ra những phương pháp hiệu quả nhất để giáo dục đạo đức cho học sinhtrong thời đại mới nhằm làm cơ sở để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện,làm cho các em có cách cư xử đúng đắn trong các mối quan hệ: gia đình, thầy trò,bạn bè, ngoài xã hội để trở thành người công dân tốt có ích cho gia đình và đấtnước

3 Nhiệm vụ của đề tài :

Tìm hiểu các phong trào thi đua và các cuộc vận động của ngành phát động

Tìm hiểu về tâm lý lứa tuổi học sinh THCS để có biện pháp giáo dục phùhợp nhất.

Tìm hiểu phương pháp giáo dục học sinh thực hiện tốt các phong trào thiđua và các cuộc vận động ở một số giáo viên trong trường và bạn bè đồng nghiệp

Tìm hiểu nguyên nhân học sinh có đạo đức chưa tốt, mức độ ảnh hưởng củagiáo viên và phụ huynh học sinh đến sự phát triển nhân cách của học sinh

4 Phương pháp nghiên cứu:

Phương pháp trò chuyện, quan sát

Phương pháp phân tích các đối tượng

Phương pháp tổng hợp, rút kinh nghiệm

Phương pháp điều tra thăm dò…

5 Phạm vi nghiên cứu đề tài:

Nghiên cứu về các biện pháp giúp học sinh thực hiện tốt phong trào thi đua

“Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” và cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”

6 Đối tượng nghiên cứu:

Học sinh lớp chủ nhiệm 8.1 và học sinh trong trường THCS Võ TrườngToản

7 Tính mới của đề tài:

Với mục tiêu giáo dục của Đảng và nhà nước là tạo ra những con ngườiphát triển toàn diện, có đủ phẩm chất và năng lực để cống hiến cho đất nướctrong thời đại công nghiệp hóa - hiện đại hóa nên giáo dục đạo đức cho học sinhhiện nay cũng được đổi mới phương thức nhằm chú trọng giáo dục giá trị, giáodục kỹ năng sống cho học sinh do đó việc củng cố và nâng cao chất lượng của

phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” và tiếp tục thực hiện có hiệu quả cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương

đạo đức Hồ Chí Minh” là nhiệm vụ rất quan trọng của nhà trường nói chung và

của giáo viên, đặc biệt là giáo viên chủ nhiệm nói riêng

PHẦN NỘI DUNG A/ Cơ sở lý luận:

Dạy học là một hoạt động đặc biệt trong quá trình giáo dục đào tạo nhữngcon người phát triển toàn diện Dạy học cũng có mục tiêu quan trọng là hình thành,phát triển hệ thống năng lực, phát triển hệ thống thái độ, hình thành tình cảm niềmtin đạo đức, nhân sinh quan và thế giới quan vì vậy trong quá trình dạy học cầnthiết phải sử dụng các phương pháp giáo dục phát triển đồng thời cả tâm lực, trí lực

và thể lực Chính vì thế việc tìm ra những biện pháp giáo dục học sinh thực hiện

tốt phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” và cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” nhằm

góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm, tinh thần tự học tự rèn luyện của học sinh

và nâng cao chất lượng giáo dục là việc làm rất quan trọng của giáo viên chủnhiệm

B Thực trạng của trường và địa phương:

1/ Thuận lợi:

Được sự quan tâm của chính quyền, BGH trường THCS Võ Trường Toản

và hội phụ huynh

Đội ngũ giáo viên đoàn kết, có ý thức tự giác cao

Học sinh có nề nếp, cơ sở vật chất đầy đủ

2/ Khó khăn :

Điều kiện kinh tế của một số học sinh còn khó khăn (cha mẹ là công nhân

đi làm suốt ngày, ở nhà trọ …)

Một số giáo viên trẻ chưa có kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm, đặcbiệt là công tác giáo dục đạo đức học sinh cá biệt

Một số phụ huynh chưa quan tâm đến việc học tập và giáo dục đạo đức củacon em mình

Một số học sinh có động cơ học tập chưa đúng đắn

3/ Số liệu thống kê đạo đức của học sinh ( 2009 - 2010)

* Tổng số học sinh toàn trường: 1181, trong đó:

1/ Tìm hiểu và đánh giá chung:

* Trường THCS Võ Trường Toản được đánh giá xuất sắc trong phong

trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”.Tuy nhiên

vẫn còn một số em chưa thực hiện tốt vì nhiều nguyên nhân

- Các hoạt động xã hội và các trò chơi tập thể lành mạnh chưa thật phongphú nên chưa thu hút được các em

- Một số em được nuông chiều từ nhỏ nên không có ý thức tự lập, không

tự lo cho bản thân mình, chỉ có thói quen sống hưởng thụ nên không biết sống

vì người khác

- Một số em không có lập trường vững vàng nên bị bạn bè xấu ở ngoàitrường lôi kéo vào những tệ nạn xã hội

- Một số giáo viên chưa quan tâm đúng mức đến phong trào “Xây dựngtrường học thân thiện, học sinh tích cực” và cuộc vận động “Học tập và làmtheo tấm gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”

- Gia đình giáo dục không đúng đắn, nhận thức của người lớn ở xungquanh các em còn chưa tốt nên ít nhiều ảnh hưởng đến suy nghĩ và việc làm củacác em

2/ Các phương pháp giáo dục:

Phương pháp tác động vào nhận thức tình cảm: đàm thoại, tranh luận, kểchuyện, giảng giải, khuyên răn…và quan trọng là giáo viên phải là tấm gươngsáng để học sinh học tập

Phương pháp tổ chức các hoạt động thực tiễn: giao việc, rèn luyện, tậpthói quen tốt…

Phương pháp kích thích tình cảm và hành vi: thi đua, nêu gương, khenthưởng, trách phạt…

Phương pháp giáo dục trong tập thể, bằng tập thể; giáo dục bằng truyềnthống; giáo dục bằng nề nếp sinh hoạt

3/ Nội dung giáo dục cụ thể:

3.1/ Về phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”.

3.1.1/ Xây dựng trường lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn.

“Thói quen là bản tính thứ hai” (Cicero ).

Tôi luôn hướng cho học sinh mình có những thói quen tốt trong việc giữtrường lớp xanh, sạch, đẹp Bắt đầu từ những việc nhỏ nhặt nhất như không xả rác,không vẽ bậy, viết bậy, không phá cây xanh trong trường lớp cũng như nơi côngcộng, giữ gìn vệ sinh cá nhân, nếu các em vi phạm là tôi nhắc nhở liền như có mộthôm đang đi trên hành lang, tôi nhìn thấy một chiếc lá của lẵng hoa trang trí tronglớp bị học sinh lớp 8.6 (học cùng một phòng với lớp tôi đang chủ nhiệm) ngắt bỏ ởhành lang, mặc dù không dạy ở lớp 8.6 nhưng tôi vẫn dừng lại nhắc nhở các em và

gọi lớp trưởng ra nhặt vào gắn lại như ban đầu, từ hôm đó các em không còn phánữa.

Theo tôi, giáo viên phải là người nhắc nhở, uốn nắn kịp thời những sai sótcủa các em ở mọi lúc mọi nơi dù học sinh đó mình có dạy hay không

Ở lớp chủ nhiệm, tôi phân công cụ thể tổ trực nhật để làm vệ sinh cho lớp,nếu có bạn nào xả rác thì cán sự lớp sẽ nhắc nhở hay tổ trực nhật không tốt thì cán

sự lớp sẽ nhắc nhở và báo cáo hàng tuần cho tôi trong tiết sinh hoạt chủ nhiệm đểtôi có biện pháp giáo dục trong từng trường hợp cụ thể

Tôi luôn giải thích cho học sinh hiểu lợi ích của việc trồng cây, từ đó giáodục các em việc bảo quản cây xanh trong trường, tham gia tốt phong trào trồng vàchăm sóc cây thuốc nam theo định kì của trường

Luôn giáo dục học sinh ý thức chấp hành tốt luật giao thông nhằm rèn tính

kỷ luật để giữ an toàn cho bản thân mình cũng như của mọi người xung quanh

Không phải chỉ nói mà bản thân tôi luôn là tấm gương cho học sinh học tậpnhư đội nón bảo hiểm khi tham gia giao thông (dù nhà tôi cách trường vài trămmét) chấp hành đúng luật giao thông như ngã tư gần nhà tôi có đèn tín hiệu, dù

giữa trưa đường rất vắng nhưng tôi vẫn dừng khi có đèn đỏ…Vì tôi biết “Đem việc

làm mà dạy người thì người theo, chỉ đem lời nói mà dạy người thì người không phục” ( Đệ Ngũ Luận)

3.1.2/ Dạy và học có hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của học

sinh ở mỗi địa phương, giúp các em tự tin trong học tập.

Tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm khuyến khích sự chuyêncần, tích cực, chủ động, sáng tạo và ý thức vươn lên, rèn luyện khả năng tự học củahọc sinh

Dạy học ngày nay là tạo cơ hội cho học sinh phát huy tích cực nhận thức vàrèn luyện, dạy cho học sinh cách học, cách chiếm lĩnh tri thức, là kích thích sự hamhiểu biết, có thái độ học tập tự giác, sáng tạo ở học sinh, khơi dậy ở thế hệ trẻ ýthức trách nhiệm, sự ham mê cống hiến cho xã hội Chính vì thế tôi luôn kết hợpnhững phương pháp mới và phương pháp truyền thống một cách hiệu quả phù hợpvới nội dung bài để giúp học sinh học tập dễ dàng và hứng thú

Tôi luôn nhắc nhở các em “Hỏi một câu, chỉ dốt nát trong chốc lát,

không dám hỏi sẽ dốt nát suốt đời” Để động viên các em có ý thức vươn lên, tự

tìm tòi học hỏi Tôi phân công các nhóm tự học ( một nhóm vừa có học sinh yếuvừa có học sinh khá giỏi) để kèm nhau cùng tiến bộ

Tôi thường xuyên dự giờ, rút kinh nghiệm trong tổ về đổi mới phương phápgiảng dạy nâng cao chất lượng

Tổ chức phụ đạo cho học sinh yếu, ở những lớp phụ đạo tôi sẽ chia thànhtừng nhóm cùng sức học để cho bài tập phù hợp với trình độ của các em Tôi biếtrằng không thể đòi hỏi mọi học sinh đều học giỏi như nhau, chỉ cần các em có cốgắng trong khả năng của mình là được, tôi thường xuyên tuyên dương những họcsinh trung bình, yếu mà có tiến bộ Đối với những học sinh lười học tôi sẽ kêu gọi

sự hỗ trợ của gia đình và nhà trường để việc học của các em đạt kết quả cao hơn

Tham gia cuộc thi thuyết trình “Phương pháp học tốt” và vận dụng nhữngphương pháp học đạt hiệu quả nhất để phổ biến cho cả lớp cùng áp dụng

3.1.3/ Rèn kỹ năng sống cho học sinh

“Nhà giáo không phải là người nhồi nhét kiến thức mà là người khơi

dậy ngọn lửa cho tâm hồn” (Uyliam Batơ Dit ).

Theo tôi giáo viên chúng ta phải giáo dục cho học sinh về trách nhiệm củamột công dân đối với xã hội từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường chứ không đợiđến khi các em trở thành những sinh viên, những người lớn thực sự vì nhân cáchcác em sẽ được hình thành từ rất nhỏ Các em phải biết kính trọng ông bà, cha mẹ,thầy cô, người lớn xung quanh, biết cư xử đúng mực với bạn bè

Tôi thường kể những câu chuyện rất đời thường cho các em nghe để chínhcác em rút ra những bài học cho riêng mình như ở lớp tôi chủ nhiệm có em Huy rấtlười học, thường xuyên không chép bài, không học bài ở nhà, tôi tìm hiểu và biếtđược vì ba của em bị bệnh ung thư gan thời kỳ cuối, mẹ em phải thường xuyên ởbệnh viện nuôi ba em nên không thể quản giờ giấc học của em ở nhà, vì thế emkhông học mà chỉ đi chơi, thay vì điện thoại báo phụ huynh nhưng tôi biết mẹ em

sẽ không làm gì được mà còn buồn hơn nên tôi thường xuyên gọi em ra nhắc nhởriêng về trách nhiệm của người con đối với cha mẹ, ở tiết sinh hoạt chủ nhiệm tôi

là câu chuyện về cậu học trò nghèo ở lớp 11 của trường chuyên Hà Nội: Nguyễn

Trung Hiếu với bài “ THƯ GỬI MẸ ” mà báo Tuổi trẻ đã đăng tải, thật đáng trân

trọng, tôi đã rơi nước mắt trước lòng hiếu thảo của em và tôi đã truyền cảm xúc đóđến học sinh của mình Khi tôi kể xong câu chuyện, cả lớp im phăng phắc, một số

em cuối mặt xuống, trong đó có Huy, tôi không biết em có khóc không nhưng từhôm đó em tiến bộ rất nhiều

Trong giao tiếp hằng ngày, đa số các em sống rất ích kỹ, có thể do các emquen được nuông chiều từ nhỏ nên chỉ thích làm theo ý mình, các em thờ ơ với mọingười xung quanh Muốn sửa đổi các em! Nói suông ư? Không thể! Tôi hànhđộng

“Khi con người chỉ sống vì mình thì sẽ trở thành thừa đối với những

người còn lại” ( I.Radep )

Đầu tiên tôi quan tâm đến các em từ những việc nhỏ như thấy các em bệnhtôi hỏi thăm xem các em có uống thuốc chưa, sờ trán xem có sốt không, nếu cần thínhờ lớp trưởng dẫn xuống phòng y tế hoặc gọi điện thoại cho phụ huynh vào chởcác em về Em nào nghỉ học, tôi gọi điện cho phụ huynh để đề phòng các em trốnhọc (trường hợp không thấy phụ huynh xin phép), tôi tìm hiểu từng hoàn cảnh củahọc sinh để có biện pháp giáo dục hợp lý

Khi các em tham gia phong trào, tôi luôn ở bên các em để hướng dẫn (trongkhả năng của mình) và động viên tinh thần Như khi thi văn nghệ, thời trang thì tôi

sẽ trang điểm cho các em, khi các em thi trò chơi thì tôi sẽ cùng các em chuẩn bịnước uống,…Tình cảm tôi dành cho các em rất chân thành nên tôi cũng nhìn thấyđược sự hạnh phúc của các em vì cô luôn quan tâm đến mình, chính vì thế cô trògần gũi nhau hơn và các em cũng cố gắng hơn nên kết quả đạt được rất cao

Sau mỗi đợt thi đua (như 20.11, cuối học kỳ 1, cuối năm), tôi đều tổ chứccho các em liên hoan nhẹ bằng chính tiền thưởng của lớp (hạng 1, 2 hàng tuần, cácphong trào hoa điểm 10, tiết học toàn A, các trò chơi,…), dù chỉ là một cây kemnhưng nhìn ánh mắt các em, tôi biết các em rất vui và hạnh phúc, nhờ đó mà các

em đoàn kết, thương yêu nhau hơn và cũng từ đó tôi giáo dục các em hiệu quả hơn

Các bạn đồng nghiệp ơi hãy luôn nhớ rằng “Không thể trồng cây ở những

nơi thiếu ánh sáng, cũng không thể nuôi dạy trẻ với chỉ chút ít nhiệt tình”

(Can Jung)

Tôi luôn rèn luyện cho các em thói quen học tập, lao động, vui chơi có kếhoạch, biết làm việc theo nhóm như trong lớp tôi phân công mỗi tổ là một nhómhọc tập (có đủ học sinh giỏi, khá, trung bình, yếu, kém), để các em hổ trợ nhau họctập ở lớp cũng như ở nhà, kiểm tra sự sự chuẩn bị bài của nhau ở 10 phút truy bàiđầu giờ để phát hiện kịp thời những học sinh lười học, tôi hướng dẫn cho nhómtrưởng (thường là học sinh giỏi) phương pháp học nhóm để các em điều khiển cácbạn trong nhóm học đạt hiệu quả, tôi cũng kêu gọi sự hỗ trợ của phụ huynh đểgiám sát các em Hằng tuần cán sự lớp sẽ báo cáo cho tôi tình hình học tập cũngnhư việc chấp hành nội quy của các bạn để từ đó tôi có biện pháp giáo dục thíchhợp như gọi các em lên trình bày lý do, nhắc nhở các em cố gắng học, nếu học sinhkhông sửa đổi tôi sẽ liên hệ phụ huynh hỗ trợ trong việc quản lý giờ tự học ở nhàcủa các em Trong phong trào đội như văn nghệ chào mừng ngày 20.11, trò chơidân gian chào mừng ngày 26.3,…tôi cho các em tự đăng ký chứ không bắt buộcnhưng trước đó tôi sẽ giải thích cho các em hiểu lợi ích của việc tham gia phongtrào, tham gia những trò chơi lành mạnh như giúp mình tự tin, hòa đồng với bạn

bè, vận động thể lực có lợi cho sức khỏe,…, tiếp theo tôi sẽ cùng các em tìm hiểutrò chơi để tìm phương pháp hiệu quả nhất Chính vì thế các em tham gia rất nhiệttình và đạt kết quả rất cao như giải I trò chơi “chuyền nước”, giải I trò chơi

“chuyền thun”, giải I trò chơi “Thầy trò thân thiện”, giải II trò chơi “bịt mắt nấucơm” Trong phong trào thi thời trang, tôi cho mỗi tổ vẽ trên giấy hai bộ trang phục(nam và nữ), tôi cho các em đề cử một đội thực hiện trang phục và hai người mẫu,sau đó các em chọn mẫu trang phục và bắt tay vào may, tôi luôn tôn trọng ý kiếncủa các em để rèn luyện cho các em tinh thần trách nhiệm và kết quả lớp tôi đạtđược là giải III (nữ) và giải khuyến khích (nam)

Tôi luôn giáo dục các em tinh thần tương thân, tương ái, giúp đỡ nhau trongkhó khăn, hướng các em đến những họat động từ thiện một cách tự giác như phongtrào nuôi heo đất, mua tăm tre ủng hộ hội người mù, quyên góp giúp hội người mù

Việt Nam, ủng hộ lũ lụt, thiên tai…Tôi thường nhắn nhủ với các em “Niềm vui

khi chúng ta đem lại hạnh phúc cho người khác là niềm vui lớn nhất”.

Tôi luôn giáo dục ý thức rèn luyện sức khỏe và ý thức bảo vệ sức khỏe, kỹ

năng phòng chống tai nạn giao thông và các tai nạn khác vì “Sức khỏe là tài sản

quý nhất của con người” Vâng, chúng ta ai cũng biết có sức khỏe là có tất cả, tôi

luôn nhắc nhở các em phải thường xuyên tập thể dục như lời một bài hát “muốnkhỏe đẹp thì phải tập thể thao” để phòng chống các bệnh theo mùa, giáo dục chocác em những kiến thức phòng chống những bệnh truyền nhiễm và nhất là cănbệnh thế kỷ HIV-AIDS Ngoài ra, tôi luôn chỉ cho các em thấy tầm quan trọng củanếp sống điều độ, lạc quan, không thức quá khuya, dậy sớm để tập thể dục Mỗisáng thứ bảy, chủ nhật hay những ngày nghỉ tôi thường gọi những học sinh ở gầnnơi tôi sống dậy từ 5 giờ sáng để đi tập thể dục ở khu trung tâm hành chánh (nơitôi vẫn thường tập thể dục mỗi buổi sáng), các em có thể chạy xe đạp, chạy bộ, đábanh, chơi cầu lông,…và một số em đã làm được như Tâm Anh, Thắng, Việt, Huy,Hiên,…

Một số việc rất tế nhị nhưng giáo viên đóng vai trò rất quan trọng trong việcgiáo dục các em, đó là giáo dục về giới tính, tình yêu Theo suy nghĩ của riêng tôikhi các em đã “yêu” (theo suy nghĩ của các em) thì càng cấm đoán các em càng lúnsâu hơn vì đặc điểm tâm lý của các em tuổi dậy thì là

* Muốn làm người lớn, muốn tự khẳng định mình

* Có sự xáo trộn trong các trạng thái tâm lý

* Mơ mộng, thích làm dáng, thích giao lưu với bạn bè nhất là bạn bè khácgiới

* Bắt đầu có những suy nghĩ về tình yêu (nhất là đối với nữ)

Ở lứa tuổi này các em chưa biết đánh giá, chưa biết kìm hãm và hướng dẫnnhững ham muốn của mình một cách đúng đắn, chưa biết kiểm soát tình cảm vàhành vi, chưa biết xây dựng mối quan hệ đúng đắn với người bạn khác giới Chính

vì thế giáo viên cần phải giúp đỡ các em một cách tế nhị và khéo léo để các emhiểu đúng vấn đề, tránh làm các em băn khoăn, lo ngại Chúng ta phải giúp các em

có các kỹ năng sống cần thiết để phân biệt, nhận biết được thế nào là sự yêuthương và thế nào là sự lạm dụng nhằm tránh được sự lạm dụng Như ở lớp tôi có

em Hồng và Việt thích nhau, Hồng học giỏi còn Việt học trung bình, khi biếtchuyện tôi rất tế nhị gặp riêng Hồng để nói chuyện, rất cởi mở và thẳng thắn tôi

phân tích cho em thấy việc quan trọng nhất ở lứa tuổi em là học, chỉ nên dừng lại ởtình bạn thân, động viên nhau cùng học tốt hơn, bên cạnh đó tôi cũng gặp gia đìnhcủa hai em để bàn biện pháp giáo dục thích hợp vì đa phần phụ huynh ít hiểu tâmsinh lý của các em hơn giáo viên chúng ta Và để không phụ lòng thương yêu củatôi và gia đình, các em đã cố gắng học nên kết quả cuối năm Hồng vẫn đạt học sinhgiỏi còn Việt thì vượt bậc lên khá và đến giờ các em vẫn là những người bạn thâncủa nhau chứ không tiến xa hơn nữa.

Ở mỗi buổi sinh hoạt chủ nhiệm tôi luôn nhắc nhở các em thực hiện tốt luậtgiao thông để bảo vệ mình và mọi người, chú ý khi qua đường sắt (vì ở địa phươngtôi rất nhiều tuyến đường sắt), tôi cũng lưu ý các em cách bảo vệ mình khi có độngđất xảy ra khi các em chứng kiến thảm họa động đất ở Nhật Bản qua báo đài, cũngnhư cách phòng chống tai nạn về điện, cháy nổ,…, đồng thời tôi cũng kêu gọi tinhthần tương thân tương ái giúp đỡ mọi người trong khả năng của mình khi có tainạn xảy ra Tôi kể cho các em nghe những mẫu chuyện về những em nhỏ (cùng lứatuổi với các em) đã cứu người trong đợt bão lũ ở miền Trung…Và một điều khôngthể quên đó là nhắc nhở các em không chạy nhảy rượt đuổi nhau vì rất dễ va chạmnhau gây thương tích

* Rèn luyện cho học sinh kỹ năng ứng xử văn hóa, chung sống thân

thiện, phòng ngừa bạo lực và tệ nạn xã hội.

- Việc đầu tiên tôi làm là ở buổi họp phụ huynh học sinh đầu năm tôi kêugọi sự hợp tác tích cực của phụ huynh trong việc ứng xử văn hóa như ở gia đìnhngười lớn không nên nói tục, chửi thề, hút thuốc, cờ bạc, gây gỗ đánh nhau, cư xửhòa nhã đối với những người xung quanh,… dù lỡ quen nhưng phải cố gắng sửađổi vì người lớn phải là tấm gương cho con trẻ noi theo với câu nói vui “hy sinh

đời bố để củng cố đời con”, cũng như Beethoven có viết “Hãy dạy đạo đức cho

con cái bạn vì chính đạo đức chứ không phải vàng bạc mới làm chúng sung sướng”.

- Là giáo viên chủ nhiệm, tôi không bao giờ cho phép mình kết luận, đánhgiá hiện tượng theo chủ quan mà cần tìm hiểu nguyên nhân, bản chất của sự việc

để có biện pháp tương ứng phù hợp Tôi thường dạy cho học sinh của mình “Điều

gì mình không muốn cho mình thì chớ áp đặt cho người khác” (Khổng Tử), để

các em cư xử với nhau cho đúng, biết đoàn kết thương yêu giúp đỡ lẫn nhau tronghọc tập và trong cuộc sống hàng ngày.

- Để làm bằng chứng cho những gì mình nói thì tôi luôn làm gương cho các

em, tôi quan tâm khuyên bảo các em một cách chân tình, tôi lắng nghe các em nóilên suy nghĩ của riêng mình để từ đó hướng các em đến những suy nghĩ chính chắn

hơn vì tôi biết “Cái gì xuất phát từ trái tim sẽ đi đến trái tim” (Piêt) cũng như

“Phải biết mở cửa lòng mình trước mới hy vọng mở cửa được lòng người khác” (Pasquier Quesnel) Như chuyện rất nhỏ nhưng lại rất hay xảy ra ở trong lớp

là hai bạn ngồi gần nhau mà cứ hay cãi nhau, thậm chí còn chia ranh giới bàn, mâuthuẫn giải quyết không được các em mách tôi, khi đó tôi chỉ cho các em thấy ông

bà mình có dạy: “Bà con xa không bằng láng giềng gần” và giải thích cho các emhiểu hai người bạn ngồi gần nhau cũng giống như láng giềng gần, khi muốn mượncục gôm, cây thước,…(lỡ mình quên mang theo) thì người giúp đỡ mình là nhữngbạn xung quanh mình chứ bạn thân mà ngồi xa hay khác lớp chẳng thể giúp mìnhđược, tôi cũng giải thích cho các em hiểu “chín người mười ý”, không thể đòi hỏibạn phải cùng suy nghĩ với mình, miễn sao bạn đừng làm sai và có cố gắng trongkhả năng của bạn là được, từ đó các em hiểu và chia sẻ cùng nhau

- Gây gỗ, bất đồng trong hành vi, lời nói tưởng chừng là chuyện nhỏ nhưng

nó không hề nhỏ chút nào, nếu giáo viên (hay người lớn) không giải quyết triệt đểnhững mâu thuẫn đó thì nó chính là mầm móng của những cuộc đánh nhau, thậm

chí là đâm chém nhau Hiện nay, khi nói đến giáo dục thì người ta lại nói đến “

bạo lực học đường ”, thật đau lòng khi chúng ta nhìn thấy những hình ảnh, những

video clip của những nữ sinh đánh nhau trong tà áo dài trắng thướt tha, còn đâunữa nét dịu dàng, hiền hậu của người phụ nữ Việt Nam, tình người đang mất dần,

sự vô cảm hiển hiện trên những gương mặt trẻ, chúng ta không thể làm ngơ cácbạn ạ! Dẫu biết rằng việc xây dựng một môi trường giáo dục lành mạnh là tráchnhiệm của tất cả mọi người, mọi thế hệ chứ không phải chỉ là của giáo viên nóichung và giáo viên chủ nhiệm nói riêng Tuy nhiên, đối với môi trường giáo dụchọc sinh phổ thông thì giáo viên chủ nhiệm cần tự xác định phải có trách nhiệm vìgiáo viên chủ nhiệm nắm vững mục tiêu, có năng lực tổ chức phối hợp các lựclượng xã hội và giáo dục Chính vì thế, tôi không cho phép mình làm ngơ trướcnhững hành vi sai trái của các em, tôi luôn giáo dục các em ý thức chống thói hư

tật xấu, không bao che vì “Im lặng trước những sai trái là chúng ta đã đồng lõa

về mặt tinh thần Sự vô cảm cần được đào thải ra khỏi xã hội không chỉ vì

hậu quả của nó làm nguội lạnh tình người mà còn là gốc rễ của tội ác và những sai trái” Trước tiên tôi hướng các em vào những hành vi lương thiện, hãy

mở lòng mình trước, biết tha thứ, sống khoan dung, không sống ích kỷ bởi vì “Tôi

biết có một điều tốt đẹp hơn cả sự ngay thẳng, đó là sự khoan dung” Như tôi

kể cho các em nghe câu chuyện tôi đọc được trong quyển “Quà tặng cuộc sống”của sữa Cô gái Hà Lan tặng cách nay cũng 6 – 7 năm: Có một cậu bé trong lòngbuồn bực chạy vào bìa rừng (vì nhà cậu bé ở cạnh một khu rừng) và hét thật to

“Tôi ghét bạn” như để trút những buồn phiền, vừa dứt câu cậu bé bỗng nghe trong

rừng vọng lại “Tôi ghét bạn” Hoảng sợ, cậu chạy về nhà kể lại cho mẹ nghe, mẹ cậu bé mĩm cười và từ tốn dạy con hãy vào nơi đó và nói “Tôi yêu bạn” Nghe lời

mẹ cậu bé lại chạy vào bìa rừng hét lên “Tôi yêu bạn” và bỗng cậu bé nghe lòng mình ấm lại khi trong rừng vang lại câu “Tôi yêu bạn”, mọi buồn phiền trong lòng

chợt tan biến và cậu bé tung tăng chạy về nhà Một câu chuyện thật đơn giảnnhưng đầy tính nhân văn, với những câu chuyện tương tự như thế sẽ có tính thuyếtphục các em hơn là những lời dạy bình thường, ở mỗi câu chuyện tôi chỉ cho họcsinh những điều cần học tập và những điều không nên làm như qua những câuchuyện về tình người của nhân dân Nhật Bản trong thảm họa sóng thần vừa qua,những câu chuyện mà bản thân tôi cũng cần phải học tập đó là một cô giáo khinghe có sóng thần, cô đã đưa từng học sinh của mình đến nơi tránh lũ để rồi cuốicùng cô đã bị lũ cuốn trôi, cũng như câu chuyện về cậu bé 9 tuổi đã từ chối nhậnphần quà của anh phóng viên Việt Nam (vẫn nhận và cám ơn nhưng em đem trả lạicho người đang phân phát hàng) để xuống tiếp tục xếp hàng chờ đến lượt mìnhnhận hàng cứu trợ dù không còn cha mẹ ở cạnh (theo em có lẽ lũ đã cuốn trôi cha,

mẹ và một đứa em nhỏ) Tôi đã truyền cho học sinh mình lòng ngưỡng mộ trướcnhững việc làm tốt và đầy tình người, qua đó cũng giáo dục cho học sinh tình đoànkết, tinh thần dân tộc, lòng nhân ái, tinh thần trách nhiệm dù ở lứa tuổi nào như

Bác Hồ có dạy “Tuổi nhỏ làm việc nhỏ, tùy theo sức của mình”

Chính vì những tình cảm rất thật mà tôi dành cho các em cùng những lời dạybảo chân tình đó mà rất nhiều năm học sinh lớp tôi chủ nhiệm không còn đánhnhau nữa, các em đoàn kết hơn, sống chan hòa, nếu có mâu thuẫn gì là các em báotôi liền và dĩ nhiên là tôi cũng giải quyết đến nơi đến chốn - một việc làm rất quantrọng - để ngăn chặn những bất hòa, đem đến cho học sinh mình một môi trườnghọc tập an toàn

Tôi luôn động viên các em tham gia tất cả các phong trào do Đội, trường tổ

chức như thi văn nghệ, vẽ tranh và thuyết trình với chủ đề “Học sinh trường

THCS Võ Trường Toản phòng chống Bạo lực học đường”, cắm hoa (20.11), trò

chơi dân gian (26.3), thời trang (15.5) và đặc biệt là cuối năm cho học sinh lưu giữ

những tâm tư tình cảm, những kỹ niệm của cả lớp bằng việc thực hiện quyển “Nhỏ

tôi tâm sự” làm cho cô trò như xích lại gần nhau hơn

Tôi tổ chức cho học sinh đi tham quan Dinh Độc Lập, du lịch Đầm Sen nhândịp cuối năm như một phần thưởng cho một năm cố gắng học tập của các em

3.1.5/ Học sinh tham gia tìm hiểu, chăm sóc và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa cách mạng ở địa phương.

Giáo dục cho học sinh những truyền thống lịch sử địa phương ở những buổingoại khóa và ý thức giữ gìn công trình công cộng

Tổ chức học sinh tham quan học tập tại Nhà tù Phú Lợi (26.3)

3.2/ Về cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”.

Năm 2011 là năm thứ 4 tiếp tục đẩy mạnh cuộc vận động “Học tập và

làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” nhưng với tôi thì việc học tập ấy

đã theo tôi suốt một chặng đường dài kể từ khi tôi bước chân lên bục giảng, từkhi tôi hiểu nhiều về công ơn của Bác, về những đức tính quý báu của Bác, tôi

học ở Bác và tôi dạy cho học sinh của tôi học ở Bác, từ bài học đầu tiên là “5

điều Bác Hồ dạy” đến cái “tình người” cao quý trong con người Bác Trong 5

điều Bác dạy, tôi đặc biệt chú ý đến “thật thà, dũng cảm”, một đức tính không

thể thiếu trong mỗi con người như khi học sinh của tôi làm sai nhưng lại cứ chốiquanh không nhận lỗi của mình, tôi nhắc nhở các em điều 5 của Bác “… dũngcảm” Tôi giải thích cho học sinh hiểu ở đây dũng cảm là dám làm thì phải dámnhận, thấy được cái sai để tự uốn nắn bản thân đừng để sai phạm nữa và cứ nhưthế rất nhiều lần học sinh của tôi đã tự đứng lên nhận lỗi của mình và hứa khôngsai phạm nữa Còn cái “tình người” cao quý của Bác thì thật thiêng liêng, khihọc sinh tôi sống ích kỷ chỉ biết nghĩ cho bản thân mình thì tôi kể cho các emnghe chuyện Bác đã không chịu ăn cơm trắng khi mọi người đều phải ăn độn,chuyện Bác không muốn được đối xử ưu tiên hơn mọi người vì Bác là Chủ tịchnước, nhiều và rất nhiều câu chuyện thắm đậm tình người của Bác

Một đức tính cần phải học tập ở Bác đó là đức tính “giản dị, tiết kiệm”,

chúng ta phải giải thích cho học sinh hiểu không có nghĩa là keo kiệt, bủn xỉn vìtheo tôi học sinh bây giờ sống rất hoang phí, các em không hề biết quý trọng tàisản của mình từ những vật nhỏ như đồ dùng học tập (thước, gôm, tập, viết,…),tôi từng chứng kiến các em làm rớt cây thước xuống đất là bỏ luôn chứ chẳngthèm khom xuống nhặt, thấy thế tôi liền bảo các em nhặt lên và chỉ cho các emthấy nỗi cực khổ của cha mẹ khi lao động vất vả để có tiền cho các em ăn họcbằng bạn bằng bè Và rồi tôi kể cho các em nghe câu chuyện về “Chiếc thắtlưng của Bác Hồ” hay việc Bác nhất quyết không chịu đổi dép, ô tô dù chiếc ô

tô của Bác rất cũ và hay hư vì với Bác là xe vẫn còn chạy được mà, đổi là hoangphí dù đó là tiền của nhà nước trong câu chuyện “Đôi dép và ô tô của Bác”

Và nữa là đức tính “Tôn trọng kỹ luật” thật đáng học tập, dù ở cương vị

cao nhất - Chủ tịch nước - nhưng không bao giờ Bác trễ giờ để bắt mọi ngườiphải chờ mình, Bác tuân thủ những quy định một cách nghiêm túc, qua đó tôigiáo dục học sinh mình chấp hành nghiêm túc nội quy của lớp, trường và phápluật của nhà nước, không thể làm theo ý thích của mình từ những việc nhỏ nhấtnhư đeo khăn quàng, bỏ áo vào quần (đối với nam), mang giày bata trắng,…đếnviệc học và chép bài đầy đủ, lễ phép với giáo viên và người lớn ở trong cũngnhư ngoài trường

Đức tính “lạc quan”, “tinh thần trách nhiệm”,…nhiều và rất nhiều

những đức tính cao quý mà chúng ta cần học tập và giáo dục các em học sinhhọc tập ở Bác

4 Các biện pháp thực hiện :

Theo tôi để giáo dục học sinh thực hiện tốt hơn phong trào thi đua

“Trường học thân thiện, học sinh tích cực” và cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” cần có sự phối hợp chặt chẻ giữa

BGH, giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, đội, gia đình và địa phương

4.1/ Hiệu trưởng xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh

Cùng với việc quản lý việc dạy và học các môn văn hóa thì việc quản lýgiáo dục đạo đức cho học sinh bằng các phong trào và các cuộc vận động là mộtnhiệm vụ trọng tâm, do đó Hiệu trưởng xây dựng kế hoạch năm học phải thậtchặt chẽ, cụ thể và khoa học

Xây dựng kế hoạch hàng tháng, hàng tuần đều gắn với chủ đề, chủ điểm

giáo dục Chẳng hạn trong cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương

đạo đức Hồ Chí Minh” thì Hiệu trưởng yêu cầu hàng tuần, trong tiết sinh

hoạt dưới cờ mỗi lớp kể một câu chuyện về Bác và qua đó các em đã học tập

được đức tính cao quý nào ở Bác Trong phong trào thi đua “Xây dựng

trường học thân thiện, học sinh tích cực” thì nhà trường phát động cuộc

thi vẽ tranh và thuyết trình với chủ đề “Học sinh trường THCS Võ TrườngToản nói không với bạo lực học đường”

Trong kế hoạch, Hiệu trưởng quy định rõ vai trò, chức năng, nhiệm vụ cụthể đối với các thành viên thực hiện công tác giáo dục đạo đức cho học sinh.Hiệu trưởng lựa chọn phân công giáo viên chủ nhiệm lớp phù hợp với yêucầu chung và phù hợp với khả năng giáo viên

Tổ chức cho giáo viên chủ nhiệm thảo luận và tìm ra phương pháp giáo dụcđạo đức cho học sinh thông qua việc thực hiện tốt nội dung của các phongtrào thi đua và các cuộc vận động

Để động viên những cố gắng của giáo viên chủ nhiệm, qua kết quả thi đuacủa lớp, nhà trường nên động viên tinh thần như khen thưởng lớp cùng vớikhen thưởng giáo viên chủ nhiệm của lớp đạt thành tích tốt

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, Hiệu trưởng thường xuyên kiểm trađánh giá công tác chủ nhiệm, nhằm uốn nắn các lệch lạc, giúp đỡ để đội ngũgiáo viên hoàn thành nhiệm vụ

4.2/ Đối với giáo viên chủ nhiệm

Hàng tuần họp tổ chủ nhiệm nhằm đánh giá nhận xét tình hình trong tuầnqua, phổ biến kế hoạch tuần tới, giáo viên chủ nhiệm phản hồi những kiếnnghị, biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục học sinh

Giáo viên chủ nhiệm lên kế hoạch theo chủ đề của năm học và đề ra biệnpháp cụ thể để giáo dục đạo đức học sinh như năm học này là tiếp tục cuộc

vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”…

Giáo viên chủ nhiệm lên kế hoạch chủ nhiệm năm, tháng, tuần cụ thể, phânloại đối tượng học sinh, tìm hiểu hoàn cảnh gia đình học sinh nhất là họcsinh cá biệt như đầu năm khi vừa mới nhận lớp chủ nhiệm, tôi liên hệ vớigiáo viên chủ nhiệm, một số giáo viên bộ môn cũ của lớp để nắm tình hìnhlớp năm học trước, nắm những học sinh cá biệt, những học sinh có hoàncảnh đặc biệt,…từ đó tôi sẽ lên kế hoạch cho năm học này

Giáo viên chủ nhiệm thường xuyên theo dõi nắm bắt tình hình học sinh lớpmình thông qua ban cán sự lớp, giáo viên bộ môn, sổ đầu bài, …để nắm bắtkịp thời những hành vi đạo đức của học sinh, từ đó có kế hoạch chủ nhiệmphù hợp Ở lớp chủ nhiệm, trong tiết sinh hoạt chủ nhiệm hàng tuần tôi phâncông lớp trưởng báo cáo sơ kết tuần vừa qua, đến tổ trưởng báo cáo kết quảthi đua của tổ, rồi đến thành viên trong lớp có ý kiến và cuối cùng là ý kiến

của giáo viên chủ nhiệm, tôi đánh giá chính xác những gì các em đã làmđược và chưa làm được qua sự phản ánh của giáo viên bộ môn và lên kếhoạch cho tuần tới

4.3/ Đối với giáo viên bộ môn:

giáo dục tư tưởng, giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua việc giảng dạy các môn khoa học trong nhà trường Giáo viên lên lớp không chỉ đơn

thuần là truyền thụ kiến thức mà thông qua các bài giảng, các giờ lên lớp đểtăng cường giáo dục đạo đức cho học sinh

tính năng động sáng tạo, tác phong khoa học chính xác, tính cẩn thận tỉ mỉ,yêu lao động, yêu thiên nhiên…

sinh đối với quê hương đất nước, con người, giáo dục thẩm mỹ, trách nhiệmcủa học sinh đối với bản thân, gia đình và xã hội Các giáo viên bộ môn nhất

là giáo viên dạy môn giáo dục công dân phải nhận thức được vai trò của các

bộ môn khoa học trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh, thông qua cácbài học hình thành các phẩm chất đạo đức, giáo dục hành vi và tình cảm chohọc sinh

chưa tốt, những lệch lạc trong động cơ, thái độ học tập, động viên khuyếnkhích các em về ý thức tập thể, tự tin, chủ động trong học tập

4.4/ Đối với Đoàn - Đội:

- Tổ chức Đoàn - Đội dựa vào kế hoạch của Hiệu trưởng xây dựng cácphong trào thi đua và các cuộc vận động để giáo dục đạo đức cho học sinh đạthiệu quả

- Đoàn - Đội tổ chức các hoạt động có nội dung giáo dục đạo đức cho họcsinh thông qua các hoạt động tập thể như các cuộc thi vẽ tranh, tìm hiểu và viếtbài về phòng chống ma túy, các tệ nạn xã hội, an toàn giao thông, môi trường,các buổi nói chuyện về truyền thống (20-11, 22-12, 3-2, 26-3, 15-5, 19-5,…)

- Các hoạt động tham quan, cắm trại, thi đố vui, thi văn nghệ, các phongtrào đền ơn đáp nghĩa,… đã góp phần rất lớn trong việc giáo dục, rèn luyệnnhân cách cho học sinh về tinh thần đoàn kết, tính tập thể, tình cảm bạn bè, lòngtương thân, tương ái, tinh thần trách nhiệm

- Các phong trào thi đua hàng tuần, hàng tháng cũng góp phần giáo dụccác em ý thức tự giác, tính kỷ luật, ý thức vươn lên…

4.5/ Phối hợp với gia đình, địa phương:

* Đối với gia đình:

Phụ huynh học sinh thấy được vai trò của công tác giáo dục đạo đức để

từ đó quan tâm đến việc giáo dục con em mình: hỗ trợ các phong trào trong nhàtrường, tham gia vận động các học sinh bỏ học trở lại trường, tham gia các buổisinh hoạt lớp Gặp gỡ trao đổi với gia đình học sinh vi phạm đạo đức, học sinh

có hoàn cảnh khó khăn Là giáo viên chủ nhiệm của một lớp có nhiều học sinh

cá biệt và lười học nên ngay từ buổi họp phụ huynh học sinh đầu năm tôi đã kêugọi sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và giáo viên chủ nhiệm, cụ thể như hằngngày kiểm tra việc ghi chép bài, việc làm bài tập ở nhà của các em, kiểm tra giờgiấc đi học, đồng phục, tóc,…Tôi xin số điện thoại của phụ huynh, nhờ phụhuynh vẽ dùm sơ đồ đường đi từ nhà đến trường để tiện việc liên lạc khi cần

* Đối với địa phương:

- Nhà trường tham mưu với cấp ủy, ủy ban về các biện pháp giáo dục đạođức cho học sinh trực tiếp qua các cuộc họp hàng tháng như sự can thiệp kịpthời của công an khi có đánh nhau ở bên ngoài trường giữa học sinh và thanhniên địa phương và có hình thức xử lý nghiêm đối với những vi phạm

- Các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường: hội khuyến học, hội phụ nữ,

…ở địa phương có hoạt động phối hợp, hỗ trợ nhà trường trong công tác giáodục đạo đức, giáo dục truyền thống cho học sinh với nội dung thiết thực nhưđộng viên hỗ trợ học bổng cho học sinh nghèo hiếu học, nhắc nhở các hộ kinhdoanh các trò chơi điện tử quanh trường có hành vi lôi kéo và chứa chấp họcsinh vi phạm đạo đức: cúp học, …

- Nhà trường liên hệ với những hộ dân xung quanh trường nhờ báo ngaythời những hành vi vi phạm đạo đức, vi phạm pháp luật của học sinh để trường

có biện pháp xử lý và uốn nắn kịp thời

D/ Hiệu quả:

Qua thực tiễn giáo dục đạo đức cho học sinh bằng việc thực hiện tốt

phong trào thi đua mà cụ thể là phong trào “Xây dựng trường học thân thiện,

học sinh tích cực” và tiếp tục phát huy và nhân rộng cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, kết quả đạt được trong năm học

2010 - 2011 như sau: