Vì vậy, bản thân giáo viên phải luôn trau dồikiến thức, nghiệp vụ sư phạm, cải tiến phương pháp dạy học phù hợp với tìnhhình thực tế học sinh của lớp, làm sao phát huy được tính tích cực
Trang 1XÂY DỰNG CÁC HÌNH THỨC TỔ CHỨC
THI ĐUA HỌC TẬP
-A PHẦN MỞ ĐẦU:
Năm học 2006 – 2007, giáo dục Tiểu học tiếp tục đổi mới chương trình,nội dung, phương pháp giáo dục, củng cố thành tựu phổ cập giáo dục Tiểu họcnhằm từng bước nâng cao chất lượng và hiểu quả giáo dục
Để thực hiện tốt được nhiệm vụ trọng tâm (nói trên) của Bộ giáo dục vàđào tạo, đòi hỏi bản thân của mỗi giáo viên chúng ta phải phát triển toàn diệncùng với nhiệt tình, nghị lực, cần đặc biệt coi trọng nâng cao năng lực, cả nănglực trí tuệ và năng lực thực tiễn Cần không ngừng học tập nâng cao trình độ, tựhọc tự rèn, chủ động sáng tạo để đủ kiến thức giải quyết các vấn đề do thực tếgiáo dục đặt ra Như Bộ trưởng Bộ giáo dục (Trần Hồng Quân) đã nói “Bậc tiểuhọc được coi là bậc học khó nhất bậc Tiểu học đứng về phía kiến thức khoahọc đâu có bao nhiêu nhưng mà rất khó thành công Nó đòi hỏi người thầy kiếnthức sư phạm rất cao Toàn bộ bản lĩnh của người thầy ở đây đòi hỏi hết sứckhắt khe so với bậc học cao hơn” Vì vậy, bản thân giáo viên phải luôn trau dồikiến thức, nghiệp vụ sư phạm, cải tiến phương pháp dạy học phù hợp với tìnhhình thực tế học sinh của lớp, làm sao phát huy được tính tích cực của học sinh,tổ chức cho mọi đối tượng học sinh trong lớp đều được hoạt động và học tập cóhiệu quả nhằm giúp học sinh chiếm lĩnh hệ thống kiến thức khoa học và hình
Trang 2thành hệ thống kỹ năng, kỹ xảo, thực hành sáng tạo “XÂY DỰNG CÁC HÌNH THỨC TỔ CHỨC THI ĐUA HỌC TẬP”, là một trong những biện pháp để học sinhđạt được những yêu cầu trên Mục đích để các em có điều kiện trao đổi học tập,kiểm tra bài lẫn nhau, các em có tinh thần giúp đỡ khuyến khích nhau trong họctập, tạo cho học sinh tình đoàn kết nói chung và tình đoàn kết giữa các dân tộcKinh, Khơme và Jarai nói riêng, bồi dưỡng kỹ năng tự quản cho các em Quađó, đưa hoạt động học tập và các phong trào thi đua của lớp ngày càng tiến bộđể đạt được kết quả cao về chất lượng hai mặt: Học lực và Hạnh kiểm
B NỘI DUNG
Hình thức tổ chức thi đua học tập là phương pháp tổ chức, điều khiển hoạtđộng học tập của học sinh theo một trình tự và chế độ nhất định nhằm giúp họcsinh thi đua thực hiện tốt mục tiêu và các nhiệm vụ của bài học
I.THỰC TRẠNG CỦA LỚP:
Là một trường thuộc một khu vực xa thị trấná, học sinh lớp Năm tôi chủnhiệm có hơn 1/3 lớp là người dân tộc Jarai, có một học sinh là người dân tộc
Bana Trong đó có một số em dân tộc gia đình ở khu vực làng cách xa khuvực người kinh sinh sống, từ lớp Một đến lớp Bốn các em đều họcû tại lớp làng.Sự hiểu biết về giao tiếp bằng tiếng Việt của các em rất hạn chế dẫn đến các
em diễn đạt yếu Đến lớp học các em rất sợ khi nghe cô giáo gọi tên mình đểkiểm tra bài hay trả lời câu hỏi,
Hơn nữa điều kiện kinh tế gia đình làm nông khó khăn cùng với trình độnhận thức của đa phần phụ huynh rất thấp, ít quan tâm đến việc học tập của con
em mình, sách, vở, đồng dùng học tập còn thiếu thời gian ở gia đình các em phải
Trang 3làm việc giúp đỡ gia đình, có một số gia đình bắt con nghỉ học buổi chính khoá
ở nhà để tưới nước cà phê hoặc chăn bò, trông em nên việc học tập của các
em chủ yếu chỉ ở trên lớp Thời gian nghỉ hè các em không ôn lại bài nên hầuhết kiến thức đã học ở năm trước các em đều quên hết Năm học 2006 – 2007,một số học sinh ở khu vực làng được học chung với các bạn ở khu vực trườngchính Lúc đầu các em có sự cách biệt rất lớn về mọi mặt đối với học sinh ngườikinh, các em nhận thức tiếp thu bài rất chậm học yếu lại còn rụt rè, nhút nhátkhông dám hoà đồng với các bạn Trong giờ học các em chỉ ngồi im lặng thụđộng, khi yêu cầu các em trả lời hoặc kiểm tra bài cũ các em mất bình tĩnh vì sợtrả lời sai các bạn cười chê có điều gì lo sợ các em lại nghỉ học Hầu hết các
em dân tộc tinh thần thi đua học tập còn rất thấp Tất cả những vấn đề nêu trênđều ảnh hưởng rất lớn đến việc học tập ở lớp cuối bậc tiểu học
So với những em học sinh dân tộc Jarai nêu trên thì những em học khá vàcác em người kinh học trội hơn rất nhiều, hầu hết nội dung, kiến thức mỗi bàihọc các em đều tiếp thu bài nhanh hơn, những bài luyện tập vận dụng kiến thứcbài học cũng làm được ngay Nếu như giờ học tổ chức “bình thường” thì những
em học sinh nói trên có nhiều thời gian ngồi chơi vì phải chờ đợi các bạn yếulàm bài hoặc nghe giáo viên giảng lại cho một số bạn yếu Dẫn đến giờ học rờirạc, giáo viên làm việc nhiều, giảng giải nhiều nhưng chất lượng không cao,không phát huy được tính tích cực của mỗi học sinh
Từ những thực trạng trên, tôi nghĩ rằng “Cần phải xây dựng các hình thức tổ chức thi đua học tập trong học sinh” nhằm rèn luyện cho học sinh khả
năng giao tiếp miệng, khả năng hợp tác, khả năng thích ứng và khả năng độc
Trang 4lập suy nghĩ nhằm kết hợp cho các em cùng học thầy và học bạn, phát huy tínhtích cực của từng đối tượng học sinh để học sinh chủ động nằm kiến thức, hứngthú học tập (thích đến Trường, đến lớp) tạo giờ học sinh động đạt chất lượngcao Qua đó, giáo viên cũng có cơ hội tận dụng ý kiến kinh nghiệm của học
II.BIỆN PHÁP THỰC HIỆN: “XÂY DỰNG CÁC HÌNH THỨC TỔ CHỨC THI ĐUA HỌC TẬP”
1.Bồi dưỡng kỹ năng tự quản:
a.Bồi dưỡng kỹ năng tự quản hoạt động tập thể là một công việc không
thể thiếu được của giáo viên tiểu học, kỹ năng tự quản các hoạt động tập thểbao gồm những thành phần:
-Kỹ năng định hướng nhiệm vụ
-Kỹ năng thực hiện nhiệm vụ
-Kỹ năng đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
Để hình thành cho học sinh các kĩ năng tự quản nói trên, giáo viên cầntiến hành một loạt các biện pháp cụ thể, nhằm giúp cho học sinh có hiểu biết vềnhiệm vụ được giao, cách tiến hành nhiệm vụ hợp lý và cách thức đánh giá, rútkinh nghiệm thực hiện nhiệm vụ đó
b.Cơ cấu đội ngũ cán bộ lớp có năng lực phù hợp Tổ chức đội ngũ cán bộ
lớp hoạt động có hiệu quả Giáo viên thường xuyên, hướng dẫn, theo dõi, đánhgiá về thao tác kỹ thuật điều khiển hoạt động tập thể của đội ngũ cán bộ lớp
c.Nêu gương học sinh biết tự chủ, tự giác để toàn lớp học tập, giáo viên
cần thực hiện khéo léo để những em nêu gương không có xu hướng chủ quan,coi thường bạn bè, thoả mãn với thành tích, nhận ra được thiếu sót của mình
Trang 5Giáo viên cần theo dõi sự tiến bộ của từng học sinh Việc nêu gương cần chỉ rađược những điều mà lớp cần học tập, đồng thời cũng chú ý đến những điểm cầnrút kinh nghiệm, coi đây là một dịp để bồi dưỡng và rèn luyện các kỹ năng tựquản cho học sinh
d.Tập cho học sinh có thói quen nhận xét đúng bạn trong việc thực hiện
nhiệm vụ được giao: Giáo viên cần bồi dưỡng cho học sinh cách nhận xét đúngbạn mình với thái đội chân tình, nâng cao về tình bạn giữa các học sinh vớinhau
g.Ví dụ: Tập cho học sinh kỹ thuật điều khiển tập thể hoạt động, có nhận
xét đánh giá:
Trong giờ học, sau khi tổ chức thảo luận nhóm, giáo viên có thể mời một
em (lúc đầu là cán bộ lớp, sau lần lượt mời đến các các học sinh bất kỳ nào)điều khiển cho các nhóm trình bày (dưới sự hướng dẫn của giáo viên) về nhữngvấn đề trọng tâm của các nhóm đã thảo luận Cuối cùng em có nhận xét đánhgiá việc thảo luận và trình bày của các bạn
Giáo viên cần tổ chức linh hoạt, đảm bảo thời gian dạy học phù hợp, lạicó kết quả học tập cao
Kết thúc vấn đề, giáo viên có nhận xét (tuyên dương, khuyến khích) vàgóp ý thêm về cách điều khiển tập thể hoạt động của các em học sinh đó
*Các biện pháp về nhận thức, giúp học sinh định hướng nhiệm vụ đượcgiao Các em hiểu được nhiệm vụ đó bao gồm những công việc gì ? thứ tự cácviệc, dự kiến kế hoạch chuẩn bị để thực hiện nhiệm vụ, các biện pháp về thựchiện nhiệm vụ, giúp học sinh tập luyện các kỹ năng tự quản qua các hoạt động
Trang 6tập thể cụ thể Thông qua các hình thức hoạt động khác nhau, học sinh có dịpbiểu hiện các kĩ năng ấy qua các hành động thực, các nhiệm vụ đơn giản đếnphức tạp Dần dần, các em nắm được kỹ thuật điều khiển tập thể hoạt động vàkhông chỉ vài em mà nhiều em sẽ được thay nhau giữ vai trò chỉ huy học tậphoạt động, các biện pháp về đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao Tổchức cho học sinh tự đánh giá trung thực, tự giác công việc của mình trướcnhóm, tổ, lớp Có thể tổ chức đánh giá lẫn nhau một cách chân tình theo nhữngyêu cầu nhất định.
Trên cơ sở đó rút ra được những bài học kinh nghiệm để lần sau làm tốthơn
2.Xây dựng tinh thần đoàn kết:
“Đoàn kết” là một trong những điều kiện rất cần thiết để chúng ta đạtđược nhiều thành công Đầu năm học, các em học sinh người kinh có thái độchia rẽ, phân biệt, nhiều lúc còn cười chê bai các bạn dân tộc
Vì vậy cần phải chấn chỉnh ngay, tôi tiến hành xây dựng mối quan hệđoàn kết trong học sinh thông qua các giờ sinh hoạt lớp và lồng ghép vào cácmôn học phù hợp
Giáo viên nhấn mạnh ý nghĩa về tính truyền thống lâu đời của tình đoànkết các dân tộc anh em Giúp học sinh nhận thức được tất cả các dân tộc chungsống trên đất nước Việt Nam hiện nay đã từng gắn bó khăn khít với nhau tronglịch sử hàng nghìn đời nay trong công cuộc dựng nước và giữ nước trên cùngmột đất nước Việt Nam này Trong thời kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ rấtnhiều thiếu niên anh hùng, chiến sĩ cách mạng và anh hùng quân đội thuộc các
Trang 7dân tộc ít người đã tham gia hoạt động cách mạng góp phần không nhỏ vào quátrình đánh đuổi giặc ngoại xâm như: Anh Kim Đồng (Dân tộc Nùng), anhKpăKlơng (dân tộc Jarai), anh Hoàng Văn Thụ (dân tộc Tày), anh La Văn Cầu(dân tộc Tày), anh Hùng Núp (dân tộc Bana), trường chúng ta mang tên của một
Vị anh hùng dân tộc
Ngày nay đất nước ta đã được thống nhất, các em được học dưới máitrường “xã hội chủ nghĩa”, bất kể thuộc dân tộc nào các em đều phải biết tựhào, quý trọng và ra sức giữ gìn mối tình đoàn kết các dân tộc anh em Vì vậyxem các bạn trong lớp như anh em một nhà, phải biết yêu thường quan tâm,giúp đỡ nhau tôi thông báo cho các em biết “xem đây là một trong những tiêuchuẩn để xếp loại hạnh kiểm của các em” Tôi theo dõi thường xuyên trongtừng tiết học, buổi học, để kịp thời tuyên dương hoặc nhắc nhở ý thức, thái độcủa các em
Những buổi sinh hoạt, vui chơi hay trong mỗi giờ học tôi thường tổ chứctrò chơi (nhất là trong giờ học thể dục hoặc sinh hoạt tập thể 15 phút đầu giờ)tạo điều kiện, khích lệ cho tất cả các em cùng chơi mà học hứng thú, vui vẻnhằm giúp các em dân tộc hoà đồng cùng với các bạn, thích đến lớp để học,nâng cao tinh thần đoàn kết cho học sinh
*Kết luận:
Chỉ qua một thời gian thực hiện, các em đã có sự chuyển biến tốt về tìnhbạn, tình đoàn kết các dân tộc, các em đã biết yêu thương, quan tâm giúp đỡnhau một cách chân tình, làm cho tôi cảm thấy tự tin hơn khi ngày ngày lên
Trang 8lớp với học sinh, làm tăng thêm tình cảm của các em đối với từng môn học vàcô giáo.
3.Xây dựng các tổ, nhóm thi đua học tập.
Thi đua là gì ? Thi đua là ý nghĩa như thế nào? Đối với học sinh dân tộcvùng ven để hiểu và thực hiện tốt điều đó không phải là đơn giản Vì vậy giáoviên cần giúp học sinh hiểu rõ và khơi dậy tính thi đua ở mỗi cá nhân, nhóm, tổcủa lớp Giúp học sinh hiểu được lời kêu gọi của Bác muốn nhắn nhủ đến mọiđối tượng, mọi người dân Việt Nam đó là “Thi đua là yêu nước, yêu nước thìphải thi đua”, “ tuổi nhỏ làm việc nhỏ, tuỳ theo sức của mình ” (Hồ ChíMinh)
a.Hình thức chia nhóm:
Trong thực tế giảng dạy có thể áp dụng rất nhiều hình thức chia nhóm,việc lựa chọn hình thức chia nhóm nào cũng phải căn cứ theo yêu cầu, nội dunghọc tập, điều kiện, phương tiện và tính chất của vấn đề học tập, nghiên cứu
Tuy nhiên ở mỗi hình thức chia nhóm đều có những ưu điểm cơ bản là: -Tạo nên môi trường học tập trong đó có sự hợp tác, trao đổi, giúp đỡ giữacác thành thành viên trong nhóm với nhau
-Hình thành không khí học tập tích cực trong nhóm: khuyến khích, độngviên các thành viên trong nhóm luôn có ý thức sưu tầm tài liệu, tìm giải phápmới để giải quyết vấn đề, tích cực tư suy sáng tạo để chuẩn bị phát biểu, tranhluận, bồi dưỡng vấn đề bằng ngôn ngữ nói,
Trang 9-Hình thành và phát triển thói quen làm việc tự giác, tích cực, độc lập và
ý thức trách nhiệm đối với tập thể, nhóm cũng như sự quan tâm giúp đỡ của bạnbè trong nhóm
Để hình thức tổ chức dạy học theo nhóm có hiệu quả cao giáo viên cầnxác định rõ mục đích, yêu cầu, đặc biệt là nội dung học nhóm phải được xácđịnh cụ thể, chi tiết, phải hình thành các nhóm học tập sao cho có sự phù hợp,tương đồng về tình cảm, tính cách,
Sau đây tôi xin trình bày cách chia nhóm, tổ của lớp:
a
1 Chọn từng đôi bạn: (nhóm hai em)
Nếu như hai em tính tình không hợp nhau cũng khó kết thành đôi bạn họctốt được Vì vậy cần phải chọn từng đôi bạn tương đối phù hợp (các em biếtthông cảm cho nhau, xây dựng và giúp đỡ nhau cùng tiến bộ) Về học lực một
em khá hoặc giỏi với một em yếu Mục đích là để học sinh khá kèm (giúp đỡ)học sinh yếu Để đạt được yêu cầu trên, tôi tìm hiểu về học lực và hành kiểmtừng học sinh của năm học trước (2005-2006), kết hợp làm tốt công tác chủnhiệm đầu năm học, theo dõi từng học sinh về học lực và hạnh kiểm qua kếtquả khảo sát chất lượng đầu năm và phân loại học sinh theo định tính của giáoviên Sau bốn tuần học, tôi chọn được tám đôi bạn “tiêu biểu” (mỗi đôi bạngồm một em khá hoặc giỏi và một em yếu).ngoài ra số học sinh còn lại tôi cũngchọn ra thành từng đôi bạn để tiện cho việc tổ chức hoạt động
a
2 Từ những “đôi bạn” tôi xây dựng thêm tổ, nhóm thi đua học tập: Hai
đôi bạn “tiêu biểu” kết hợp với một đôi bạn trung bình thành một tổ Mỗi tổ
Trang 10chia thành hai nhóm (một đôi bạn “tiêu biểu” với một học sinh trung bình) lớpcó 24 em được chưa thành bốn tổ, tám nhóm, mười hai đôi bạn
a
3 Sắp xếp chỗ ngồi
Lớp học có tám bộ bàn ghế, mỗi nhóm ngồi một bàn, mỗi bàn có một họcsinh khá hoặc giỏi làm nhóm trưởng Mục đích là để học sinh khá điều khiển cảnhóm hoạt động, kết hợp để kèm học sinh yếu
b.Xây dựng tổ, nhóm thi đua học tập:
b
1 Thi đua từng đôi bạn:
Tôi tổ chức các “đôi bạn” thi đua với nhau xem “đôi bạn” nào hoạt độngtích cực, có hiệu quả hơn, có tiến bộ rõ rệt Cuối học kỳ I sẽ bình chọn thi đuavà khen thưởng
Để đánh giá chính xác, khách quan tôi theo dõi hoạt động của từng đôibạn qua các tiết học, buổi học Sau mỗi tuần vào giờ sinh hoạt lớp tôi tổng kếtđánh giá nhận xét sự tiến bộ của những “đôi bạn” và có kế hoạch hướng dẫn,bồi dưỡng, động viên để các “đôi bạn” cùng nhau hoạt động tốt
b
2 Thi đua giữa các tổ:
-Phân công theo dõi thi đua giữa các tổ:
Tổ Một theo dõi tổ Hai Tổ Ba theo dõi tổ Bốn
Tổ Hai theo dõi tổ Ba Tổ Bốn theo dõi tổ Một
-Các nội dung thi đua và cách tính điểm:
Đi học chuyên cần, đúng giờ 10 điểm
Trang phục gọn gàng, sạch sẽ 10 điểm
Xếp hàng ra, vào lớp nhanh nghiêm túc 10 điểm
Trang 11 Tinh thần đoàn kết, giúp bạn trong học tập 10 điểm
Học sôi nổi, đạt điểm tốt: Trong tổ có bạn được điểm chín hoặc điểmmười (mỗi lần) được cộng một điểm thi đua Mỗi tiết học giáo viên đều có nhậnxét, tuyên dương, mỗi em được tuyên dương thì tổ đó được cộng một điểm thiđua Ngoài ra còn được cộng điểm thi đua ở mỗi giờ học, tôi sẽ trình bày sau
+Nếu trong tổ có bạn vi phạm về nội dung thi đua cũng như nội quy họcsinh như: Không thuộc bài, chưa làm bài tập, không chuẩn bị bài đầy đủ, nghỉhọc không lý do mỗi lần vi phạm bị trừ một điểm thi đua
-Tổ trưởng kiểm tra, theo dõi thi đua của tổ bạn, cuối tuần có nhận xét vềtổ bạn Những bạn nào đáng tuyên dương và những bạn nào vi phạm nhiều (ghivào sổ) Cuối tuần vào giờ sinh hoạt lớp từng tổ đứng lên báo cáo
Cùng với giáo viên, lớp trưởng và lớp phó học tập chịu trách nhiệm theodõi, đánh giá xếp loại thi đua mỗi tuần và tổng kết từng tháng, cuối mỗi học kỳ
-Sau khi hình thành, giáo dục quán triệt các em về ý nghĩa của việc thànhlập đội bạn, nhóm tổ thi đua học tập Lớp bắt dầu đi vào hoạt động theo kếhoạch trên
4.Hình thức hoạt động trên lớp:
a.Xây dựng nề nếp truy bài cũ trước mỗi buổi học (trước giờ vào lớp từ 15
đến 20 phút), mỗi học sinh đến lớp để các vở (đã làm bài tập và soạn bài mới ởnhà) lên bàn Tổ trưởng theo dõi có nhiệm vụ kiểm tra Nếu em nào không đểvở kiểm tra lên bàn xem như không làm bài hoặc không chuẩn bị bài ở nhà
+Từng đôi bạn truy bài học với nhau, xong, báo cáo với tổ trưởng theodõi, tổ theo dõi ghi vào sổ và nộp lên bàn giáo viên Vào đầu giờ mỗi buổi học,