Hơn 100 năm trước, người châu Phi đã thuần dưỡng đà điểu với mục đích nuôi lấy thịt.- Ngày nay,đà điểu được nuôi khắp thế giới tại cả những nước khí hậu lạnh như Thụy Điển.Ở các nước như
Trang 1CHĂN NUÔI ĐÀ ĐIỂU
GVHD : TS VÕ VĂN TOÀN
SINH VIÊN THỰC HIỆN : Lớp Nông học B- K31
TRƯƠNG THỊ DIỄM HƯƠNG
NGÔ ANH KHOA
TÔ THỊ MỸ LỆ
NGUYỄN THỊ MỸ LINH
NGUYỄN VĂN LONG
Trang 2NỘI DUNG CHÍNH
II CHỌN GIỐNG VÀ PHỐI GIỐNG
III CÁCH BỐ TRÍ CHUỒNG TRẠI
IV.THỨC ĂN VÀ KHẨU PHẦN THỨC ĂN
V CHĂM SÓC VÀ NUÔI DƯỠNG
VI CÔNG TÁC THÚ Y
VII GIÁ TRỊ VÀ THỊ TRƯỜNG
I.GIỐNG VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA GIỐNG
Trang 3Hơn 100 năm trước, người châu Phi đã thuần dưỡng đà điểu với mục đích nuôi lấy thịt.
- Ngày nay,đà điểu được nuôi khắp thế giới( tại cả những nước khí hậu lạnh như Thụy Điển).Ở các nước như Trung Quốc,
Malaysia, Australia… đã phát triển ngành chăn nuôi đà điểu theo hướng công nghiệp hóa nhằm khai thác nguồn thịt có
hàm lượng dinh dưỡng cao,ngoài ra còn lấy da,lông phục vụ thời trang, mỡ chế biến mĩ phẩm
Ở Việt Nam, kể từ năm 1995,bộ trưởng bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn Nguyễn Công Tạn đã đưa 100 trứng đà điểu đầu tiên giống châu Phi về nước và giao cho trung tâm nghiên cứu gia cầm Thụy Phương(Viện chăn nuôi Quốc gia )
ấp nở và nuôi thử nghiệm được 38 đà điểu con
Trang 4Đến nay,số lượng đà điểu đã tăng lên trên rất
nhiều và đang hứa hẹn khai sinh ra 1 ngành chăn nuôi mới mang lại giá trị kinh tế cho đất nước ta.
Hiện nay đà điểu được nuôi ở Việt Nam chủ yếu
là từ các nước Châu phi
Trang 5I.GiỐNG VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA GiỐNG
1.Nguồn gốc :
Phân loại khoa học
Các họ
Struthionidae (đà điểu châu Phi)
Rheidae (đà điểu Nam Mỹ)
Casuariidae (đà điểu Úc)
†Aepyornithidae (chim voi)
†Dinornithidae (moa)
Apterygidae (ki vi)
Trang 6Struthio comelus (Đà điểu Châu Phi)
Trang 7Giống đà điểu Rhae (Đà điểu Châu Mĩ )
Trang 8Đà điểu Châu úc: 2 giống
Trang 9Con trống có dáng cao lớn, lông
đuôi đen và 2 bên cánh có lông vũ
màu trắng chân và mỏ chuyển màu
đỏ Con mái kích thước nhỏ hơn,
lông màu xám, tính hiền lành hơn
Con mái và con trống non có màu
nâu xám với các mảng màu trắng
2.Đặc điểm hình thái
Trang 10Bộ lông của chúng mềm khác với lông
vũ của các loài chim bay.
Trang 113.Sinh trưởng ,phát triển và sinh sản
Trang 12Đà điểu trống dùng đôi cánh nhỏ múa gọi bạn tình.
Con trống sẽ dùng tiếng kêu đặc trưng
hoặc âm thanh khác để đánh nhau, chiếm lãnh thổ,quyến rũ hậu cung có từ 2-5 con mái.
Trang 14Đà điểu đẻ trứng.
Trứng được con mái ấp vào
ban ngày, con trống ấp vào
ban đêm, bởi vậy màu lông
khác nhau để tránh bị phát
hiện khi đang ấp trứng.
Sinh sản từ tháng 3,4 đến tháng 8 tùy vùng địa lý Con mái sẽ đẻ những quả trứng đã thụ tinh trong một cái tổ chung đơn lẻ, đây là các hốc đơn giản được đào ở mặt đất sâu 30-60cm.
Trang 15Trứng nặng 1.3-1.4kg, dài 15cm, rộng 13cm.
Là loại trứng lớn nhất và có phôi lớn nhất, màu trắng nhạt, bóng láng
Tổ trứng đà điểu
Trang 16Thời gian ấp trứng 35-45
ngày Đà điểu con mới nở
đã mở mắt và 1,2 tiếng sau
thì đã chạy nhảy
Trong năm đầu tiên, đà
điểu con tăng cao 25 cm
mỗi tháng
Một năm tuổi đà điểu đạt
trọng lượng 45kg
Trang 17Thông thường con
Trang 18II.CHỌN GIỐNG VÀ PHỐI GIỐNG
1 Chọn giống
- Chọn đực giống: Chọn
hình thể cân đối, cường
tráng, tính ôn hoà, hoạt bát;
đầu thanh tú; cổ thẳng; mắt
lớn và linh hoạt; thể trạng
không béo quá hoặc gầy
quá, hai ngón chân khoẻ
mạnh, ngay ngắn, cơ quan
sinh dục phải lớn, dài, cong
Trang 19- Chọn cái giống: thân hình cân đối, khỏe
mạnh, lông bóng mượt,có màu nâu xẫm đặc trưng,chân khỏe
Trang 20- Mùa sinh sản: Đà điểu đẻ từ tháng 11 năm trước đến
tháng 8-9 năm sau và thường đẻ từ 2-7 giờ tối, vì vậy phải theo dõi nhặt trứng, tránh để chúng giẫm vỡ Đà điểu đẻ từng đợt từ 8-10 ngày thì nghỉ 7-10 ngày sau đó tiếp tục đẻ lại
- Từ 18-20 tháng tuổi
ghép đực với cái để
chúng quen nhau Sự phối
giống thường diễn ra vào
buổi sáng từ 6-9 giờ và
chiều từ 14-16 giờ, ít khi
diễn ra vào buổi tối Con
trống tốt có thể phối 10-12
2 Ghép và phối giống:
Trang 21III.CÁCH BỐ TRÍ CHUỒNG TRẠI
1 Yêu cầu chuồng trại
Khu chuồng nuôi phải có
sân chơi với kích thước 5 x 80 -
100 m Đà điểu thích chạy nên
sân chơi phải có diện tích rộng,
nền sân ngoài thảm cỏ phải có
chỗ lót cát để tắm cát làm sạch
cơ thể và loại bỏ các ký sinh
trùng ngoài da Đà điểu cũng rất
thích tắm mưa nếu không có
đệm cát nước mưa sẽ làm sân
lầy bùn và bộ lông đà điểu bẩn
dễ gây bệnh tật Sân chơi có
trồng cây làm bóng mát cho đà
điểu trú nắng
Trang 222 Điều kiện yên tĩnh :
Hệ thần kinh đà điểu rất nhậy
cảm, dễ phát sự kinh động khi
có tiếng động lớn đột ngột
hoặc người lạ mặt Lúc đó cả
bầy dồn tụ lại một chỗ ngóc
đầu lên cao, quay lại bốn phía
như đề phòng hiểm hoạ, nếu
có sự kinh động mạnh cả bầy
chạy loạn xạ có thể dẫm đạp
lên nhau, đâm vào bất cứ
chướng ngại vật nào dễ gây
chân thương, rách da hoặc gẫy
Trang 233 Đề phòng các vật lạ :
Vì đà điểu là loại ăn tạp nên trong khu vực nuôi cần phải dọn sạch các vật như gạch, đá, mảnh thuỷ tinh, túi bóng hay các vật nhỏ nhọn sắc để tránh cho chúng ăn phải các thứ này, dễ gây chấn
thương đường tiêu hoá
Trang 24dụng nước máy hay
nước giếng khơi,
Trang 255 Phân nhóm và mật độ nuôi
Tuỳ diện tích chuồng nuôi có thể phân nhóm theo trọng lượng hay lứa tuổi, mỗi nhóm 15 - 20 con, mật độ nuôi đảm bảo
4 m2 nền chuồng/con và 10 m2 sân
chơi/con
Trang 27IV.THỨC ĂN VÀ KHẨU PHẦN THỨC ĂN
Trang 29Ảnh Khoa cho đà điểu ăn thức ăn tinh
Trang 30Khẩu phần ăn cho đà thịt tăng theo tháng tuổi
và trọng lượng cơ thể.
- Từ 2-6-9 tháng tuổi, cơ thể đạt 12-60-90kg, thức ăn từ 500 - 1.655 - 2.000 g/ngày
- Thành phần dinh dưỡng: tăng lượng cỏ,ngũ cốc theo tháng tuổi và giảm lượng đạm, Ca, P, Lizin đạt 10 tháng tuổi
Ước gì mình
được như
anh ấy
Trang 31- Việc sử dụng quá nhiều xơ trong khẩu phần thời kỳ nuôi thịt dễ làm giảm chuyển hoá thức ăn, làm chế việc hấp thụ thức ăn tinh các chất dinh dưỡng, dẫn tăng trọng thấp.
- Không nên cho đà điểu ăn nhiều đạm dễ làm ảnh hưởng đến chất lượng thịt
Trang 32Dùng nước sạch,
lượng đủ để đà điểu
uống tự do Mỗi ngày
thay nước và rửa
Trang 33V CHĂM SÓC VÀ NUÔI DƯỠNG
Đây là khâu quan
Trang 352.Đà điểu mái: Phải chăm sóc tốt
Dinh dưỡng: đóng vai trò quan trọng đối với năng suất trứng, tỉ lệ
phôi và ấp nở Khẩu phần: protein 16-16,5%; năng lượng ME: 2.650kcal; Lizin 1,1%; Methionin 0,4-0,45%; Canxi 2,8-3%; Photpho 0,45-0,48%; Vitamin A 16.000UI; Vitamin D 3.700UI; Vitamin E 58,5UI Định lượng cho ăn 1,6-1,8kg/con/ngày, tùy thời điểm đầu vụ hay lúc
2.600-đẻ rộ
các loại rau khác Nên thả Đà điểu ở
bãi cỏ xanh để chúng tự nhặt cỏ tươi
Đà điểu sinh sản cần uống nhiều
nước, nước phải mát, phải sạch, mỗi
Trang 373 Đà điểu con
Chăm sóc: Đà điểu 1-2 ngày tuổi thường ngủ dưới bóng đèn
sưởi Từ ngày thứ 3 trở đi mới bắt đầu thức ăn, nếu không
để sẵn thức ăn, rau xanh thái nhỏ thì chúng sẽ ăn bất cứ vật
gì nhặt được và dẫn đến tắc ruột rồi chết
Có thể dùng riêng máng đựng thức
ăn tinh và rau quả xanh Trong những
tuần đầu có thể trộn rau non thái nhỏ
với thức ăn tinh để Đà điểu ăn
Từ 1-30 ngày tuổi cho ăn 6 lần/ngày
Từ 31 -60 ngày tuổi cho ăn 4 lần/ngày
Từ 61-90 ngày tuổi cho ăn 2-3 lần/ngày
Trang 38Cũng giống như gà, khi bị mắc bệnh Newcastle đà điểu
có biểu hiện một số triệu chứng, bệnh tích và thay đổi
hàm lượng kháng thể Newcastle trong máu
VI.CÔNG TÁC THÚ Y
Đồng thời với thực hiện tốt vệ sinh thú
y khu vực chăn nuôi, cần phải phòng
văcxin để chủ động tăng cường miễn
dịch với bệnh Newcastle cho đà điểu
- Văcxin phòng Newcastle: Đà điểu từ
3 - 45 ngày tuổi, dùng văcxin Lasota
Đà điểu ³ 60 ngày tuổi dùng văcxin H1
- Cách phòng: Thông thường mỗi liều
1.1.Bệnh Newcastle
Trang 391.2.1. Nấm phổi (Aspergillosis)
lợi cho nấm mốc phát triển Nếu nuôi đà điểu non, nhất là
đà điểu sơ sinh - 1 tuần tuổi, chúng nhiễm bào tử nấm do quá trình hô hấp
- Phòng trị bệnh:
+ Giữ môi trường chăn nuôi sạch, khô ráo
+ Sử dụng thuốc: Có thể dùng Nistalin liều 25 - 30
mg/Kg trọng lượng cho 1 ngày (dùng 3 ngày)
+ Trường hợp đà điểu đã nhiễm nặng, phải tách riêng
để điều trị (liều cao gấp đôi, Nistalin liều dùng cho đà
điểu: 50 mg/KgP/ngày) Liệu trình 3 ngày Thông thường trộn thuốc theo thức ăn (cám) Nếu có điều kiện, nên
cho từng con uống đủ định lượng 1 lần/ngày
Trang 40Nếu đà điểu sống trong điều kiện
chuồng trại ẩm ướt, chúng có thể nhiễm
nấm ở kẽ ngón chân: từ kẽ ngón chân
lớp thượng bì phát triển thành các hình
dị dạng
Nhiễm bệnh tuy không gây chết nhưng
làm đà điểu giảm giá trị kinh tế, đồng
thời chúng dễ nhiễm các bệnh kế phát
khác
- Biện pháp giải quyết:
+ Cải thiện điều kiện chăn nuôi để khô
ráo, phun thuốc sát trùng, diệt nấm và
dùng các chế phẩm trị nấm ngoài da (có
thể dùng Nirozal bôi mỗi ngày 2 lần)
Trang 41Định kỳ phun thuốc sát trùng tiêu đôôc chuồng trại
Trang 421.3. Xử lý một số trường hợp chấn thương
- Thương tổn ở đà điểu là nguyên nhân gây giảm giá trị
kinh tế, nó ảnh hưởng đến tốc độ sinh trưởng và tỷ lệ nuôi sống gây thiệt hại cho khả năng tiêu thụ sản phẩm, đặc biệt
về da và thịt
- Biện pháp can thiệp:
+ Tiêm Novocain xung quanh
vùng tổn thương (giảm đau)
+ Kiểm tra lại vết thương sau xử
lý, tiêm Penicillin: 1 triệu UI/50
Trang 43Đà điểu bị rách da cô
Trang 451.4. Hội chứng rối loạn trao đổi khoáng
- Hội chứng này thường xảy ra ở đà điểu từ 2-4
tháng với các biểu hiện lâm sàng: khớp phát triển không bình thường, ống xương chân cong biến
dạng nên đà điểu đi lại khó khăn, xiêu vẹo
hợp với giai đoạn phát
triển của đà điểu non
Trang 46- Cho đà điểu non 2-4 tháng vận động ngoài sân
chơi, dưới ánh sáng mặt trời theo thời gian nhất
định để chúng có thể tự bổ sung các muối khoáng trên mặt đất và tự tạo được vitamin D2 nhờ tia cực tím của ánh sáng mặt trời chiếu lên da
- Có thể băng bó làm nẹp
cố định tạm thời cho đà
điểu non khi chúng bị thoái
hoá khớp và xưng chân, đi
lại khó khăn Sau đó sẽ bỏ
nẹp khi xương khớp đã
phục hồi
Trang 47Dễ nuôi hơn… gà Đà điểu là
loại cầm có sức đề kháng rất cao,
háu ăn, ít bệnh và rất mau lớn Thức
ăn của đà điểu rẻ tiền, dễ kiếm chủ
yếu là các loại cỏ, lá cây và các phụ
phẩm nông nghiệp Khả năng thích
nghi của đà điểu cũng rất tốt, chúng
có thể sống trong môi trường khắc
nghiệt với biên độ nhiệt độ từ
10 – 40oC
Thông thường nuôi đà điểu chỉ mất
8 – 10 tháng là có thể xuất chuồng
với trọng lượng 95 – 100kg mỗi con,
trừ mọi chi phí người nuôi có thể lãi
từ 800.000 – 1 triệu đồng/con.
VII GIÁ TRỊ VÀ THỊ TRƯỜNG
Trang 48Thịt Đà Điểu có giá trị dinh
dưỡng cao, chứa nhiều vi
- Hàm lượng axit béo không
bão hòa (PUFA) đạt 32,5%
- Hàm lượng axit béo Omega
3 cao 8% có tác dụng giảm
nguy cơ mắc chứng bệnh tim
mạch, cần thiết cho quá trình
sinh trưởng, phát triển trí tuệ
Trang 49- Về thành phần khoáng chất: Natri trong thịt
đà điểu (43 mg/100g) là lợi thế đối với người có chế độ ăn kiêng muối Hàm lượng sắt (2,3 mg), mangan (0,06mg), đồng (0,1mg), kẽm (2mg/100 g) đều cao hơn ở thịt bò và thịt gà
Trang 51Tiết Đà Điểu cũng là một sản phẩm rất bổ dưỡng.
- Tiết chiếm 4,81% khối lượng Đà Điểu, còn ít được nghiên cứu.
- Thành phần hoá học chủ yếu trong tiết gồm protein, lipid, vitamin A, B, B2, C, E, acid nicotinic, phosphor, kali, calci, natri, sắt, magnesi, carbohydrat và một số các emzim, hoocmôn… -
- Tập đoàn Intenational Kinh Ostrich- Trung Quốc, từ tiết đà điểu các nhà khoa học đã chiết xuất một số hoocmon đặc hiệu, chất emzim sinh học để sản xuất biệt dược nguồn gốc sinh học giúp tăng cường sinh lực.
Trang 52- Da Đà Điểu tốt hơn da voi, da cá
sấu vì mềm mại và có những nang
chân lông đặc thù chiếm 40% diện
tích tạo thành nhiều hoa văn đặc sắc
- Da chân có các lớp vảy sừng
bò sát tạo ra một kiểu dáng đặc biệt
- Da đà điểu còn không bị các luật lệ
quốc tế áp đặt cấm như da động vật
sách đỏ quý hiếm được bảo vệ nên
rất thuận tiện trong các giao dịch
thương mại
- Giá da Đà Điểu thô đầu năm 2008 là
70-90 USD/tấm Giá da Đà Điểu chất
lượng loại A là 25 USD/0,3 m2 cao
hơn khi so sánh với giá da bò bò chỉ 3
Trang 53Lông đà điểu cũng là mặt hàng có giá trị cao Tại Châu Âu, 1kg lông đà điểu thô, tuỳ theo phân loại, có thể bán với giá trên dưới 100USD Do
lông đà điểu không tạo tĩnh điện, nên ngoài việc dùng để trang trí, ngày nay nó đang được sử
dụng nhiều để làm bàn chải khi lau chùi máy vi
tính và các thiết bị chính xác khác.
Trang 55Thị trường:
Hiện nay đà điểu đang được nuôi khá phổ biến ở nhiều tỉnh thành và đem lại hiệu quả kinh tế cao cho nhiều hộ nông dân.Nhiều hộ nông dân ở Quảng Nam, Khánh Hòa, Bến Tre, Bình Định, Phú Yên, Đắc Lắc, Bắc Ninh,TP HCM… đã rất
thành công với mô hình nuôi đà điểu
Duyên hải Nam Trung Bộ cũng có tiềm năng phát triển chăn nuôi đà điểu
Đồi núi phía bắc, có tiềm năng phát triển
chăn nuôi đà điểu